Mục Mục đích, đích, ýý nghĩa nghĩa công công tác tác kiểm kiểm tra, tra, phân phân loại loại chi chi tiết tiết z Qua Qua kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại để để cho cho phép phép sử
Trang 1KIỂM
KIỂM TRA PHÂN LOẠI CHI TRA PHÂN LOẠI CHI
TIẾT
Trang 2z 33 11 Mục Mục đích, đích, ýý nghĩa nghĩa công công tác tác kiểm kiểm tra, tra,
z 33 11 Mục Mục đích, đích, ýý nghĩa nghĩa công công tác tác kiểm kiểm tra, tra, phân
phân loại loại chi chi tiết tiết
z Qua Qua kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại để để cho cho phép phép sử sử dụng dụng
z Qua Qua kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại để để cho cho phép phép sử sử dụng dụng lại
lại các các chi chi tiết tiết còn còn dùng dùng lại lại được được một một cách cách có có hiệu
hiệu quả quả tránh tránh lãng lãng phí phí loại loại bỏ bỏ những những chi chi tiết tiết bị bị hiệu
hiệu quả quả tránh tránh lãng lãng phí, phí, loại loại bỏ bỏ những những chi chi tiết tiết bị bị hư
hư hỏng hỏng và và xác xác định định những những chi chi tiết tiết có có thể thể sửa sửa chữa
chữa phục phục hồi hồi để để dùng dùng lại lại
chữa,
chữa, phục phục hồi hồi để để dùng dùng lại lại
z Việc Việc kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại tốt tốt sẽ sẽ cho cho phép phép nâng nâng
hất hất ll àà hh iá iá thà h thà h ử ử hữ cao
cao chất chất lượng lượng và và hạ hạ giá giá thành thành sửa sửa chữa chữa
z Nếu Nếu kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại không không tốt tốt sẽ sẽ có có hại hại cho cho việc
việc sửa sửa chữa chữa và và sử sử dụng dụng sau sau này này Ví Ví dụ dụ:: dùng dùng lại
lại các các chi chi tiết tiết hư hư hỏng hỏng
Trang 3z CôngCông táctác kiểmkiểm tratra phânphân loạiloại chichi tiếttiết đượcđược tiếntiến hànhhành sau
sau khikhi chichi tiếttiết đãđã đượcđược tẩytẩy rửarửa sạchsạch sẽ,sẽ, baobao gồmgồm 33 loại
loại côngcông việcviệc::
loại
loại côngcông việcviệc::
z KiểmKiểm tratra chichi tiếttiết đểđể phátphát hiệnhiện vàvà xácxác địnhđịnh trạngtrạng thái,thái, chất
chất lượnglượng củacủa chúngchúng
Đối
Đối hiếhiế ớiới tàitài liệliệ kỹkỹ th ậtth ật đểđể hâhâ l il i húhú
z ĐốiĐối chiếuchiếu vớivới tàitài liệuliệu kỹkỹ thuậtthuật đểđể phânphân loạiloại chúngchúng thành
thành::
z ++ DùngDùng đượcDùngDùng đượcđược;;được;;
z ++ PhảiPhải sửasửa chữachữa mớimới dùngdùng đượcđược;;
z ++ LoạiLoại bỏbỏ
z TậpTập hợphợp cáccác tàitài liệuliệu sausau khikhi kiểmkiểm tratra phânphân loạiloại đểđể chỉchỉ đạo
đạo côngcông táctác sửasửa chữachữa
z Nguyên Nguyên tắc tắc kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại
z Nguyên Nguyên tắc tắc kiểm kiểm tra tra phân phân loại loại
z DựaDựa trêntrên cơcơ sởsở chứcchức năngnăng củacủa chichi tiếttiết trongtrong cụmcụm máymáy mà
mà tổtổ chứcchức kiểmkiểm tratra kỹkỹ ởở mứcmức độđộ nàonào
z KếtKết quảquả phânphân loạiloại
Trang 4z 33 22 Các Các hư hư hỏng, hỏng, phương phương pháp pháp và và thiết thiết bị bị kiểm kiểm tra (phụ(phụ lụclục 22))
33 22 11 H H hỏ hỏ
z 33 22 11 Hư Hư hỏng hỏng
z ChiChi tiếttiết biếnbiến dạngdạng:: cong,cong, xoắnxoắn trụctrục dẫndẫn đếnđến sựsự khôngkhông song
song songsong khôngkhông vuôngvuông gócgóc giữagiữa cáccác bềbề mặtmặt cáccác cổcổ song
song song,song, khôngkhông vuôngvuông gócgóc giữagiữa cáccác bềbề mặt,mặt, cáccác cổcổ trục
trục
z ThayThay đổiyy đổi kíchkích thướcthước dodo haohao mònmòn:: mònmòn côn,côn, ôô van,,, van,,, giảm
giảm chiềuchiều cao,cao, mấtmất tínhtính chínhchính xácxác củacủa biênbiên dạngdạng làmlàm việc
việc NhữngNhững hưhư hỏnghỏng nàynày đếnđến mộtmột giớigiới hạnhạn nàonào đóđó sẽsẽ làm
làm chocho đặcđặc tínhtính làmlàm việcviệc củacủa chichi tiếttiết củacủa cặpcặp mama sátsát làm
làm chocho đặcđặc tínhtính làmlàm việcviệc củacủa chichi tiết,tiết, củacủa cặpcặp mama sátsát không
không còncòn đảmđảm bảobảo dẫndẫn đếnđến hưhư hỏnghỏng cụmcụm máy,máy, độngđộng cơ
cơ xexe
z ThayThay đổiđổi vềvề tínhtính chấtchất:: độđộ cứng,cứng, độđộ đànđàn hồi,hồi, trạngtrạng tháithái ứng
ứng suấtsuất
ấấ
z HưHư hỏnghỏng độtđột xuấtxuất ởở mứcmức vĩvĩ mômô:: gãygãy vỡ,vỡ, sứtsứt mẻ,mẻ, nứt,nứt, thủng
thủng
Trang 5z 33 22 22 Các Các phương phương pháp pháp kiểm kiểm tra tra chủ chủ yếu yếu
z a/ a/ Quan Quan sát sát
Chủ
Chủ yếuyếu dựadựa vàovào kinhkinh nghiệmnghiệm đểđể xácxác địnhđịnh mứcmức độđộ hưhư
z ChủChủ yếuyếu dựadựa vàovào kinhkinh nghiệmnghiệm đểđể xácxác địnhđịnh mứcmức độđộ hưhư hỏng
hỏng củacủa chichi tiếttiết
z b/ b/ Đo Đo lượng lượng mòn ợ g mòn
z DùngDùng cáccác dụngdụng cụcụ đođo đểđể xácxác địnhđịnh kíchkích thướcthước:: thướcthước kẹp,
kẹp, pampam me,me, đồngđồng hồhồ đođo lỗ,lỗ, đođo chiềuchiều sâu,sâu, căncăn lá,lá, mũimũi V
V bànbàn ràrà
V,
V, bànbàn ràrà
z SửSử dụngdụng cáccác dụngdụng cụcụ chuyênchuyên dùngdùng:: caca líp,líp, cáccác loạiloại dưỡng,
dưỡng, concon lăn,lăn, trụctrục chuẩn,chuẩn, cáccác loạiloại vòngvòng chuẩnchuẩn
z c/ c/ Kiểm Kiểm tra tra hư hư hỏng hỏng ngầm ngầm
z SửSử dụngdụng cáccác dụngdụng cụcụ đặcđặc biệtbiệt đểđể phátphát hiệnhiện hưhư hỏng
hỏng ngầmngầm hoặchoặc kiểmkiểm tratra tínhtính chấtchất chichi tiếttiết:: máymáy đođo độđộ hỏng
hỏng ngầmngầm hoặchoặc kiểmkiểm tratra tínhtính chấtchất chichi tiếttiết:: máymáy đođo độđộ cứng,
cứng, độđộ bóng,bóng, đànđàn hồi,hồi, cáccác máymáy câncân bằngbằng tĩnh,tĩnh, câncân bằng
bằng động,động, cáccác máymáy dòdò khuyếtkhuyết tậttật:: từ,từ, siêusiêu âm,âm, quangquang tuyến cáccác thiếtthiết bịbị đođo sửsử dụngdụng quangquang họchọc khíkhí độngđộng tuyến
tuyến cáccác thiếtthiết bịbị đođo sửsử dụngdụng quangquang học,học, khíkhí động,động, các
các loạiloại dụngdụng cụcụ đồđồ gágá đểđể kiểmkiểm tratra cáccác vịvị trítrí tươngtương quan
quan giữagiữa cáccác bềbề mặt,mặt, cáccác đườngđường tâmtâm
Trang 6z 33 33 Các Các phương phương pháp pháp đo đo kích kích thước thước và và sai sai lệch
lệch hình hình dạng dạng hình hình học học
z 33 33 11 Kiểm Kiểm tra tra chi chi tiết tiết dạng dạng lỗ lỗ
z Các Các chi chi tiết tiết dạng dạng lỗ ạ g lỗ như như xi xi lanh, lanh, lỗ ,, lỗ ổổ trục trục ụụ khuỷu,
khuỷu, ổổ trục trục cam cam vv vv chịu chịu mài mài mòn mòn hoặc hoặc biến biến dạng
dạng trong trong quá quá trình trình làm làm việc việc Vì Vì vậy, vậy, phương phương há
há kiể kiể tt áá hi hi tiết tiết dd lỗ lỗ hủ hủ ếế là là đđ pháp
pháp kiểm kiểm tra tra các các chi chi tiết tiết dạng dạng lỗ lỗ chủ chủ yếu yếu là là đo đo lượng
lượng mòn mòn và và sai sai lệch lệch hình hình dạng dạng
N ê tắ tắ dd àà đặ đặ tí h tí h òò àà đặ đặ tí h tí h
z Nguyên Nguyên tắc tắc:: dựa dựa vào vào đặc đặc tính tính mòn mòn và và đặc đặc tính tính biến
biến dạng dạng của của chi chi tiết tiết để để chọn chọn vị vị trí trí kiểm kiểm tra tra
z Dụng Dụng cụ cụ kiểm kiểm tra tra:: thường thường dùng dùng dụng dụng cụ cụ đo đo lỗ
lỗ với với đồng đồng hồ hồ so so có có độ độ chính chính xác xác 00,,01 01mm mm hoặc
hoặc panme panme đo đo lỗ lỗ
hoặc
hoặc panme panme đo đo lỗ lỗ
z Chọn Chọn Dmax Dmax để để quyết quyết định định cốt cốt sửa sửa chữa chữa
Trang 7z 33 33 22 Kiểm Kiểm tra tra các các chi chi tiết tiết dạng dạng trục trục
z Các Các chi chi tiết tiết dạng dạng trục trục như như:: trục trục khuỷu khuỷu trục trục
z Các Các chi chi tiết tiết dạng dạng trục trục như như:: trục trục khuỷu, khuỷu, trục trục cam,
cam, xu xu páp, páp, đũa đũa đẩy đẩy Đặc Đặc điểm điểm hư hư hỏng hỏng của của chúng
chúng là là::
chúng
chúng là là::
z Mòn Mòn các các bề bề mặt mặt làm làm việc việc (cổ (cổ trục), trục), làm làm tăng tăng khe
khe hở hở lắp lắp ghép ghép giữa giữa trục trục và và bạc bạc giảm giảm áp áp suất suất khe
khe hở hở lắp lắp ghép ghép giữa giữa trục trục và và bạc, bạc, giảm giảm áp áp suất suất dầu
dầu bôi bôi trơn trơn và và phát phát sinh sinh tiếng tiếng va va đập đập khi khi động động cơ
cơ làm làm việc việc
cơ
cơ làm làm việc việc
z a/ a/ Kiểm Kiểm tra tra độ độ mòn mòn
z b/ b/ Kiểm Kiểm tra tra cong, cong, xoắn xoắn
z 33 33 33 Kiểm Kiểm tra tra thanh thanh truyền truyền yy
Trang 8z 33 33 44 Kiểm Kiểm tra tra các các chi chi tiết tiết thân thân hộp hộp
z Thân Thân hộp hộp là là những những chi chi tiết tiết có có hình hình dạng dạng kết kết
z Thân Thân hộp hộp là là những những chi chi tiết tiết có có hình hình dạng, dạng, kết kết cấu
cấu phức phức tạp tạp Hư Hư hỏng hỏng thường thường do do biến biến dạng dạng vì vì tải
tải nhiệt nhiệt Dẫn Dẫn đến đến cong cong vênh vênh tương tương quan quan kích kích tải,
tải, nhiệt nhiệt Dẫn Dẫn đến đến cong cong vênh, vênh, tương tương quan quan kích kích thước
thước bị bị sai sai lệch lệch:: độ độ phẳng, phẳng, độ độ đồng đồng tâm, tâm, độ độ song
song song, song, độ độ vuông vuông góc góc
song
song song, song, độ độ vuông vuông góc góc
z a/ a/ Kiểm Kiểm tra tra độ độ phẳng phẳng
Có
Có hiề hiề hh há há kiể kiể tt độ độ hẳ hẳ
z Có Có nhiều nhiều phương phương pháp pháp kiểm kiểm tra tra độ độ phẳng phẳng như
như::
z Phương Phương pháp pháp sai sai lệch lệch đường đường:: xác xác định định khe khe hở
hở giữa giữa dụng dụng cụ cụ kiểm kiểm tra tra với với bề bề mặt mặt chi chi tiết tiết
bằng
bằng căn căn lá, lá, cữ cữ hoặc hoặc đồng đồng hồ hồ so so
Trang 9z PhươngPhương pháppháp khekhe hởhở sángsáng:: xácxác địnhđịnh sựsự lọtlọt ánhánh sáng
sáng quaqua khekhe hởhở giữagiữa dụngdụng cụcụ kiểmkiểm tratra mặtmặt vàvà chichi tiếttiết khi
khi ápáp lênlên nhaunhau
khi
khi ápáp lênlên nhaunhau
z KiểmKiểm tratra bằngbằng bộtbột màumàu:: xácxác địnhđịnh độđộ phẳngphẳng chichi tiếttiết bằng
bằng diệndiện tíchtích bịbị nhuốmnhuốm màumàu khikhi xoaxoa chichi tiếttiết lênlên bànbàn rà
rà mặtmặt phẳngphẳng cócó bôibôi bộtbột màumàu
rà
rà mặtmặt phẳngphẳng cócó bôibôi bộtbột màumàu
z PhươngPhương pháppháp phânphân bướcbước:: đođo chuyểnchuyển vịvị củacủa cáccác điểm
điểm chuẩnchuẩn tinhtinh đặtđặt trêntrên bềbề mặtmặt kiểmkiểm tratra soso vớivới mộtmột
điểm
điểm banban đầuđầu tùytùy chọn,chọn, bằngbằng cáccác dụngdụng cụcụ:: cọccọc chuẩn,chuẩn, ni
ni vô,vô, kínhkính ngắmngắm
z PhươngPhương pháppháp giaogiao thoathoa ánhánh sángsáng:: xácxác địnhđịnh độđộ
z PhươngPhương pháppháp giaogiao thoathoa ánhánh sángsáng:: xácxác địnhđịnh độđộ không
không phẳngphẳng củacủa cáccác bềbề mặtmặt nhẵnnhẵn bóngbóng bằngbằng cáchcách ápáp thước
thước thuỷthuỷ tinhtinh kiểmkiểm tratra lênlên bềbề mặt,mặt, lúclúc nàynày sẽsẽ xuấtxuất hiện
hiện vânvân giaogiao thoathoa vânvân thẳngthẳng nếunếu bềbề mặtmặt thẳngthẳng vânvân hiện
hiện vânvân giaogiao thoa,thoa, vânvân thẳngthẳng nếunếu bềbề mặtmặt thẳng,thẳng, vânvân cong
cong nếunếu bềbề mặtmặt khôngkhông phẳngphẳng TrịTrị sốsố độđộ khôngkhông phẳngphẳng xác
xác địnhđịnh theotheo tỉtỉ sốsố giữagiữa độđộ congcong vàvà khoảngkhoảng cáchcách giữagiữa các
các vânvân
các
các vânvân
Trang 10z PhươngPhương pháppháp khíkhí độngđộng:: đođo độđộ khôngkhông phẳngphẳng bằngbằng cách
cách xácxác địnhđịnh lượnglượng tiêutiêu haohao khíkhí nénnén lọtlọt quaqua khekhe giữagiữa đầu
đầu đođo vàvà mặtmặt phẳngphẳng khikhi dịchdịch chuyểnchuyển đầuđầu đođo trêntrên bềbề đầu
đầu đođo vàvà mặtmặt phẳngphẳng khikhi dịchdịch chuyểnchuyển đầuđầu đođo trêntrên bềbề mặt
mặt kiểmkiểm tratra
z LựaLựa chọnLựaLựa chọnchọn phươngchọn phươngphương phápphương pháppháp kiểmpháp kiểmkiểm trakiểm tratra phụtra phụphụ thuộcphụ thuộcthuộc vàothuộc vàovàovào kích
kích thướcthước chichi tiếttiết vàvà yêuyêu cầucầu vềvề độđộ chínhchính xácxác đạtđạt được
được VíVí dụdụ:: vớivới nhữngnhững chichi tiếttiết nhỏnhỏ nhưnhư thânthân bộbộ chếchế hoà
hoà khíkhí cócó thểthể dùngdùng bànbàn ràrà mặtmặt phẳngphẳng nhữngnhững chichi tiếttiết hoà
hoà khí,khí, cócó thểthể dùngdùng bànbàn ràrà mặtmặt phẳng,phẳng, nhữngnhững chichi tiếttiết như
như thânthân vàvà nắpnắp độngđộng cơcơ ôô tôtô cócó thểthể dùngdùng thướcthước đođo độ
độ phẳngộộ pphẳng vớip gg với đồngđồng hồgg hồ soso NhữngNhững chigg chi tiếttiết cócó độđộ bóngộộ bónggg bề
bề mặtmặt caocao dùngdùng phươngphương pháppháp giaogiao thoathoa ánhánh sángsáng Những
Những chichi tiếttiết lớnlớn nhưnhư nhưnhư khungkhung xexe cócó thểthể sửsử dụngdụng kính
kính ngấmngấm vớivới cọccọc chuẩnchuẩn TrườngTrường hợphợp thiếuthiếu dụngdụng cụcụ kính
kính ngấmngấm vớivới cọccọc chuẩnchuẩn TrườngTrường hợphợp thiếuthiếu dụngdụng cụcụ đo,
đo, nếunếu khôngkhông đòiđòi hỏihỏi độđộ chínhchính xácxác cao,cao, cócó thểthể dùngdùng biện
biện pháppháp căngp p căng dâygg dây yy
z ĐộĐộ chínhchính xácxác củacủa cáccác phươngphương pháppháp kiểmkiểm tratra đượcđược giới
giới thiệuthiệu trongtrong bảngbảng 22 11
Trang 11z b/ b/ Kiểm Kiểm tra tra độ độ đồng đồng tâm tâm
z Sử Sử dụng dụng căn ụ g căn lá lá đo đo khe khe hở hở tại tại các ạạ các vị vị trí ịị trí để để xác xác định
định độ độ không không đồng đồng tâm tâm Cũng Cũng có có thể thể dùng dùng đồng
đồng hồ hồ so so để để xác xác định định độ độ không không đồng đồng tâm tâm
z Trường Trường hợp hợp động động cơ cơ ítít xi xi lanh lanh có có thể thể dùng dùng dây dây căng
căng và và thước thước để để kiểm kiểm tra tra độ độ không không đồng đồng tâm tâm
ủủ áá ổổ tt
của
của các các cổ cổ trục trục
z c/ c/ Kiểm Kiểm tra tra song song song song và và vuông vuông góc góc
z Kiểm Kiểm tra tra độ độ song song song song giữa giữa hai hai dãy dãy lỗ lỗ:: Ví Ví dụ dụ các
các lỗ lỗ cần cần kiểm kiểm tra tra:: lỗ lỗ trục trục khuỷu khuỷu và và lỗ lỗ trục trục cam
cam
z Kiểm Kiểm tra tra độ độ vuông vuông góc góc giữa giữa các các hàng hàng lỗ lỗ
z Kiểm Kiểm tra tra vuông vuông góc góc của của các các cạnh cạnh
Trang 12z 33 33 55 Kiểm Kiểm tra tra lò lò xo, xo, vòng vòng bi, bi, bánh bánh răng răng
z a/ a/ Kiểm Kiểm tra tra lò lò xo xo
z LòLò xoxo đượcđược kiểmkiểm tratra vềvề độđộ mònmòn thânthân (trong(trong trườngtrường hợp
hợp thânthân lòlò xoxo bịbị mama sátsát vớivới thànhthành lỗlỗ dẫndẫn hướng),hướng),
kiểm
kiểm tratra cáccác hiệnhiện tượngtượng nứtnứt mỏi,mỏi, gãygãy vàvà kiểmkiểm tratra độđộ đàn
đàn hồihồi củacủa lòlò xoxo khikhi chịuchịu tảitải VớiVới cáccác hưhư hỏnghỏng nhưnhư nứt
nứt gãgã hoặchoặc mònmòn ẹtẹt q áq á 11//33 đ ờngđ ờng kínhkính dâdâ q ấnq ấn nứt
nứt gãygãy hoặchoặc mònmòn vẹtvẹt quáquá 11//33 đườngđường kínhkính dâydây quấnquấn thì
thì phảiphải loạiloại bỏbỏ ĐểĐể kiểmkiểm tratra độđộ đànđàn hồihồi trướctrước hếthết phảiphải đo
đo chiềuchiều dàidài lòlò xoxo ởở trạngtrạng tháithái tựtự dodo bằngbằng thướcthước cặpcặp đo
đo chiềuchiều dàidài lòlò xoxo ởở trạngtrạng tháithái tựtự dodo bằngbằng thướcthước cặpcặp hoặc
hoặc lòlò xoxo mẫumẫu SauSau đó,đó, kiểmkiểm tratra chiềuchiều dàidài khikhi chịuchịu tảitải
z b/ b/ Kiểm b/ b/ Kiểm Kiểm tra Kiểm tra tra vòng tra vòng vòng bi vòng bi bi bi
z VòngVòng bibi bịbị mònmòn thểthể hiệnhiện độđộ rơrơ dọcdọc trụctrục vàvà độđộ rơrơ hướng
hướng kínhgg kính
Trang 13z c/ c/ Kiểm Kiểm tra tra bánh bánh răng răng
z Bánh Bánh răng răng thường thường bị bị mòn mòn hoặc hoặc tróc tróc rỗ rỗ bề bề mặt mặt
z Bánh Bánh răng răng thường thường bị bị mòn mòn hoặc hoặc tróc tróc rỗ rỗ bề bề mặt mặt răng,
răng, làm làm tăng tăng khe khe hở hở giữa giữa các các răng, răng, vì vì vậy vậy phát
phát sinh sinh tiếng tiếng ồn ồn khi khi làm làm việc việc hiện hiện tượng tượng nứt nứt phát
phát sinh sinh tiếng tiếng ồn ồn khi khi làm làm việc, việc, hiện hiện tượng tượng nứt nứt chân
chân răng răng do do chèn chèn ép ép dầu dầu hoặc hoặc do do chịu chịu tải tải lớn lớn dẫn
dẫn đến đến nguy nguy cơ cơ gãy gãy răng răng cũng cũng thường thường xảy xảy ra ra dẫn
dẫn đến đến nguy nguy cơ cơ gãy gãy răng răng cũng cũng thường thường xảy xảy ra ra Đối
Đối với với các các bánh bánh răng răng hộp hộp số, số, do do thường thường xuyên xuyên thay
thay đổi đổi vị vị trí trí ăn ăn khớp khớp nên nên dễ dễ bị bị va va đập đập làm làm sứt sứt thay
thay đổi đổi vị vị trí trí ăn ăn khớp khớp nên nên dễ dễ bị bị va va đập đập làm làm sứt sứt mẻ
mẻ phần phần đỉnh đỉnh răng, răng, làm làm giảm giảm khả khả năng năng chịu chịu tải tải