Giá trị gia tăng cho các cổ đông sau các thương vụ pot

Việc tìm kiếm các cơ hội đầu tư làm tăng giá trị cổ phần cho các cổ đông là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của các nhà quản trị doanh nghiệp, đồng thời đây cũng là một trong nh

Giá trị gia tăng cho các cổ đông sau các thương vụ Sáp nhập, Mua lại là như thế nào?

Việc tìm kiếm các cơ hội đầu tư làm tăng giá trị cổ phần cho các

cổ đông là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của các

nhà quản trị doanh nghiệp, đồng thời đây cũng là một trong

những tiêu chuẩn hàng đầu mà các nhà đầu tư tìm kiếm ở các cơ

hội đầu tư

Sáp nhập và Mua lại (M&A) được xem là một trong những cách

thức được các nhà quản trị sử dụng để thực hiện mục tiêu ấy

Với sự bùng nổ của các vụ M&A trên thế giới và ở Việt Nam trong

thời gian qua đã chứng tỏ được phần nào sức hút mạnh mẽ của

hoạt động M&A Hẳn nhiên thế giới M&A không hoàn toàn chứa

những điều kỳ diệu, không phải phi vụ M&A nào cũng thành công

như mong đợi Thậm chí, có thể số vụ thất bại còn gấp nhiều lần

so với số vụ M&A thành công Thế nhưng một khi thành công,

M&A lại có khả năng làm tăng giá trị cho các cổ đông đến kinh

ngạc Do vậy, có thể hiểu vì sao M&A tiếp tục chứng tỏ sức hấp

dẫn của mình trên thị trường

Bằng cách nào mà giá trị của các doanh nghiệp có thể tăng lên

đáng kể thông qua việc mua lại hoặc sáp nhập với một công ty

khác? Nói cách khác, giá trị của các cổ đông đã gia tăng như thế

nào qua việc thực hiện M&A?

Định giá các công ty M&A giá trị của một doanh nghiệp được nhà

đầu tư đánh giá thông qua các kỳ vọng về doanh nghiệp đó trong

tương lai Một cách đơn giản nhất để thực hiện định giá một

doanh nghiệp đó chính là việc đưa tất cả các dòng tiền kỳ vọng

trong tương lai chiết khấu về hiện tại với mức lãi suất chiết khấu

hợp lý Tùy theo mức đòi hỏi tỷ suất sinh lợi khác nhau của từng

nhà đầu tư mà họ sẽ quyết định sẽ đầu tư hay không? Cổ đông

của doanh nghiệp luôn luôn kỳ vọng vào khả năng sinh lợi hiệu

quả khi quyết định đầu tư vào các cơ hội đầu tư có nhiều rủi ro

Chi phí sử dụng vốn được xem xét như một yếu tố then chốt khi

các nhà quản trị thực hiện quyết định đầu tư Chi phí sử dụng vốn

của doanh nghiệp có ý nghĩa như là tỷ suất sinh lợi đòi hỏi tối

thiểu trong một quyết định đầu tư Tiềm năng hoạt động của một

doanh nghiệp (chính là dòng tiền tương lai có thể mang lại cho

các cổ đông) luôn luôn bao gồm các cơ hội đầu tư và các rủi ro đi

kèm Sáp nhập và Mua lại là một cơ hội đầu tư hiệu quả được

các nhà quản trị lưu tâm Thường thì M&A sẽ ảnh hưởng ngay

đến việc định giá cổ phần Sự hợp tác có lợi cho cả đôi bên Các

doanh nghiệp đang theo đuổi các chiến lược có lợi cho cả đôi

bên có thể chọn việc thực hiện một kế hoạch mua lại

(acquisition) Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp một tập

đoàn đang bị cạnh tranh quyết liệt Khi đó, một công ty chiến lược

lớn hoặc một quỹ đầu tư vốn cổ phần sẽ quyết định mua lại các

đối thủ cạnh tranh nhỏ hơn để giảm bớt áp lực cạnh tranh và tạo

thành một tập đoàn hợp nhất Ví dụ như lĩnh vực sản xuất linh

kiện điện tử Đây là một lĩnh vực đòi hỏi chi phí cho bộ phận

nghiên cứu và phát triển (R&D) rất lớn Các doanh nghiệp sản

xuất linh kiện điện tử thường chi tiêu rất nhiều tiền mặt cho việc

nghiên cứu và phát triển nhằm mục đích có thể liên tục cho ra đời

các loại chip thế hệ mới Các doanh nghiệp như thế này đã rất

khôn ngoan khi thực hiện việc kết hợp hoạt động của mình với

một doanh nghiệp lớn hơn, có doanh số cao hơn nhằm tranh thủ

sự hỗ trợ kinh phí cho việc thực hiện công việc R&D Điều này sẽ

làm chi phí nghiên cứu thấp xuống cũng như sẽ làm tăng doanh

thu ròng Khi các sản phẩm nhiều hơn, doanh nghiệp sẽ có thêm

lợi thế cạnh tranh và khả năng dẫn đầu ngành sẽ không chỉ là

tương lai xa Vì vậy giá chứng khoán tăng lên là điều dễ hiểu do

việc tiến hành mua lại này được kỳ vọng sẽ tạo nên nhiều tiền

mặt hơn cho doanh nghiệp mới: Mở rộng thị trường Các nhà

quản trị có lẽ cũng theo đuổi các vụ mua lại như một cách thức

để gia tăng thị phần, mở rộng thị trường Cách thức thường gặp

trong trường hợp này là một doanh nghiệp muốn thực hiện việc

bán hàng hiệu quả hơn kết hợp với một doanh nghiệp chuyên về

marketing Các nhà quản trị sẽ tạo nên mối liên kết giữa 2 doanh

nghiệp như việc đề xuất những nhân viên bán hàng xuất sắc nhất

và giao nhiệm vụ cho những nhà quản trị marketing tài năng nhất

để họ có thể có những phối hợp tốt nhất thực hiện mục tiêu của

doanh nghiệp bán hàng Ngược lại, hoạt động mua lại cũng giúp

các doanh nghiệp có thể cắt giảm các nhân sự bán hàng hoặc

các sản phẩm không hiệu quả Như vậy, quy trình huấn luyện và

bán hàng mới đã làm tăng tổng doanh thu cho doanh nghiệp

thông qua đẩy nhanh hàng hóa với người tiêu dùng Những phối

hợp kiểu như trên không chỉ giới hạn trong lĩnh vực bán hàng và

marketing, nó có thể được áp dụng trong tất cả các lĩnh vực mà

các doanh nghiệp có thể kết hợp với nhau Các nhà quản trị đã

rút ra nhận định, thông thường các vụ mua lại và các phối hợp

như vậy sẽ thành công với các công ty trong lĩnh vực nhân sự,

công nghệ thông tin, tài chính, hay các công ty sản xuất với

nhau

Việc xúc tiến và tăng cường áp dụng các quy trình tối ưu trong

các bộ phận khác nhau đã làm cho một tổ chức trở nên mạnh

hơn Và dĩ nhiên là, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi các công ty

kinh doanh hiệu quả như vậy được thị trường đánh giá cao Một

số công ty chủ động thực hiện hoạt động M&A nhằm mục đích

mở rộng thị trường Thị phần cao hơn sẽ dẫn đến hiện tượng sức

mua tăng cao hơn khả năng cung cấp Các đơn đặt hàng gia

tăng, doanh nghiệp phải sản xuất nhiều sản phẩm hơn, và do đó

giá cả nguyên vật liệu sẽ giảm xuống, cho phép công ty có thể có

được một giá cả cạnh tranh hơn Khi nhà cung cấp thỏa mãn với

chi phí biên giảm trên mỗi đơn vị, họ cũng sẵn lòng thực hiện các

khoản chiết khấu nhiều hơn cho khách hàng Điều này cho thấy

vòng quay sản phẩm và dịch vụ của họ đang tăng nhanh hơn

Nếu lợi nhuận biên trên mỗi đơn vị sản phẩm giảm nhưng số

lượng hàng bán tăng đạt đến một mức nào đó, thì xét về tổng thể

các nhà cung cấp vẫn tạo được nhiều lợi nhuận tiền mặt hơn Ví

dụ như Wal-Mart, xét về doanh thu, đây là công ty bán lẻ lớn nhất

thế giới, sức mua của người dân luôn cao hơn khả năng của nhà

cung cấp Cũng với chiến lược như vậy, Wal-Mart đã tạo ra được

sản phẩm có giá cả cạnh tranh hơn so với các đối thủ Đa dạng

hóa sản phẩm, dịch vụ Các công ty cũng tiến hành mua lại các

công ty khác, có các sản phẩm, dịch vụ bổ sung nhằm mục đích

đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ của mình Bằng cách tăng

thêm các lựa chọn đối với hàng hóa và dịch vụ mà công ty cung

cấp cho các khách hàng tiêu dùng hiện tại, các nhà quản trị có

thể tạo ra nhiều doanh thu hơn cho công ty của mình Thí dụ, các

hãng, đại lý bán xe hơi không chỉ bán xe mà họ còn cung cấp các

đồ phụ tùng thay thế kèm theo, thực hiện các dịch vụ hậu mãi sẽ

tạo cho khách hàng có cảm giác tiện lợi hơn Thường thì các dịch

vụ sửa chữa sau khi mua có khả năng tạo ra lợi nhuận tốt hơn,

thậm chí còn tạo ra mức lợi nhuận biên cao hơn so với sản phẩm

chính mà doanh nghiệp cung cấp Hiệu quả vận hành các vụ mua

lại cũng có thể được sử dụng để cải thiện khả năng vận hành của

một doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp sản xuất

Bởi vì các khách hàng doanh nghiệp sẽ thường xuyên đánh giá

khả năng cung ứng hàng hóa định kỳ nên một khi mọi quy trình

sản xuất được vận hành nhịp nhàng thì doanh nghiệp có thể gia

tăng khả năng sản xuất và sự tín nhiệm của khách hàng cũng

theo đó mà được gia tăng Đây chính là một yếu tố quan trọng

tạo nên sự thành công của một doanh nghiệp Thêm nữa, các

doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động mua lại với nhau sẽ có

nhiều biện pháp để giảm hoặc hạn chế các bộ phận giống nhau

hoặc các chức năng chồng chéo nhau Ví dụ, lĩnh vực luật, tài

chính và bộ phận nguồn nhân lực có thể kết hợp sẽ có thể làm

giảm chi phí

Nói một cách ngắn gọn thì các công ty lớn hơn thường sẽ có

khuynh hướng mong muốn được thị trường định giá cao hơn

Một doanh nghiệp nhỏ với doanh thu khoảng 10 triệu USD và

biên lợi nhuận ròng khoảng 10% thì sẽ được định giá thấp hơn

một doanh nghiệp có doanh thu 100 triệu USD có cùng biên lợi

nhuận ròng là 10% Các công ty lớn hơn được nhà đầu tư mặc

định là có rủi ro doanh nghiệp ít hơn Bởi vì các dòng tiền hoạt

động lớn hơn sẽ cho phép các nhà quản trị đủ khả năng đáp ứng

nghĩa vụ đối với các chủ nợ Cũng như lúc đầu đã đề cập, việc

định giá một doanh nghiệp phụ thuộc vào kỳ vọng dòng tiền trong

tương lai mà nhà đầu tư mong đợi cho khoản đầu tư của mình

Do đó, các nhà quản trị luôn cố gắng để gia tăng hoặc ít nhất là

duy trì tỷ suất sinh lợi tối thiểu cho cổ đông thông qua việc mua

lại các doanh nghiệp khác, hi vọng với các phương thức khác

nhau có thể làm gia tăng dòng tiền tương lai