Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO.DOC

Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO

Trờng đại học kinh tế quốc dân

khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế

Chuyên ngành quản trị kinh doanh quốc tế

Giáo viên hớng dẫn : PGS.TS NGUYễN THị HƯờNG

Sinh viên thực hiện : Trần thị hà phơng

I TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Cú thể thấy toàn cầu hoỏ và hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếukhỏch quan chi phối sự phỏt triển kinh tế - xó hội của mỗi quốc gia Trướcnhững tiến bộ hiện nay của nền kinh tế thế giới cựng sự phỏt triển như vũ bóocủa khoa học cụng nghệ, để cú thể tồn tại và phỏt triển, mỗi quốc gia đều cần cú

sự chủ động, tích cực, sáng tạo tham gia vào hội nhập kinh tế với các nước kháctrên thế giới Nhận thức được tầm quan trọng của việc hội nhập kinh tế quốc tế,Việt Nam đã có những bước chuyển mình đáng kể trong những năm qua Bằngnhững nỗ lực của mình, Việt Nam đã ngày càng chiếm một vị thế quan trọngtrên trường quốc tế.

Ngày 7 tháng 11 năm 2006, Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 củaWTO Đây là một trong những kết quả quan trọng của quá trình thực hiện chínhsách chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế Gia nhập WTO mở ra chocác doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội mới cũng như những thách thức mới

Để đối mặt với những thách thức đó và chiến thắng trong cạnh tranh hiện nay,các doanh nghiệp nước ta đã có những bước đi cụ thể và có rất nhiều doanhnghiệp đã đạt được thành công trên con đường hội nhập

Thực hiện chủ trương hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, trong nhữngnăm qua các doanh nghiệp đã không ngừng tăng cường mở rộng hoạt động xuấtkhẩu vì xuất khẩu có một vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy nền kinh tế đấtnước phát triển, tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện phát triển nhập khẩu và cơ sở hạtầng… Các doanh nghiệp đã nhanh chóng nắm bắt các cơ hội để có thể mở rộngthị trường XK nhằm đem về lợi nhuận lớn nhất cho doanh nghiệp của mình.Công ty Hà Thành cũng không nằm ngoài số đó Là một doanh nghiệp thuộc

thị trường xuất khẩu của mình nhằm đem về nhiều lợi nhuận hơn cho công ty.Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động xuất khẩu, trong những năm quacông ty luôn chú trọng đến việc làm sao có thể làm tăng thị trường xuất khẩucủa mình Vì xuất khẩu tăng nhanh sẽ tạo ra thị trường tiêu thụ của công ty, giúpcông ty có thêm nhiều bạn hàng làm ăn… Đặc biệt với việc Việt Nam trở thànhthành viên chính thức của WTO nếu công ty không tự mình chủ động hội nhập,không có chiến lược phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu thì không thểkinh doanh thành công và hiệu quả được Tuy nhiên việc mở rộng thị trườngxuất khẩu của công ty còn gặp phải rất nhiều khó khăn do gia nhập WTO khiến

cho mức độ cạnh tranh trên thị trường ngày càng gia tăng Điều đó chứng tỏrằng gia nhập WTO đem lại cho các công ty Việt Nam nói chung và công ty HàThành nói riêng rất nhiều cơ hội và thách thức Cơ hội thì cần nhanh chóng nắmbắt và không để thách thức làm cản trở sự phát triển của công ty Chính vì thế

mà công ty Hà Thành đang tập trung vào việc làm thế nào để có thể mở rộng thị

trường xuất khẩu của mình Trên ý nghĩa đó việc chọn đề tài “Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO” góp phần quan trọng trong việc nâng cao sức

cạnh tranh của công ty Hà Thành trên trường quốc tế

II MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

2.1 Mục đích nghiên cứu đề tài

Đề xuất các biện pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty HàThành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài: Căn cứ vào mục đích nghiên cứu của đề tài,

nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài tập trung vào những vấn đề cơ bản sau:

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về xuất khẩu và mở rộng thị trườngxuất khẩu cũng như sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty

Hà Thành trong điều kiện VN là thành viên chính thức của WTO

- Nghiên cứu và phân tích thực trạng và tình hình sản xuất và kinh doanhxuất khẩu của công ty Hà Thành trong thời gian qua Từ đó rút ra những ưuđiểm, tồn tại của công ty

- Đề xuất những giải pháp để công ty có thể mở rộng thị trường xuất khẩucủa mình trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính của WTO

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động mở rộng thị trường xuấtkhẩu của công ty Hà Thành

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành bao gồm cảthị trường truyền thống và những thị trường mới, thị trường tiềm năng nướcngoài mà công ty có thể thâm nhập và mở rộng

- Về thời gian: nghiên cứu hoạt động xuất khẩu của công ty Hà Thành tậptrung chủ yếu vào giai đoạn gần đây nhất, cụ thể từ năm 2004 tới nay và cảtrong những năm tiếp theo

Ngoài mở đầu và kết luận, chuyên đề thực tập tốt nghiệp gồm 3 chương:

Chương I: Lý luận chung về mở rộng thị trường xuất khẩu và sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành.

Chương II: Thực trạng hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của công

ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO Chương III: Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO.

Trong quá trình nghiên cứu và viết đề tài em còn gặp nhiều khó khăn do kiến thức lý luận còn hạn chế và những khó khăn trong việc thu thập số liệu đánh giá tình hình nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận

được sự góp ý từ cô giáo hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Hường và bạn đọc

để em có thế khắc phục những thiếu sót đó, hoàn thiện thêm kiến thức của mình.

CHƯƠNG I:

LÝ LUẬN CHUNG VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG

XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY HÀ THÀNH

I LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU VÀ THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU

1 Xuất khẩu

1.1 Khái niệm

Trong xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới, cùng với sự phát triểncủa phân công lao động quốc tế thì thị trường thế giới ngày càng trở nên thốngnhất, ranh giới giữa các thị trường nội địa ngày càng trở nên mờ nhạt Sự xuấthiện của các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia khiến cho mức độ cạnhtranh trên thị trường thế giới càng trở nên gay gắt hơn Do đó, để có thể tồn tại

và phát triển bền vững, các doanh nghiệp ở các quốc gia khác nhau đều tìmcách vươn ra kinh doanh trên thị trường nước ngoài Và hình thức thôngthường mà các doanh nghiệp lựa chọn để đem hàng hoá và dịch vụ của mình ranước ngoài đó là thông qua xuất khẩu Vậy xuất khẩu là gì?

Theo các nhà kinh doanh quốc tế: “Xuất khẩu là hoạt động đưa các hàng hoá và dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác để bán”.

Tuy nhiên hiện nay với sự xuất hiện của các khu chế xuất - đó là các khucông nghiệp đặc biệt chỉ dành riêng cho việc sản xuất, chế biến những sảnphẩm để XK ra nước ngoài, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng XK và hoạtđộng XK, được thành lập tại những địa bàn có vị trí thuận tiện, có ranh giới địa

lý xác định, được thành lập theo quy định của chính phủ thì khái niệm XK là

hoạt động đưa hàng hoá và dịch vụ ra khỏi biên giới quốc gia chỉ mang tínhchất tương đối, hàng hoá chỉ cần đưa vào các KCX cũng được coi là XK rồi

Do đó đã xuất hiện khái niệm:“XK hàng hoá là những sản phẩm hữu hình được sản xuất hoặc gia công tại các cơ sở sản xuất, cơ sở gia công và các KCX với mục đích để tiêu thụ tại thị trường nước ngoài và đi qua hải quan”.

Như vậy có thể định nghĩa một cách khái quát nhất về xuất khẩu như sau:

“Xuất khẩu là một hoạt động kinh doanh thu doanh lợi bằng cách bán sản phẩm hoặc dịch vụ ra thị trường nước ngoài và sản phẩm hay dịch vụ ấy phải di chuyển ra khỏi biên giới một quốc gia hoặc đưa vào các khu vực đặc biệt trên lãnh thổ quốc gia xuất khẩu được coi là khu vực hải quan”

1.2 Các hình thức xuất khẩu

Trong kinh doanh quốc tế hoạt động xuất khẩu được diễn ra dưới 2 hìnhthức đó là xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu gián tiếp:

- XK trực tiếp: là hoạt động bán hàng trực tiếp của một công ty cho cáckhách hàng của mình ở thị trường nước ngoài Có 2 hình thức XK trực tiếp:+ Đại diện bán hàng: là hình thức bán hàng không mang danh nghĩa củamình mà lấy danh nghĩa của người uỷ thác nhằm nhận lương và một phần hoahồng trên cơ sở giá trị hàng hoá bán được

+ Đại lý phân phối: là người mua hàng hóa của công ty để bán theo kênhtiêu thụ ở khu vực mà công ty phân định, công ty khống chế phạm vi phânphối, kênh phân phối ở thị trường nước ngoài Đại lý phải chịu toàn bộ rủi roliên quan đến việc bán hàng hóa ở thị trường đã phân định và thu lợi nhuậnthông qua chênh lệch giữa giá mua và giá bán

- Xuất khẩu gián tiếp: là hình thức bán hàng hoá và dịch vụ của công ty ranước ngoài thông qua trung gian tức thông qua người thứ 3 Có 4 trung gianmua bán chủ yếu trong kinh doanh XK:

+ Đại lý: là các cá nhân hay tổ chức đại diện cho nhà xuất khẩu thực hiệnmột hay một số hoạt động nào đó ở thị trường nước ngoài

+ Công ty quản lý xuất khẩu: là các công ty nhận uỷ thác và quản lý côngtác xuất khẩu hàng hoá

+ Công ty kinh doanh xuất khẩu: là công ty hoạt động như nhà phân phốiđộc lập có chức năng kết nối các khách hàng nước ngoài với công ty xuấtkhẩu trong nước để đưa hàng hoá ra nước ngoài tiêu thụ

+ Đại lý vận tải: là các công ty thực hiện dịch vụ thuê vận chuyển vànhững dịch vụ có liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hoá như khai báo hảiquan, áp biểu thuế quan, thực hiện giao nhận chuyên chở và bảo hiểm

2 Thị trường xuất khẩu

2.1 Khái niệm thị trường

Có rất nhiều quan điểm khác nhau về thị trường

Theo góc độ tiếp cận kinh tế học cổ điển: “Thị trường là nơi diễn ra các quá trình trao đổi, mua bán, là tổng số và cơ cấu cung-cầu và điều kiện diễn

ra tương tác cung-cầu thông qua mua bán hàng hoá bằng tiền tệ”.

T.Cannon khái niệm: “Thị trường là tập hợp người bán và người mua thoả thuận các điều kiện trao đổi hàng hoá và dịch vụ được tiến hành một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua một mạng lưới trung gian phức hợp để kết nối người mua và người bán ở những vị trí không gian khác nhau”

Theo quan điểm của các nhà quản lý doanh nghiệp thì: “Thị trường là tập hợp những khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp tức là những khách hàng đang mua hoặc có thể sẽ mua sản phẩm của doanh nghiệp”.

Dù xuất hiện rất nhiều quan điểm khác nhau về thị trường, tuy nhiên, kháiniệm thị trường được định nghĩa một cách tổng quát và đã được các nhà kinh

tế học thống nhất như sau: “Thị trường là một quá trình mà trong đó người bán và người mua tác động qua lại với nhau để xác định giá cả và sản lượng của một hàng hoá hay dịch vụ nhất định”

2.2 Khái niệm thị trường xuất khẩu

Thị trường thế giới đang diễn ra ngày càng sôi nổi với những hoạt độngxuất nhập khẩu ngày càng đa dạng, phức tạp hơn trong đó thị trường xuất khẩu

là một trong những thị trường chủ yếu, đóng vai trò hết sức quan trọng trongthương mại quốc tế, giúp các quốc gia tăng trưởng, phát huy được những lợithế so sánh của quốc gia mình

Thị trường xuất khẩu mang những đặc điểm của thị trường nói chung vànhững đặc điểm riêng có của nó

Thị trường xuất khẩu được định nghĩa như sau: “Thị trường xuất khẩu là tập hợp người mua và người bán có quốc tịch khác nhau tác động với nhau để xác định giá cả, số lượng hàng hoá mua bán, chất lượng hàng hoá và các điều kiện mua bán khác theo hợp đồng, thanh toán chủ yếu bằng ngoại tệ mạnh và phải làm thủ tục hải quan qua biên giới”.

2.3 Phân loại thị trường xuất khẩu

Có rất nhiều căn cứ để phân loại thị trường xuất khẩu Việc phân loại thịtrường xuất khẩu sẽ tạo điều kiện cho các DN xác định rõ loại thị trường, cóthể phân chia thị trường của mình thành các nhóm thị trường nhỏ hơn Trên cơ

sở đó xây dựng được những phương thức, kế hoạch kinh doanh phù hợp

- Nếu căn cứ vào vị trí địa lý thị trường xuất khẩu chia thành:

+ Thị trường Châu lục

+ Thị trường khu vực

+ Thị trường nước và vùng lãnh thổ

- Căn cứ vào lịch sử quan hệ ngoại thương:

+ Thị trường truyền thống: là thị trường mà từ lâu doanh nghiệp đã xuấtkhẩu sản phẩm của mình sang thị trường này

+ Thị trường hiện có: là thị trường mà hiện tại doanh nghiệp đang xuấtkhẩu sản phẩm của mình

+ Thị trường mới: là thị trường mà doanh nghiệp mới xuất khẩu sản phẩmcủa mình Những mặt hàng mà doanh nghiệp xuất khẩu trên thị trường này cònmới mẻ, thị phần chưa cao

+ Thị trường tiềm năng: là thị trường mà doanh nghiệp nhận thấy có thểxuất khẩu hàng hoá thành công trên thị trường này

- Căn cứ vào kim ngạch xuất nhập khẩu và cán cân thương mại giữa nướcxuất khẩu và nước nhập khẩu:

+ Thị trường xuất siêu

+ Thị trường nhập siêu

- Căn cứ vào dung lượng và sức mua của thị trường

+ Thị trường xuất khẩu có sức mua lớn

+ Thị trường xuất khẩu có sức mua trung bình

+ Thị trường xuất khẩu có sức mua thấp

- Căn cứ vào sức cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu và của các doanhnghiệp nước xuất khẩu:

+ Thị trường xuất khẩu có ưu thế cạnh tranh

+ Thị trường xuất khẩu không có ưu thế cạnh tranh

- Căn cứ vào loại hình cạnh tranh trên thị trường:

+ Thị trường độc quyền

+ Thị trường độc quyền “nhóm”

+ Thị trường cạnh tranh hoàn hảo

+ Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo

- Căn cứ vào mức độ mở cửa của thị trường, mức bảo hộ, tính chặt chẽ vàkhả năng xâm nhập thị trường:

+ Thị trường “khó tính”

+ Thị trường “dễ tính”

- Căn cứ vào mức độ hạn chế xuất khẩu:

+ Thị trường xuất khẩu theo hạn ngạch

+ Thị trường xuất khẩu phi hạn ngạch

2.4 Phân biệt thị trường xuất khẩu và thị trường trong nước:

2.4.1 Về dung lượng thị trường:

Thị trường xuất khẩu có dung lượng lớn hơn thị trường trong nước Mộtdoanh nghiệp có thể xuất khẩu sản phẩm của mình cùng một lúc sang nhiều thịtrường nước ngoài khác nhau để đáp ứng nhu cầu trên các thị trường đó Thịtrường nước ngoài với những nhu cầu, thị hiếu, phong tục tập quán phong phú,

đa dạng khác với thị trường trong nước, nếu doanh nghiệp nào biết phát hiện,khơi gợi, nắm bắt nhu cầu và thoả mãn nhu cầu với chất lượng cao thì doanhnghiệp đó sẽ chiến thắng trên thị trường đó Do đó doanh nghiệp nào cũngmuốn vươn xa và vươn sâu hơn nữa trên thị trường thế giới

2.4.2 Về giá cả:

Khi các công ty xuất khẩu ra nước ngoài, họ phải đối đầu với việc xácđịnh giá cả Thông thường giá các hàng hoá XK ra nước ngoài sẽ lớn hơn giácác hàng hoá đó nếu như bán trong nước vì khi XK, các công ty phải cộngthêm vào giá xuất xưởng hàng hoá đó những loại phí như: phí vận chuyển,thuế quan, tiền lời cho nhà xuất khẩu, tiền lời cho nhà bán sỉ, tiền lời cho nhàbán lẻ… Tuỳ thuộc vào các chi phí tăng thêm này cũng như những rủi ro vềbiến động tiền tệ, giá cả XK sản phẩm ở thị trường nước ngoài có thể phải bánnhiều hơn gấp hai đến năm lần ở trong nước nhằm đảm bảo mức doanh lợi chonhà xuất khẩu Hơn nữa các công ty phải tốn thêm các khoản chi phí để tìm

hiểu luật pháp, tập quán, sở thích… của người tiêu dùng nước ngoài, điều đócũng khiến cho hàng hoá xuất khẩu có giá cả cao hơn so với bán ở trong nước.

2.4.3 Về cạnh tranh:

Toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới khiến cho cạnh tranh giữa các doanhnghiệp ngày càng trở nên gay gắt Doanh nghiệp nào cũng muốn vươn ra thịtrường nước ngoài Vậy nên trên một thị trường xuất khẩu mặt hàng nào đó cóthể có vô số đối thủ cạnh tranh Dù ở thị trường trong nước hay nước ngoài,các DN cũng sẽ phải đối mặt với cạnh tranh từ nhiều phía, tuy nhiên mức độcạnh tranh trong nước cũng sẽ ít hơn so với mức độ cạnh tranh khi DN xuấtkhẩu hàng hoá ra nước ngoài Vì khi kinh doanh trong nước, DN sẽ có rấtnhiều lợi thế do là người bản xứ nên am hiểu về nhu cầu, sở thích, thói quen,tập quán tiêu dùng hay luật pháp nội địa… Trong khi đó trên thị trường xuấtkhẩu, DN sẽ phải đối mặt với rất nhiều các nhà cung cấp sẵn có trên thị trườngxuất khẩu hay từ các nhà sản xuất của quốc gia khác…cộng thêm việc tốn kémcác khoản chi phí xuất khẩu khiến cho cạnh tranh càng trở nên khốc liệt

2.4.4 Về đồng tiền thanh toán:

Đơn vị tiền tệ lưu hành ở mỗi quốc gia là khác nhau Do vậy, trong cáchợp đồng XNK, để giải quyết sự khác biệt này và tránh những tranh chấp saunày có thể xảy ra các bên tham gia vào hợp đồng phải có sự thoả thuận vớinhau về việc chọn đồng tiền thanh toán Đồng tiền thanh toán có thể là ngoại tệvới một trong hai bên hoặc là với cả hai bên Hai bên cũng phải thoả thuận vớinhau về chế độ tỷ giá hối đoái để tính giá và thực hiện thanh toán

II MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU

1 Khái niệm và các phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu

1.1 Khái niệm

Đứng trên góc độ của doanh nghiệp thì mở rộng thị trường xuất khẩu làtổng hợp các biện pháp, các cách thức mà một doanh nghiệp sử dụng để đưangày càng nhiều khối lượng sản phẩm ra thị trường nước ngoài để tiêu thụ Cácdoanh nghiệp sẽ xác định các thị trường tiềm năng trên cơ sở phân tích, đánh giácác thị trường truyền thống và khả năng xuất khẩu đến thị trường mới

Theo quan điểm của Marketing hiện đại: “Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ là việc tăng thêm các thị trường nước ngoài mới mà còn phải tăng thị phần của sản phẩm trong các thị trường đã có sẵn”.

1.2 Các phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu

Khi quyết định mở rộng thị trường xuất khẩu của mình, một doanh nghiệp

có thể mở rộng theo chiều rộng hoặc theo chiều sâu hoặc cũng có thể cùng mộtlúc mở rộng thị trường theo cả hai hướng này

1.2.1 Mở rộng thị trường theo chiều rộng

Mở rộng thị trường theo chiều rộng là việc tăng phạm vi thị trường bằngcách đưa sản phẩm mới đến với những thị trường mới, khách hàng mới Doanhnghiệp có thể mở rộng phạm vi thị trường theo tiêu thức địa lý và có thể mởrộng theo tiêu thức khách hàng

Xét về mặt không gian và phạm vi địa lý, việc mở rộng thị trường theochiều rộng là việc đòi hỏi không ngừng nghiên cứu những xu thế biến động củathế giới, các thị trường nước ngoài để tiến hành xâm nhập các thị trường đó

Xét về mặt khách hàng, mở rộng thị trường theo chiều rộng thể hiện ởviệc doanh nghiệp phát triển về số lượng khách hàng có cùng loại nhu cầu đểbán nhiều hơn một loại sản phẩm hay dịch vụ nào đó Việc đưa ra ngày càngnhiều sản phẩm sẽ dựa trên nhu cầu đa dạng, mong muốn thoả mãn và khả năngthanh toán của khách hàng

1.2.2 Mở rộng thị trường theo chiều sâu:

Mở rộng thị trường theo chiều sâu là việc gia tăng số lượng và giá trị sảnphẩm xuất khẩu trên những thị trường hiện tại nhằm gia tăng kim ngạch xuấtkhẩu Doanh nghiệp không chỉ gia tăng về mặt số lượng hàng hoá xuất khẩu màcòn tăng cường chủng loại hàng hoá trên thị trường đồng thời không ngừng cảitiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ; đưa ra thị trường những sản phẩm,dịch vụ có hàm lượng chất xám cao nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao củakhách hàng và tăng sức cạnh tranh của các mặt hàng đang được cung cấp trên thịtrường hiện tại

Mở rộng thị trường theo chiều sâu có thể được thực hiện theo cách cắtlớp, phân đoạn thị trường để thoả mãn nhu cầu đa dạng, phức tạp của kháchhàng.

Dù là mở rộng thị trường theo chiều rộng hay chiều sâu, DN đều cầnnghiên cứu kỹ thị trường, theo dõi, xác định quy mô, cơ cấu các mặt hàng và sựcạnh tranh trên thị trường cũng như tiềm lực, khả năng của DN để đảm bảo choviệc kinh doanh và hướng đi của DN trên thị trường đó là đúng đắn và chính xác

2 Các chỉ tiêu đánh giá mức độ mở rộng thị trường xuất khẩu

Có rất nhiều chỉ tiêu để đánh giá mức độ mở rộng thị trường xuất khẩucủa doanh nghiệp Các chỉ tiêu không chỉ đánh giá mức độ mở rộng thị trườngtheo chiều rộng mà còn đánh giá mức độ mở rộng thị trường xuất khẩu theochiều sâu

2.1 Chỉ tiêu đánh giá mức độ mở rộng thị trường XK theo chiều rộng

2.1.1 Số lượng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp trong năm (Tn)

Nếu Tn tăng qua các năm chứng tỏ rằng hoạt động mở rộng thị trường xuấtkhẩu của doanh nghiệp đạt hiệu quả và thị trường xuất khẩu ngày càng được mởrộng về mặt không gian, phạm vi địa lý

Nếu Tn tăng giảm không đều qua các năm cho thấy hoạt động mở rộng thịtrường của doanh nghiệp còn nhiều mặt yếu kém

2.1.2 Tốc độ tăng thị trường xuất khẩu bình quân (T)

T = (t1 + t2 + … + tn)

nTrong đó:

t1, t2, …, tn là số lượng thị trường thực mới mà doanh nghiệp khai pháđược hàng năm

Số lượng thị trường thực mới khai thác được tính bằng số thị trường mớikhai thác được hàng năm trừ đi số thị trường mà doanh nghiệp để mất hàng năm

T < 0: chứng tỏ thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp ngày càng bị thuhẹp lại theo phạm vi địa lý Doanh nghiệp không những không mở rộng được thịtrường mà còn đánh mất dần các thị trường hiện tại

T = 0: hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu không đạt hiệu quả, số thịtrường mới mở chỉ bằng số thị trường doanh nghiệp đã mất hoặc cũng có thể làdoanh nghiệp chỉ duy trì hoạt động của mình trên thị trường hiện tại.

T > 0: thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp ngày càng tăng, số thịtrường mới lớn hơn số thị trường doanh nghiệp đánh mất Hoạt động mở rộngthị trường của doanh nghiệp đạt hiệu quả về phạm vi địa lý

2.1.3 Tốc độ tăng số lượng khách hàng mới bình quân (H)

H = h1+h2+…+hn

NTrong đó:

h1, h2, , hn: số lượng khách hàng mới hàng năm được tính bằng số kháchhàng mới của doanh nghiệp trừ đi số khách hàng bị mất

H < 0: số lượng khách hàng của doanh nghiệp bị thu hẹp, doanh nghiệpkhông những không tăng được số khách hàng mà còn đánh mất cả một số kháchhàng hiện tại Hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu là kém hiệu quả

H = 0: chứng tỏ rằng doanh nghiệp chưa mở rộng được thị trường xuấtkhẩu Số lượng khách hàng của doanh nghiệp không đổi Có thể do doanhnghiệp không thiết lập được mối quan hệ với khách hàng mới nào, hoặc là do sốkhách hàng mới của doanh nghiệp bằng số khách hàng mất đi

H > 0: doanh nghiệp mở rộng được thị trường xuất khẩu của mình, sốlượng khách hàng thực mới thiết lập được tăng lên sẽ giúp doanh nghiệp tránhđược sự phụ thuộc vào một số ít khách hàng dẫn đến tình trạng ép giá

2.2 Chỉ tiêu đánh giá mức độ mở rộng thị trường theo chiều sâu

Tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu bình quân (K)

n

n

k k

k

K  ( 1* 2* * )

Trong đó k1, k2, …, kn là tốc độ tăng kim ngạch liên hoàn và được tínhbằng tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu của năm sau so với năm trước

K < 1: cho thấy quy mô mở rộng thị trường của doanh nghiệp ngày càng

bị thu hẹp qua các năm

K = 1: quy mô mở rộng thị trường của doanh nghiệp là không đổi, nămsau vẫn bằng năm trước

K > 1: quy mô mở rộng thị trường của doanh nghiệp ngày càng tăng

3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc mở rộng thị trường xuất khẩu

Có thể chia các nhân tố ảnh hưởng đến việc mở rộng thị trường xuất khẩucủa doanh nghiệp thành 3 nhóm nhân tố:

- Các nhân tố quốc tế

- Các nhân tố thuộc về nước xuất khẩu và doanh nghiệp xuất khẩu

- Các nhân tố thuộc về nước nhập khẩu

3.1 Các nhân tố quốc tế

3.1.1 Quy chế tối huệ quốc

Quy chế tối huệ quốc là chính sách không phân biệt đối xử trong thươngmại, hiện nay được rất nhiều quốc gia sử dụng đặc biệt là tổ chức thương mạithế giới (WTO) Quy chế tối huệ quốc này được áp dụng tuỳ thuộc vào lợi íchkinh tế của các bên tham gia, nhưng nhìn chung có 2 cách áp dụng:

huệ quốc phải chấp nhận thực hiện những điều kiện kinh tế do chính phủ củaquốc gia cho hưởng đòi hỏi

- Áp dụng chế độ tối huệ quốc không điều kiện: là nguyên tắc nước nàycho nước khác hưởng chế độ tối huệ quốc mà không kèm theo điều kiện ràngbuộc nào cả

Mục đích của việc sử dụng quy chế tối huệ quốc trong buôn bán quốc tế

là nhằm chống phân biệt đối xử trong buôn bán quốc tế, làm cho điều kiện cạnhtranh giữa các bạn hàng ngang bằng nhau nhằm thúc đẩy quan hệ buôn bán giữacác nước đang phát triển Hàng hoá của nước nhận được quy chế tối huệ quốc sẽ

có sức cạnh tranh lớn hơn trên thị trường nước cung cấp quy chế bởi sự giảmbớt các hàng rào thuế quan và phi thuế quan, và những ưu đãi khác giúp doanhnghiệp các nước tăng cường xuất khẩu, mở rộng thị trường

Với việc xem xét yếu tố này, các DN sẽ định hướng được hoạt động mởrộng thị trường XK của mình Nếu DN có ý định XK sang một nước mà ở nướcnày quốc gia của DN được hưởng chế độ ưu đãi tối huệ quốc thì sẽ là một thuận

lợi lớn cho doanh nghiệp Tuy nhiên doanh nghiệp cũng cần cân nhắc các điềukiện đi kèm khi nước nhập khẩu áp dụng chế độ tối huệ quốc có điều kiện.

3.1.2 Tình hình kinh tế, chính trị, luật pháp quốc tế

Sự biến động của nền kinh tế thế giới như lạm phát, khủng hoảng kinh tếkhu vực… cũng như sự biến động chính trị, quân sự trên thế giới như: chiếntranh giữa các nước vùng Trung Đông… hay sự thay đổi về luật pháp quốc tế sẽ

có ảnh hưởng mạnh mẽ đến lượng cung và cầu của các nước Những biến động

về kinh tế, chính trị, luật pháp thế giới có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêucực đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của một doanh nghiệp Do vậytrong hoạt động mở rộng thị trường hàng hoá xuất khẩu, doanh nghiệp cầnnghiên cứu, phân tích thường xuyên tình hình kinh tế, chính trị, luật pháp nhằmphục vụ cho việc tìm hiểu các thông tin liên quan đến hoạt động nhập khẩu củacác nước để nắm bắt và khai thác các cơ hội kinh doanh

3.2 Các nhân tố thuộc về nước xuất khẩu và doanh nghiệp xuất khẩu

3.2.1 Các nhân tố thuộc về nước xuất khẩu

* Các quy định có liên quan đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu

Các quy định của nước xuất cảng áp dụng trong ngoại thương là mộttrong những nhân tố cơ bản mà các doanh nghiệp cần phải xem xét vì các quyđịnh này có thể ngăn cản hay mở rộng xuất cảng sang các nước khác, bao gồm:

- Các quy định về thuế như thuế sản xuất, thuế xuất khẩu…

- Các quy định về tài chính, tín dụng đối với sản xuất và xuất khẩu như:lãi suất vay ngắn hạn và dài hạn, hỗ trợ tín dụng xuất khẩu…

- Chính sách về nguyên vật liệu, cơ sở hạ tầng, cải cách hành chính DN…Nếu nhà nước có chính sách khuyến khích xuất khẩu như giảm thuế xuấtkhẩu, cấp tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp cho doanh nghiệp xuất khẩu, có cơquan nghiên cứu thị trường nước ngoài để hỗ trợ cũng như phổ biến các thôngtin cần thiết về sản phẩm và thị trường cho nhà xuất khẩu… thì các doanhnghiệp sẽ có khả năng cạnh tranh hơn trên thị trường nước ngoài do giảm đượcmột phần chi phí xuất khẩu Do đó, chắc chắn sẽ có rất nhiều DN muốn vươn ra

kinh doanh, mở rộng thị trường XK của mình Ngược lại việc nhà nước dùngcác biện pháp để hạn chế XK bằng các hàng rào thuế quan và phi thuế quanchẳng hạn như đánh thuế XK cao, thủ tục hải quan mất thời giờ và phức tạp làmthì DN sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn sức cạnh tranh của sản phẩm sẽ bịgiảm, đôi khi những thủ tục phiền hà sẽ làm mất cơ hội kinh doanh của các DN.

Doanh nghiệp cần nghiên cứu, nắm vững các quy định này và diễn tiến cóthể có của chúng trong tương lai để không vi phạm và có những bước đi thíchhợp cũng như những cân nhắc hiệu quả, tính toán hợp lý để đảm bảo rằng việc

mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp sẽ thực sự thành công

* Mức độ hội nhập kinh tế quốc tế của nước xuất khẩu

Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình chủ động gắn kết nền kinh tế và thịtrường của từng nước với kinh tế của khu vực và thế giới thông qua nỗ lực tự dohoá và mở cửa

Quốc gia nào có đường lối chính trị mở cửa hội nhập với thế giới mộtcách nhất quán và ổn định lâu dài, có quan hệ ngoại thương và giao thương vớinhiều nước sẽ tạo một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước

mở rộng thị trường xuất khẩu Tuy nhiên việc mở cửa thị trường cũng tạo ranhững thách thức không nhỏ đối với doanh nghiệp xuất khẩu là sự tăng sức épcạnh tranh đặc biệt trong trường hợp nếu các doanh nghiệp xuất khẩu chưa đủmạnh thì thông qua mở cửa thị trường sẽ rất dễ bị các nhà sản xuất kinh doanhnước ngoài chèn ép

* Tiềm năng của ngành

Tiềm năng của ngành là yếu tố xây dựng nên lợi thế cạnh tranh sản phẩm.Tiềm năng của ngành bao gồm 2 nhóm yếu tố:

- Các yếu tố nền tảng: bao gồm các yếu tố về tài nguyên thiên nhiên, khíhậu, địa lý, nguồn lao động giản đơn, vốn… Các yếu tố này sẽ tác động đến đầuvào sản xuất, tạo ra lợi thế so sánh của các doanh nghiệp xuất khẩu thuộc quốcgia đó do điều kiện thiên nhiên, khí hậu thuận lợi, tài nguyên dồi dào… sẽ khiến

sản phẩm xuất khẩu của nước đó có chất lượng tốt, giá thành thấp Và như vậykhả năng mở rộng thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp sẽ lớn hơn.

- Các yếu tố tiên tiến bao gồm: cơ sở hạ tầng, hệ thống thông tin liên lạc,nguồn nhân lực chất lượng cao… Các yếu tố này sẽ quyết định đến khả năngcạnh tranh và phát triển bền vững của sản phẩm trên thị trường nước ngoài

* Chiến lược phát triển của ngành

Tuỳ vào đặc điểm kinh tế của đất nước trong từng giai đoạn mà mỗi quốcgia sẽ xây dựng một chiến lược phát triển ngành nhất định

Trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có khả năng xuất khẩu cao thì quốcgia sẽ có các chiến lược chú trọng đến xuất khẩu và khi doanh nghiệp kinhdoanh những sản phẩm thuộc ngành kinh tế mũi nhọn này thì sẽ gặp nhiều thuậnlợi hơn so với việc doanh nghiệp kinh doanh trong những ngành kinh tế khôngphải là mũi nhọn

3.2.2 Các nhân tố thuộc về doanh nghiệp xuất khẩu

3.2.2.1 Hàng hoá xuất khẩu

và đánh thuế cao thì việc mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp khó

mà đạt hiệu quả cao Sản phẩm xuất khẩu là những mặt hàng được khuyến khíchnhập khẩu thì khả năng kinh doanh thành công trên thị trường đó là cao

- Chất lượng:

Trên mỗi thị trường đều có quy định về tiêu chuẩn chất lượng đặc biệt làđối với những sản phẩm liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm Các sản phẩmcủa doanh nghiệp xuất khẩu phải đạt những tiêu chuẩn đó thì mới được xuấtkhẩu Một sản phẩm đạt chất lượng tốt thì sẽ gây dựng được lòng tin đối với các

đối tác nước ngoài, thiết lập và duy trì quan hệ lâu dài với họ, đồng thời thu hútđược nhiều khách hàng tiêu dùng sản phẩm của doanh nghiệp.

- Kiểu dáng, mẫu mã

Nhu cầu về cái đẹp của con người ngày càng tăng lên, sản phẩm sản xuất

ra không những cần đáp ứng về chất lượng mà những yêu cầu về kiểu dáng, mẫu

mã cũng đặc biệt được chú trọng Khi thiết kế mẫu mã, kiểu dáng sản phẩmdoanh nghiệp cần chú ý đến văn hoá của từng thị trường do quan niệm về cáiđẹp ở từng thị trường là khác nhau

- Thương hiệu

Khi có ý định mua một sản phẩm nào đó, người tiêu dùng sẽ có rất nhiều

sự lựa chọn do số lượng các nhà cung cấp trên một thị trường đang ngày cànggia tăng Lúc này, thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp đóng một vai trò hếtsức quan trọng cho quyết định mua hàng của người tiêu dùng Vì thông thườngngười tiêu dùng sẽ quyết định mua hàng của những DN đã có tên tuổi, thươnghiệu, uy tín trên thị trường vì nó gây cho họ cảm giác tin tưởng và an toàn

- Giá cả

Việc định giá sản phẩm xuất khẩu của một doanh nghiệp phụ thuộc vàochi phí để sản xuất ra sản phẩm và những chi phí khác cho việc đưa hàng hoá ranước ngoài để bán DN cần định một mức giá hợp lý với thu nhập và tiêu dùngcủa thị trường mà doanh nghiệp có ý định mở rộng xuất khẩu Vì nếu định mứcgiá cao quá thì sẽ khó được thị trường chấp nhận, sẽ không thu hút được kháchhàng và cũng khó có thể cạnh tranh được với các nhà cung cấp khác

3.2.2.2 Nguồn lực của doanh nghiệp

- Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp:

Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp là một nhân tố quan trọng phản ánhsức mạnh của doanh nghiệp, phản ánh khả năng huy động vốn cũng như khảnăng quản lý, phân bổ nguồn vốn hợp lý trong kinh doanh Các chỉ tiêu đánh giátiềm lực tài chính của doanh nghiệp bao gồm: tổng vốn kinh doanh, số vốn chủ

sở hữu, tỷ suất lợi nhuận, tỷ suất về khả năng thanh toán của doanh nghiệp…

Nếu như tiềm lực tài chính của doanh nghiệp là yếu thì doanh nghiệpkhông thể có đủ vốn để phục vụ hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu.

Nếu nguồn tài chính của doanh nghiệp đầy đủ và dồi dào thì nguồn tàichính ấy có thể đáp ứng cho nhiều khoản chi phí cho hoạt động mở rộng thịtrường XK của DN như: chi phí nghiên cứu thị trường, quảng cáo, khuyến mãi,cải tiến sản phẩm để thoả mãn đúng sở thích của thị trường tiêu thụ… Song DNcũng cần quản lý nguồn vốn sao cho có hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí

- Nguồn nhân lực

Hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp rất phức tạp,đòi hỏi một đội ngũ cán bộ có năng lực, phẩm chất, có trình độ chuyên môn,nghiệp vụ, am hiểu về luật pháp… để có thể hoàn thành tốt công tác mở rộng thịtrường, đồng thời ứng phó được với những thay đổi từ môi trường kinh doanh

- Máy móc thiết bị, cơ sở vật chất kỹ thuật

Máy móc thiết bị, cơ sở vật chất kỹ thuật là nền tảng cơ bản đảm bảo chomọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được tiến hành Đặcbiệt trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu Doanh nghiệp nào có cơ sở hạtầng vững chắc, máy móc, công nghệ hiện đại thì sẽ sản xuất được những sảnphẩm đáp ứng được yêu cầu của thị trường cả về mặt chất lượng và số lượng.Yếu tố này đóng một vai trò quan trọng trong việc quyết định giá thành sảnphẩm vì nó có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, năng suất sản phẩm Vì vậydoanh nghiệp cần chú ý đầu tư đến năng lực máy móc, trình độ công nghệ đểđảm bảo cho quá trình sản xuất diễn ra suôn sẻ

3.2.2.3 Chiến lược phát triển của doanh nghiệp

Chiến lược phát triển của doanh nghiệp là một bản sơ đồ được thiết lậpnhằm mục đích cạnh tranh với các đối thủ khác, là một bản hướng dẫn hànhđộng cho các doanh nghiệp Nếu như doanh nghiệp muốn phát triển, từng bướctạo lập uy tín, thương hiệu cho mình một cách chắc chắn và bền vững thì việchoạch định một chiến lược kinh doanh và một tầm nhìn rõ ràng trong tương lai

là không thể thiếu được Nó có ảnh hưởng mạnh mẽ và sẽ quyết định hướng đi

của doanh nghiệp trong hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của mình, nógiúp doanh nghiệp có thể khai thác các cơ hội và ứng phó với những thay đổi từmôi trường bên ngoài cũng như tránh được các sai lầm đắt giá có thể xảy ra.

3.3 Các nhân tố thuộc về nước nhập khẩu

3.3.1 Các quy định thương mại của nước nhập khẩu

Các thuế quan và hạn ngạch của nước nhập khẩu sẽ ảnh hưởng đến sứccạnh tranh về sản phẩm của nước xuất khẩu trên thị trường nước nhập khẩu.Chính phủ các nước nhất là các nước đang phát triển thường đặt ra thuế quancao để bảo vệ ngành công nghiệp non trẻ của mình Họ cũng áp dụng cả nhữnghàng rào phi thuế quan như trì hoãn việc cấp giấy phép nhập khẩu, trì hoãn việcgiám định hàng nhập… gây ảnh hưởng đến hoạt động và cơ hội kinh doanh củacác nhà xuất khẩu

Các hạn chế về hối đoái như việc nhiều nước đặt ra các kiểm soát và hạnchế đối với việc thanh toán bằng ngoại tệ đối với hàng hoặc dịch vụ nhập khẩucũng gây khó khăn cho các nhà xuất khẩu trong việc thực hiện thanh toán

Tuy nhiên nếu quốc gia của doanh nghiệp xuất khẩu có mối quan hệ giaothương tốt đẹp với nước nhập khẩu, thì thay vì bị hạn chế doanh nghiệp sẽ đượchưởng những ưu đãi nhất định khi kinh doanh trên thị trường nước nhập khẩu

3.3.2 Tình hình cạnh tranh trên thị trường nước nhập khẩu

Thông thường trên bất cứ thị trường nào, các sản phẩm đều phải đối mặtvới sự cạnh tranh Đặc biệt khi một doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường xuấtkhẩu của mình thì sẽ phải gặp sự cạnh tranh từ 3 nguồn:

- Các doanh nghiệp địa phương

- Doanh nghiệp khác của nước mình cũng thâm nhập vào thị trường này

- Các doanh nghiệp nước ngoài khác

Nếu việc cạnh tranh trên thị trường mà doanh nghiệp có ý định xuất khẩu

là quá gay gắt thì doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với những thách thức to lớn, khó

có thể bán sản phẩm của mình có lời được Do đó doanh nghiệp phải xác định:

- Cơ cấu và lực lượng cạnh tranh

- Các lý do thành công của người cạnh tranh chính

- Các cơ hội cạnh tranh với họ

Cạnh tranh có ảnh hưởng tới giá thành sản phẩm, cũng như có liên quanđến tính cách, hành vi ứng xử và sở thích của người tiêu dùng đối với các sảnphẩm của công ty và các đối thủ cạnh tranh Cạnh tranh là yếu tố có tính sốngđộng, mức độ cạnh tranh thường xuyên biến đổi về quy mô và thời gian Do đócác nhà xuất khẩu cần phải xem xét tính năng động của cạnh tranh trước khithâm nhập vào một thị trường nào đó Khi đã thâm nhập vào thị trường đó rồi thìmột nhà xuất khẩu khôn ngoan sẽ phải luôn tiếp tục theo dõi những biến độngcủa cạnh tranh để có biện pháp đối phó và thích ứng phù hợp

3.3.3 Các nhân tố về kinh tế

Những nhân tố về kinh tế bao gồm các biến số về kinh tế và tài chính nhưlãi suất và thuế suất, cơ cấu tiêu dùng, năng suất và mức sản lượng… Khi quyếtđịnh XK các DN cần phải xem xét tổng quát nền kinh tế nước NK, tình hình sửdụng lao động, mức thu nhập cũng như phân phối thu nhập của nước nhập khẩu

Các nhân tố về kinh tế có ảnh hưởng đến mức cầu tức ảnh hưởng đến khảnăng mua hàng của người dân Nếu như nền kinh tế của nước nhập khẩu không

ổn định, tình trạng nợ nước ngoài quá nhiều thì thị trường tiềm năng sản phẩmcủa doanh nghiệp xuất khẩu sẽ bị hạn chế

Nếu một nước đang có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, cuộc sống củangười dân ổn định thì doanh nghiệp sẽ có nhiều triển vọng bán sản phẩm trên thịtrường nước này

3.3.4 Các nhân tố về chính trị

Các yếu tố chính trị bao gồm sự ổn định của chính phủ, mức độ thamnhũng trong hệ thống chính trị và các tiến trình chính trị có ảnh hưởng đến chínhsách kinh tế

Có những quốc gia sự bất ổn về chính trị xảy ra ở mức độ cao, đôi khi dẫnđến có những quyết đinh cực đoan như trưng thu, quốc hữu hoá các tài sản của

DN nước ngoài hay hạn chế việc chuyển doanh lợi về nước của họ Điều này

khiến cho các DN phải cân nhắc, xem xét tác động của các trở ngại đó để raquyết định có nên mở rộng thị trường XK của mình hay không vì nếu XK ra cácthị trường đó sẽ gặp phải rất nhiều rủi ro.

Đương nhiên nếu một quốc gia có sự ổn định về chính trị cao sẽ là môitrường thuận lợi cho các doanh nghiệp nước khác xuất khẩu sản phẩm của họ

3.3.5 Các nhân tố về văn hoá và xã hội

Các yếu tố về văn hoá và xã hội có thể làm biến đổi các triển vọng bánhàng của một sản phẩm và cách thức để thương mại hóa nó như: thẩm mỹ, giátrị, niềm tin tôn giáo, phong tục, tập quán, cấu trúc xã hội…

Do mỗi quốc gia có một đặc trưng riêng về văn hoá cho nên khi quyếtđịnh xuất khẩu sang một thị trường nào đó, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nềnvăn hoá của quốc gia đó để có những bước đi đúng đắn, thích hợp Văn hoá cóảnh hưởng đến việc lựa chọn chủng loại và cách thức phân phối sản phẩm,những hình thức khuyếch trương có thể được chấp nhận Có thể trên thị trườngnày doanh nghiệp thành công trong việc tiếp thị, quảng cáo một sản phẩm nào

đó nhưng trên thị trường khác thì sản phẩm ấy sẽ bị tẩy chay do cách tiếp thị ấyđộng chạm đến niềm tin, tôn giáo của họ

Các yếu tố văn hoá có thể được coi là rào cản vô hình trong việc quyếtđịnh số phận của một sản phẩm trên thị trường nên các doanh nghiệp muốn mởrộng thị trường xuất khẩu cần lưu ý, tìm hiểu và dự đoán ảnh hưởng của chúngđối với việc bán sản phẩm của mình

3.3.6 Các nhân tố thuộc về pháp luật

Các yếu tố luật pháp bao gồm các đạo luật điều chỉnh các vấn đề về bảo

vệ môi trường và người tiêu dùng và những quy định về hành vi cạnh tranh hợppháp và bất hợp pháp…

Luật pháp ở mỗi quốc gia là khác nhau, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạtđộng kinh doanh của doanh nghiệp trên thị trường đó Doanh nghiệp cần tìmhiểu, nắm vững hệ thống pháp luật ở thị trường mà doanh nghiệp có ý định xuấtkhẩu để tránh những vi phạm, những sai lầm có thể xảy ra, tạo được mối quan

hệ tốt với các quan chức địa phương

4 Nội dung hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu

4.1 Xác định mục tiêu mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty

Khi quyết định mở rộng thị trường xuất khẩu của mình, doanh nghiệp cầnxác định mục tiêu của việc mở rộng đó là gì? Có nghĩa là doanh nghiệp sẽ xácđịnh những thị trường hứa hẹn nhất cho việc bán sản phẩm của DN Mục tiêucần cụ thể, rõ ràng và có tính khả thi DN có thể cân nhắc, lựa chọn mục tiêu:

- Xuất khẩu ra thị trường nước ngoài với quy mô nhỏ, coi hoạt động xuấtkhẩu là một phần nhỏ trong hoạt động kinh doanh của mình

- Hoặc doanh nghiệp quyết định xuất khẩu sang nước ngoài với quy môlớn, coi hoạt động xuất khẩu là ngang bằng, thậm chí quan trọng hơn việc kinhdoanh trong nước của mình

Căn cứ vào mục tiêu tổng thể, doanh nghiệp sẽ xác định những mục tiêu

cụ thể Có rất nhiều mục tiêu bộ phận và doanh nghiệp cần xác định đâu là mụctiêu bộ phận quan trọng nhất, được ưu tiên thực hiện trước

4.2 Nghiên cứu thị trường quốc tế

Nghiên cứu thị trường là hoạt động đầu tiên và rất quan trọng đối với bất

kỳ doanh nghiệp nào muốn mở rộng thị trường xuất khẩu của mình Nghiên cứuthị trường là quá trình thu thập, điều tra, tổng hợp số liệu thông tin về các yếu tốcấu thành thị trường, tìm hiểu quy luật vận động và những nhân tố ảnh hưởngđến thị trường ở một thời điểm hoặc một thời gian nhất định để từ đó xử lý cácthông tin, rút ra những kết luận và hình thành những quyết định đúng đắn choviệc xây dựng chiến lược kinh doanh

4.2.1 Các bước nghiên cứu thị trường quốc tế

Để công việc nghiên cứu thị trường được diễn ra một cách suôn sẻ và hiệuquả thì nó cần tuân theo các bước sau:

* Bước 1: Xác định vấn đề và mục tiêu cần nghiên cứu

Doanh nghiệp cần xác định rõ những vấn đề và mục tiêu cần nghiên cứunhằm đảm bảo cho các cuộc nghiên cứu thị trường thành công Tuỳ theo từngcấp độ sẽ có những mục tiêu khác nhau Chẳng hạn ở cấp doanh nghiệp thì mục

tiêu đề ra một cách chung nhất còn ở cấp đơn vị thì mục tiêu sẽ được hoạch địnhmột cách cụ thể.

DN cần xác định những thị trường có triển vọng nhất đối với sản phẩmcủa doanh nghiệp, khả năng bán sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường làbao nhiêu, sản phẩm cần phải cải tiến như thế nào để thích ứng với những đòihỏi của môi trường, cần có chính sách như thế nào để tăng khả năng cạnh tranhcủa sản phẩm trên thị trường… Căn cứ vào những mục tiêu đặt ra này DN sẽ cónhững bước đi thích hợp để mở rộng thị trường xuất khẩu của mình

* Bước 2: Thu thập thông tin về thị trường nước ngoài

Căn cứ vào các mục tiêu đã đề ra, doanh nghiệp sẽ tiến hành thu thậpthông tin Chỉ có thể giải quyết đúng đắn một vấn đề nào đó nếu như có thôngtin đầy đủ và chính xác Doanh nghiệp có thể sử dụng hai nguồn thông tin đó lànguồn thông tin thứ cấp và nguồn thông tin sơ cấp Hiện nay ngành công nghệthông tin đang rất phát triển cho nên việc thu thập thông tin của doanh nghiệp sẽgặp rất nhiều thuận lợi Tuy nhiên lượng thông tin nhiều nhưng không phảithông tin nào cũng chính xác và đáng tin tưởng Trong một số trường hợp thôngtin bị sai lệch đi một cách có ý thức do xuất phát từ lợi ích cục bộ hoặc phảitruyền đạt qua nhiều cấp Đôi khi thông tin cũng bị méo đi một cách vô thức Do

đó cần có bước tiếp theo đó là bước xử lý thông tin

* Bước 3: Xử lý thông tin

Trên cơ sở những thông tin thu thập được, doanh nghiệp sẽ xử lý thông tinbằng những công cụ xử lý hiệu quả và thích hợp dựa trên các công thức tínhtoán, các mô hình phản ánh… từ đó đưa ra các chỉ tiêu làm căn cứ cho việc raquyết định Việc xử lý thông tin đòi hỏi phải có độ chính xác cao

* Bước 4: Ra quyết định mở rộng thị trường

Sau khi xử lý thông tin, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để đánh giá thị trườngnào là có tính khả thi nhất Căn cứ vào đó và các yếu tố khác, doanh nghiệp sẽchọn đượ c phương án tốt nhất và quyết định thực hiện phương án đó

4.2.2 Những nội dung cơ bản của việc nghiên cứu thị trường quốc tế

* Nghiên cứu nhu cầu thị trường

Nghiên cứu nhu cầu của thị trường tức là các doanh nghiệp cần quan tâmđến các chỉ tiêu đặc trưng cho nhu cầu thị trường như: tổng lượng sản phẩm cóthể tiêu thụ, doanh số và lợi nhuận triển vọng của doanh nghiệp trên thị trường

đó Ngoài ra doanh nghiệp cần phải xem xét sự biến động của nhu cầu theo thờigian để doanh nghiệp có chính sách thích ứng với sự biến động đó

* Nghiên cứu cơ cấu của thị trường

Mỗi thị trường nước ngoài không bao giờ là thuần nhất Trên thị trường

đó sẽ bao gồm rất nhiều nhóm khách hàng khác nhau về kinh tế, văn hoá, điềukiện sống… Do đó doanh nghiệp cần phân tích cơ cấu khách hàng tiềm năngtheo độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, nới cư trú, mức độ cạnh tranh trên thịtrường đó… để có thể định vị thị trường, xác định đoạn thị trường nào là phùhợp nhất đối với những sản phẩm của doanh nghiệp

* Nghiên cứu hành vi hiện thực và tập tính tinh thần của khách hàng

Hành vi hiện thực của khách hàng được biểu hiện qua sự biến động củanhu cầu theo các nhân tố ảnh hưởng, những thói quen mua hàng và thu thậpthông tin về sản phẩm Hành vi thực hiện còn được biểu hiện qua mức độ co dãncủa cầu theo giá, theo thu nhập của nhóm khách hàng, cơ cấu tiêu dùng theo cáckênh phân phối, cơ cấu khách hàng tìm thông tin về sản phẩm theo các kênhthông tin khác nhau

Tập tính tinh thần của khách hàng là những điều khách hàng suy nghĩ,cách lựa chọn sản phẩm và ra quyết định mua hàng, mức độ tự chủ của kháchhàng trong việc ra quyết định mua hàng cũng như mức độ tự chủ trong việcđánh giá chất lượng, mẫu mã, kiểu dáng của sản phẩm…

Nghiên cứu hành vi hiện thực và tập tính tinh thần của khách hàng, DN sẽnắm bắt được diễn biến tâm lý của khách hàng, bắt đầu từ khâu có ý định muahàng, đến khâu quyết định mua hàng và cuối cùng là những cảm nhận của kháchhàng khi tiêu dùng sản phẩm của doanh nghiệp Nắm bắt được yếu tố này DNchắc chắn sẽ có nhiều cơ hội thành công khi kinh doanh trên thị trường đó

* Nghiên cứu cách thức tổ chức thị trường nước ngoài

Các nhà phân phối và người chỉ dẫn là những yếu tố tạo nên sự khác biệtgiữa các thị trường nước ngoài Số lượng các nhà phân phối, các quy trình phânphối, các phương thức thanh toán, điều kiện tín dụng… là khác nhau ở mỗi thịtrường Do đó doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các yếu tố này sao cho việc tiêuthụ sản phẩm trên thị trường này là sẽ gặp nhiều thuận lợi

4.2.3 Các phương pháp nghiên cứu thị trường quốc tế

* Phương pháp nghiên cứu tại bàn

Đây là phương pháp nghiên cứu phổ biến nhất và dễ tiến hành nhất.Không cần phải rời khỏi nước, nhà nghiên cứu có thể thu thập được nhiều thôngtin về thị trường xuất khẩu bằng cách sử dụng các nguồn tài liệu hay bằng cáchviết thư cho các tổ chức và các xí nghiệp ngoại quốc Nếu quốc gia có một cơquan thông tin thương mại, nhà nghiên cứu của các doanh nghiệp cũng có thểthu thập được nhiều thông tin từ đó Bằng cách sử dụng tối đa nghiên cứu tàiliệu doanh nghiệp có thể giảm bớt được thời gian, tiền bạc và công sức cho mộtcuộc nghiên cứu thị trường Tuy nhiên phương pháp này chỉ áp dụng cho mộtcuộc nghiên cứu thị trường có quy mô nhỏ hoặc được áp dụng trong giai đoạnđầu của một cuộc nghiên cứu thị trường có quy mô thực sự lớn

* Phương pháp nghiên cứu tại thị trường

Phương pháp nghiên cứu này là phương pháp gây tốn kém rất nhiều vềthời gian cũng như chi phí Tuy nhiên hiệu quả mà nó mang lại cũng thật rõ rệt.Nhà nghiên cứu sẽ trực tiếp thu thập thông tin trên thị trường mà DN có ý định

mở rộng xuất khẩu, những thông tin thu thập được sẽ là chính xác nhất Phươngpháp nghiên cứu tại thị trường có liên quan đến các cuộc nghiên cứu sau:

- Nghiên cứu các khách hàng trực tiếp: các nhà nhập cảng, nhà phân phối

- Nghiên cứu các khách hàng gián tiếp: các nhà tiêu dùng kỹ nghệ

- Nghiên cứu các nhà tiêu dùng cuối cùng: đó chính là những khách hàngtiềm năng của doanh nghiệp…

* Phương pháp bán thử

Là một hình thức của phương pháp nghiên cứu tại thị trường Sản phẩmcủa doanh nghiệp sẽ được bán ra trên thị trường với số lượng hạn chế nhằm đo

lường doanh số bán của sản phẩm đó đồng thời quan sát thái độ, phản ứng củakhách hàng khi lựa chọn và tiêu dùng sản phẩm Phương pháp này nhằm nghiêncứu tâm lý về các nhu cầu và các động lực của các nhà tiêu dùng và nhằm thuthập các dữ kiện sẽ cho phép các doanh nghiệp cải tiến các chiến lượcMarketing của họ.

4.3 Dự báo thị trường quốc tế

Sau khi nghiên cứu thị trường các doanh nghiệp tiến hành sự báo thị trườngquốc tế, xác định xem đâu là thị trường có triển vọng nhất đối với việc bán sảnphẩm của doanh nghiệp Cần có một dự báo tương đối đầy đủ về thị trườngtương lai của doanh nghiệp, như vậy cần phải đưa ra dự báo về mọi khía cạnhcủa thị trường từ những đặc trưng khái quát đến các đặc điểm chi tiết của nó Vềthời hạn dự báo, doanh nghiệp cũng cần xem xét những biến động của nền kinh

tế thế giới để quyết định lựa chọn dự báo ngắn hạn, dài hạn hay trung hạn

4.4 Lựa chọn thị trường nước ngoài và chiến lược mở rộng thị trường nước ngoài

Nếu DN đã lựa chọn được danh sách các thị trường xuất khẩu tiềm ẩn thìbước tiếp theo là các doanh nghiệp phải lựa chọn thị trường Lựa chọn thịtrường đòi hỏi doanh nghiệp cần phân tích và cân nhắc kỹ càng trước khi raquyết định

4.4.1 Các bước lựa chọn thị trường nước ngoài

* Bước 1: Đánh giá tổng quát các thị trường

Mục tiêu của bước này là so sánh nhiều thị trường để chọn ra một thịtrường hấp dẫn nhất đối với doanh nghiệp DN có thể dùng các chỉ tiêu để đánhgiá tính hấp dẫn của thị trường từng nước một như: dân số, thu nhập bình quânđầu người, mức tiêu dùng sản phẩm tính theo đầu người… Sau đó doanh nghiệpđánh giá, xếp hạng mức độ rủi ro của mỗi nước bằng cách xem xét các chỉ sốnhư ổn định chính trị, ổn định tiền tệ, các quy định chuyển lợi nhuận về nước…

Bằng cách chỉ số hoá, cân nhắc và kết hợp các con số khác nhau doanhnghiệp sẽ có một bức tranh toàn cảnh về các thị trường tiềm năng của DN

* Bước 2: Phân tích khả năng của doanh nghiệp

Phân tích khả năng của doanh nghiệp tức là nghiên cứu các nguồn lực màdoanh nghiệp có thể huy động được trong bản thân của DN hoặc từ môi trườngbên ngoài Phân tích khả năng của DN để xác định đâu là điểm mạnh, đâu làđiểm yếu của DN và điểm mạnh, điểm yếu ấy phải đặt trong mối tương quan vớicác đối thủ cạnh tranh trên những thị trường xuất khẩu tiềm năng của DN.

* Bước 3: Lựa chọn thị trường nước ngoài

Trên cơ sở phân tích tổng quát các thị trường và trên cơ sở phân tích khảnăng của doanh nghiệp Doanh nghiệp sẽ tiến hành lựa chọn thị trường có sứchấp dẫn cao nhất, phù hợp nhất với khả năng của mình để tiến hành xuất khẩusang thị trường đó

* Bước 4: Phân đoạn thị trường

Phân đoạn thị trường là sự phân chia thị trường thành những bộ phận dựavào sự phân loại nhu cầu của một nhóm khách hàng cụ thể

Khi lựa chọn được một thị trường cụ thể rồi thì không có nghĩa là toàn bộthị trường đó sẽ trở thành mục tiêu xuất khẩu của doanh nghiệp mà nhiều khidoanh nghiệp sẽ chỉ lựa chọn một số đoạn thị trường hấp dẫn nhất Do đó doanhnghiệp sẽ tiến hành phân đoạn thị trường để chọn ra những thị trường mà doanhnghiệp có nhiều cơ hội mở rộng nhất

4.4.2 Lựa chọn chiến lược mở rộng thị trường nước ngoài

Khi xác định chiến lược mở rộng thị trường nước ngoài, doanh nghiệp cầncăn cứ vào quy mô cạnh tranh hay độ rộng của thị trường mà doanh nghiệp xácđịnh là thị trường mục tiêu Trên cơ sở đó có 2 loại chiến lược đó là chiến lượctập trung và chiến lược phân tán

* Chiến lược tập trung

Là chiến lược trong đó doanh nghiệp xác định chỉ tập trung vào một số ítthị trường trọng điểm để phát huy lợi thế của mình Tập trung được các nguồnlực, chuyên môn hoá sản xuất và sản phẩm tiêu chuẩn hoá ở mức độ cao hơn,quản lý cũng tập trung hơn do đó có khả năng cạnh tranh cao hơn tại các thịtrường đó Tuy nhiên chiến lược này có tính linh hoạt thấp, do hoạt động trênmột số ít thị trường nên mức độ rủi ro cũng cao hơn

* Chiến lược phân tán

Là chiến lược trong đó doanh nghiệp cùng một lúc mở rộng hoạt độngkinh doanh của mình sang nhiều thị trường nước ngoài khác nhau Chiến lượcnày có ưu điểm là có tính linh hoạt cao, mức độ rủi ro cũng được giảm bớt Tuynhiên doanh nghiệp không thể tập trung chuyên sâu vào các thị trường, cũngnhư công tác quản lý cũng phức tạp hơn rất nhiều so với chiến lược tập trung.

4.5 Thâm nhập thị trường nước ngoài

Sau khi đã lựa chọn được thị trường mục tiêu của mình, doanh nghiệp cầnlựa chọn phương thức tốt nhất để thâm nhập vào các thị trường đó

4.5.1 Hình thức thâm nhập thông qua xuất khẩu

Phương thức thông thường để thâm nhập vào thị trường nước ngoài làthông qua xuất khẩu Như đã nghiên cứu ở trên, xuất khẩu có 2 hình thức:

- Xuất khẩu trực tiếp: Các DN quyết định tự đảm nhận công việc xuấtkhẩu của mình mà không thông qua trung gian nào cả DN có thể thực hiện việcxuất khẩu trực tiếp bằng nhiều phương thức khác nhau như: đại diện bán hàng,đại lý phân phối…

- Xuất khẩu gián tiếp: là hình thức bán hàng hoá và dịch vụ của DN ranước ngoài thông qua trung gian Các trung gian mua bán chủ yếu trong kinhdoanh xuất khẩu là: đại lý, công ty quản lý xuất nhập khẩu và công ty kinhdoanh xuất nhập khẩu

4.5.2 Hình thức thâm nhập qua hợp đồng

Đây là hình thức thâm nhập thị trường nước ngoài có nhiều ưu điểm.Trước những rào cản thương mại của các quốc gia trên thế giới, các doanhnghiệp gặp phải rất nhiều khó khăn trong hoạt động mở rộng thị trường củamình Việc sử dụng hình thức thâm nhập thông qua hợp đồng giúp doanh nghiệpvượt qua được những rào cản đó Hơn nữa có những thứ hàng hoá không thểmua bán thông thường được vì đó là những hàng hoá hữu hình như: bí quyếtcông nghệ, nhãn hiệu, kinh nghiệm quản lý… khiến doanh nghiệp không thể sửdụng hình thức thâm nhập thị trường thông qua xuất khẩu được Do đó các nhàkinh doanh đã lựa chọn hình thức thâm nhập thông qua hợp đồng

Hình thức thâm nhập qua hợp đồng có các loại sau: hợp đồng sử dụnggiấy phép, hợp đồng kinh tiêu, hợp đồng quản lý, dự án chìa khoá trao tay.

4.5.3 Hình thức thâm nhập thông qua đầu tư

dựng nhà máy hoặc cung cấp thiết bị tại một nước và tiếp tục tham gia vào quátrình vận hành chúng Thâm nhập thông qua hình thức này đòi hỏi mức độ camkết của DN phải cao hơn Ba hình thức phổ biến nhất của thâm nhập thông quađầu tư là: chi nhánh sở hữu toàn bộ, liên doanh và liên minh chiến lược

III SỰ CẦN THIẾT MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XK CỦA CÔNG TY HÀ THÀNH TRONG ĐIỀU KIỆN VIỆT NAM LÀ THÀNH VIÊN CHÍNH THỨC CỦA WTO

1 Sự cần thiết phải mở rộng thị trường XK đối với các DN nói chung

1.1 Hội nhập kinh tế quốc tế yêu cầu các DN phải mở rộng thị trường XK

1.1.1 Mở rộng thị trường đảm bảo cho hoạt động của doanh nghiệp khi thị trường trong nước bão hoà hoặc nền kinh tế đang suy thoái

Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế giờ đây đã trở thành xu thế tấtyếu khách quan chi phối hoạt động của nhiều quốc gia Xu thế này đã đặt rakhông ít thách thức và cơ hội cho các quốc gia và các doanh nghiệp khi muốntham gia vào thị trường thế giới đặc biệt đối với những doanh nghiệp mà hoạtđộng kinh doanh trong nước của họ không mấy thành công, thị trường trongnước trì trệ hay suy giảm hoặc nền kinh tế quốc gia đang bị suy thoái làm chosức mua của dân chúng giảm đi khiến cho hoạt động kinh doanh hiện tại của cácdoanh nghiệp gặp nhiều rủi ro Trong khi đó thị trường quốc tế lại chào mờinhững tiềm năng phát triển hơn vì nhu cầu và mong muốn của các khách hàngquốc tế đa dạng và phong phú hơn nhiều so với thị trường nội địa Điều đó chính

là động lực để các doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu của mình

Hơn nữa trước xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, mỗi quốc giakhông thể tự tách mình, hoạt động độc lập được mà cần có sự tham gia vào quátrình phân công lao động và hợp tác quốc tế Chính vì vậy mà chính sách củacác quốc gia hầu hết là mở cửa nền kinh tế Đây cũng chính là cơ hội để cácdoanh nghiệp trong nước vươn ra kinh doanh trên thị trường nước ngoài nhằm

mở rộng hoạt động và phạm vi tiêu thụ của mình, là điều kiện để hàng hoá củacác doanh nghiệp trong nước có cơ hội cọ sát với bên ngoài, chiếm lĩnh thịtrường và mang lại cơ hội thu về lợi nhuận lớn hơn cho doanh nghiệp

1.1.2 Đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú, đa dạng của các khách hàng trên thế giới

Có thể nói xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu và mong muốn của conngười ngày càng đa dạng và phong phú và chính những nhu cầu ngày càng caocủa các khách hàng quốc tế ấy lại đem lại cơ hội kinh doanh cho các doanhnghiệp Doanh nghiệp nào mà nắm bắt được nhu cầu và tìm cách đáp ứng tốtnhất nhu cầu thì khả năng kinh doanh thành công của doanh nghiệp đó trên thịtrường đó sẽ là rất lớn Vì vậy mà các doanh nghiệp phải không ngừng tìm kiếm

và khai thác các thị trường mới, nắm bắt các cơ hội mở rộng thị trường bằngcách cải tiến chất lượng sản phẩm hay tạo ra những sản phẩm mới đáp ứng đượcnhững đòi hỏi của khách hàng Vì rõ ràng là một sản phẩm sẽ không được tiếptục chào đón trên một thị trường nào đó nếu như sản phẩm đó không thoả mãnđược nhu cầu ngày càng cao các khách hàng và sẽ rất dễ bị các đối thủ cạnhtranh khác đánh bật

1.2 Vai trò quan trọng của mở rộng thị trường xuất khẩu

1.2.1 Đối với doanh nghiệp

* Tăng doanh số bán hàng

Dù kinh doanh trên bất cứ thị trường nào thì mục đích cuối cùng của cácdoanh nghiệp đều là gia tăng được số lượng hàng hoá bán ra và thu được vềnhiều lợi nhuận nhất Mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp nắmbắt được các cơ hội kinh doanh, mở rộng lĩnh vực sản xuất kinh doanh hiện tạicủa mình Do số lượng khách hàng trên thị trường quốc tế là rất lớn nên doanh

số bán hàng mà doanh nghiệp có thể đạt tới là rất cao

Mặt khác, các DN tăng doanh số bán hàng quốc tế là do mức thu nhập bấpbênh Vì thế, các DN muốn mở rộng thị trường XK để ổn định nguồn thu nhậpcủa mình,bổ sung doanh số bán hàng quốc tế vào doanh số bán hàng trong nước

* Giảm bớt, chia sẻ rủi ro

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu sang nhiều thị trường khác nhau nhằmthực hiện chiến lược đa dạng hoá thị trường, tránh các rủi ro có thể xảy ra nếuchỉ xuất khẩu sang một số ít thị trường

* Tiếp thu được kinh nghiệm quốc tế

Thông qua mở rộng thị trường xuất khẩu các doanh nghiệp có cơ hội tiếpthu nguồn vốn, khoa học công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến góp phầnnâng cao năng suất lao động cũng như khả năng vươn rộng hơn nữa của doanhnghiệp ra thị trường quốc tế

* Tận dụng công suất sản xuất dư thừa

Các DN nhiều khi sản xuất sản phẩm nhiều hơn mức thị trường yêu cầudẫn đến dư thừa năng lực sản xuất Do đó các doanh nghiệp sẽ tìm cách để tiêuthụ số sản phẩm vượt mức ấy bằng cách mở rộng thị trường xuất khẩu của mình.Việc mở rộng ấy còn giúp DN gia tăng thị phần, thu về lợi nhuận lớn hơn cũngnhư kéo dào được vòng đời của sản phẩm Và đây được coi là một phương tiệnhữu hiệu để DN giảm bớt khả năng sản xuất dư thừa trong thị trường nội địa

* Tiếp cận các nguồn lực nước ngoài

Các DN thúc đẩy việc mở rộng thị trường XK còn nhằm tiếp cận vớinhững nguồn lực mà trong nước không có sẵn hoặc đắt đỏ, tự tìm cho mình mộtnguồn cung ứng đầu vào ổn định và ít gặp rủi ro Nhu cầu về đầu vào là nhu cầuthiết yếu đối với mọi DN

1.2.2 Đối với nền kinh tế quốc dân

* Tăng kim ngạch xuất khẩu, tăng thu ngân sách cho đất nước

Mở rộng thị trường xuất khẩu góp phần nâng cao kim ngạch xuất khẩu,góp phần dịch chuyển cơ cấu kinh tế của quốc gia đặc biệt là các nước đang pháttriển phù hợp với xu hướng chung của phân công lao động quốc tế

Mở rộng thị trường xuất khẩu còn góp phần đáng kể vào nguồn thu ngânsách quốc gia thông qua việc thu được ngoại tệ mạnh về cho quốc gia của mìnhđồng thời thông qua việc thực hiện nghĩa vụ thuế của các DN xuất khẩu

* Nâng cao vị thế cho đất nước

Mở rộng thị trường xuất khẩu cho phép các DN trong nước có thể tiếp cậnvới thị trường thế giới, tiếp cận với các nhà phân phối, mạng lưới thị trườngrộng lớn cũng như các khách hàng quốc tế Từ đó tăng được số sản phẩm tiêuthụ, tăng uy tín và khả năng cạnh tranh của các DN Quốc gia có nhiều doanhnghiệp phát triển như vậy thì chắc chắn sẽ tạo được cái nhìn tương đối tốt trongmắt các quốc gia khác, nâng cao được vị thế của quốc gia trên trường quốc tế

* Tạo thêm được công ăn việc làm cho người lao động trong nước

Xuất khẩu là nhân tố quan trọng cho việc tạo công ăn việc làm cho ngườilao động trong nước Mở rộng thị trường xuất khẩu đòi hỏi doanh nghiệp phảităng năng suất lao động, tăng số lượng sản phẩm sản xuất ra, phải mở rộng quy

mô sản xuất Do đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuyển thêm lao động để đápứng nhu cầu sản xuất đang ngày càng gia tăng đó

1.3 Thị trường xuất khẩu của Việt Nam còn hạn hẹp

Từ khi chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, nền kinh tế nước ta gặpphải rất nhiều khó khăn, thách thức do những đòi hỏi khắc nghiệt của thị trường.Nhưng nước ta đã và đang tiếp tục cố gắng vươn lên để đáp ứng những yêu cầungày càng cao của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Trong những năm qua thịtrường xuất khẩu của Việt Nam cũng đã có những bước tiến đáng kể Từ mộtnước chuyên nhập khẩu, nhờ những chính sách tiến bộ của quốc gia, chúng ta đãbước đầu xuất khẩu được một số mặt hàng Và từ đó đến nay kim ngạch xuấtkhẩu của nước ta không ngừng tăng lên Tuy nhiên thị trường xuất khẩu mới phổbiến ở các thị trường truyền thống Hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệpcòn nhỏ lẻ, chưa có quy mô lớn Do đó nhà nước ta chủ trương mở rộng thịtrường xuất khẩu nhằm tăng doanh số xuất khẩu của từng doanh nghiệp nóiriêng và tăng kim ngạch xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Namnói chung đặc biệt khi Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của WTO

2 Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành

Mở rộng thị trường xuất khẩu là yêu cầu tất yếu khách quan đối với bất cứcông ty nào trong giai đoạn hiện nay Cũng như các công ty khác, hoạt động mở

rộng thị trường xuất khẩu cũng nhằm mục đích gia tăng doanh số, lợi nhuận trênmỗi thương vụ Lợi nhuận cao để bổ sung các quỹ, tăng tiềm lực cho công ty, đểtrả lương cho công nhân, góp phần tăng thu ngoại tệ, nâng cao kim ngạch xuấtkhẩu cho đất nước…

Nhưng đặt trong tình hình kinh doanh của riêng Hà Thành thì việc mởrộng thị trường xuất khẩu còn mang những ý nghĩa riêng

- Mở rộng thị trường xuất khẩu nhằm thực hiện chủ trương của Đảng vàNhà nước đề ra đó là hướng mạnh vào xuất khẩu

- Công ty còn gặp phải rất nhiều khó khăn: khó khăn về mặt tài chính, sựcạnh tranh của các đối thủ, những vấn đề về hàng tồn kho, tổ chức xuất khẩu cònchưa rộng rãi, còn bỏ lỡ nhiều thời cơ Do đó công ty càng có động lực mở rộngthị trường xuất khẩu của mình để hạn chế những khó khăn trên

- Do chủng loại sản phẩm sản xuất và kinh doanh xuất khẩu của công tyrất đa dạng và phong phú, nhiều mẫu mã, đảm bảo về chất lượng và hình thức.Công ty chủ trương mở rộng thị trường xuất khẩu, mở rộng quan hệ kinh doanhtrên thị trường quốc tế để đưa các mặt hàng xuất khẩu đó đến với nhiều thịtrường hơn Vì công ty đã tạo được một vị thế khá vững chắc trên một số thịtrường truyền thống và công ty cũng luôn luôn tìm cách nắm bắt được nhu cầu,thị hiếu của các khách hàng quốc tế nên khả năng thành công trong việc mởrộng thị trường xuất khẩu của công ty là rất lớn

3 Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO

Ngoài những lý do trên việc mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty HàThành còn là thực sự cần thiết hơn nữa khi Việt Nam đã trở thành thành viênchính thức của WTO

- Chuyển sang nền kinh tế thị trường cũng như bao công ty khác, công ty

Hà Thành phải thực hiện tự chủ trương hoạt động sản xuất và hạch toán kinhdoanh Đối với hoạt động xuất khẩu của mình, công ty sẽ không nhận được sựbao cấp của Nhà nước về đầu ra mà phải tự tìm kiếm thị trường nước ngoài để

tiêu thụ Do đó việc thâm nhập và mở rộng thị trường xuất khẩu đóng vai tròquan trọng giúp công ty có thể tồn tại và phát triển bền vững.

- Gia nhập WTO đặt ra nhiều cơ hội và thách thức với các doanh nghiệpViệt Nam Để có thể phát triển được, Việt Nam cũng tích cực đẩy mạnh xuấtkhẩu, khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước mở rộng thịtrường xuất khẩu ra nước ngoài Công ty Hà Thành cũng không nằm ngoài số

đó, đặc biệt là một công ty thuộc Quân khu thủ đô, việc phát triển, mở rộng thịtrường xuất khẩu của công ty sẽ có những đóng góp tích cực không chỉ tronglĩnh vực kinh tế mà còn ở lĩnh vực quân sự quốc gia Và công ty luôn phấn đấuhoạt động đạt kết quả tốt nhất để xứng đáng là đơn vị gương mẫu hàng đầu

Chương I đã trình bày một cách khái quát lý luận về xuất khẩu và mở rộng thị trường xuất khẩu, các chỉ tiêu đánh giá, nội dung cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của một doanh nghiệp nói chung Đồng thời chương I cũng đã phân tích sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO Chương II sẽ phân tích thực trạng, đánh giá tình hình thực tiễn của hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của công ty Hà Thành.

CHƯƠNG II:

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XK CỦA CÔNG TY HÀ THÀNH TRONG ĐIỀU KIỆN VN LÀ

THÀNH VIÊN CHÍNH THỨC CỦA WTO

I KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY HÀ THÀNH

1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Hà Thành

1.1 Giới thiệu chung về công ty

Tên gọi: Công ty Hà Thành - Bộ quốc phòng

Tên giao dịch: Công ty Hà Thành

Trụ sở chính: 99 Lê Duẩn - quận Hoàn Kiếm - thành phố Hà Nội

Tên cơ quan sáng lập: Bộ quốc phòng

Công ty Hà Thành được thành lập theo quyết định số 378 QĐ/CP cấpngày 27/07/1993 và Quyết định thành lập lại số 460 cấp ngày 17/04/1996 do Bộtrưởng Bộ quốc phòng cấp căn cứ theo:

- Quy định 15/CP ngày 02/03/1993 của Chính phủ

- Quy chế thành lập theo Nghị định 338/HĐBT ngày 28/11/1991

- Thông báo 199/CP cấp ngày 13/07/1993 của văn phòng chính phủ về ýkiến của Thủ tướng cho phép thành lập doanh nghiệp nhà nước

1.2 Các ngành nghề kinh doanh của công ty

- Xây dựng công nghiệp dân dụng, giao thông, thuỷ lợi

- Sản xuất cơ khí tiêu dùng, phụ tùng xe gắn máy

- Sản xuất kinh doanh gốm sứ, vật liệu xây dựng, trang trí nội ngoại thất,thiết bị văn phòng

- Dịch vụ khách sạn và bán hàng tại khách sạn

- Sản xuất, kinh doanh hàng may, đồ gỗ, lâm sản, hàng mỹ nghệ, các loạitinh dầu, các loại bao bì, hàng nhựa, thực phẩm

- Đại lý bán xăng dầu và chất đốt

- Vận tải đường bộ, đường thuỷ

- Sản xuất, kinh doanh thiết bị tin học, đồ điện dân dụng, điện tử, điệnlạnh.

- Sản xuất, kinh doanh thức ăn thuỷ hải sản, gia súc gia cầm

- XNK phục vụ sản xuất kinh doanh của công ty

- XNK máy móc, vật tư, thiết bị, nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng

1.3 Chức năng và nhiệm vụ của công ty

1.3.1 Chức năng của công ty

Chức năng của công ty là thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ sản xuấtkinh doanh do Quân khu thủ đô, Bộ quốc phòng giao cho trên cơ sở vốn, đất đai,tài nguyên và các nguồn lực khác, phát triển và mở rộng sản xuất đạt hiệu quảcao theo quy định của Nhà nước và Bộ quốc phòng dựa trên việc đầu tư, liêndoanh, liên kết

1.3.2 Nhiệm vụ của công ty

- Xây dựng chiến lược phát triển, kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợpvới nhiệm vụ và nhu cầu thị trường, đổi mới, hiện đại hoá công nghệ và phươngthức quản lý

- Thực hiện chế độ báo cáo thống kê, báo cáo định kỳ và báo cáo bấtthường theo quy định và yêu cầu của cấp trên, chịu trách nhiệm về tính xác thựccủa báo cáo Thực hiện đúng chế độ và các quy định về quản lý vốn, tài sản, cácquỹ về kế toán, hạch toán và chế độ khác, chịu trách nhiệm về tính xác thực vàcác hoạt động tài chính của công ty

- Thực hiện nghĩa vụ nộp thuế và các khoản nộp vào ngân sách Nhà nướctheo quy định của pháp luật

1.4 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Hà Thành

Giai đoạn I: từ năm 1993-1996

Công ty Hà Thành là một DN nhà nước thuộc quân khu thủ đô - Bộ quốcphòng được hình thành và phát triển trong giai đoạn đất nước đang bước vàothời kỳ đổi mới Thuở đầu tiên công ty chỉ là những binh trạm nhỏ bé như binhtrạm 99, xưởng gốm mỹ nghệ, xưởng sản xuất ốc vít, cơ khí, đơn vị khai thác

than Quảng Ninh, một số đơn vị tàu thuyền khác… Các đơn vị này đều là đơn vịkinh tế nhỏ lẻ của quân đội thời kỳ bao cấp hoạt động không có hiệu quả.

Từ khi có Nghị định 338/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng (nay là Chínhphủ), ngày 28/11/1991, các đơn vị trên chuyển sang hình thức doanh nghiệp baogồm: Xí nghiệp 99, xí nghiệp Thăng Long, xí nghiệp gốm mỹ nghệ 54, xínghiệp 81, xí nghiệp 56, xí nghiệp dược Các xí nghiệp này hoạt động độc lậpdưới sự quản lý của Bộ quốc phòng mà trực tiếp là Quân khu thủ đô

Năm 1993, các xí nghiệp trên được tổ chức lại lấy tên là Công ty ThăngLong theo quyết định số 370/BQP tách các xí nghiệp trung tâm thành các phòngban nhỏ: phòng hành chính, phòng tổng hợp, phòng kinh doanh xuất nhập khẩu

và các xí nghiệp thành viên

Lúc mới thành lập, công ty chỉ có một cơ sở vật chất kỹ thuật lạc hậu, cácvăn phòng và kho tàng có vị trí không thuận lợi, xuống cấp, cũ nát Trong điềukiện đó công ty vẫn phải thực hiện đầy đủ các chế độ về khấu hao cơ bản, sửachữa lớn, đánh giá lại tài sản của Nhà nước và phải nộp các khoản thuế theo quyđịnh

Sau khi được tổ chức lại, công ty tiến hành các hoạt động XNK trực tiếp(trước đây chỉ thực hiện các hoạt động uỷ thác nhập khẩu), công ty được cấpgiấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu số 1121023/CP ngày 17/04/1993

Tính đến năm 1993 công ty đã có:

- Vốn điều lệ: 2.135.125.000đ trong đó:

+ Vốn cố định: 1.545.125.000đ + Vốn lưu động: 59.000.000đ

Giai đoạn II: từ năm 1996-2000

Năm 1996 có quyết định thành lập lại công ty - quyết định số 460 do Bộquốc phòng cấp ngày 17/04/1996 Cũng trong năm này chính phủ đã ra Nghịđịnh số 50/CP ngày 28/08/1996 về thành lập, tổ chức lại, giải thể và phá sản cácdoanh nghiệp nhà nước đòi hỏi các doanh nghiệp nhà nước phải tiến hành đổimới Trong giai đoạn này công ty gặp rất nhiều khó khăn Công ty thực hiện

hạch toán kinh tế độc lập, phải tự lo liệu vốn sản xuất kinh doanh, tự trang trảicác khoản phí, chấp hành các quy định của Nhà nước và quân đội trong các hoạtjhđộng sản xuất kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh có hiệu quảtrong khi đó vốn nhà nước cấp quá ít ỏi, chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu vốnkinh doanh.

Đứng trước những khó khăn, thử thách, công ty đã cố gắng vận dụngnhững cải cách trong quản lý kinh tế Nhà nước, chủ động vay vốn để phục vụcho sản xuất kinh doanh và nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, đầu tư trang thiết

bị và máy móc mới cho các phòng ban trong toàn công ty Chỉ tiêu lợi nhuận vàdoanh số ngày càng một tăng trưởng, tốc độ vòng quay vốn lưu động từ 4-5vòng/năm Sản xuất được mở rộng tạo công ăn việc làm và thu nhập ổn định chongười lao động và các khoản nộp ngân sách nhà nước ngày càng cao, thuế sửdụng vốn hàng năm tăng nhanh góp phần đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhànước

Giai đoạn III: từ năm 2000 đến nay: công ty thực hiện biện pháp khoán

chỉ tiêu kinh doanh đến từng xí nghiệp cũng như các phòng ban kinh doanh.Biện pháp này tạo ra động lực thúc đẩy quá trình sản xuất kinh doanh Tuynhiên khoán không có nghĩa là giao toàn quyền mà tạo ra tính chủ động cho các

bộ phận kinh doanh dưới sự chỉ đạo của Ban giám đốc công ty

Đến tháng 1 năm 2004, công ty Thăng Long sát nhập với công ty LongGiang và đổi tên thành công ty Hà Thành để tránh trùng hợp tên thương hiệu củamột số doanh nghiệp đang hoạt động trên thị trường Hà Nội, đồng thời cũngkhẳng định vị trí ngày càng vững chắc của mình trên thị trường với quyết tâmkinh doanh ổn định phát triển và đúng pháp luật Từ đó đến nay công ty tiếp tục

có những chính sách đổi mới để đưa công ty đi lên Cho đến nay vốn kinh doanhcủa công ty đã lên tới 332.721.000.000 đồng Với phương châm làm ăn có uytín, chất lượng và hiệu quả, Hà Thành đang ngày càng phát triển và chiếm một

vị thế quan trọng trên thị trường không chỉ trong nước mà còn trên các thịtrường nước ngoài khác