Một số chiến thuật và nguyên tắc trong đàm phán - thương lượng (Phần 2) ppsx

Tư tưởng của nó là: Nếu bạn là người đi đàm phán và thương lượng, bạn luôn luôn phải nghĩ và tạo điều kiện cho đối tác hay bên kia cũng đạt được thắng lợi như bạn chứ không phải là đàm p

Một số chiến thuật và nguyên tắc trong đàm phán - thương

lượng (Phần 2)

Ngày nay, trên toàn lãnh thổ Việt Nam, nền kinh tế hoạt động theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước Trong một cơ chế như thế, các cá thể, tập thể cần một lưu lượng giao tiếp rất lớn hàng ngày Một trong các vấn đề cốt lõi của các cuộc giao tiếp là sự đàm phán và thương lượng Có người nói đó là linh hồn của giao tiếp Cuốn sách này nhằm giúp các bạn một số kỹ năng và phương pháp để trở thành người đàm phán và thương lượng giỏi Tư tưởng của nó là: Nếu bạn là người đi đàm phán và thương lượng, bạn luôn luôn phải nghĩ và tạo điều kiện cho đối tác (hay bên kia) cũng đạt được thắng lợi như bạn chứ không phải là đàm phán chỉ mang lại thắng lợi cho bạn mà thôi, tức là cả hai cùng có lợi Tại sao lại như vậy? Bởi vì trong thương trường và cuộc sống rất ít các cuộc đàm phán và thương lượng chỉ xảy ra một lần giữa hai bên là xong Hoặc chỉ "làm ăn" với nhau một lần xong là thôi Thông thường chúng ta cần làm ăn lâu dài với nhau Cao hơn tất cả là uy tín và tiếng tăm tốt Bạn có thể dùng các biện pháp để thắng đối tác một lần với

những lợi nhuận to lớn Nhưng nếu bạn không tạo cho đối tác một điều

gì có lợi cho họ, dù là một sự an ủi, thì bạn sẽ mất rất nhiều, nếu không nói là sụp đổ sự nghiệp trong tương lai Chúng ta gọi cách làm như vậy

là "chụp giựt" Thương trường quốc tế hiện nay đang diễn ra các cuộc cạnh tranh ngoạn mục Cách làm trên chỉ là vật cản trở cho cạnh tranh Chiến lược và chiến thuật đàm phán là điều rất quan trọng của một cuộc đàm phán thương lượng để có được kết quả hai bên cùng có lợi Không phải đối tác nào cũng có cùng tư tưởng như vậy Nhiều người chỉ muốn dành thắng lợi về phía họ Tiếp theo đó, bạn phải có tính cách của một con người công tâm và đáng tin tưởng Có như vậy đối tác mới tin ở bạn

mà tiếp tục đàm phán

9.21 Chiến thuật "quậy" và quấy rối

Chiến thuật này được áp dụng tùy lúc và thường cho các quan hệ ngắn Nếu muốn quan hệ lâu dài, ít khi người ta dùng chiến thuật này Nguyên tắc là họ "quậy" hoặc quấy rối cho đến khi phía bên kia chịu hết nổi mà phải nhượng bộ để thóat khỏi "của nợ"

Ví dụ 1: Một đôi trai gái yêu nhau Sau một thời gian, cô gái thấy không hợp và xin chia tay với bạn trai Anh ta đã "quậy" cho đến khi cô ta chịu hết nổi mà phải nhắm mắt buông xuôi cho cuộc đời đưa đẩy

Ví dụ 2: Ở Việt Nam, nhiều người có cách kiên trì nài nỉ rất lâu

Nhiều người chịu không nổi nên nhượng bộ cho đỡ nhức đầu

**** Đối lại chiến thuật "quậy" và "quấy rối"

Cách tốt nhất là khôn khéo kiên quyết cự tuyệt ngay từ đầu Chớ để

họ leo thang đeo đẳng

9.22 Chiến thuật nóng giận không bình thường

Đôi khi trong đàm phán - thương lượng, sự nóng giận không bình thường cũng dễ làm cho đối tác dễ dàng nhượngượngượng bộ để

"thoát thân" như trong chiến thuật 9.21 kể trên, hoặc đối tác không muốn có bầu không khí "nóng" như vậy Người nào có khả năng làm chủ được thần kinh có thể áp dụng chiến thuật này tương đối có hiệu quả

Ví dụ: Một lần tôi có tham gia đàm phán Phía bên kia đưa ra một điểm hơi "phạm húy" Lập tức sếp của tôi đập tay rất mạnh xuống bàn tỏ ý nóng giận Một khỏang khắc im như tờ xuất hiện kế cận sau đó Một lúc sau một người trong chúng tôi đưa ra các yêu sách

và phía bên kia cứ lần lượt nhượng bộ một cách dễ dàng

**** Đối lại chiến thuật nóng giận không bình thường

Khi bạn gặp trường hợp này thì: thứ nhất là đừng chấp thái độ này của họ (nhất là có khi đây chỉ là cá tính) Ngoài ra, như đã nói, nhiều người họ chỉ giả vờ nóng giận mà thôi Thứ hai là có thể tạm lánh mặt cho tới khi đối tác quay lại trạng thái bình thường Thứ ba là có thể chấm dứt đàm phán với đối tác nếu họ nổi nóng không bình

thường như vậy, để họ hiểu được thái độ như vậy là không tốt và phải trả giá

9.23 Chiến thuật nước đã chảy qua đập

Khi nước đã chảy qua đập thì không thể nào quay ngược trở lại Người ta áp dụng nguyên tắc này vào đàm phán - thương lượng Một khi bạn đã nhượng bộ cái gì thì giá trị của nó trong đàm phán không còn nữa

Ví dụ: Bạn đi mua một máy giặt cho gia đình Khi đến cửa hàng, người bán hàng nói là 550 đô Bạn đòi phải có bảo hành mới mua Người bán đồng ý Bạn lại nói để về hỏi ý vợ Hôm sau ra cửa hàng

đó, bạn nói rằng vợ bạn chê đắt và không "xuất quỹ" quá 500 đô Nếu người bán hàng đồng ý thì bạn mới lấy Trong ví dụ trên bạn

đã áp dụng chiến thuật nước chảy qua đập rồi đấy

**** Đối lại chiến thuật nước chảy qua đập

Nguyên tắc căn bản để đối lại với chiến thuật này là phải mặc cả Mỗi khi nhượng bộ cái gì thì phải đòi hỏi một điều gì đó ở phía bên kia theo kiểu có đi có lại Nếu không làm như vậy, bạn sẽ không có được điều gì ngoài mấy lời cảm ơn

9.24 Chiến thuật người tốt - người xấu hay chiến thuật hai mặt

Nội dung của chiến thuật này như sau: Một người giả bộ đứng về phía bạn và giúp bạn giải quyết vấn đề Lúc này anh ta là người tốt hay là mặt thuận Nhưng khi đi đến gia đọan cuối cùng để phê duyệt thì anh ta lại là người xấu hay trở sang mặt nghịch Lúc đó người xấu sẽ biết hết những điều chính yếu bạn đưa ra đàm phán và làm mất hết tác dụng đàm phán của bạn

Ví dụ: Khi bạn đàm phán - thương lượng để ký kết hợp đồng xây dựng nhà với một công ty xây dựng Người đàm phán - thương

lượng với bạn là trưởng phòng kỹ thuật Sau một vài lần đàm phán, hai bên đã đi đến thống nhất về các hạng mục và giá cả là 40 "cây" Vấn đề còn lại là lấy phê duyệt của giám đốc Trưởng phòng kỹ

thuật nói là để giám đốc phê duyệt đã rồi khởi công Hôm sau gặp lại, anh ta nói rằng giám đốc đồng ý với các hạng mục nhưng giá cả

thì không đồng ý vì thấp quá, trong khi vật tư lại tòan là đồ ngoại và tốt Khi đàm phán với bạn, anh ta là người tốt (mặt thuận) vì

khuyên bạn nên dùng cái này tốt, bỏ cái kia xấu nhưng khi đến giám đốc thì anh ta là người xấu (mặt nghịch) bởi vì anh ta đã đưa bạn vào "bẫy" Anh ta đã cố vấn cho giám đốc tăng giá với lý do rất chính đáng

**** Đối phó với chiến thuật hai mặt

- Để đối phó với chiến thuật hai mặt thì bạn có thể áp dụng chiến thuật "dùng độc trị độc" Trong ví dụ trên, bạn có thể nói là để tôi

về hỏi ý kiến bà xã tôi Hôm sau đến bạn nói là bà xã nhà tôi không cho phép tôi tiêu quá 38 "cây" vào việc xây nhà vì bà ta còn mua máy giặt, tủ lạnh và bếp ga nữa

- Cách thứ hai là bạn có thể nói thẳng ra rằng anh ta là người hai mặt và bạn không bằng lòng với cách làm như vậy Nếu anh ta có thể quyết định được ngay thì làm, còn không thì thôi

- Cách thứ ba là mọi vấn đề sau khi đã thống nhất thì nên ký kết ngay rồi mới ra về chớ để dây dưa.

9.25 Chiến thuật dồn nhau tới bờ vực nguy hiểm

Chiến thuật này nhằm dồn đối tác tới bờ vực nguy hiểm, sau đó đe dọa là sẽ đẩy họ xuống vực nếu không chịu nhượng bộ Tác dụng của chiến thuật này như con dao hai lưỡi, có thể là rất tốt và cũng có thể là rất xấu

Ví dụ: Gần đây ở thành phố Hồ Chí Minh đã xảy ra một vụ đình công đòi tăng lương tại một công ty may mặc do người Nam Triều Tiên làm chủ Giới chủ muốn công nhân chấp nhận mức lương tối thiểu là 50 đô la/tháng Đại diện công nhân không chịu với giá thấp hơn 70 đô la/tháng Sau khi đàm phán vài ba lần không xong, chủ công ty X nói với đại diện công nhân là: "Nếu các ông không chấp nhận thì hai ngày nữa tôi sẽ tuyên bố phá sản công ty và tòan bộ các ông không có việc làm Tôi cho các ông hai ngày suy nghĩ Tùy các ông"

Ông chủ này đã áp dụng chiến thuật dồn nhau đến bờ vực và đe dọa

sẽ đẩy xuống vực Cuối cùng công nhân đã nhượng bộ và chấp nhận Thực ra, ở đây công nhân cũng có phần được vì họ không muốn mất việc làm Ông chủ cũng có phần được vì không mất thêm tiền Và nhà nước cũng được vì không phải giải quyết số người thất nghiệp

và còn thu được thuế từ ông chủ cũng như các khỏan tiền bảo hiểm khác

**** Đối lại chiến thuật dồn nhau đến bờ vực nguy hiểm

Khi bị ai dồn tới bờ vực, nếu bạn thấy người đó có khả năng và có thể làm được những gì anh ta đe dọa thì tốt nhất là bỏ đi và chấp nhận các hậu quả Cách thứ hai là bạn có thể chuyển sang nói về vấn đề khác Cách thứ ba là thuyết phục họ đàm phán lại

9.26 Chiến thuật tâng bốc và hài hước trong đàm phán - thương lượng

Tâng bốc và hài hước luôn luôn có nhiều tác dụng rất tích cực trong đàm phán - thương lượng Nó sẽ giải tỏa một phần hoặc tòan bộ các bực tức hoặc đố kỵ giữa người với người Nó là món giải trí nhanh

và đơn giản cho mọi người tại bàn họp Ngoài ra, nó còn có tác dụng khuyến khích mỗi bên có thái độ tích cực hơn Những người thông minh tinh tế khi bị lỗi, nhất là làm cho người khác buồn hoặc bực, thường họ thay lời xin lỗi bằng các câu nói tâng bốc và hài hước làm vui lòng cả hai

Ví dụ: Cách đàn ông khi đi chinh phục phái đẹp thường có câu

"Không có em, anh cảm thấy cuộc đời anh không có ý nghĩa"

**** Đối lại chiến thuật tăng bốc và hài hước

Nếu sự tâng bốc là chân thành thì phải ghi nhận và cám ơn sự đánh giá đó của phía bên kia Nếu sự tâng bốc chỉ là trò đùa thì phải cẩn thận đặt nó ra ngoài nội dung chính cần bàn cũng như giá trị thật của vấn đề

9.27 Chiến thuật đặt các điều kiện và giới hạn khống chế

Chiến thuật này nhiều khi có tác dụng rất tốt Chúng ta biết rằng thường thì các quyết định quan trọng lại nằm ở 1/4 thời gian cuối cùng Giới hạn thời gian là một chiến thuật mà người ta đưa ra để khống chế đối phương Ngoài ra, người ta còn đưa ra các điều kiện

và giới hạn cho giá cả, không gian hoặc là thông tin khi bên kia đưa ra điều kiện và giới hạn thì nguyên tắc là bạn không được chấp nhận ngay Tốt nhất là hỏi họ xem tại sao họ lại đặt các điều kiện và giới hạn ra như vậy Mặt khác, bạn cũng vạch sẵn các điều kiện và giới hạn cho chính bản thân bạn trước khi vào đàm phán - thương lượng, coi đó như các mục tiêu mình phải đặt đến

Ví dụ: Bạn tìm thấy một căn nhà ưng ý Chủ nhà đòi 60 "cây" Bạn trả 50 "cây" với điều kiện là trong 12 tiếng chủ nhà phải trả lời

**** Đối lại chiến thuật đặt điều kiện và giới hạn

Trong ví dụ trên, nếu bạn là cương vị người bán thì đầu tiên bạn có thể hỏi tại sao lại đặt điều kiện khống chế về thời gian như vậy Thứ hai là nói cho họ biết giới hạn như vậy thì khó chấp nhận quá Thứ

ba là bạn có thể thay đổi điều kiện, nói rằng bạn sẽ gặp lại sau 6 tiếng và sẽ trả lời chính thức sau 10 tiếng Làm như vậy bạn sẽ có thêm thời gian suy nghĩ để ra quyết định

9.28 Chiến thuật đẩy vấn đề vào sự đã rồi

Đây là chiến thuật mà trong đó người ta cứ im lặng mà làm hoặc tiến hành công việc mà không hỏi han hay đàm phán - thương

lượng Đến khi bị phát hiện ra thì người ra giả bộ không biết điều

đó và xin lỗi, hứa không bao giờ mắc phải lần thứ hai Sự việc dù sao đã rồi và cả hai cùng chấp nhận

Ví dụ 1: Nhiều người ở cương vị cao, có quyền quyết định các vị trí then chốt khi đưa người mình muốn vào vị trí đó thì cứ im lặng mà

ra quyết định Sau này nếu có sự phản đối nào đó thì chỉ làm kiểm điểm về sự "sơ suất" là xong vì sự việc đã rồi Còn nếu bình thường thì phải qua hội đồng cơ quan, phòng tổ chức rất phức tạp mà còn

có thể không được như ý muốn

Ví dụ 2: Những năm gần đây, do thủ tục hành chính xin xây cất nhà rất phức tạp và phiền phức, cho nên rất nhiều người cứ xây nhà mà không hề xin giấy phép xây dựng Khi bị kiểm tra, họ chịu đóng tiền phạt Lúc đó sự việc được coi như đã rồi và người ta hợp thức hóa căn nhà cùng với giấy chủ quyền Tính ra còn rẻ hơn là phải "lo lót" làm giấy tờ xin phép xây dựng

**** Đối lại chiến thuật đẩy vấn đề vào việc đã rồi

Đây là chiến thuật rất lợi hại Muốn đối lại bạn phải có uy lực rất mạnh để trừng phạt và ngăn chặn Có thể phải rất cương quyết đối với một trường hợp để làm gương cho các trường hợp khác

9.29 Chiến thuật tung ra bằng chứng và các số liệu thống kê

Nếu có các bằng chứng và số liệu thống kê và biết đưa ra đúng lúc đúng chỗ thì bạn sẽ có nhiều lợi thế để áp đảo đối tác Bạn phải

kiểm tra lại các bằng chứng và số liệu thống kê xem chúng có chính xác không Nếu chúng không chính xác mà bạn lại đưa ra, khi đối phương phản lại và chứng minh chúng là những bằng chứng và số liệu không thực thì bạn sẽ mất đi uy tín và tư cách trong đàm phán - thương lượng Cuối cùng, bạn sẽ rơi vào thế yếu

**** Đối lại chiến thuật đưa ra bằng chứng và số liệu thống kê

Để đối lại chiến thuật kể trên, bạn có thể hỏi về tính pháp lý của bằng chứng và số liệu, các bằng chứng đó ở đâu ra và hiện chúng có phù hợp với trường hợp đang đề cập hay không? Thứ hai là bạn có thể "hõan binh" để có thêm thời gian để kiểm tra các bằng chứng và

số liệu do đối tác đưa ra và tìm kiếm các bằng chứng và số liệu của mình để đối phó lại

9.30 Chiến thuật lấy cái nọ bù cái kia

Đây là chiến thuật thường được các cơ quan tổ chức và công ty áp dụng ở Việt Nam hiện nay khi các biện pháp quản lý tài chính chưa chặt chẽ Ví dụ như lương trả cho những người có trình độ tay nghề cao

Muốn người có trình độ cao vào làm việc cho công ty mình, các công

ty chỉ còn cách trả lương cao Nhưng trả lương cao thì thuế thu

nhập cũng cao và thực tế cả hai không đạt được ý muốn Để "khắc phục", các công ty tăng các khỏan chi phí khác cho người mà họ muốn kéo về Ví dụ như tăng tiền ăn trưa, tiền đi lại, tiền xăng xe, quần áo sao cho tổng cộng số tiền "bỏ túi" đủ hấp dẫn để lôi cuối

người giỏi

**** Đối lại chiến thuật lấy cái nọ bù cái kia

Bây giờ giả sử bạn làm thanh tra thuế vụ, bạn có thể lật tẩy chiến thuật trên một cách rất dễ dàng Ví dụ trong trường hợp trên, bạn chỉ cộng lại tất cả các khỏan mà công ty trả cho nhân viên Bạn sẽ có con số tổng cộng Nguyên tắc đánh thuế thu nhập là đánh trên tổng

số, bao gồm: tiền ăn, ở, ngoài giờ chứ không tính thuế cho phần lương chính

**** Đối lại chiến thuật bắt chẹt

Đầu tiên bạn có thể hõan lại chút ít chứ đừng thừa nhận ngay để

kiểm tra lại xem các thông tin mà phía bên kia đưa ra để bắt chẹt có xác đáng và phù hợp không Thứ hai là bạn có thể áp dụng chiến thuật mặc cả nếu như bạn có những ưu điểm khác tốt hơn

9.32 Chiến thuật trì hõan

Khi một đối tác đệ trình cho bạn một đề nghị, đôi khi bạn không cần phải có phản ứng ngay mà cần phải trì hõan để có thời gian xem xét chính xác đề nghị của đối tác và chuẩn bị kỹ lưỡng các đối sách của mình

Ví dụ: Khi xây nhà, bạn có thể gọi ba nhà thầu tới và yêu cầu họ chào giá Khi cả ba đều gửi cho bạn bảng chào giá, bạn nói với họ là

sẽ trả lời chính thức sau hai tuần Trong hai tuần đó bạn sẽ có thời gian để kiểm tra các thông tin và tham khảo thêm ý kiến, giúp bạn

ra quyết định cuối cùng một cách chính xác hơn

**** Đối lại chiến thuật trì hõan

Bây giờ bạn ở cương vị người gửi đề nghị của mình cho đối tác Đối tác trì hõan và không trả lời ngay Lúc đó bạn áp dụng "tương kế tựu kế", tức là trong thời gian đó bạn cũng chuẩn bị các đối sách của mình Cách thứ hai là bạn có thể rút lui đề nghị Cách thứ ba là