Các phản ứng hóa học giải phóng hoặc hấp thu năng lượng Trong tế bào các phản ứng đồng hóa có thể chỉ tạo nên một sản phẩm duy nhất, ví dụ protein một chất có mức trật tự cao từ nhiều c
Trang 1Các phản ứng hóa học giải phóng
hoặc hấp thu năng lượng
Trong tế bào các phản ứng đồng
hóa có thể chỉ tạo nên một sản
phẩm duy nhất, ví dụ protein (một chất có mức trật tự cao) từ nhiều
chất tham gia nhỏ hơn, ví dụ amino acid (mức độ cấu trúc thấp hơn)
Những phản ứng như vậy đòi hỏi, tức tiêu thụ năng lượng Các phản ứng dị hóa có thể phá vỡ một chất tham gia có trật tự, như phân tử
glucose, thành những những sản
Trang 2phẩm phân tán một cách ngẫu
nhiên hơn như carbon dioxide và nước Những phản ứng như vậy
giải phóng năng lượng Nói cách
khác một số phản ứng giải phóng năng lượng tự do và một số khác
tiêu thụ
Lượng năng lượng giải phóng
(-ΔG) hay tiêu thụ (+(-ΔG) bởi một
phản ứng liên quan trực tiếp đến xu hướng của một phản ứng đi đến tận cùng (điểm mà tại đó tất cả chất
tham gia được chuyển thành sản
phẩm):
Một số phản ứng có xu hướng đi đến tận cùng mà không cần năng lượng Những phản ứng này giải phóng năng lượng và được gọi là
Trang 3phản ứng giải năng và có ΔG âm
(Hình 6.3a)
Các phản ứng đi đến tận cùng
chỉ khi thêm năng lượng tự do từ
môi trường là các phản ứng thu năng và có ΔG dương (Hình
6.3b)
Nếu một phản ứng giải phóng năng lượng khi diễn ra theo một chiều
(ví dụ từ chất tham gia A thành sản phẩm B) thì phản ứng ngược lại (B thành A) đòi hỏi sự cung cấp năng lượng liên tục để có thể xảy ra Nếu
A > B là tỏa năng (ΔG<0) thì
B >A là thu năng (ΔG>0)
Về nguyên tắc các phản ứng hóa
học có thể xảy ra theo hai chiều
thuận và nghịch Ví dụ nếu hợp
Trang 4chất A có thể chuyển thành hợp
chất B (A >B) thì về nguyên tắc B
có thể được chuyển thành A
(B >A) và chỉ một trong hai chiều
phản ứng sẽ được ưu tiên Hãy coi một phản ứng tổng cộng là kết quả
từ sự cạnh tranh giữa các phản ứng thuận và phản ứng nghịch
(A<=>B) Tăng nồng độ của chất tham gia (A) làm tăng tốc độ phản ứng thuận, và tăng nồng độ của sản phẩm (B)tạo thuận lợi cho phản
ứng nghịch Ở một nồng độ nào đó của A và B các phản ứng thuận và nghịch diễn ra ở cùng tốc độ Ở
nồng độ này tổng biến đổi trong hệ thống bằng không mặc dù từng
phân tử vẫn hình thành hoặc phân
Trang 5huỷ Sự cân bằng giữa các phản
ứng thuận và nghịch này được biết dưới tên gọi cân bằng hóa học Cân bằng hóa học là một trạng thái cân bằng tĩnh, một trạng thái không có
sự thay đổi và là một trạng thái
trong đó ΔG = 0
Cân bằng hóa học và năng lượng tự
do có liên quan đến nhau
Mọi phản ứng hóa học đều xảy ra đến một mức độ nào đó, nhưng
không nhất thiết đến