Đề cương tài chính tiền tệ

Đề cương tài chính tiền tệ, tài liệu hay về tài chính tiền tệ, tài liệu dành cho sinh viên ngoài kế toán..Đề cương tài chính tiền tệ Đề cương tài chính tiền tệ Đề cương tài chính tiền tệ Đề cương tài chính tiền tệ Đề cương tài chính tiền tệ

Đề cương môn “Tài chính tiền tệ”

( Ngoài ngành kế toán)

Câu 1 Hệ thống tài chính quốc gia (các khía niệm cơ bản, nhiệm vụ các khâu trong

hệ thống tài chính)

* Các khái niệm cơ bản

- Hệ thống tài chính: Là tổng thể các hoạt động tài chính trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế quốc dân, nhưng có quan hệ hữu cơ với nhau về việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ ở các chủ thể kinh tế- xã hội hoạt động trong các lĩnh vực đó

- Khâu tài chính (tụ điểm vốn): Là nơi hội tụ của các nguồn tài chính, nơi diễn ra việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ gắn liền với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chủ thể trong lĩnh vực hoạt động Các điều kiện của khâu tài chính:

+ Có các quỹ tiền tệ đặc thù được tạo lập và sử dụng

+ Việc tạo lập và và sử dụng quỹ tiền tệ phải gắn với một chủ thể phân phối cụ thể xác định

+ Được xếp vào một khâu tài chính nếu các hoạt động tài chính có cùng một tính chất, đặc điểm vai trò, có tính đồng nhất về hình thức các quan hệ TC và tính mục đích mà quỹtiền tệ sử dụng

- Kênh tài chính: Là tập hợp những quan hệ tài chính giữa bộ phận này với bộ phận khác,trong đó có sự vận động của giá trị hoặc đại diện của giá trị

Hệ thống tài chính Việt Nam:

Kênh Tài chính Khâu Tài chính

* Nhiệm vụ của các khâu trong hệ thống tài chính

- NSNN: Được hình thành từ thuế, xuất nhập khẩu, Là khâu chủ đạo trong hệ thống tàichính quốc gia gắn với việc tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước - quỹ ngân sách nhà nước Nhiệm vụ của Ngân sách nhà nước:

+ Tập trung nguồn TC trong việc tạo lập quỹ ngân sách dưới hình thức các khoản thu bắt buộc (thuế, phí, lệ phí, ) hoặc dưới hình thức các khoàn đóng góp tự nguyện (vay nợ, viện trợ, )

+ Là phân phối sử dụng quỹ ngân sách cho việc thực hiện các mục đích kinh tế - xã hội

Ví dụ như chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng GT đg bộ, phí cho ngành giáo dục, phí cho ngành y tế, phí xây dựng nhà tình thương,

+ Có quan hệ với tất cả các khâu trong hệ thống TC và còn giữ vai trò giám đốc chỉ đạo với mọi hoạt động KT- XH

NSNN

Thị trường tài chính Tài chính

tổ chức

CT - XH

Tài chính

Hộ gia đình

Tài chính DN

- Tài chính doanh nghiệp: Là khâu cơ sở trong hệ thống tài chính quốc gia, là một “trụ điểm” của các nguồn tài chính gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hoá hay dịch

vụ Nhiệm vụ của tài chính doanh nghiệp:

+ Đảm bảo vốn cho các nhu cầu sản xuất kinh doanh bằng nguồn vốn hiện có

+ Tổ chức cho vốn chu chuyển liên tục, hiệu quả phân phối thu nhập và lợi nhuận theo quy định

+ Có quan hệ với tất cả các khâu

- Bảo hiểm: Là một dịch vụ tài chính, Bảo hiểm có thể có nhiều hình thức và nhiều quỹ tiền tệ khác nhau, nhưng tính chất chung và đặc biệt của các quỹ bảo hiểm là được tạo lập

và sử dụng để bồi thường tổn thất nhiều dạng cho những chủ thể tham gia bảo hiểm tùy theo mục đích của quỹ Nhiệm vụ:

+ Quỹ bảo hiểm được hình thành từ sự đóng góp của những người tham gia bảo hiểm , vd:bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể, bảo hiểm moto – xe máy,

+ Quỹ được sử dụng để bồi thường tổn thất khi rủi ro hoăc sự kiện bảo hiểm xảy ra ,vd: tai nạn, bệnh tật,

+ Bảo hiểm có quan hệ với các khâu thông qua việc thu phí và chi bồi thường và đầu tư

số tiền nhàn rỗi

- Tín dụng : Tính chất đặc biệt của sự vận động của các nguồn tài chính trong quan hệ tíndụng là có thời hạn Tín dụng chính là tụ điểm của các nguồn tài chính tạm thời nhàn rỗi Nhiệm vụ:

+ Tạo lập quỹ tín dụng bằng việc thu hút các nguồn TC nhàn rỗi, sau đó được sd để cho vay , vd: tín dụng Ngân hàng, tín dụng Nhà nước,

+ Tín dụng là cầu nối giữa các khâu TC, là khâu TC trung gian quan trọng trong hệ thốngTC

- Tài chính các tổ chức xã hội: Các tổ chức xã hội là khái niệm chung để chỉ các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể xã hội, các hội nghề nghiệp, Nhiệm vụ:

+ Quỹ được hình thành từ đóng góp hội phí, tài trợ, ủng hộ

+ Quỹ được sử dụng chủ yếu trong mục đích tiêu dùng, trong hoạt động các tổ chức, vd:

tổ chức lễ hội, các buổi hòa nhạc, kịch,

+ TC tổ chức XH có quan hệ với các khâu thông qua hoạt động đóng góp tiêu dùng của hội và đầu tư số tiền nhàn rỗi

- Tài chính hộ gia đình (dân cư):

+ Các quỹ được hình thành từ tiền lương, tiền công của các thành viên trong gia đình và

sử dụng chủ yếu trong mục đích tiêu dùng

+ Có quan hệ với các khâu trong hệ thống TC,vd: trả lương, đầu tư, cho vay,

=> Các khâu trong quan hệ TC có mối quan hệ chặt chẽ thúc đẩy lẫn nhau

Câu 2 Tổng quan về tài chính (TC) (khái niệm, bản chất, chức năng).

* Các khái niệm cơ bản:

- TC ra đời và tồn tại trong nh~ đkiện KT - XH, lịch sử nhất định mà ở đó xuất hiện nền

sx hàng hóa và nhà nước (NN)

+ Sự ra đời của nền sản xuất hàng hóa: khi phân công lao động XH phát triển, sự ra đời của sx trao đổi hàng hóa dẫn đến sự xuất hiện của tiền tệ, sự liên tục của quá trình sx hàng hóa luôn đòi hỏi các quỹ tiền tệ được độc lập, phân phối sd Đây là xuất phát điểm làm nảy sinh các quan hệ TC

+ Sự xuất hiện của NN: NN bằng cơ chế chính sách pháp luật luôn tác động thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển tạo ra mt thuận lợi cho việc hình thành và sử dụng quỹ tiền tệ

- Sx hàng hoá - tiền tệ là nhân tố mang tính chất khách quan có ý nghĩa quyết định đối với sự ra đời, tồn tại và phát triển của TC và NN là nhân tố có ý nghĩa định hướng tạo ra hành lang và điều tiết sự phát triển của TC.

* Nd (bản chất) của phạm trù TC:

- Biểu hiện bên ngoài: TC thể hiện ra dưới dạng các hiện tượng thu vào và các hiện tượngchi ra bằng tiền ở các chủ thể KT - XH Nói cách khác là sự vận động của các nguồn TC,

sự tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ ở các chủ thể trong xh

+ Nguồn TC: Là khái niệm TC hay tiền tệ mà các chủ thể trong xh có thể khai thác sd nhằm t/hiện các mục đích của mình (ví dụ như vốn KD của các DN, quỹ đầu tư xây dựng

cơ sở hạ tầng, )

+ Quỹ tiền tệ: Là một lượng nhất định của các nguồn TC đã huy động được để sử dụng trong mục đích nhất định Các quỹ tiền tệ có các đặc điểm sau đây:

++ Luôn luôn biểu hiện các quan hệ sở hữu;

++ Bao giờ cũng thể hiện tính mục đích;

++ Vận động thường xuyên, liên tục: chúng luôn đc sd và tạo lập

- Biểu hiện bản chất bên trong: Là các qhệ kinh tế giữa các chủ thể trong quá trình phân phối các nguồn TC, phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị

=> Khái niệm tổng quát về tài chính: Tài chính là sự vận động của vốn tiền tệ diễn ra ở mọi chủ thể trong xã hội Nó phản ánh tổng hợp các môi quan hệ kinh tê nảy sinh trong phân phối các nguồn tài chính thông qua việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của các chủ thể trong xã hội

* Chức năng của TC:

- Chức năng phân phối: nhờ vào chức năng này, các nguồn lực đại diện cho nh~ bộ phận của cải xh được đưa vào các quỹ tiền tệ # nhau để sd cho những mđ # nhau, đảm bảo những nhu cầu, những lợi ích # nhau của đời sống xh chẳng hạn như phân phối NSNN cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông, môi trường, vốn đầu tư cho các DN,

+ Đối tượng phân phối: là tổng thể các nguồn TC có trong xã hội, vd: GDP, phần tiết kiệm, tài sản từ nc ngoài ch’ về và từ trong nc ch’ ra, tài nguyên,

+ Chủ thể phân phối: là tất cả các tổ chức, chủ thể kinh tế xã hội, vd: chủ thể có q` sở hữunguồn TC, chủ thể có q` sử dụng nguồn TC, chủ thể có q` lực chính trị, chủ thể chịu sự ràng buộc bởi các qhe xhội,

+ Kết quả của phân phối: là sự hình thành hoặc sd các quỹ tiền tệ ở các chủ thể trong xh nhằm những mục đích nhất định

+ Đặc điểm phân phối TC:

++ Là sự phân phối chỉ diễn ra dưới hình thức giá trị, nó không kèm theo với sự thay đổi hình thái giá trị

++ Là sự phân phối luôn luôn gắn liền với sự hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ nhất định

++ Là qtrình phân phối diễn ra một cách thg xuyên, ltục bao gồm cả phân phối lần đầu vàphân phối lại

- Chức năng giám đốc: Nhờ vào chức năng này, việc kiểm tra bằng đồng tiền được thực hiện đối với quá trình vận động của các nguồn tài chính để tạo lập các quỹ tiền tệ hay sử dụng chúng theo các mục đích đã định

+ Đối tượng của giám đốc TC: là quá trình vận động các nguồn TC, quá trình tạo lập và

sd các quỹ tiền tệ (ví dụ kiểm toán NN, )

+ Chủ thể của giám đốc TC: chính là các chủ thể phân phối

+ Kết quả của giám đốc TC: là phát hiện điều chỉnh quá trình vận động của các nguồn

TC, quá trình phân phối của cải xh: nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn của NSNN, phát huy vai trò tích cực của NSNN đối với quá trình tổ chức quản lí vĩ

mô nền kte, bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lí ngân sách nhằm làm cho hoạt động của

NS phù hợp với cơ chế quản lí kte xã hội của NN

+ Đặc điểm của giám đốc TC:

++ Giám đốc TC là giám đốc bằng đồng tiền

++ Giám đốc TC là loại giám đốc rất toàn diện, thường xuyên, liên tục và rộng rãi

Câu 3 Thị trường tài chính (khái niệm, vai trò, phân loại).

* Khái niệm: thị trường tài chính (TTTC) là nơi diễn ra việc mua bán trong lĩnh vực tài

chính

- Đối tượng mua bán: là quyền sử dụng các nguồn TC

- Giá cả: là lãi suất, lợi tức mà người mua được sd vốn trả cho người bán

- Chủ thể tham gia TTTC: là tất cả các chủ thể kt – xh

* Vai trò cơ bản:

- TTTC là cầu nối giữa người bán và người mua quyền sử dụng các nguồn tài chính

- TTTC tạo ra điều kiện cạnh tranh, giá cả mua bán trên thị trường- các loại lãi suất đi vay và cho vay - có thể được kìm giữ, hạn chế được tác hại của giá cả độc quyền cao.Dòng vốn từ người cho vay - người tiết kiệm tới người vay, người chi tiêu qua hai con đường (sơ đồ)

Tài chính gián tiếp

Các trung gian tài chính

Người cho vay (người tiết

+ Mục đích sử dụng nguồn tài chính: chủ yếu sd để đầu tư dài hạn và sản xuất kinh

doanh, vd: chính sách kinh tế của Đảng và nhà nước, tình hình thị trường và cạnh

tranh,

- Thị trường chứng khoán: Là một bộ phận của thị trường tài giành cho việc mua bán các giấy chứng nhận chuyển quyền sử dụng các nguồn tài chính và quyền nhận lợi tức của việc đó nhằm thay đổi chủ thể có quyền nhận lợi tức đó.Giấy chứng nhận chuyển quyền

sử dụng các nguồn tài chính được gọi là chứng khoán Chứng khoán được mua bán ở đâybao gồm tất cả các giấy chứng nhận quyền sử dụng các nguồn tài chính dài hạn (cổ phiếu,trái phiếu các loại) cũng như ngắn hạn (tín phiếu, giấy nhận nợ các loại)

+ Thị trường sơ cấp: Là thị trường mua bán chứng khoán lần đầu Việc mua bán này kèmtheo việc làm tăng quy mô nguồn TC được đưa vào thị trường

+ Thị trường thứ cấp: Là thị trương mua bán chứng khoán từ lần thứ 2 trở đi

=> Các bộ phận chuyên môn hoá của thị trường tài chính có liên quan chặt chẽ với nhau, ranh giới giữa thị trường tiền tệ, thị trường vốn và thị trường chứng khoán có vùng giao nhau lớn nhưng chúng không hoàn toàn trùng nhau

Câu 4 Ngân sách Nhà nước (NSNN) (khái niệm, đặc điểm, vai trò).

* Khái niệm:

- Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước

- NSNN luôn gắn liền với Nhà nước, được dùng để chỉ các khoản thu nhập và các khoản chi tiêu của Nhà nước được thể chế hoá bằng pháp luật

- NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối

và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định

* Đặc điểm:

- Việc tạo lập và sd quỹ ngân sách luôn gắn với quyền lực NN và việc thực hiện các chứcnăng của NN: ngân sách là việc làm các cơ quan nhà nước: 1 phần thu từ nguồn thuế củadân, 1 phần do lợi nhuận khoản thu khác của nhà nước thu được tạo lập nên NN sử dụng quyền của mình để thu của dân (hợp pháp), lấy quyền để thu từ khoản khác( FDI xuất khẩu ), tạo thành quỹ(hợp pháp) và chỉ có nhà nước mới có quyền dùng quỹ đó để chi vào việc phát triển đất nước

- NSNN gắn với sở hữu NN luôn chứa đựng lợi ích chung, lợi ích công cộng, vd: tài nguyên thiên nhiên, tài sản, tư liệu sản xuất, vốn,

- NSNN thường được chia thành nhiều quỹ nhỏ, có tác dụng riêng sau đó mới được chi dùng trong những mục đích nhất định ví dụ như : y tế giáo dục giao thông, văn hóa

cơ quan nhà nước có nhiều bộ, mỗi bộ quản lí một khía cạnh, NN rải NSNN cho các bộ, các bộ mới sử dụng NSNN vào mục đích đúng đó

- Hoạt động thu chi NSNN thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu,vd: thuế, viện trợ,

* Vai trò của NSNN trong nền kinh tế thị trường

- Đặc điểm của nền kinh tế thị trường: Là nền kinh tế hàng hoá - tiền tệ phát triển ở giai đoạn cao

+ Ưu thế: so với nền kinh tế bao cấp, nền kinh tế thị trường thúc đẩy lực lượng sx phát triển, nâng cao năng suất lao động; tạo ra tính năng động và tự điều chỉnh của nền kinh tế

+ Khuyết tật: ô nhiễm môi trường, sử dụng tài nguyên miễn phí; phân biệt giàu nghèo; cơcấu kinh tế mất cân đối.

- Vai trò của Ngân sách Nhà nước

+ Huy động nguồn tài chính để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và thực hiện sự cân đối thu - chi tài chính của Nhà nước

+ Là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội của Nhà nước để khắc phục những khuyết tật của nền KTTT thể hiện trên các mặt: kinh tế, xã hội, thị trường

++ Kích thích sự tăng trưởng kinh tế (vai trò điều tiết trong lĩnh vực kinh tế), chống độc quyền: chính phủ sẽ hướng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo

mà chính phủ đã hoạch định để hình thành cơ cấu kinh tế tối ưu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững thông qua hoạt động chi Ngân sách, NNsẽ cung cấp kinh phí đầu tư cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các DN thuộc các ngành then chốt tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, vd: điện lực, viễn thông, hàng không , ngoài ra việc cấp vốn hình thành các doanh nghiệp Nhà nước là một trong những biện pháp căn bản để chống độc quyền và giữ cho thị trường khỏi rơi vào tình trạng cạnh tranh không hoàn hảo; thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông qua thuế, ngân sách nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh

++ Giải quyết các vấn đề xã hội (vai trò điều tiết trong lĩnh vực xã hội): trợ giúp trực tiếp dành cho những người có thu nhập thấp hay có hoàn cảnh đặc biệt như chi về trợ cấp xã hội, trợ cấp gián tiếp dưới hình thức trợ giá cho các mặt hàng thiết yếu, các khoản chi phí

để thực hiện chính sách dân số, chính sách việc làm, chống mù chữ, hỗ trợ đồng bào bão lụt

++ Góp phần ổn định thị trường giá cả, chống lạm phát (điều chỉnh trong lĩnh vực thị trường): bình ổn giá cả thị trường hàng hoá Nhà nước chỉ điều tiết những mặt hàng quan trọng những mặt hàng mang tính chất chiến lược; cơ chế điều tiết thông qua trợ giá, điều chỉnh thuế suất thuế xuất nhập khẩu, dự trữ quốc gia; thị trường vốn sức lao động: thông qua phát hành trái phiếu và chi tiêu của chính phủ; kiềm chế lạm phát: cùng với ngân hàng trung ương với chính sách tiền tệ thích hợp NSNN góp phần điều tiết thông qua chính sách thuế và chi tiêu của chính phủ

Câu 5 Thu NSNN (khái niệm, đặc điểm, nội dung, nhân tố ảnh hưởng).

* Khái niệm:

Thu ngân sách Nhà nước là sự phân chia nguồn tài chính quốc gia giữa Nhà nước với cácchủ thể trong xã hội dựa trên quyền lực của Nhà nước nhằm giải quyết hài hoà các mặt lợi ích kinh tế, vd: thu nội địa, thu từ dầu thô, thu từ viện trợ,

* Đặc điểm:

+ Thu NSNN p/á các quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị khi ngân sách dùng quyền lực chính trị tập trung 1 phần nguồn TC quốc gia hình thành nên quỹ tiền tệ tập trung của

NN, vd: thuế sd đất nông nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, lệ phí,

+ Thu NSNN phụ thuộc vào tình trạng kt và sự vận động của phạm trù giá trị khác như giá cả, thu nhập, lãi suất

* Nội dung kinh tế của thu ngân sách Nhà nước:

- Thu thường xuyên: Thuế và lệ phí

+ Thuế:

++ Khái niệm: là 1 khoản đóng góp bắt buộc được t/h bằng luật do pháp nhân và thể nhân đóng góp cho NN

++ Vai trò: là công cụ quan trọng để điều tiết nền kt vĩ mô, là nguồn thu quan trọng chủ yếu của ngân sách.

++ Phân loại thuế theo tính chất chuyển giao:

+++ Thuế trực thu: đánh giá trực tiếp vào người nộp thuế ( thuế thu nhập cá nhân, thuế

- Thu không thường xuyên:

+ Thu lợi tức cổ Phần của Nhà nước: trong nền kt thị trg NN đầu tư vốn và hđ sx KD bằng hình thức góp vốn hc mua cổ phần, khoản tiền này sẽ sinh lời, tạo nguồn thu dưới hình thức cổ phần

+ Thu tiền bán hàng hoặc thu tài sản thuộc quyền sở hữu của nhà nước: thu tiền bán hang

và khoản thu có t/c thu hồi vốn và 1 phần t/c phân phối lại Thu tài sản thuộc sở hữu NN bao gồm thu từ bán hc cho thuê tài nguyên ( xuất khẩu dầu mỏ, cho thuê cảng, , bán tài sản thuộc sỏ hữu NN)

+ Tiền thu về hợp tác lao động với nước ngoài: là khoản tiền thu hồi của quốc gia, đồng thời là khoản tiền mà ng lao động đóng góp cho quốc gia, vd: lệ phí từ xuất, nhập

khẩu,

Ngoài các khoản trên còn có các khoản thu để cân đối NSNN là các khoản thu về vay và viện trợ

* Những yếu tố ảnh hưởng đến thu NSNN:

+ Thu nhập bình quân đầu người: đây là nhân tố quyết định đến mức động viên của NSNN;

+ Khả năng xuất khẩu dầu mỏ, khoáng sản: đây là chi tiêu phản ánh hiểu quả của đầu tư phát triển kinh tế,tỉ suất này càng lớn thì nguồn tài chính càng lớn ,do đó thu NSNN phụ thuộc vào mức độ trang trải các khoản chi phí của NN;

+ Tỷ kệ doanh lợi cho nền kt:đây là yếu tố làm tăng thu NSNN,ảnh hưởng đến việc năng cao tỉ suất thu NSNN ;

+ Mức độ trang trải các khoản chi phí của tổ chức bộ máy thu nhập: nhân tố này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thu

* Nguyên tắc tổ chức hệ thống thu NSNN:

- Nguyên tắc ổn định và lâu dài

- Nguyên tắc đảm bảo sự công bằng

- Nguyên tắc rõ ràng chắc chắn

- Nguyên tắc đơn giản

Câu 6 Chi NSNN (khái niệm, đặc điểm, nội dung, nhân tố ảnh hưởng, nguyên tắc tổ chức chi).

* Khái niệm

Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng của Nhà nước theo những -nguyên tắc nhất định

Chi NSNN theo 2 quá trình:

- Quá trình phân phối: là qtrinh` cấp phát ngân phí từ NSNN dẫn tới hình thành các quỹ trước khi đưa vào sd

- Quá trình sử dụng: là qtrinh chi dùng các khoản tiền, cấp phát từ NSNN theo 1 mục đích nhất định

- Hiệu quả chi NSNN đc xem xét trên tầng vĩ mô và đạt hiệu quả kt, ctrị, an ninh, quốc phòng.

- Chi NSNN là nh~ khoản chi ko hoàn trả trực tiếp là chủ yếu

- Chi NSNN là 1 bộ phận cấu thành gồm vận động tiền tệ nó gắn liền vs phạm trù giá trị khác: giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái, tiền lương, tín dụng, (các phạm trù thuộc lĩnh vựctiền tệ)

* Nội dung chi NSNN và cách phân loại

- Nội dung chi:

+ Chi đầu tư phát triển

+ Chi sự nghiệp kinh tế;

+ Chi cho y tế;

+ Chi cho giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học;

+ Chi cho văn hoá, thể dục thể thao;

+ Chi về xã hội;

+ Chi quản lý nhà nước, Đảng, đoàn thể;

+ Chi cho an ninh, quốc phòng;

+ Chi khác: như chi viện trợ, cho vay, trả nợ gốc và lãi

- Phân loại chi NSNN

Căn cứ vào mục đích chi tiêu:

+ Chi cho đầu tư phát triển SX: là n~ khoản chi làm phát triển cơ sở v/chất và tiềm lực kt.+ Chi tiêu dùng: là khoản chi ko tạo ra sp v/chất để tiêu dùng trong tg lai mà dùng cho tiêu dùng hiện tại, vd: giáo dục, ytế, công tác dân số, khoa học và công nghệ, văn hóa , thông tin đại chúng, thể thao, lương hưu và trợ cấp xã hội, quản lí hành chính, an ninh quốc phòng, trả nợ vay nc ngoài, lãi vay nc ngoài,

Căn cứ theo yếu tố thời hạn và phương thức quản lý NSNN

+ Nhóm chi thường xuyên: là khoản chi nhằm duy trì hđ thường xuyên của NN

+ Nhóm chi đầu tư phát triển: là khoản chi làm tăng cơ sở v/chất, tăng trưởng kt

+ Nhóm chi trả nợ và viện trợ: bao gồm các khoản chi để nhà nước thực hiện nghĩa vụ trả

nợ các khoản đã vay trong nước, vay nước ngoài khi đến hạn và các khoản chi làm nghĩa

Căn cứ vào chức năng của Nhà nước: Chi NSNN chia thành: chi nghiệp vụ, chi phát triển

* Các nhân tố hưởng đến chi NSNN

- Chế độ xh và nhân tố cơ bản ả/h quyết định đến nd cơ cấu chi NSNN

- Sự phát triển của LLSX

- Khả năng tích lũy của nền kt

- Mô hình tổ chức bọ máy NN và n~ nhiệm vụ kt-xh mà NN đảm nhiệm trong từng thời kì

* Những nguyên tắc tổ chức chi NSNN

- Gắn chặt khoản thu để bố trí các khoản chi

- Đảm bảo yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả

- Tập trung có trọng điểm

- Phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các cấp chính quyền theo luật định

để bố trí các khoản chi cho thích hợp

- Tổ chức chi NSNN trong sự phối hợp chặt chẽ với khối lượng tiền tệ, lãi suất, tỷ giá hốiđoái

- Tuân thủ nguyên tắc nhà nước và nhân dân cùng làm

Câu 7 Khái niệm và các mối quan hệ tài chính doanh nghiệp (TCDN)

* Doanh nghiệp có thể được hiểu là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở

giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện ổn định các hoạt động kinh doanh

Tài chính doanh nghiệp:

- Biểu hiện bên ngoài: là các luồng tiền tệ đi vào và đi ra khỏi DN, vd: tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và doanh thu khác, tiền đã trả nợ cho người cung cấp hàng hóa, dịch vụ, tiền trả cho người lao động, tiền đã nộp thuế…

- Biểu hiện bên trong: là các qhệ kt, TC phát sinh trong qtrình hình thành và sd quỹ trong

DN, vd: tiền thu do chủ sở hữu góp vốn, tiền chi trả vốn góp cho chủ sở hữu, tiền vay nhận được, tiền trả nợ vay…

* Quan hệ TCDN

- Nếu xét trên phạm vi hoạt động, các quan hệ tài chính doanh nghiệp bao gồm:

+ Quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước: thông qua các hđ như nộp thuế, nhận tài trợ,nhận cho vay ưu đãi

+ Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ thể khác: phát sinh trong qhệ vay vốn,góp vốn, qhệ mua bán, các hđ thanh toán

+ Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp: trả lg, thưởng, phân phối lợi nhuận sau thuế, qhệ thanh toán giữa các bộ phận

- Nếu xét về nội dung kinh tế, các quan hệ tài chính của doanh nghiệp bao gồm:

+ Các quan hệ tài chính nhằm mục đích khai thác, thu hút vốn: thông qua n~ hđ vay vốn ,phát hành trái phiếu, cổ phiếu để thu hút tạo lập KD

+ Các quan hệ tài chính về đầu tư, sử dụng vốn kinh doanh: n~ qhệ này thường xảy ra trong nội bộ DN, ngoài ra DN có thể đầu tư góp vốn ra bên ngoài như góp vốn KD, mua

cổ phiếu với trái phiếu vs cty khác

+ Các quan hệ tài chính về phân phối thu nhập và lợi nhuận: qhệ này có lquan đến n` chủ thể và đối tg, vd: vs các cổ đông trong trả cổ tức, vs NN trong việc nộp thuế

Khái niệm: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế trong phân phối các

nguồn tài chính gắn liền với qúa trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiêu nhất định

- Đòn bẩy kích thích và điều tiết kinh doanh: bằng các sd các sp khuyến mại, mở rộng thi trg, tạo sức mua để thu hút vốn.

- Giám sát kiểm tra chặt chẽ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Câu 8 Nguyên tắc tổ chức tài chính doanh nghiệp.

Tổ chức TCDN là việc hoạch định chiến lược về sử dụng tài chính và hệ thống các biện pháp để thực hiện chiến lược đó nhằm đạt được mục tiêu KD của DN trong một thời kỳ nhất định

a) Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức TCDN

- Hình thức pháp lý tổ chức doanh nghiệp nc ta gồm cócác loại hình: DN NN, công ty cổphần, công ty trách nhiệm hữu hạn,công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, DN có vốn đầu tư nước ngoài Các loại hình này chi phối đến việc tổ chức, huy động vốn, sd vốn, quản lí vốn và phân phối kết quả KD, vd: DN NN được Ngân sách nhà nước đầu tư vốn toàn bộ hoặc một phần vốn điều lệ ban đầu, ngoài vốn nhà NN đầu tư, DN được quyền huy động vốn dưới các hình thức phát hành trái phiếu, vay vốn, nhận góp liên doanh… nhưng không thay đổi hình thức sở hữu của DN

- Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành KD: tùy theo ngành sx mà DN sẽ có n~ lựa chọnkhác nhauvề cơ cấu và mức độ luân chuyển vốn, vd: tốc độ luân chuyển vốn của DN sx chậm hơn tốc độ luân chuyển vốn của các DN thương mại dịch vụ, DN sx KD có tính chất thời vụ khác với DN sx KD liên tục…

- Môi trường KD: là all các đk bên ngoài, ảh đến hđ của DN, sự ổn định của moi trg xung quanh tạo ra môi trg thuận lợi cho hđ của DN, vd: sự ổn định về kinh tế, thị trường, lãi suất, cơ sở hạ tầng của nền kinh tế, sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, chính sách kinh tế, tài chính của nhà nước… (Sự ổn định của nền kinh tế sẽ tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động KD của DN Nền kinh tế biến động có thể gây nên những rủi ro cho KD, những rủi ro đó ảnh hưởng tới các khoản chi phí đầu tư, ảnh hưởng nhu cầu về vốn, ảnh hưởng tới thu nhập của DN, cơ sở hạ tầng của nền kinh tế phát triển cũngảnh hưởng đến tiết kiệm chi phí trong KD )

Thị trường, gia cả, lãi suất đều ảnh hưởng đến hđ KD của DN

b) Nguyên tắc tổ chức TCDN

+ Nguyên tắc tôn trọng pháp luật: mục tiêu chung của các DN là lợi nhuận, vì lợi nhuận

DN có thể làm hại đến lơi ích quốc gia Do đó NN đã sd hàng loạt công cụ như TC, kt, luật pháp để tạo ra khuôn khổ KD chặt chẽ, đồng thời tạo đk kích thích, mở rộng các hđ đầu tư, DN phải hiểu luật để đầu tư đúng hướng, vd: giảm thuế, tài trợ tín dụng,

+ Nguyên tắc hạch toán kinh doanh: đây là n/tắc quan trọng nhất quyết định đến sự sống còn của DN, yêu cầu của n/tắc này là láy thu bù chi và có lãi

+ Nguyên tắc giữ chữ tín: để giữ chữ tín cần tôn trọng các kỉ luật, thanh toán, chi trả các hợp đồng kt, các cam kết về góp vốn đầu tư và phân chia lợi nhuận, ko ngừng nâng cao chất lg sp để đảm bảo uy tín của thg hiệu

+ Nguyên tắc an toàn phòng ngừa rủi ro: đảm bảo an toàn là cơ sở đẻ thực hiện mục tiêu

KD có hiệu quả 1 trong n~ giải pháp để đảm bảo an toàn trong KD là DN đầu tư vào n` lĩnh vực để phân tán rủi ro Nguyên tắc an toàn cần được quán triệt trong mọi khâu của công tác tổ chức TC của DN, vd: an toàn trong việc lựa chọn nguồn vốn, an toàn trong việc lựa chọn đối tác đầu tư liên doanh, an toàn trong việc sử dụng vốn…

c) Tổ chức công tác TCDN

- Tham gia thẩm định dưới góc độ tài chính với những dự án lớn về SXKH

- Chuẩn bị luận cứ và xây dựng các quyết định tài chính của DN

- Xây dựng hệ thống kế hoạch tài chính và tổ chức các biện pháp thực hiện kế hoạch

- Phân tích, kiểm tra, đánh giá kết quả TC.

Câu 9 Doanh thu, thu nhập của doanh nghiệp Lợi nhuận, trình tự phân phối lợi nhuận

* Doanh thu, thu nhập của DN

a Doanh thu: Kết thúc quá trình KD, DN tiến hành tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá và thực hiện dịch vu và thu tiền về, tạo nên doanh thu của DN

- Các bộ phận của doanh thu

+ Doanh thu hđ KD là toàn bộ doanh thu về tiêu thụ sp hh, dv Đây là biện pháp chủ yếu trong tổng doanh thu

+ Doanh thu tiêu thụ khác là doanh thu giữa các hđ có liên quan đến hđ KD chính của

DN VD: bán bản q` phát minh, thu về nhượng bán vật tư ứ đọng, các khoản được bồi thường, các khoản nợ vắng chủ hay nợ không ai đòi…

- Các biện pháp tăng doanh thu chủ yếu

+ Quan tâm đến chất lượng sản phẩm vì chất lượng sp’ luôn gắn liền với uy tín của DN trong giới KD và trong công chúng, DN cũng cần mở rộng các hoạt động tiếp thị nhằm tạo điều kiện mở rộng quy mô sx, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận

+ Xác định một giá bán hợp lý: việc xây dựng giá hết sức mềm dẻo và linh hoạt tác động đến cầu, kích thích tăng cầu của ng tiêu dùng để tăng doang thu tiêu thụ

+ Đẩy nhanh tốc độ thanh toán, giảm bớt các khoản nợ phải thu, xử lý tốt những khoản

nợ nần dây dưa … để đảm bảo thực hiện chỉ tiêu doanh thu

b Thu nhập: Thu nhập của DN là toàn bộ các khoản tiền thu được do các hoạt động SXKD của DN mang lại

- Nội dung chủ yếu các khoản thu nhập của DN: thu nhập KD chính và phụ

+ Thu nhập từ hđ TC, vd: lãi ngân hàng, từ hđ KD,

+ Thu nhập từ hđ bất thg khác, vd: thanh lí vật tư dư thừa, tài sản cố định

Thu nhập của DN có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động của DN Trước hết., nó là nguồn quan trọng để đảm bảo trang trải các khoản chi phí SXKD, đảm bảo cho DN có thể tiếp tục tái sản xuất giản đơn cũng như tái SX mở rộng, là nguồn để DN có thể thực hiện các nghĩa vụ với Nhà nước như nộp các khoản thuế theo quy định, là nguồn để DN

có thể tham gia các hđ liên doanh khác và thị trường TC

* Lợi nhuận và phân phối lợi nhuận

- Khái niệm: lợi nhuận của DN là khoản tiền chênh lệch giúp doanh thu và chi phí mà

DN đã bỏ ra để đạt được doanh thu đó từ các hđ của DN đưa lại Nội dung lợi nhuận của

DN bao gồm: lợi nhuận từ hoạt động KD,vd: tỷ suất lợi nhuận vốn, tỷ suất lợi nhuận giá thành, tỷ suất lợi nhuận doanh thu bán hàng…;lợi nhuận từ hoạt động khác, vd: hđ liên doanh, liên kết, các hoạt động thuộc các dịch vụ TC

- Vai trò

+ Là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của DN

+ Là đòn bẩy kinh tế quan trọng là chỉ tiêu cơ bản để đánh giá hiệu quả sx KD của DN+ Là nguồn tích lũy cơ bản để mở rộng tái sản xuất xã hội

- Phân phối lợi nhuận

Việc phân phối lợi nhuận phải đảm bảo các yêu cầu sau đây:

+ Giải quyết tốt món quan hệ về lợi ích giữa DN với người lao động và Nhà nước

+ Phải giành phần lợi nhuận để lại thích đáng cho nhu cầu lái sản xuất mở rộng của DN.Lợi nhuận của DN được phân phối theo trình tự sau:

+ Nộp thuế thu nhập DN cho Nhà nước