Đường niệu bệnh, tiêu khát (đái tháo đường) (Kỳ 1) docx

- Đái tháo đường là một bệnh rối loạn nội tiết và chuyển hóa thường gặp; do nhân tố tiểu đảo tụy bất túc tuyệt đối hoặc tương đối dẫn đến rối loạn chuyển hóa gluxít.. Quá trình diễn biến

Đường niệu bệnh, tiêu khát

(đái tháo đường)

(Kỳ 1)

1.ĐAị CƯƠNG:

1.1.Theo y học hiện đại

- Đái tháo đường là một bệnh rối loạn nội tiết và chuyển hóa thường gặp;

do nhân tố tiểu đảo tụy bất túc tuyệt đối hoặc tương đối dẫn đến rối loạn chuyển hóa gluxít Đặc điểm chủ yếu: đường máu tăng cao và có đường niệu

Tỷ lệ phát bệnh ở Mỹ là 3% - 5%, Trung Quốc là 0,6 - 1% Quá trình diễn biến bệnh kéo dài ảnh hưởng đến toàn thân; thời điểm nguy cấp có thể phát sinh một loạt biến chứng viêm thận mãn tính,các bệnh mạch máu, tim, não, có thể hôn

mê, đường niệu cao và nhiễm độc

- Theo phân loại của Tổ chức Vệ sinh thế giới, người ta chia đường niệu bệnh làm 2 loại:

Bệnh đái đường típ I: nguyên nhân do tế bào tiểu đảo tụy mất khả năng tuyệt đối

Bệnh đái đường típ II: các tế bào tiểu đảo giảm khả năng tương đối Ngoài

ra còn nhiều nguyên nhân khác phức tạp, bao gồm các loại bệnh tật hoặc là do dùng thuốc làm phát sinh đái đường

- Nguyên nhân sinh bệnh đái đường típ I và II có khác nhau Típ I là do khuyết hãm miễn dịch tự thân, có yếu tố di truyền Bản chất bệnh là do kháng thể ICA đã phá tế bào tiểu đảo tuỵ làm giảm tiết insulin gây rối loạn chuyển hoá đường

Đặc điểmcủa bệnh đái tháo đườngtíp I là:

Bệnh phụ thuộc vào insulin, hay ở người trẻ, có kháng thể kháng tế bào tiểu đảo tụy liên quan đến HLA, gầy sút cân; liên quan chặt chẽ tới hoàn cảnh và yếu

tố ảnh hưởng: các yếu tố nhiễm độc thai nghén, nhiễm độc môi trường, tính mẫn cảm cá thể có liên quan đến phát bệnh đái đường

Vì vậy, típ I: thường có kháng thể là ICA

Típ II: do khuyết hãn thụ thể tiểu đảo tụy là chính; ngoài ra, còn nhiều nguyên nhân khác dẫn đến đái đường Thường không phụ thuộc insulin, không có liên quan với HLA, không có kháng thể kháng tế bào tiểu đảo, gặp ở người béo, tuổi già (80 - 90%)

Loại đái đường này thường kháng insulin do kháng thể kháng receptoinsulin gây ức chế sự gắn insulin vào cảm thụ quan đặc hiệu trên màng của nhiều loại tế bào, làm cho insulin không phát huy được tác dụng chuyển hóa hydrat cacbon gây nên đái tháo đường

1.2 Theo Y học cổ truyền

Cách đây 2000 năm trước công nguyên (Hoàng Đế Nội kinh), người xưa có ghi lại nhửng biểu hiện của đường niệu bệnh, trong nhiều căn cứ và biểu hiện khác nhau trong các chứng “tiêu đơn, phế tiêu, cách tiêu, tiêu trung”

Về sau, các y gia hậu thế thường qui đái tháo đường trong phạm trù “Tiêu khát” Nguyên nhân, cơ chế, bản chất bệnh là phụ thuộc vào bản chất bẩm phụ bất túc, tình chí thất điều, ẩm thực bất tiết, lục dâm xâm lăng, lao dục thất độ dẫn đến ngũ tạng nhu nhược, uất lâu ngày hóa hoả, tích nhiệt thương tân, hoả trước tổn âm, hao tinh thương thận

Cơ chế bệnh có liên quan đến âm tinh hao tổn, tích nhiệt nội thịnh mà dẫn đến âm hư là chủ yếu

Âm hư là bản, táo nhiệt là tiêu 2 yếu tố này là nhân -quả tương hỗ quán xuyến suốt quá trình bệnh tiêu khát Bản chất bệnh ảnh hưởng đến nhiều cơ quan tạng phủ (nhưng chủ yếu là tạng phế, vị, thận) tức là thượng tiêu, trung tiêu, hạ tiêu; giữa phế, vị và thận thường cho là thận quan trọng nhưng đều hỗ tương ảnh hưởng; vì vậy ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, cũng là tương hỗ với nhau

Tiêu khát lâu ngày thường dẫn đến ứ huyết nội đình, ứ huyết lại là nguyên nhân bệnh lý trở tắc cơ quan tạngphủ mà dẫn đến khí trệ huyết ứ