Hiểu được: - Do tác động của sự phát triển kinh tế, xã hội nguyên thuỷ đã có những chuyển biến; - Sự nảy sinh những vùng văn hoá lớn khắp ba miền đất nước, chuẩn bị bước sangthời dựng nư
Trang 1Những chuyển biến về xã hội
I – Mục tiêu
HS cần đạt:
1 Hiểu được:
- Do tác động của sự phát triển kinh tế, xã hội nguyên thuỷ đã có những chuyển biến;
- Sự nảy sinh những vùng văn hoá lớn khắp ba miền đất nước, chuẩn
bị bước sangthời dựng nước, trong đó đáng chú ý là văn hoá Đông Sơn
2 rèn luyện kĩ năng nhận xét, so sánh sự việc; bước đầu biết sử dụng bản đồ
3 Bồi dưỡng ý thức về cội nguồn dân tộc
II – phương tiện
- Bản đồ khảo cổ Việt Nam;
- Tranh ảnh, cổ vật phục chế;
- Tư liệu lịch sử, văn hoá có liên quan
III – Tổ chức các hoạt động
* Kiểm tra bài cũ
Trang 2- ND: Nêu những chuyển biến trong đời sống của người Phùng Nguyên – Hoa Lộc
- HT: Kiêm tra miệng
- Y/c: (x.tiết 11)
* Giới thiệu bài
- Thuật luyện kim và nghề nông trồng lúa nước là hai phát minh quan
trọng, dẫn đến sự thay đổi lớn trong xã hội
- (?)
* Hoạt động dạy học
Hoạt động 1
* Kiểm tra bài cũ:
- Người Phùng Nguyên – Hoa Lộc
đã có những phát minh gì?
- Em có nhận xét gì về việc đúc
một đồ dùng bằng đồng hay làm một
bình gốm so với một công cụ bằng
đá?
* HD quan sát các cổ vật và nghiên
cứu SGK:
1 Sự phân công lao động đã được hình thành như thế nào?
(3 phát minh quan trọng: đồ gốm,
đồ đồng, nghề nông trồng lúa nước) (Chất liệu: bền hơn, chắc hơn, dễ tạo hình hơn; nguồn gốc: quặng, đất sét; cách làm: phức tạp hơn, đòi hỏi
kĩ thuật cao hơn)
Trang 3- Một người có thể tự mình làm ra
những vật như vậy được không?
- Vậy, xã hội đã có sự phân công
lao động như thế nào?
- Trong một nghành nghề (như
trồng lúa nước), một ngươi có thể
đảm đương và thông thạo tất cả công
việc được không?
- Từ thực tế đó, xã hội cần có sự
phân công lao động như thế nào?
* GV kết luận:
Hoạt động 2
* KT bài cũ:
- Xã hội nguyên thuỷ trước đây
được tổ chức như thế nào?
(Không phải ai cũng biết luyện kim hoặc đúc đồng hay làm đồ gốm)
- Xuất hiện sự chuyên môn hoá: + Phân công lao động theo nghành nghề;
+ Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp
(Không thể)
- Có sự phân công lao đông theo giới tính giữa phụ nữ và nam giới => Sự phân công lao động (theo nghề nghiệp và giới tính) là cần thiết Sự phân công lao động xã hội phức tạp hơn, nhưng đó là một chuyển biến cực kì quan trọng
2 Xã hội có gì đổi mới?
Trang 4- Phát minh ra thuật luyện kim và
nghề nông trồng lúa nước đã có tác
động như thế nào đến cuộc sống của
người nguyên thuỷ?
* HD nghiên cứu SGK:
- Xã hội nguyên thuỷ thời kì này có
gì thay đổi?
- Trong sự phân công lao động xã
hội, phụ nữ và nam giới, ai là lao
động chính?
- Thị tộc mẫu hệ có còn phù hợp
nữa không?
- Em có nhận xét gì về cách tổ
chức quản lí xã hội ở làng bản, bộ
lạc?
* Giải thích về tục chôn người chết:
- Có gì khác nhau trong các ngôi
mộ cổ được tìm thấy?
- Em có suy nghĩ gì về sự khác
(Tổ chức thị tộc mẫu hệ)
(Cuộc sống ổn định, đông đảo hơn, định cư lâu dài hơn, )
- Hình thành các chiềng, chạ (làng, bản) và bộ lạc
(Người nam giới là lao động chính
và làm công việc nặng nhọc)
- Thị tộc mẫu hệ được thay thế bằng thị tộc phụ hệ
- Người cao tuổi được coi trọng
(Có những ngôi mộ có chôn theo của cải: giàu có; có những ngôi mộ không chôn theo của cải: nghèo)
- Xã hội có sự phân hoá giàu
Trang 5nhau trong các ngôi mộ này?
Hoạt động 3
* HD quan sát bản đồ:
- GV giới thiệu vị trí của các di chỉ:
óc Eo, Sa Huỳnh, Đông Sơn;
- Em có nhận xét gì về sự phân bố
các vùng văn hoá trên?
* HD quan sát cổ vật (vũ khí và công
cụ bằng đồng):
- Nêu nhận xét về các loại hình
công cụ và cá nghành nghề thời đó
- Theo em, công cụ nào góp phần
tạo nên bước chuyển bién trong xã
hội nghuyên thuỷ?
* GV kết luận:
nghèo
3 Bước phát triển mới về xã hội được nảy sinh như thế nào?
- Các khu vực văn hoá phát triển đều khắp trên cả ba miền của đất nước ta
(Các công cụ chủ yếu bằng đồng, hìh dáng trang trí hài hoà ; nhiều loại hình coong cụ khác nhau, phù hợp với nhiều công việc, nghành nghề -> Nghề luện kim, đúc đồng và nghề nông rất phát triển)
- Công cụ bằng đồng thay thế hẳn công cụ bằng đá
Trang 6=> Cư dân của văn hoá Đông Sơn gọi chung là người Lạc Việt
* Củng cố và hướng dẫn học ở nhà
1 Tổng kết
Trên cơ sở những phát minh lớn về kinh tế, quan hệ xã hội có nhiều chuyển biến, tạo điều kiện hình thành những khu vực văn hoá lớn: óc Eo, Sa Huỳnh và đặc biệt là văn hoá Đông Sơn (gọi chung là người Lạc Việt)
2 Câu hỏi, bài tập
- Câu hỏi ôn bài (SGK)
- Bài tập (Vở bài tập)
- Điền lược đồ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam
3 Chuẩn bị bài sau
- Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi trong mỗi mục
- Tham khảo tài liệu (Lịch sử Việt Nam, Tập I)
- Sưu tầm tư liệu (tranh ảnh, hiện vật)
* Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 7
