Chương 2: Các loại thiết bị lái và các bộ phận chính của thiết bị lái 2.1.3.1.Các loại thiết bị lái: - Thiết bị lái dùng bánh lái là loại thiết bị lái đơn giản và phổ biến nhất.. - Thiế
Trang 1Chương 2:
Các loại thiết bị lái và các bộ phận
chính của thiết bị lái 2.1.3.1.Các loại thiết bị lái:
- Thiết bị lái dùng bánh lái là loại thiết bị lái đơn giản và phổ biến nhất Bánh lái có dạng tấm phẳng hoặc tấm có prôfin lưu tuyến Khi tàu chạy thẳng bánh lái nằm trong mặt phẳng đối xứng của tàu hoặc song song với mặt phẳng đó
- Thiết bị lái dùng bánh lái chủ động để tăng tính quay trở của tàu, nhất là khi tàu chạy ở tốc độ thấp Với loại bánh lái này người
ta lắp thêm vào nó một chân vịt phụ
Hình 2-2 Bánh lái chủ động với
chân vịt lái phụ.
1 Gối đỡ dưới
2 Bánh lái
3 Ống đạo lưu
4 Đường trục
5 Trục lái
6 Động cơ điện quay chân vịt
7 Máy lái
8 Mấu lắp ráp
9 Ổ đỡ chịu lực
10 Mấu lắp ráp
Trang 2- Thiết bị lái dùng đạo lưu quay: Đạo lưu quay là một ống có profin lưu tuyến đặt bao quanh chân vịt Ngoài tác dụng lái tàu, đạo lưu còn là một bộ phận của thiết bị đẩy, có tác dụng cải thiện chất lượng đẩy của chân vịt
- Ngoài các thiết bị lái kể trên còn có thiết bị lái kiểu phụt nước Trong giới hạn của đề tài, tôi không đi sâu nghiên cứu đến đặc điểm, phân loại, ưu nhược điểm của bộ phận thiết bị lái này mà chỉ đi sâu nghiên cứu về thiết bị lái dùng bánh lái
2.1.3.2.Các bộ phận chính của thiết bị lái:
- Bánh lái (hoặc đạo lưu quay): trực tiếp chịu áp lực thuỷ động
để lái tàu
- Trụ lái: là phần của sống đuôi tàu, có các bản lề để lắp bánh lái
- Trục lái: truyền mômen lái từ máy lái tới làm quay bánh lái hoặc đạo lưu
- Bộ phận tạo lực lái gồm nguồn động lực, hệ truyền động, hệ điều khiển
- Các thiết bị an toàn tín hiệu: thiết bị chỉ góc quay lái, thiết bị giới hạn góc quay lái, thiết bị hãm…
Trang 32.1.4.Phân loại bánh lái và yêu cầu bố trí bánh lái trên tàu thuỷ:
2.1.4.1.Phân loại bánh lái:
- Theo cách liên kết giữa bánh lái và vỏ tàu:
+ Bánh lái đơn giản (kiểu 1, 3): là bánh lái có ít nhất một gối đỡ
bánh lái Ngoài ra có thể thêm các gối
+ Bánh lái nửa treo(kiểu 2):là bánh lái có nửa phần dưới làm việc như một đoạn công xôn
Hình 2-3 Bánh lái đơn giản
Trang 4+ Bánh lái treo (kiểu 4): là bánh lái liên kết với vỏ tàu qua các gối của trục lái
- Theo vị trí bánh lái so với đường tâm quay:
+ Bánh lái cân bằng: là bánh lái có đường tâm quay chia bánh lái thành hai phần Mômen do áp lực thủy động tác dụng lên phần sau sẽ được cân bằng bởi áp lực tác dụng lên phần trước
+ Bánh lái không cân bằng: là bánh lái có đường tâm quay nằm sát cạnh trước của bánh lái Mômen do áp lực thuỷ động tác dụng lên bánh lái sẽ truyền hoàn toàn lên trục lái
+ Bánh lái bán cân bằng: là bánh lái có phần dưới nhô ra phía trước trục lái gây ra đối trọng
- Theo số chốt liên kết: gồm bánh lái một chốt và bánh lái nhiều chốt
Các bánh lái đơn giản và bánh lái nửa treo có thể liên kết với sống đuôi tàu bằng một hay nhiều chốt bản lề
Có thể tóm tắt việc phân loại bánh lái qua sơ đồ dưới đây:
Một chốt
Bánh lái
Bánh lái nửa treo
Cân bằng
Một chốt
Hai chốt
Hai chốt
Một chốt Hai chốt
Hình 2-4 Bánh lái nửa treo Hình 2-5 Bánh lái treo
