- Hiểu và trình bày được tính cấp thiết và những biện pháp hàng đầu trong sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên nhằm biến đồng bằng sông Cửu Long thành vùng kinh tế quan trọng của cả nước..
Trang 1Ngµy so¹n 18/04/ 2010
VẤN ĐỀ SỬ DỤNG HỢP LÍ VÀ CẢI TẠO TỰ NHIÊN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
I MỤC TIÊU
Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức
- Biết vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của vùng
- Hiểu được đặc điểm tự nhiên của Đồng ằng sông Cửu Long với những thế mạnh và hạn chế đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của vùng
- Hiểu và trình bày được tính cấp thiết và những biện pháp hàng đầu trong sử dụng hợp lí
và cải tạo tự nhiên nhằm biến đồng bằng sông Cửu Long thành vùng kinh tế quan trọng của
cả nước
2 Kĩ năng
- Phân tích được đặc điểm một số thành phần tự nhiên của đông bằng sông Cửu long trên bản đồ hoặc Atlat Địa lí Việt nam
- Phân tích các biểu đồ, số liệu có liên quan
3 Thái độ
Có thái độ nhận thức đúng đắn trong việc bảo vệ tài nguyên, môi trường
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Bản đồ tự nhiên Việt nam
- Atlát Địa lí Việt nam
- Phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Hỏi bài củ
( Không hỏi vì mới học bài thực hành)
2 Mở bài
GV cho HS xem một số tranh ảnh về kinh tế của Đồng bằng sông Cửu Long, sau đó hỏi HS các hình ảnh đó là vùng kinh tế nào? Em biết gì về vùng kinh tế này?
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu về các bộ phận hợp thành
đồng bằng sông Cửu Long
Hình thức: Cả lớp
- Hỏi: Xác định 13 tỉnh, thành ở Đồng bằng sông Cửu
Long trên bản đồ hành chính Việt Nam; so sánh diện
tích, dân số của đồng bằng sông Cửu Long với cả nước
HS lên bảng chỉ trên bản đồ và đọc tên các tỉnh thành
phố của Đồng bằng sông Cửu Long; nhận xét về diện
tích, dân số của Đồng bằng sông Cửu Long so với cả
1 Các bộ phận hợp thành đồng bằng sông Cửu Long
a Phạm vi lãnh thổ
- Gồm 13 tình, thành phố
- Diện tích: khoảng 40 triệu ha, chiếm 12% diện tích cả nước
- Dân số: 17,4 triệu người, chiếm 20,4% dân số cả nước
TiÕt 46 - Bµi
41
Trang 2- Hỏi: Quan sát bản đồ tự nhiên Đồng bằng sông Cửu
Long và dựa vào SGK, xác định và nêu đặc điểm các bộ
phận hợp thành Đồng bằng Sông Cửu Long
(HS lên bảng chỉ trên bản đồ và mô tả về các bộ phận
hợp thành Đồng bằng sông Cửu Long)
- GV chỉ bản đồ và nói về các bộ phận hợp thành Đồng
bằng sông Cửu Long
Chuyển ý: Tự nhiên của Đồng bằng sông Cửu Long có
những thế mạnh và hạn chế gì đối với phát triển kinh
tế
Hoạt động 2; Tìm hiểu các thế mạnh và hạn chế
chủ yếu của Đồng bằng sông Cửu Long
Hình thức: Cặp/ Nhóm
hoàn thành phiếu (Xem ở phần phụ lục)
Bước 2:
- HS trình bày kết quả, kết hợp chỉ bản đồ, biểu đồ
+ Nhóm 1: Trình bày về khí hậu, đất đai
+ Nhóm 2: Trình bày về sông ngòi, sinh vật, khoáng
sản
Chuyển ý : Đồng bằng sông Cửu Long có thiên nhiên đa
dạng, giàu tiềm năng nhưng không ít khó khăn trở ngại
cho phát triển kinh tế Vấn đề đặt ra là phải sử dụng
hợp lí và cải tạo tự nhiên như thế nào để phát huy được
thế mạnh, biến nơi đây thành một khu vực kinh tế quan
trọng của đất nước trên cơ sở phát triển bền vững
Hoạt động 3: Đề xuất các biện pháp sử dụng hợp
lí và cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long
Hình thức: Nhóm
Bước 1:
- GV nêu 4 vấn đề nổi bật cần quan tâm về sử dụng
hợp lí và cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long
- GV giao nhiệm vụ cho 4 nhóm Mỗi nhóm tìm hiểu 1
vấn đề để trả lời câu hỏi; Tại sao phải chú trọng vấn đề
đó? Nêu những biện pháp cụ thể nhằm giải quyết vấn
đề
phụ
đề được giao
- GV tổng kết và đánh giá kết quả hoạt động của các
nhóm
b Các bộ phận hợp thành lãnh thổ
Gồm hai bộ phận:
- Phần chịu tác động trực tiếp của sông Tiền, sông Hậu
+ Phần thượng châu thổ
+ Phần hạ châu thổ
- Phần nằm ngoài phạm vi tác động trực tiếp của sông Tiền, sông Hậu
2 Các thế mạnh và hạn chế chủ yếu
(Xem thông tin phản hồi)
3 Sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long
- Nước ngọt là vấn đề quan trọng hàng đầu
- Cải tạo đất: Đưa nước ngọt từ sông Tiền, sông Hậu và đồng ruộng để thau chua, rữa mặn
- Bảo vệ và trồng rừng ngập mặn
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Chủ động sống chung với lũ
Trang 3IV ĐÁNH GIÁ
1 Phân tích những thuận ợi, khó khăn về tự nhiên đối với phát triển kinh tế - xã hội ở Đồng bằng sông Cửu Long
2 Trình bày những biện pháp sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long
V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
- Học và trả lời các câu hỏi trong SGK
Phụ lục
Phiếu học tập của hoạt động 2
Tự nhiên Đồng bằng sông Cửu Long
Đất
Khí hậu
Sông ngòi
Sinh vật
Khoáng sản
Thông tin phản hồi phiếu học tập của hoạt
động 2
Tự nhiên Đồng bằng sông Cửu Long
Đất
- Nhìn chung là màu mỡ
- Có 3 nhóm đất chính: đất phù sa ngọt, đất phèn và đất mặn
- Đất, phèn, đất mặn chiếm diện tích lớn (60% diện tích)
Khí hậu - Nắng nóng quanh năm, lượng mưa lớn thuận lợi
sản xuất nông nghiệp - Mùa khô kéo dài,thiếu nước ngọt Sông ngòi - Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, thuận
lợi cho giao thông thủy, sản xuất và sinh hoạt - Lũ lụt vào mùa mưa Sinh vật
- Rừng ngập mặn có ý nghĩa cân bằng sinh thái, nhiều cá và chim
- Biển nhiều hải sản
- Có hơn nữa triệu ha mặt nước nuôi trồng thủy sản
- Diện tích rừng ngập mặn đang bị suy giảm
Khoáng sản - Chủ yếu đá vôi, than bùn - Nghèo khoáng sản