Các quốc gia cổ đại phương đông I – Mục tiêu cần đạt Giúp HS: 1.. Nắm được: - Sự ra đời của xã hội có giai cấp và Nhà nước; - Những Nhà nước đầu tiên hình thành ở phương Đông; - Nền tảng
Trang 1Các quốc gia cổ đại phương đông
I – Mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
1 Nắm được:
- Sự ra đời của xã hội có giai cấp và Nhà nước;
- Những Nhà nước đầu tiên hình thành ở phương Đông;
- Nền tảng kinh tế, thể chế Nhà nước của các quốc gia này
2 Thấy được sự phát triển cao hơn của xã hội cổ đại so với xã hội nguyên thuỷ; bước đầu ý thức về sự bất bình đẳng, sự phân chia giai cấp trong xã hội, về nhà nước chuyên chế
3 Biết khai thác kênh hình, bản đồ lịch sử
II – phương tiện dạy học
- Tranh, ảnh (theo SGK)
- Lược đồ các quốc gia cổ đại
- Tư liệu lịch sử về Trung Quốc, ấn Độ, Ai Cập, Lưỡng Hà thời cổ đại
III – Tổ chức các hoạt động
Trang 2* Kiểm tra bài cũ
- ND: Công cụ bằng kim loại ra đời đã có tác động như thế nào đến xã hội nguyên thuỷ
- HT: Kiểm tra miệng
- Y/c: (x tiết 3)
* Giới thiệu bài
- Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã? (Do sự xuất hiện công cụ bằng kim loại- - sản xuất phát triển )
- Xã hội có giai cấp và Nhà nước ra đời, trươc tiên là ở phương Đông
* Hoạt động dạy học
Hoạt động 1
* HD quan sát lược đồ và nghiên
cứu SGK:
- Giảng (theo SGK)
- Các quốc gia đầu tiên ở phương
Đông ra đời ở đâu và như thế nào?
- Tại sao như vậy?
1 Các quốc gia cổ đại phương Đông
đã được hình thành ở đâu và từ bao giờ?
- Hình thành ven các dòng sông lớn
(vì đất trồng trọt là đất phù xa màu
mỡ, mềm, xốp, dễ canh tác, cho năng
Trang 3* HD quan sát hình ảnh (8):
- Hãy miêu tả cảnh làm ruộng
của người Ai Cập cổ đại qua hình
vẽ
- Em có nhận xét gì về sản xuất
nông nghiệp ở phương Đông thời
cổ đại và sự phân hoá xã hội ở các
quốc gia này?
- Như vậy cơ sở ra đời Nhà
nước ở phương Đông là gì? Kể tên
các quốc gia cổ đại phương Đông
Hoạt động 2
* HD nghiên cứu SGK::
- Xã hội cổ đại phương Đông
bao gồm những tầng lớp nào?
Quan hệ và địa vị của họ ra sao?
xuất cao; nước tưới đầy đủ quanh năm)
(Từ dưới lên trên, từ trái qua phải -
từ phải qua trái: cảnh gặt lúa; cảnh những người nông dân gánh lúa về, cảnh đắp đê, đào kênh; cảnh đập lúa, và đóng lúa vào bao; cảnh nộp thóc cho quý tộc; cảnh trong nhà quý tộc)
- Nông nghiệp trở thành nghành kinh
tế chính; đã biết làm thuỷ lợi
- Xã hội có giai cấp sớm được hình thành
- Nhà nước cổ đại đầu tiên: Ai Cập, Lưỡng Hà, ấn Độ, Trung Quốc (cuối thiên niên kỉ thứ III - đầu thiên niên kỉ thứ III TCN)
2 Xã hội cổ đại phương Đông bao gồm những tầng lớp nào?
Trang 4- Tường thuật các cuộc khới
nghĩa nô lệ
* HD quan sát tranh (H9):
- GV giới thiệu
- HS đọc các điều khoản
- Qua các điều luật trên, em có
nhận xét gì về tình hình kinh tế và
tình cảnh người nông dân trong xã
hội cổ đại?
Hoạt động 3
* HD nghiên cứu SGK:
- Nêu thể chế chính trị chung của
các quốc gia cổ đại phương Đông
- Nông dân công xã: chiếm đa số, là lực lượng lao động chính, làm ruộng công và nộp một phần sản phẩm cho quý tộc
- Quý tộc: tầng lớp trên, nắm mọi quyền hành trong xã hội
- Nô lệ: không có quyền lợi, địa vị thấp hèn nhất
(Nhà nước quan tâm phát triển sản xuất, buộc nhân dân phải tích cực cày cấy; đời sống kinh tế được nâng lên; nông dân và nô lệ bị bóc lột nặng nề)
3 Nhà nước chuyên chế cổ đại
Trang 5- Nêu cách tổ chức Nhà nước của
các quốc gia này
* Giảng: ở Ai Cập, ấn Độ, bộ phận
tăng lữ khá đông Họ tham gia vào
các việc chính trị và có quyền hành
khá lớn, có khi lấn át cả vua)
phương Đông
- Chế độ quân chủ chuyên chế: vua nắm mọi quyền hành chính trị ( ) và được cha truyền con nối
- Bộ máy Nhà nước ở trung ương và địa phương còn đơn giản và do quý tộc nắm quyền
* Củng cố và hướng dẫn học ở nhà
1 Tổng kết
- Điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự hình thành sớm các quốc gia cổ đại đầu tiên ở phương Đông
- Xã hội gồm ba tầng lớp: quý tộc, nông dân, nô lệ
- Chế độ chính trị: quân chủ chuyên chế
2 Câu hỏi, bài tập
- Câu hỏi ôn bài (SGK)
- Bài tập (Vở bài tập)
- Vẽ lược đồ Các quốc gia cổ đại phương Đông
3 Chuẩn bị bài sau
Trang 6- Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi trong mỗi mục
- Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10; Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới
cổ đại, )
- Sưu tầm tư liệu (bài viết, tranh ảnh, Hi Lạp và Rô-ma cổ đại) * Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 7