Đề tài “Phân tích phương thức gia công quốc tế và nhận xét gia công ngành da giầy ở Việt Nam” docx

Gia Công quốc tế GCQT là phương thức gia công quốc tế trong đó bên đặtgia công nước ngoài cung cấp máy móc, thiết bị nguyên liệu phụ kiện hoặc bánthành phẩm để bên nhận gia công trong nư

Luận văn

Đề tài “Phân tích phương thức gia công quốc tế và nhận xét gia công ngành da giầy

ở Việt Nam”

Mục lục

Lời nói đầu 4

I, CƠ SỞ LÝ LUẬN .4

1, Khái niệm và đặc điểm của gia công quốc tế .4

a, Khái niệm .4

b, Đặc điểm của gia công quốc tế .5

2, Tác dụng của phương thức gia công quốc tế .6

3, Các loại gia công quốc tế và hợp đồng gia công quốc tế .6

a, Các loại gia công quốc tế .7

b, Hợp đồng gia công quốc tế: 7

4, Những vấn đề cần chú ý khi áp dụng phương thức gia công quốc tế .8

II, THỰC TRẠNG GIA CÔNG GIÀY DA TẠI CÁC DOANH NGIỆP VIỆT NAM HIÊN NAY .9

1, Ngành giày da Việt Nam .9

2, Thực trang gia công giày dép tại các doanh nghiệp Việt Nam 10

a, Thực trạng chung 10

b, Khó khăn .13

c, Môt số thực trạng xảy ra trong ngành: 15

Gian dối gia công 15

3, Cơ hội .18

4, Thách thức .20

5, Hạn chế .22

6, Giải pháp .23

III, KẾT LUẬN .25

Lời nói đầu

Những năm gần đây, xu thế toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càngdiễn ra mạnh mẽ; mối quan hệ kinh tế giữa các nước trên thế giới càng trở nên chặtchẽ và rất phức tạp, chúng tác động rất nhiều đến sự phát triển kinh tế của mỗi quốcgia Với thực tế cấp thiết trên đòi hỏi Việt Nam phải tích cực, chủ động tham giahội nhập kinh tế với kinh tế khu vực và trên thế giới nhằm khai thác có hiệu quảnhững thế mạnh của nền kinh tế trong nước

Bên cạnh những hoạt động kinh tế đối ngoại đem lại hiệu quả cao thì cáchoạt động gia công quốc tế cũng là một phương pháp hữu hiệu, nó vừa phùhợp với thực tế nền kinh tế nước ta hiện nay

Trong gia công quốc tế thì lĩnh vực gia công da giầy đóng một vai trò kháquan trọng trong tổng sản phẩm quốc nội của nước ta

Ngành công nghiệp Da giầy luôn được đánh giá là một trong ba ngành hàng

có giá trị XK cao nhất, chỉ sau ngành dầu khí và dệt may của nước ta Kim ngạch

XK của ngành đạt tốc độ phát triển cao, luôn chiếm 10% trong tổng kim ngạch XKcủa quốc gia Hiện nay, da giay VN được xếp trong top 10 nước xuất khẩu hàngđầu vào thị trường 25 nước EU và Mỹ (hai thị trường tiêu thụ giầy dép lớn nhất thếgiới) ở khu vực châu Á, Nhật Bản đang là một trong những thị trường XK giay déplớn nhất của VN Chúng ta đứng thứ ba trong số các nước XK giay dép lớn nhấtvào Nhật Bản, chỉ sau Trung Quốc và Italia

Để tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề gia công quốc tế nói chung và gia công da giầy

ở Việt Nam nói riêng nhóm 10 chọn đề tài thảo luận: “phân tích phương thức giacông quốc tế và nhận xét gia công ngành da giầy ở Việt Nam”

I, CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1, Khái niệm và đặc điểm của gia công quốc tế.

a, Khái niệm.

Gia Công quốc tế (GCQT) là phương thức gia công quốc tế trong đó bên đặtgia công nước ngoài cung cấp máy móc, thiết bị nguyên liệu phụ kiện hoặc bánthành phẩm để bên nhận gia công trong nước tiến hành tổ chức quá trình sản xuấtthành sản phẩm theo yêu cầu của bên đặt gia công.Toàn bộ sản phẩm làm ra bênnhận gia công sẽ giao lại cho bên đặt gia công để nhận về 1 khoản thù lao (phí giacông) theo thỏa thuận Gia công quốc tế là hình thức gia công thương mại mà bênđặt gia công hoặc bên nhận gia công là thương nhân nước ngoài.

b, Đặc điểm của gia công quốc tế.

Gia công quốc tế là một phương thức ủy thác gia công, trong đó hoạt độngxuất nhập khẩu gắn liền với hoạt động sản xuất

Trong quá trình gia công, bên nhận gia công trong nước bỏ ra lao động, tiềnchi phí gia công (thù lao lao động) Do đó, có thể nói gia công quốc tế là một hìnhthức mậu dịch lao động, một ìn thức xuất khẩu lao động tại chỗ thông qua hànghóa

Gia công quốc tế là một phương thức buôn bán gia công “hai đầu ở ngoài”,nghĩa là thị trường nước ngoài là nơi cung cấp nguyên vật liệu, đồng thời cũng làthị trường tiêu thụ sản phẩm đó

Ở đây cần lưu ý, nghiệp vụ gia công quốc tế khác với nghiệp vụ nhập khẩuthành phẩm (mua đứt bán đoạn) Tuy nó cùng về phương thức buồn bán gia công

“Hai đầu ở ngoài” nhưng nó có điểm khác biệt rõ rệt với gai công quóc tế ở chỗ:

Thứ nhất, trong nhập khẩu nguyên liệu và xuất khẩu thành phẩm là hai vụgiao dịch khác nhau, đều xảy ra chuyển dịch quyền sở hữu, người cung ứng nguyênliệu và người mua thành phẩm không có liên hệ chắc chắn nào Trong nghiệp vụgia công quốc tế, nhập nguyên liệu đầu vào và xuất thành phẩm đi không có sựchuyển dịch quyền sở hữu, hoặc nếu có chuyển dịch quyền sở hữu trong nhậpnguyên liệu nhưng chúng đều thuộc một cuộc giao dịch, các việc có liên quan đềuđược quy định trong cùng một hợp đồng Vì ngiệp vu gia công quộc tế thuộc về ủythác gia công, do đó người cung ứng nguyên liệu lại chính là người nhận thànhphẩm

Thứ hai, trong nghiệp vụ nhập khẩu nguyên liệu gia công và xuất khẩu thànhphẩm, nhà mày trong nước mua từ nước ngoài nguyên liệu, gai công thành phẩm,

làm tăng giá trị, sau đó bán ra thị trường nước ngoài, kiếm giá trị chênh lệch từnguyên liệu đến thành phẩm, nhà máy trong nước phải chịu những rủi ro khi tiêuthụ trên thị trường Trong nghiệp vụ gia công quốc tế, vì thành phẩm giao cho bênđặt gia công tự tiêu thụ, nhà máy trong nước không phải chịu rủi ro, nhưng phầnnhận được cũng chỉ là thù lao sức lao động, còn giá trị lao động lớn như thế nào thìkhông cần quan tâm, do đó, lợi nhuận thu được từ nghiệp vụ gia công quôc tếthường thấp hơn nhiều so với nhập khẩu nguyên liệu gia công.

Nên, phấn đấu để tăng dần tỷ lệ “mua đứt bán đoạn” lên thay thế gia côngthuần túy đang là mục tiêu quan trọng của các doanh nghiệp đang thực hiện giacông quốc tế tại các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam

2, Tác dụng của phương thức gia công quốc tế.

Áp dụng phương thức giao dịch gia công quốc tế đều có tác dụng tích cựcđối với bên đặt gia công cũng như bên nhận gia công, nên gia công quốc tế ngàynay khá phổ biến trong thương mại quốc tế của nhiều nước

Tác dụng đối với bên đặt gia công Tác dụng đối với bên nhận gia công

- Phát triển nguồn lao động, tạo cơ hộiviệc làm và làm phát triển kinh tế

- Thu hút sự đầu tư kỹ thuật hiện đại vàkinh nghiệm quản lý tiên tiến của cácnước ngoài, thúc đẩy kinh tế hướng xuấtkhẩu phát triển

3, Các loại gia công quốc tế và hợp đồng gia công quốc tế.

a, Các loại gia công quốc tế.

Theo quyền sở hữu nguyên liệu, gia công quốc tế có các hình thức sau.

- Bên đặt gia công theo nguyên liệu hoặc bán thành phẩm cho bên nhận giacông và sau thời gian sản xuất, chế tạo, sẽ thu hồi thành phẩm và trả phí gia công.Trong trường hợp này, trong thời gan chế tạo, quyền sở hữu về nguyên liệu vẫnthuộc về bên đặt gia công

- Bên đặt gia công bán đứt nguyên liệu cho bên nhận gia công và sau thờigian sàn xuất chế xuất, sẽ thu hồi thành phẩm Trong trường hợp này, quyền sở hữunguyên liệu chuyển từ bên đặt gia công sang bên nhận gia công

- Ngoài ra, người ta còn áp dụng hình thức kết hợp, trong đó bên đặt giacông chỉ giao những nguyên liệu chính, còn bên nhận gia công cùng cung cấpnguyên vật liệu phụ

Theo giá cả gia công:

- Theo giá thực tế, trong đó bên nhận gia công thanh toán với bên nhân giacông toàn bộ những chi phí thực tế của mình cộng với tiền thù lao gia công

- Theo giá thị trường, trong đó người ta xác định một giá định mức cho mốisản phẩm, bao gồm chi phí định mức và thù lao định mức Dù chi phí thực tế củabên nhận gia công là bao nhiêu đi chăng nữa ,hai bên vẫn thanh toán với nhau theogiá định mức đó

Theo số bên tham gia quan hệ gia công,có hai loại gia công sau đây:

- Gia công hai bên, trong đó chỉ có bên đặt gia công và bên nhận gia công

- Gia công nhiều bên, còn gọi là gia công chuyển tiếp, trong đó bên nhận giacông là một số doanh nghiệp mà sản phẩm gia công của đơn vị trước là đối tượnggia công của đơn vị sau, còn bên nhận gia công vẫn chỉ là một

b, Hợp đồng gia công quốc tế:

Bản chất: là hơp đồng bán sức lao động

Các phương thức kí kết hợp đồng gia công quốc tế

- Nhà máy trực tiếp kí kết với nước ngoài

- Công ty xuất nhập khẩu kí kết hợp đồng, nhà máy gia công (nguyênliệu ,máy móc….)

- Qua công ty dich vụ gia công quốc tế

Những nội dung cơ bản của hợp đồng gia công quốc tế

- Mục đích của hợp đồng

- Quy định về thành phẩm

- Quy định về nguyên vật liệu

- Quy định về giá cả gia công

- Quy định về nghiệm thu

- Quy định về thanh toán

- Quy định về giao hàng

- Quy định về vận chuyển

- Quy định về bảo hiểm

4, Những vấn đề cần chú ý khi áp dụng

phương thức gia công quốc tế.

Gia công quốc tế là một phương thức thương mại quốc tế mà các nước đangphát triển trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa thường áp dụng, nhằm tậndụng những lợi ích mà gia công quốc tế đem lại Khi áp dụng gia công quốc tế vầnlưu ý các vấn đề sau:

- Khi phát triển nghiệp vụ thương mại quốc tế phải có quan điểm toàn cục,chú ý xử lý tốt mối quan hệ với xuất khẩu thông thường

- Xác định hợp lý chi phí lao động: cần tăng cường hoặch toán kinh tế, chú ýtới hiệu quả kinh tế Với nước có giá thành gia công thấp hơn nước ngoài, khi quyếtđịnh mức chi phí lao động, không những phải xem xét xem có hợp lý hay không,đồng thời phải tham khảo mức chi phí lao động của thị trừơng nước ngoài để hoặchtoán, cân nhắc hiệu quả, để cho tiêu chuẩn chi phí của mình vừa có sức cạnh tranh,lại thu về nhiều ngoại tệ cho nước mình, tránh sự cạnh tranh với các đơn vị giacông khác trong nước, tự ý hạ thấp mức chi phí lao động

- Dần dần mở rộng tỷ trọng sử dụng nguyên liệu, linh kiện nước mình sảnxuất: ở những khu vực hoặc đơn vị có điều kiện,cần cố gắng sử dụng nhiều nguyên

vật liệu hoặc linh kiện do nước mình sản xuất, tranh thủ nâng cao tỷ trọng ở mặtnày, dần dần quá độ sang tự kinh doanh XK.

- Nâng cao năng lực của doanh nghiệp: Nỗ lực nâng cao năng lực của doanhnghiệp về mọi mặt Không ngừng nâng cao năng suất lao động, tăng khả năng cạnhtranh về mặt chất lượng Những đơn vị có điều kiện cần có kế hoặch dần dần nângcao trình độ kỹ thuật của nghiệp vụ gia công Từ gia công nhiều sức lao động quá

độ sang gia công tập trung kỹ thuật,tập trung vốn

II, THỰC TRẠNG GIA CÔNG GIÀY DA TẠI CÁC DOANH NGIỆP VIỆT NAM

HIÊN NAY.

1, Ngành giày da Việt Nam.

Năm 2010 ngành da giày Việt Nam tổ chức kỷ niệm 20 năm thành lập Thật

ra việc sản xuất và kinh doanh giày dép tại Việt Nam đã có từ lâu đời nhưng phầnlớn là sản xuất bằng phương pháp thủ công với những cơ xưởng vài mươi nhâncông

Việc thành lập ngành da giày Việt Nam cách đây 20 năm là mốc đánh dấu sự

ra đời của ngành công nghiệp da giày sản xuất theo phương thức hiện đại trên dâychuyền công nghiệp, từ đó hình thành những nhà máy có quy mô từ vài trăm đếnhàng chục ngàn lao động và tham gia vào việc xuất khẩu giày dép ra thế giới

Vào những năm đầu thập niên 1990, ngành giày Việt Nam chủ yếu gia côngsản xuất mũ giày cho các nước Đông Âu theo Hiệp định 19/5, tuy nhiên việc giacông này đã sớm sút giảm do thị trường Đông Âu bị biến động mạnh

Vì vậy, vào giữa những năm 1990, các doanh nghiệp ngành da giày ViệtNam phải tự tìm kiếm thị trường và chuyển dần xuất khẩu sang các nước Tây Âu.Đến cuối năm 2000, số liệu xuất khẩu cho thấy cả ngành da giày lúc bấy giờ đã đạtmức 1.471 triệu đô la Mỹ

Từ đầu những năm 2000 đến nay, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiềuchính sách khuyến khích đầu tư trong và ngoài nước giúp cho các doanh nghiệp dagiày trong nước cơ hội phát triển, cộng với đầu tư của nhiều doanh nghiệp sản xuất

da giày từ Hàn Quốc, Đài Loan góp phần thay đổi nhanh chóng bộ mặt của ngành

da giày Việt Nam

Đến hết năm 2008, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đã đạt đến 4.767 triệu

đô la Mỹ, tăng 3,2 lần so với năm 2000 và tăng đều đặn với tỷ lệ khá cao, trên 18%mỗi năm

Trong những năm gần đây công tác xúc tiến thương mại đã bắt đầu được chútrọng Toàn ngành đã có những hoạt động tích cực nhằm tăng cường tuyên truyền

và quảng bá hình ảnh của ngành da giày Việt Nam như một quốc gia sản xuất vàxuất khẩu da giày tiềm năng, nâng cao năng lực hiểu biết về kiến thức pháp luật, thịtrường, phòng ngừa các vụ kiện bán phá giá và vận dụng luật để đấu tranh trongcác vụ tranh chấp thương mại Phương thức bán hàng tại các doanh nghiệp đã cónhiều đổi mới, hình thành nhiều mạng lưới bán buôn, bán lẻ, tham gia vào các kênhphân phối của các tập đoàn xuyên quốc gia, phát triển hình thức thương mại điệntử

2, Thực trang gia công giày dép tại các doanh nghiệp Việt Nam

a, Thực trạng chung

Da giày là một trong những lĩnh vực đầu tiên đón nhận làn sóng đầu tư nướcngoài từ đầu những năm 90 của thế kỷ trước với việc hình thành hàng loạt nhà máygia công, liên doanh, 100% vốn nước ngoài) trải dài trên cả nước Thế nhưng đếnnay, ngành xuất khẩu đứng thứ 3 của Việt Nam với hơn 600.000 lao động vẫn bịđánh giá là lợi nhuận thấp “Mặc dù có đến 90% sản lượng xuất khẩu, nhưng giá trịgia tăng của ngành này chỉ đạt 25%” Giá trị gia tăng nhỏ nhoi đó chủ yếu nằm ởsức lao động, yếu tố được xem là xem là “lợi thế cạnh tranh” lớn nhất của da giàyViệt Nam những năm qua Song lợi thế về “giá nhân công rẻ” và “nguồn lao độngdồi dào” này đang mất dần đi khi người lao động không còn mặn mà với công việchết sức vất vả, khắc nghiệt mà thu nhập thấp (da giày là một trong những ngành cóthu nhập thấp nhất)

Việt Nam được xếp hạng là một trong 10 nước xuất khẩu hàng đầu trên thịtrường quốc tế hiện nay về da giày, riêng ở thị trường EU, Việt Nam xếp thứ haisau Trung Quốc Kim ngạch xuất khẩu của ngành da giày Việt Nam có mức tăngtrưởng trung bình hàng năm 16%, đạt mức 3,96 tỉ USD năm 2007, đứng thứ 3 saungành dệt may và dầu khí Kim ngạch xuất khẩu giày dép các loại trong tháng

4/2008 ước đạt 330 triệu USD, tăng 5,4% so với tháng trước và tăng 17% so vớicùng kỳ năm 2007 Tổng kim ngạch xuất khẩu da giày các loại trong 4 tháng năm

2008 ước đạt 1,356 tỉ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2007 Dự báo đến năm

2010, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm ngành da giày Việt Nam sẽ đạt 6,2 tỉUSD

Tuy nhiên, đến năm 2009, kim ngạch xuất khẩu của ngành đã có dấu hiệuchững lại với mức xuất khẩu là 4.067 triệu đô la, giảm 14,6% so với 2008, khiếncho nhiều doanh nghiệp trong ngành và những người quan tâm đến ngành da giàyViệt Nam cảm thấy lo ngại

Ngành da giày thế giới tiếp tục có xu hướng chuyển dịch sản xuất sang cácnước đang phát triển, đặc biệt hướng vào các nước có môi trường đầu tư thuận lợi,chính trị ổn định và an toàn Khi Việt Nam chính thức gia nhập tổ chức thương mạithế giới, hàng rào thuế quan dần được dỡ bỏ, cùng với các chính sách thúc đẩy sảnxuất, xuất khẩu của Chính phủ, Việt Nam sẽ trở thành một địa điểm đầu tư lý tưởngcho các nhà sản xuất da giày

Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải nhìn nhận thực tế rằng năng lực xuất khẩu củangành da giày Việt Nam trên thị trường xuất khẩu thế giới còn yếu do thiếu khảnăng tự thiết kế mẫu mã, tự đảm bảo vật tư nguyên liệu trong nước, quy mô sảnxuất chưa đủ lớn, điều kiện kinh tế và hạ tầng dịch vụ của Việt Nam còn nhiều hạnchế, giá thành chi phí sản xuất cao, ưu thế về nhân công lao động tuy vẫn là nhân tốcạnh tranh, nhưng không còn thuận lợi như trước đây Theo nhận định của cácchuyên gia kinh tế thì dù có đến 90% sản lượng xuất khẩu, nhưng lợi nhuận thu về

từ ngành này chỉ đạt mức 25% giá trị gia tăng, vì ngành này chủ yếu vẫn “bán” sứclao động là chính.

Hội nhập kinh tế quốc tế tạo ra nhiều cơ hội cho sự phát triển của ngành dagiày: gia tăng các luồng chuyển giao vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý, thúcđẩy giao lưu văn hoá, trí tuệ, củng cố và tăng cường các thể chế quốc tế, phát triểnvăn minh vật chất và tinh thần tạo ra môi trường thuận lợi cho phát triển thị trườngquốc tế Song, hội nhập cũng mang lại không ít khó khăn và thách thức Các doanhnghiệp sản xuất giày da Việt Nam đang gặp phải cạnh tranh gay gắt từ các thế lựckinh tế mạnh trong khu vực và quốc tế như Brazil, Trung Quốc và một số nướcASEAN

Theo Hiệp hội da giày Việt Nam (Lefaso), bảy tháng đầu năm, kim ngạchxuất khẩu da giày cả nước đạt 2,75 tỷ USD, tăng 13,8% so cùng kỳ năm trước Vớikim ngạch xuất khẩu này, da giày tiếp tục là một trong 10 mặt hàng xuất khẩu cókim ngạch hơn 1 tỷ USD Đây là tín hiệu đáng mừng đối với ngành da giày ViệtNam trong bối cảnh giày mũ da Việt Nam vẫn đang chịu mức thuế xuất khẩu 10%vào EU và không được hưởng cơ chế ưu đãi thuế quan phổ cập GSP

Cùng với sự hồi phục kinh tế thế giới, các đơn hàng xuất khẩu của ngành dagiày tăng khoảng 16% so với năm ngoái Theo Hiệp hội da giày Việt Nam, chỉriêng hai tháng 6 và 7 vừa qua, trung bình kim ngạch xuất khẩu da giày đạt 450triệu USD/tháng Thị trường tiêu thụ hàng giày dép Việt Nam chính vẫn là Hoa Kỳ,

EU và Nhật Bản, trong đó kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ đạt gần

700 triệu USD, chiếm 25% tổng giá trị xuất khẩu Mặt hàng xuất khẩu chủ lựctrong bảy tháng qua chủ yếu là giày thể thao, còn lại là giày thời trang, túi, cặp,giày da, giày vải Với đà tăng trưởng này, dự kiến năm 2010, kim ngạch xuất khẩucủa ngành đạt gần 5 tỷ USD

Chủ tịch Hiệp hội da giày Việt Nam Nguyễn Đức Thuấn cho biết, từ năm

2010 trở đi, đặc biệt từ năm 2010 đến năm 2015 được coi là thời kỳ "vàng" củangành da giày nước ta bởi Việt Nam hiện đang có lợi thế cạnh tranh hơn một sốnước trong khu vực Điển hình là chi phí nhân công ở nước ta rẻ hơn Chẳng hạn,tại Trung Quốc, một trong những nước xuất khẩu giày dép lớn trên thế giới, hiệnthu nhập bình quân đầu người đã đạt mức khoảng 3.000 USD/người/năm nên giánhân công ở Trung Quốc bắt đầu tăng lên Trong khi đó, thu nhập bình quân đầungười của Việt Nam mới đạt khoảng 1.200 USD/người/năm Đây chính là lợi thế