Biên niên sử Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác thanh tra

Trang 1

THANH TRA CHÍNH PHỦ

DE TAI KHOA HQC CAP BO TRONG DIEM

“TU TUONG HO CHi MINH VE CONG TAC THANH TRA”

Bién nién sir

CHỦ TỊCH HÒ CHÍ MINH VỚI CÔNG TÁC THANH TRA

Chủ nhiệm đề tài: Quách Lê Thanh

Tổng thanh tra Thanh tra Chính phủ

Hà nội, tháng 05 năm 2006

Trang 2

Năm 1925

Từ “thanh tra” được Nguyễn Ái Quốc sử dụng từ năm 1925 trong tác phẩm lớn, nổi tiếng “Bản án chế độ thực dân Pháp” với hai nghĩa “công việc

thanh tra” và “các ngài thanh tra” Tác phẩm lớn viết bằng tiếng, Pháp “Ban

án chế độ thực Pháp” của Nguyễn Ái Quốc được những người cùng hoạt động với Người xuất bản lần đầu bằng tiếng Pháp tại Pari năm 1925 Ở Việt Nam, “Bản án chế độ thực Pháp” được xuất bản lần đầu bằng tiếng Pháp vào

năm 1946, năm 1960 được dịch và xuất bản lần đầu tiên bằng tiếng Việt

Trong tác phẩm này, Nguyễn Ái Quốc đã dành hắn một chương,

chương VI, để vạch trần, luận tội, kết án tội tham nhũng của bộ máy cai trị thực dân Pháp Trong rât nhiều thủ đoạn tham những trăng trợn, tinh vi của các quan cai trị, thậm chí cả từ “cậu ấm”, “bà lớn” của một giám binh người Pháp cho đến quan toàn quyền Đông Dương › Nguyễn Ái Quốc đã vạch mặt chỉ tên thủ đoạn tham nhũng của cả “các ngài thanh tra” Pháp ở chính

quốc Bằng cách khai khống những việc thanh tra của những công trình

phòng thủ ở thuộc địa, “các ngài thanh tra” Pháp ở tận Pari đã cướp không hàng năm một số tiền lớn bằng 785.168 Phrăng của người đân An Nam

-Hà Chí Minh toàn tập (12 tập)

NXB Chinh trị Quốc gia

Hà Nội, 1995 - 1996

Tập 2, trang 68,69 Khoảng năm 1930

Về phương pháp công tác của Đảng, một trong những vấn đề Nguyễn

Ái Quốc quan tâm là công tác kiểm tra của các tổ chức Đảng Trong tài liệu

“Những thủ đoạn của đế quốc Pháp”, mục “Phương pháp công tác”, Nguyễn

Ái Quốc viết:

' Sau đây viết tắt là Toàn tập

Trang 3

“4 Chỉ thị gửi cho chi bộ phải dé hiểu để các đồng chí có thể thảo luận

và nghiên cứu thi hành: không khi nào được dùng mệnh lệnh Phải chú ý kiểm tra công tác của các tổ chức Đảng cấp dưới”

-Toàn tập, Tập 3,

tr.569,574 Ngày 20 tháng 4 năm 1931

Nguyễn Ai Quéc viét “Thu gửi Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương” để phê bình về cuộc Hội nghị Xứ uỷ Trung và Bac ky, đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo một số việc các tô chức Đáng cần làm Sau khi

phân tích một sô thiếu sót cụ thể của Hội nghị Xứ uỷ Trung và Bắc kỳ như

“từ Đảng viên cho đến các đông chí phụ trách chưa nghiên cứu ky van de”,

“không thảo luận một cách thiết thực mà thảo luận một cách tầm chương trích cú”, “không thấy đề nghị kế hoạch thiết thực cho mỗi địa phương” Người yêu cầu Đảng phải “Lập chương trình hành động cụ thể trong từng huyện, từng tỉnh”, “Các Ban Chấp uỷ phải quản lý, kiểm soát rất tỉ mỉ việc thi hành các chương trình hành động đó”

Nguyễn Ái Quốc viết:

“Tôi đề nghị:

A Đảng phải:

1 Sửa chữa những sai lầm trên

2.Lập chương trình hành động cụ thể trong từng huyện và từng tỉnh

Một trong tám vấn đề được Nguyễn Ái Quốc đề cập đến trong

“Những Chỉ thị mà tôi nhớ và truyền đạt” là Đảng Cộng sản phải kiểm soát

báo chí

Người viết:

Trang 4

“Ban Chấp hành Trung ương phải kiểm soát báo chí của Dang để tránh những khuyết điểm về kỹ thuật và chính trị (ví dụ: đăng tiểu sử đồng chí R Báo “Lao động” viết đông chí đó ở đâu, đồng chí đó trở về như thế nào, v.v Báo đó lại đăng và không bình luận gì về bức thư của đồng chí này cho rằng chủ nghĩa Tơrôtxki là sản phẩm của tính khoe khoang cá nhân, V.V )”

- Toàn tập, Tập 3,r.136,139

Ngày 3 tháng 9 năm 1945

Chỉ một ngày sau khi đọc Tuyên ngôn độc lập thành lập nước Việt

Nam Dân chủ Cộng hoà, Chủ tịch Hỗ Chí Minh đã quyết định trực tiệp tiệp dân Người việt Thông báo toàn văn như sau:

VẺ VIỆC TIẾP CHUYEN DAI BIEU CAC DOAN THE

Từ năm nay, tôi sẽ rất vui lòng tiếp chuyện các đại biểu của các đoàn thé, như: ˆ

v Xin chú ý:

1 Gửi thư nói trước, để tôi sắp xếp thời giờ, rồi trả lời cho bà con, như

vậy thì khỏi phải chờ đợi mất công

2 Mỗi đoàn đại biểu, xin chớ quá 10 vị

3 Mỗi lần tiếp chuyện, xin chớ quá 1 tiếng đồng hồ

-Hà Nội, ngày 3 tháng 9 năm 1945

Hồ Chí Minh kinh Toàn tập, Tập 4, tr.10

Trang 5

Ngay 8 thang 9 nam 1945

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 16/SL đặt ra ngạch “Thanh tra

học vụ” về việc phải đặt ra trong toàn cõi Việt Nam ngạch Thanh tra học vụ

để kiểm soát việc học theo đúng chương trình giáo dục của Chính phủ Dân chủ cộng hoà Cử ông Đặng Thai Mai làm Tổng Thanh tra học vụ bậc Trung học, ông Nguyễn Hữu Tảo làm Tổng Thanh tra học vụ bậc Tiểu học toàn

cơ quan y tê, vệ sinh, cứu tê, bài trừ hủ tục”

Hồ Chủ tịch viết:

“Uỷ ban nhân dân (làng, huyện, tỉnh, thành phố) là hình thức Chính phủ trong các địa phương, sau khi khởi nghĩa thắng lợi Toàn thể nhân dân Việt Nam (trừ bọn Việt gian bị tước công quyền) từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt trai gái, giàu nghèo, Việt Minh hay ngoài Việt Minh, ai cũng có quyền ứng cử hay bâu cử người vào các Uý ban này

Uỷ ban có từ 5 đến 7 người phải cử ra:

1 Một Chủ tịch, đứng, đầu Uỷ ban, có nhiệm vụ đốc suất, củ soát các Uỷ

viên khác, liên lạc với các cấp bộ trên và các tổ chức trong địa phương,

chiêu tập và điều khiển các cuộc họp

Tại cuộc hop này, sau khi nghe báo cáo về Uỷ ban nhân dân tỉnh Kiến

An, tỉnh Phủ Lý “đã làm nhiều việc đáng tiếc”, Chính phủ đã thảo luận vấn

đề “ai có quyền trừng phạt các Uỷ ban nhân dân địa phương? Về vấn đề

Trang 6

này, Chính phủ cho rằng có liên quan đến vấn đề phân quyền, và phải do Hiến pháp định đoạt Trong lúc đợi chờ một Hiến pháp, vân đề này có thể giải quyết như sau: Chính phủ giao cho cấp trên quyên xử cấp dưới Bộ Nội

vụ lập một (Uỷ) ban Thanh tra hành chính để đi điều tra việc hành chính ở các địa phương Bộ Nội vụ đã cử ra ba người đi thanh tra ở Bắc Bộ Bộ Nội

vụ muốn cử thêm người đi thanh tra nữa, nhưng chưa tìm được người.”

Như vậy, lần đầu tiên do tình hình thực tiễn đặt ra, cuộc họp Chính phủ

do Hồ Chủ tịch chủ trì đã nêu lên yêu câu phải thành lập một tô chức thanh tra, giao cho Bộ Nội vụ lập một Uỷ Ban Thanh tra hành chính có nhiệm vụ

điều tra công việc hành chính của các địa phương,

- Bản chụp Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại Viện bảo tàng Hỗ Chí Minh

- Bản sao lưu tại Trung tâm NCKH - TT

Thanh tra, Thanh tra Nhà nước"

Đầu tháng 10 năm 1945

Hồ Chủ tịch viết bài "Sao cho được lòng dân", bút danh Chiến Thắng,

đăng trên báo Cứu quốc số 65 ngày 12/10/1945 Về giải quyết đơn kiện của dân, bài báo có đoạn: "Muốn cho dân yêu, muốn được lòng dân, việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải het sức tránh Phải chú ý giải quyết hết các vấn đề dâu khó đến đâu mặc lòng, những van đề quan hệ tới đời sống của dân Phải chấp đơn, phải xử kiện cho dân mỗi khi người ta đem tới”

-Hồ Chí Minh toàn tập, (12 tập) NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội(2) 1995, tập 4, trang 47 - 48

17 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ bàn

về các vận để: Hiến pháp, kiểm tra việc phân phối gạo và tăng gia sản xuất

-Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

! Cụm từ “Trung tâm NCKH — TT Thanh tra, Thanh tra Nhà nước” sau đây được viết tắt là Trung tâm

Trang 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 56/SL về việc uỷ nhiệm cho Bộ

Quốc dân kinh tế (Nha kỹ nghệ) kiểm soát việc sản xuất giấy, bìa trong toàn cõi Việt Nam; Bộ Tuyên truyền và Cô động được uỷ nhiệm kiểm soát giấy, bìa nội hóa và giấy, bìa nhập cảng, cùng việc phân phối các sản phẩm kể

trên cho các nơi tiêu thụ

- Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

- Bản sao lưu tại Trung tâm

- Hồ Chí Minh Biên niên tiểu sử, NXB Chính trị

Quốc gia, Hà Nội 1993- 1996(1), tập 3, trang 60

- Công báo số 9 ngày 17- 11- 1945

17 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ, nghe báo cáo về tình hình Nam Bộ, các vấn đề Tổng tuyến cử, kiểm duyệt báo chí, đất trồng trọt và tổ chức thanh tra

Về vấn đề thanh tra, Hội đồng Chính phủ đã nhất trí với đề nghị của ông Phạm Ngọc Thạch về việc tô chức Ban Thanh tra của Chính phủ đề phái

đi kiêm tra các tỉnh Ban Thanh tra này có quyên đưa những người lâm lỗi ra

xử trước Tòa án đặc biệt

Hội đồng Chính phủ thảo luận:

- Ban Thanh tra (thuộc Bộ Nội vụ) đã được thành lập Bộ Nội vụ cần

phải tìm thêm người Ban Thanh tra sẽ có toàn quyền khen thưởng những người làm tốt và xử phạt những người làm sai

- Các Bộ trưởng đề nghị mỗi Bộ sẽ có một Ban Thanh tra; Ban Thanh tra sẽ đặt dưới quyên viên Thanh tra hành chính do Bộ Nội vụ cử

- Ong Phạm Ngọc Thạch có nhiệm vụ thảo một chương trình về cách thức tô chức và hoạt động của Ban Thanh tra

Cuối cùng, về vấn đề thanh tra, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu:

"Các Bộ trưởng có thể chia nhau mỗi người đi thanh tra một khu gần

Hà Nội, Bộ Nội vụ sẽ khảo cứu và lập một chương trình về việc này Có

Trang 8

nhiều việc thụt két ở một vài công sở Mỗi Bộ có trách nhiệm điều tra va dé nghị với Chính phủ nghiêm trị những người làm bậy"

- Bản gốc Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại trung tâm lưu trữ Quốc gia I1I

- Biên niên tiểu sử, tập 3, trang 64- 65

17 giờ 30 phút, Hồ Chủ tịch dự họp Hội đồng Chính phủ bàn về lập Bộ Canh nông, vấn đề tập hợp nhân tài , thảo luận đề án thành lập Ban Thanh

tra đặc biệt do ông Phạm Ngọc Thạch dự thảo và trình bày

Về đề án lập Ban Thanh tra đặc biệt, Hội đồng Chính phủ thảo luận:

7 Can ban hành một Nghị định thành lập Ban Thanh tra của Chính phủ Môi khi can, Ban Thanh tra sẽ yêu câu các Bộ cử cán bộ chuyên môn giúp Ban Thanh tra có quyên bắt giữ, cách chức, hoặc giao cho Tòa án đặc biệt

xử những người có hành vi vi phạm

- Ban Thanh tra gồm 3 người: Ông Cù Huy Cận, ông Phạm Ngọc Thạch

và một người sẽ lựa chọn sau

- Tòa án đặc biệt cũng sẽ gồm 3 người: Cụ Hồ Chủ tịch, Bộ trưởng Bộ

Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Cũng tại cuộc họp này, Cụ Hồ đề nghị Hội đồng cử một Ban cố vấn để giúp Chủ tịch thu nhận nhân tài Hội đồng tán thành và đã cử các ông Bùi Bằng Đoàn, Ngô Tử Hà, Bùi Kỷ, Lê Đại, giáo sĩ Nguyễn Hữu Từ, bác sĩ Luyện va bon người nữa sẽ cử sau

Hội đồng còn đề nghị, mỗi một tuần Bộ trưởng cần giải thích cho nhân viên những vấn đề cần thiết để nhân viên khỏi hiểu nhâm chính sách của Chính phủ

- Bản góc Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại

Trung tâm Lưu trữ Quốc gia HL

Trang 9

16 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phú để thảo luận về Sắc lệnh tổ chức Hội đồng nhân dân, Uỷ ban hành chính, việc Ngân hàng, Tài chính, việc đê điều, việc khen thưởng những người hy sinh trang liệt, việc bảo vệ đi tích và lăng tam, quyên giám sát của nhân dân đối với tô chức và hoạt động của chính quyền các câp

Về Tài chính, ông Phạm Văn Đồng trình Hội đồng ba việc: (1) công chức và giá sinh hoạt, (2) thành lập Ngân hàng công thương, (3) chức danh Thanh tra Tài chính Về chức danh Thanh tra tài chính ông Phạm Văn Đồng

đề nghị cử ông Lê Trần Đức làm Thanh tra Tài chính Hội đồng tán thành

- Bản gốc Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III

Ngày 21 thắng 11 năm 1945

_9 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ, bàn

về tô chức Ban Thanh tra và nghe các Bộ báo cáo

Về tổ chức Ban Thanh tra, Hội đồng Chính phủ thảo luận và nhất trí về

Dự án Sắc lệnh thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, theo đó Ban Thanh tra đặc

biệt có nhiệm vụ đi giám sát tật cả các công việc và các nhân viên của các

Uy ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ

Và công tác của các Bộ, Chính phủ đưa ra một số nguyên tắc trong đó

có nguyên tắc Chính phủ cần phải kiểm soát và đốc thúc công việc các Bộ Ông Hoàng Minh Giám phụ trách việc nhắc nhở các Bộ trưởng thi hành chương trình của mình

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IT

Trang 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký hai Sắc lệnh:

1 Sắc lệnh số 63/SL thành lập hai thứ cơ quan: Hội đồng nhân dân và

Uý ban hành chính để thực hiện chính quyền nhân dân địa phương Hội đồng nhân dân do nhân dan bau ra theo lối phổ thông và trực tiếp, là cơ quan thay mặt cho đân; Uỷ ban hành chính do các Hội đồng nhân dân bầu ra, là cơ quan hành chính vừa thay mặt cho dân vừa đại diện cho Chính phủ Ở hai cấp xã và tỉnh có Hội đồng nhân dân và Uỷ ban hành chính; ở cấp huyện và

kỳ chỉ có Uỷ ban hành chính

a) Về quyền hạn kiểm soát của Uỷ ban hành chính các cấp, Sắc lệnh qui

định:

- Uỷ ban hành chính xã kiểm soát các cơ quan chuyên môn cấp xã về

cách thừa hành chức vụ; hòa giải về tất cả các việc; xử các việc vi cảnh,

nhưng chỉ được phạt tiên

- Uỷ ban hành chính cấp huyện thi hành và kiểm soát sự thi hành mệnh lệnh của các cấp trên; kiểm soát các Uỷ ban hành chính xã, các Hội đồng nhân dân xã; kiểm soát các cơ quan chuyên môn vẻ cách thừa hành chức vụ . Uỷ ban hành chính cấp tỉnh kiểm soát các Uỷ ban hành chính và Hội đồng nhân dân các cập dưới; kiêm soát các cơ quan chuyên môn về cách thừa hành chức vụ

- Uỷ ban hành chính cấp kỳ kiểm soát các Uỷ ban hành chính và Hội đồng nhân dân cấp dưới; kiểm soát các cơ quan chuyên môn về cách thừa

hành chức vụ

b) Về cách làm việc, Sắc lệnh qui định:

- Trừ những trường hợp đặc biệt phải họp kín, còn thì Hội đồng nhân dân xã, Hội đồng nhân dân tỉnh họp công khai Dân trong xã, trong tỉnh có quyền dự thính nhưng không có quyền chất vấn

- Các Uỷ ban hành chính bao giờ cũng họp kín

2 Sắc lệnh số 64/SL về việc Chính phủ thành lập ngay một Ban Thanh

tra đặc biệt, có sự uy nhiệm để thực hiện nhiệm vụ giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của các Uỷ ban nhân dân, các cơ quan Chính phủ; và qui định quyền hạn của Ban Thanh tra này

Theo Sắc lệnh qui định, Ban Thanh tra đặc biệt có toàn quyền:

- Nhận các đơn khiếu nại của nhân dân;

Trang 11

- Điều tra, hỏi chứng, xem xét các tài liệu giấy tờ của các Uỷ ban nhân dân hoặc các cơ quan của Chính phủ cần thiết cho công việc giám sát;

- Đình chức, bắt giam bất cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay của Chính phủ phạm lỗi trước khi mang ra Hội đồng Chính phủ hay Tòa án

đặc biệt xét xử;

._“ Tịch biên hoặc niêm phong những tang vật và dùng mọi cách điều tra

đề lập một hỗ sơ mang một phạm nhân ra Tòa án đặc biệt;

_ 7 Ban Thanh tra có thể truy tố cả các việc đã xảy ra trước ngày ban bố Sắc lệnh nay;

- Ban Thanh tra có quyền đề nghị Chính phủ những điều cần sửa đổi

trong các cơ quan

Ngoài ra, Điều 3 Sắc lệnh còn qui định việc thiết lập một Toà án đặc biệt để xử những nhân viên của các Uỷ ban nhân dân hay Các cơ quan của Chính phủ do Ban Thanh tra truy tố; tại Sắc lệnh cũng qui định cách tổ chức

và quyên hạn của Toà án này

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hồ chí Minh

17 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ tại Bộ Nội vụ bàn về các vấn đề: tiếp tế gạo, lập Ban Thanh tra đặc biệt và công tác

ngoại giao

Về Ban thanh tra đặc biệt, biên bản ghỉ: “Chính phủ cần phải cử ngay

người đi thanh tra Ngày mai Hội đông sẽ thảo luận thêm”

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ,

lưu tại Bảo tàng Hồ Chỉ Minh

- Biên niên tiểu sử, tập 3, trang 76

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 80/SL về việc cử cụ Bùi Bằng

Đoàn, nguyên Chánh nhất Toà Thượng thẩm Hà Nội và ông Cù Huy Cận,

Bộ trưởng Bộ Canh nông vào Ban Thanh tra đặc biệt thiết lập theo Sắc lệnh

số 64/SL ngày 23/11/1945

Trang 12

Cụ Bùi Bằng Đoàn được Hồ Chủ tịch cử giữ chức Trưởng Ban Thanh

tra đặc biệt

Hồ Chủ tịch gặp gỡ và giao nhiệm vụ cho cụ Bùi Bằng Đoàn và ông Cù Huy Cận Người căn dặn :" Ban Thanh tra không cần nhiều người, lúc này hai người là đủ: một vị cao tuổi có tiếng liêm khiết của triều đình cũ, là cụ Bùi; một người thanh niên hăng hái, mà trong nước ai cũng biết tiếng là chú

Người già, người trẻ dựa vào nhau mà làm việc, nhất định thanh tra sẽ làm

tốt, và cân làm ngay”

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tai Bảo tàng Hồ Chí Minh

- Lịch sử Thanh tra Việt Nam 1945 - 1995

(Sơ thảo), trang 17- 19

Nói chuyện với nông dân và điền chủ tỉnh Hưng Yên, Hồ Chủ tịch nói:

"Nước ta hồi Pháp thuộc, bọn thực dân Pháp lấy tiền quï để đắp đê, nhưng

chúng chỉ bỏ vào việc đấp đê rất ít, còn bỏ vào túi chúng Bây giờ ta được

độc lập, công việc đắp đê không phải là việc riêng của Chính phủ mà là của tất cả mọi quốc dân Dân chúng có quyền kiểm soát việc làm để đề phòng những việc những lạm có thể xảy tới"

Toàn tập, tập 4, trang 154

Ngày 1Š tháng 01 năm 1946

Hồ Chủ tịch trực tiếp viết Giấy chứng nhận và Giấy giới thiệu ông Cù

Huy Cận là Thanh tra đặc biệt của Chính phủ với các địa phương dé tạo

thêm uy tín và điều kiện hoạt động thuận lợi cho Ban Thanh tra đặc biệt Giấy chứng nhận viết: "Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam chứng nhận răng ông Cù Huy Cận, Bộ trưởng Bộ Canh nông, là Thanh tra đặc biệt của Chính phủ"

Giấy giới thiệu ghi rõ: "Nay cử Thanh tra Cù Huy Cận - Đặc phái viên

của Chính phủ đi công tác tại các tỉnh thuộc Bắc Trung Nam Bộ đề điêu tra

về tình hình ruộng đất, yêu cầu các cơ quan, đoàn thể của Chính phủ hết sức

giúp đỡ đề hoàn thành nhiệm vụ"

Trang 13

Giấy giới thiệu được viết thành hai bản, một bản bằng chữ Quốc ngữ và một bản băng chữ Hán Cả hai bản đều được đóng dấu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký

- Bản chụp Giấy chứng nhận, giấy giới thiệu

lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh;

- Ban photocopy lu tai Trung tam

- Lich ste Thanh tra Viét Nam 1945 - 1995

(Sơ thảo), trang] 9

- Sắc lệnh số 57/SL qui định tổ chức bộ máy của các Bộ của Chính phủ Việt Nam Ở mỗi Bộ có Bộ trưởng và Thứ trưởng, một Văn phòng, các Nha

chuyên môn, một cơ quan Thanh tra và một Ban cô vấn

Về cơ quan thanh tra, Sắc lệnh qui định: Nếu cần, mỗi Bộ có thể đặt ra

một Nha thanh tra Tổng Thanh tra và các Thanh tra do Sắc lệnh bỗ nhiệm theo dé nghị của Bộ trưởng trình Hội đồng Chính phủ thông qua Nha thanh tra có nhiệm vụ kiểm soát về mọi phương điện đối với công việc của các cơ quan các cấp thuộc Bộ

- Sắc lệnh số 59/SL cử các vị Huỳnh Thúc Kháng (đại biểu Chính phủ), Bùi Bằng Đoàn (Thanh tra đặc biệt), Vũ Trọng Khánh (Tham phan) vào Hội đồng Phúc thâm đặt tại Bộ Nội vụ (theo Điều 10, Sắc lệnh số 40/SL, ngày 29/3/1946 về bảo vệ tự do cá nhân)

-Bản sao lưu tại Trung tâm

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh Số 61/SL về tổ chức của Bộ Quốc

dân kinh tế Sắc lệnh qui định Bộ Quốc dân kinh tế gồm: một Văn phòng,

Trang 14

các phòng sự vụ, một Ban Thanh tra, một Ban cố vấn kinh tế và 5 Nha

chuyên môn

- Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hỗ Chỉ Minh

- Công báo ngày 8- 6- 1945

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 75/SL ấn định tổ chức Bộ Tài

chính gồm: Văn phòng, các phòng sự vụ, các nha chuyên môn, các cơ quan phụ thuộc, Nha Thanh tra Tài chính và Ban cô vân chuyên môn

Điều 6 Sắc lệnh qui định: Nhiệm vụ của Nha thanh tra Tài chính sẽ do

một nghị định qui định Nha thanh tra Tài chính đặt dưới quyên Tông Thanh

tra Tài chính

- Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tầng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 87/SL về việc cử ông Đào Thiện

Thi, kỹ sư nông học, giữ chức Tông Thanh tra các Nha của Bộ Canh nông

- Bản góc Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hà Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 191/SL thiết lập ở Bộ Nội vụ một

Nha Thanh tra Hành chính và Chính trị Nha này gồm có những viên Thanh tra đặt đưới quyền chỉ huy của một vị Tổng Thanh tra

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Đảo tàng

Hồ Chí Minh

Trang 15

Chủ tịch Hề Chí Minh đã trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội tại

kỳ họp thứ hai của Quốc hội khoá I họp tại Thủ đô Hà Nội Hồ Chủ tịch thay mặt Chính phủ đã trả lời chất vấn về chính sách ngoại giao, việc ký Tạm ước

14-6, việc các Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Thần, Nguyễn Tường Tam,

Vũ Hồng Khanh tự ý bỏ đi

Trả lời chất vấn của các Đại biểu Quốc hội về vấn đề liêm khiết của

Chính phủ, Hồ Chủ tịch nói: “Về vấn đề liêm khiết của Chính phủ thì Chính

phủ hiện thời đã cố gắng liêm khiết lắm Nhưng trong Chính phủ, từ Hồ Chí

Minh cho đến những người làm việc ở các Uỷ ban làng đông lắm Dù sao Chính phủ đã hết sức làm gương Và nếu làm gương không xong thì sẽ dùng

pháp luật mà trị những kẻ ăn hối lộ, đã trị, đương trị và sẽ trị cho kỳ hết”

Nửa đêm cùng ngày, thay mặt Chính phủ Hồ Chủ tịch tuyên bố từ chức Quốc hội chấp thuận từ chức của Chính phủ, sau đó nhất trí uỷ nhiệm cho người đứng ra thành lập Chính phủ mới

Bác Hồ trở lại diễn đàn cảm ơn sự tín nhiệm của Quốc hội rồi nói:

“Lần này là lần thứ hai Quốc hội giao phó cho tôi phụ trách Chính phủ một lần nữa Việt Nam chưa được độc lập, chưa được thống nhất thì bất kỳ Quốc hội uỷ cho tôi hay ai cũng phải cô găng mà làm Tôi xin nhận

Giờ tôi xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân, trước thế giới

rằng: Hồ Chí Minh không phải là kẻ tham quyền cố vị, mong được thăng

quan phát tài

Chính phủ sau đây phải là Chính phủ toàn dân đoàn kết và tập hợp nhân tài, không đảng phái Tuy trong quyết định không nói đến, không nêu lên hai chữ liêm khiết, tôi cũng xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc đân, trước thế giới: Chính phủ sau đây phải là một Chính phủ liêm khiết.”

-Bác Hồ với Quốc hội và bản Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam Dân

chủ Cộng hoà Đại tướng Võ Nguyên Giáp Hiến pháp năm 1946 và sự kế thừa, phát triển NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr.29,30

Trang 16

Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà - Bản Hiến

pháp năm 194ó, lịch sử đã ghi nhận Chủ „tịch Hồ Chí Minh là tác giả' và chứa đựng những tư tưởng lớn của Người? đã được Quốc hội (khoá I) thảo luận và thông qua tai ky hop thứ II ngày 9 tháng 11 năm 1946 Một trong những thành quả to lớn nhất của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 do Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hề Chí Minh tổ chức lãnh đạo là đã đánh đổ, đập tan bộ máy cai trị của thực dân Pháp và triều đại nhà Nguyễn,

đã thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà do toàn thể nhân dân Việt Nam làm chủ - nhân dân có quyền và nghĩa vụ bầu ra, giám sát kiểm tra

và bãi miễn các đại biểu do mình đã bầu ra Nhân dân có quyền lập hiến Hiến pháp năm 1946 đã khẳng định:

- “Nước Việt nam là nước Dân chủ Cộng hoà

Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo.” (Điều thứ nhất);

-“Nhân dân có quyền bãi miễn các đại biểu mình đã bầu ra, theo Điều thứ 41 và 61.” (Điều thứ 20)

-“Nhân dân có quyền phúc quyết về Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia, theo Điều thứ 32 và 70.” (Điều thứ 21)

-“Nghị viện họp công khai, công chúng được vào nghe

Các báo chí được phép thuật lại các cuộc thảo luận và quyết định của Nghị viện

Trong những trường hợp đặc biệt, Nghị viện có thể quyết nghị họp kín.”

NXP Chính trị quốc gia, Hà Nội — 1998, trang 392,394,393

}* Xem “Hiến pháp năm 1946 và sự kế thừa, phát triển trong các Hiến pháp Việt Nam”, NXB Chính trị

Quôc gia 1998, trang 33, 152 (Biên tập)

Trang 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh Số 225/5L cử ông Nguyễn Văn Hiểu, Giáo sư hạng nhất bậc Tiểu học, nguyên Đồng lý Sự vụ giữ chức Tổng

Thanh tra Trung học Bộ Quốc gia Giáo dục

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

- Ban sao lưu tại Trung tâm

Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh số 236/SL cử ông Bùi Hiệp, Thanh tra Lao động khu Duyên Hải Bắc Bộ sung chức Tông Thanh tra Lao động, Giám độc

Ban Thanh tra và hành chính Bộ Lao động

-Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hồ Chỉ Minh

Lần đầu tiên đến thăm tỉnh Thanh Hoá sau ngày độc lập, trong bài nói

chuyện với các đại biểu thân sĩ trí thức, phú hào của tỉnh Thanh, Hồ Chủ tịch

bày tô mong muốn đồng bào hãy giúp đỡ, phê bình, giám sát công việc Chính phủ

Người nói: “Chính phủ Cộng hoà Dân chủ là gì? Là đầy tớ chung của dân, từ Chủ tịch toàn quốc đến làng Dân là chủ, Chính phủ phải là đây tớ Làm việc ngày nay không phải là để thăng quan, phát tài Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyên đuổi Chính phủ Nhưng khi dân dùng đầy tớ làm việc cho mình, thì phải giúp đỡ Chính phủ Nếu Chính phủ sai thì phải phê bình, phê bình nhưng không phải là chửi

Từ ngày thành lập Chính phủ, trong nhân viên còn có nhiều khuyết

điểm

Có người làm quan Cách mạng, chợ đỏ chợ đen, khinh dân, mưu vinh

thân phì gia’ Từ một năm nay, nội loạn”, ngoại xâm không lúc nào không

có, nên còn nhiều việc đáng làm mà Chính phủ Trung ương không làm được

Có nhiều cái biết là hay, nhưng còn việc gấp thì phải làm gấp cái đã

Xin đồng bảo hãy phê bình, giúp đỡ, giám sát các công việc Chính phủ

Còn những việc làm, mà chưa làm được thì xin đông bào nguyên lượng Vì

'Mưu làm giàu cho gai đình mình, cho bản thân mình có quyền thể (Chú thích của B.T Nhà xuất bản)

? Nội loạn: Nỗi lo ở bên trong, nguy cơ ở bên ngoài (Chú thích của B.T Nhà xuất bản)

Trang 18

nếu có nấu cơm cũng 15 phút mới chín, huống chi là sửa chữa cả một đất

nước 80 năm nô lệ, người tốt có, người xấu có, một đám ruộng có lúa lại có

cỏ, muốn nhỗ cỏ thì phải vài ba giờ mới xong”

-Toan tập, Tập 3, trang 60,61

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 299/5L, điều Thiếu tướng Lê Thiết Hùng, nguyên Khu trưởng chiến khu IV, về phụ trách Thanh tra Bộ

đội quốc gia Việt Nam

- Bản sao lưu lại Trung tâm

Ngày 04 tháng 8 nam 1947

„ Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 231/SL bỗ nhiệm cụ Tôn Đức

Thăng, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ, giữ chức Thanh tra đặc biệt toàn quốc Bên cạnh Ban Thanh tra đặc biệt, Chính phủ còn cử các Đặc phái viên

Chính phủ hoạt động có tính cách như một cơ quan Thanh tra của Chính phủ

Theo qui định của Hội đồng Chính phủ, nhiệm vụ chủ yếu của các Đặc

phái viên Chính phủ là:

- Kiểm tra các công việc của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan hành chính địa phương;

- Chỉnh đến các cơ quan hành chính địa phương cho được thống nhất;

- Giải quyết với Uỷ ban nhân dân địa phương các vấn đề thường, trừ

những việc có tính cách quan trọng phải báo cáo Chính phủ;

- Liên lạc giữa Chính phủ và các Uỷ ban nhân dân địa phương;

- Thu nạp các đơn từ khiếu nại hoặc nguyện vọng của nhân dân;

- Đi thăm bộ đội và các mặt trận, kiểm tra tình hình quân sự

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hồ Chí

Minh

- Lịch sử Thanh tra Việt Nam 1945-1995

Trang 19

Ngay 10 thang 10 nim 1947

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm Sửa đổi lối làm việc làm tài liệu

tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong cho cán bộ, đảng viên Trong tác phẩm này, Người đã chỉ rõ vai trò quan trọng của công tác kiểm soát, cách kiểm soát Người chỉ rõ vai trò quan trọng của công tác, kiểm tra, kiểm soát:

Lãnh đạo và kiểm soát:

"Chẳng những phải lãnh đạo quần chúng, mà lại phải học hỏi quần chúng”

Câu đó nghĩa là gì?

Nghĩa là: người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên hiểu thấu Sự hiểu biết và kinh nghiệm của mình cũng chưa đủ cho sự lãnh đạo đúng đắn

Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh

nghiệm của đảng viên, của dân chúng, đề thêm cho kinh nghiệm của mình

Nghĩa là một giây, một phút cũng không thể giảm bớt mối liên hệ giữa

ta và dân chúng

Nghĩa là phải lắng tai nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân, của những người "không quan trong”

Lãnh đạo đúng nghĩa là thế nào?

Cố nhiên, không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà viết kế hoạch, ra mệnh lệnh

Lãnh đạo đúng nghĩa là:

- Phải quyết định mọi vấn đề cho đúng;

- Phải tổ chức sự thi hành cho đúng Mà muốn vậy, không có dân chúng giúp sức thì không xong;

7 Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải có

quân chúng giúp mới xong

Muốn chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy; muốn biết các Nghị quyết

có được thi hành không, thi hành có đúng không; muốn biết ai ra sức làm, ai làm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát

Tat cả nhân viên Nha Thanh tra tài chính có nghĩa vụ phải giữ bí mật

nhà nghề đôi với các tài liệu thu thập được trong khi thi hành nhiệm vụ

Kiểm soát khéo, bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra

khéo về sau khuyết điệm nhật định bớt đi

Trang 20

Song, muốn kiểm soát có kết quả tốt, phải có hai điều: một là việc kiểm

soát phải có hệ thống, phải thường làm Hai là người đi kiểm soát phải là những người rất có uy tín

Kiểm soát cách thế nào?

Cố nhiên, không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà chờ người ta báo

cáo, mà phải đi tận nơi, xem tận chỗ

Vì 3 điều mà cần kiểm soát như thế:

- Có kiểm soát mới biết rõ cán bộ và nhân viên tốt hay xấu;

- Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của các cơ quan;

- Mới biết rõ ru điểm và khuyết điểm của các mệnh lệnh, quyết định

Kiểm soát có hai cách: một cách là từ trên xuống Tức là người lãnh đạo kiêm soát kêt quả những công việc của cán bộ của mình

Một cách nữa là từ đưới lên Tức là quần chúng và cán bộ kiểm soát sự

sai lâm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửa chữa sự sai lâm đó, Cách này là cách tôt nhật để kiểm soát các nhân viên

Bat ky công tác gì, chiến tranh, sản xuất, giáo dục, kiểm soát, v.v., cơ

quan lãnh đạo cập trên cần phải kinh qua những người phụ trách chung của

cơ quan lãnh đạo cấp dưới, mỗi khi có việc gì liên quan đến một ngành hoạt động nào đó thuộc cấp dưới Có như thế, mới đạt được mục đích phân công

mà thống nhất

Thí dụ: việc kiểm soát cán bộ trong một trường học Nếu người lãnh

đạo động viên số đông hoặc tất cả nhân viên và học sinh trong trường tham gia công việc kiểm soát, mà nhân viên trong ban kiểm tra cấp trên chỉ biết chỉ đạo đúng, theo cách "lãnh đạo liên hợp với quần chúng", thì việc kiểm soát nhất định kết quả tốt

-Bản chụp sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

Bản sao hưu tại trung tâm Ngày 01 tháng 01 năm 1948

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 103/SL bãi bỏ chức Tổng Thanh tra Lao động, Giám đốc Ban Thanh tra và hành chính Bộ Lao động chiều theo

đề nghị của Bộ trưởng Bộ Lao động, giữ ông Bùi Hiệp giúp việc trong thời

kỳ kháng chiến

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hà Chí Minh

Trang 21

Ngay 20 thang 1 nim 1948

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 107/SL bổ nhiệm Thiếu tướng Lê Thiết Hùng làm Tổng Thanh tra và ông Trần Tử Bình làm Phó Tổng Thanh tra Quân đội toàn quôc

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hỗ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 119/SL đổi Phòng kiểm tra trực thuộc Bộ Tổng chỉ huy Quân đội quốc gia Việt Nam thành Cục Tổng Thanh tra Quân đội quốc gia Việt Nam với nhiệm vụ chủ yếu là: kiểm tra việc chấp hành các mệnh lệnh quân sự, chính trị; chấp hành kỷ luật quân đội; đề nghị thưởng, phạt, thuyén chuyền cán bộ

(Sơ thảo), trang 29

Nha Tổng Thanh tra Tài chính có nhiệm vụ:

1 Chấn chỉnh và hợp lý hóa công việc kế toán của các cơ quan các cấp;

2 Thanh tra, kiểm soát việc thi hành thể lệ kế toán và tài chính của các

cơ quan trực tiệp hay gián tiếp dưới quyền điêu khiên của Chính phủ;

3 Điều tra những việc có liên can đến vấn đề tài chính, kế toán và lập biên bản;

4 Tập trung tất cả các tài liệu về tài chính và kế toán để lập bảng thống

kê

Trang 22

Téng Thanh tra Tài chính và các Thanh tra Tài chính, được uỷ nhiệm của Tổng Thanh tra Tài chính khi thi hành nhiệm vụ, được hưởng đặc quyền tài phán ấn định trong Sắc lệnh số 9/SL ngày 24/1/1947; định đoạt sự truy tố nói trong Sắc lệnh trên thuộc quyền Bộ trưởng Bộ Tài chính

Khi tiến hành thanh tra, “Tổng Thanh tra Tài chính có quyền: Yêu cầu kiểm soát tất cả các giấy tờ số sách tài liệu kế toán và tài chính cân thiết, trừ những tài liệu thuộc phạm vi ngân sách đặc biệt quốc phòng; có thể truy tố đối với những người từ chối việc cung cấp các loại tài liệu nói trên về tội

"ngăn cản nhà chức trách trong khi thừa hành chức vụ"; phải giữ bí mật nhà

nghề đối với các tài liệu thu thập được trong khi thi hành công vụ

Ngày 26 tháng Š năm 1948

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 182/SL bổ nhiệm ông Đồng Sỹ Hiên giữ chức Tổng Thanh tra Bộ Canh nông thay ông Đào Thiện Thi được phép từ chức

- Ban sao luu tai Trung tâm

Ngày 1Š tháng 9 nam 1948

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định cử một Phái đoàn của Chính phủ

do bác sĩ Phạm Ngọc Thạch làm Trưởng đoàn vào Nam bộ uý lạo đồng bào

và chiên sĩ, kiêm tra các công việc kháng chiên và hành chính

Biên niên tiểu sử, tập 4, trang 248

Trang 23

Hồ Chủ tịch viết bài “Một việc ma các co quan lãnh đạo cần thực hành ngay”, ký bút danh X.Y.Z đăng trên báo Sự thật, số 103, đề cập đến công tác kiêm tra

Bài báo chỉ rõ: Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi, nhưng khi

đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là

do cách tổ chức công việc, việc lựa chọn cán bộ và do công tác kiểm tra Nếu ba điều ấy làm không tốt, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích Để công việc kiểm tra đạt kết quả, phải có cách kiểm tra và cán bộ kiểm tra Có kiểm tra mới huy động được tỉnh thần tích cực và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp

đỡ kịp thời

Cách kiểm tra: (1) phải có hệ thống, nghĩa là khi đã có Nghị quyết thì phải lập tức đốc thúc sự thi hành Nghị quyet ấy; (2) phải đi đến tận nơi; (3) phải dùng cách thức thật thà tự phê bình và phê bình "Có thể nói rằng: chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra " Người nhắn mạnh: "Người lãnh đạo phải tự mình làm việc kiểm tra mới đủ kinh nghiệm và oai tín Nhưng người lãnh đạo cần phải có một nhóm cán bộ nhiều kinh nghiệm và giàu năng lực để giúp mình đi kiểm tra

Kiểm soát khéo, bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra

khéo về sau khuyêt điềm nhất định bớt đi

Song, muốn kiểm soát có kết quả tốt, phải có hai điều: một là việc kiểm soát phải có hệ thống, phải thường làm Hai là người đi kiểm soát phải là những người rất có uy tín

Kiểm soát cách thế nào?

Cố nhiên, không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà chờ người ta báo

cáo, mà phải đi tận nơi, xem tận chô

Vì 3 điều mà cần kiểm soát như thế:

- Có kiểm soát mới biết rõ cán bộ và nhân viên tốt hay xấu;

- Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của các cơ quan;

- Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của các mệnh lệnh, quyết định

Kiểm soát có hai cách: một cách là từ trên xuống Tức là người lãnh

đạo kiêm soát kết quả những công việc của cán bộ của mình

Trang 24

Một cách nữa là từ dưới lên Tức là quần chúng và cán bộ kiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửa chữa sự sai lầm đó Cách này là cách tốt nhất để kiếm soát các nhân viên

Bất kỳ công tác gì, chiến tranh, sản xuất, giáo dục, kiểm soát, v.v., cơ quan lãnh đạo câp trên cần phải kinh qua những người phụ trách chung của

cơ quan lãnh đạo cấp dưới, mỗi khi có việc gì liên quan đến một ngành hoạt động nào đó thuộc cấp dưới Có như thể, mới đạt được mục đích phân công

mà thống nhất

Thí dụ: việc kiểm soát cán bộ trong một trường học Nếu người lãnh

đạo động viên số đông hoặc tất cả nhân viên và học sinh trong trường tham gia công việc kiểm soát, mà nhân viên trong ban kiểm tra cấp trên chỉ biết chỉ đạo đúng, theo cách "lãnh đạo liên hợp với quần chúng", thì việc kiểm soát nhất định kết quả tốt

Còn ở trong Đảng, khi khai hội, các đáng viên nghe những người lãnh đạo báo cáo công việc, các đảng viên phê bình những khuyết điểm, cử hoặc không cử đồng chí nọ hoặc đồng chí kia vào cơ quan lãnh đạo Đó là kiểm soát theo nguyên tắc dân chủ tập trung, phê bình và tự phê bình, những nguyên tắc mà Đảng phải thực hành triệt đề

Ở quần chúng, khai hội, phê bình, tự phê bình và bày tỏ ý kiến, bầu cử các uỷ ban, các hội đồng,.v.v ; đó là những cách quần chúng kiểm soát những người lãnh đạo "

-Toàn tập, tập 2, trang 520 - 521

Đọc lá đơn đề ngày 2/3/1949 của một công dân làm nghề dệt ở xã Hòa

Xa, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông (nay là tỉnh Hà Tây), khiếu nại về việc bị

phạt vì đã đưa một số vải lên Phú Thọ bán, Chủ tịch Hồ Chí Minh phê như

sau: "Giao địa phương xét lại Nêu thật là vải họ tự dét, không phải hang lậu, thì phải trả lại tiên cho họ”

Văn phòng Chủ tịch Chính phủ đã làm Công văn chuyển và yêu cầu chính quyền địa phương giải quyết khiêu nại của công dân theo chỉ đạo của Bác Hô

-Bản sao Công văn của Văn phòng Chủ tịch Chính phủ,

lưu tại Bảo tàng Hỗ Chí Minh

Trang 25

Thang 3 nam 1949

Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định thành lập Đoàn thanh tra liên ngành bao gồm cán bộ của nhiều ngành, nhiều cơ quan Đảng, Chính phủ, Công an, Quân đội do đồng chí Trần Đăng Ninh làm Trưởng đoàn với cương vị là Đặc phái viên của Chủ tịch Hồ Chí Minh để xem xét lại "vụ án oan H.122" sau khi Người nhận được đơn thư kêu oan của nhiều cán bộ và quần chúng Kết quả Đoàn thanh tra đã giải oan cho hàng trăm cán bộ, đảng viên và quần chúng bị bắt và giam giữ oan sai, trong đó có ông Võ Quý Huân, một kỹ sư yêu nước từ Pháp về nước tham gia kháng chiến

-Lich ste Thanh tra Viét Nam 1945 - 1995

Ngay 01 thang 6 năm 1949

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài nhan đề Thế nào là Liêm, ký bút danh

Lê Quyêt Thang, đăng trên báo Cứu quôc, số 1257

Bài báo nêu rõ:

Liêm là trong sạch, không tham lam

Ngày xưa, đưới chế độ phong kiến, những người làm quan không đục khoét dân, thì gọi là Liêm, chữ liêm ây chỉ có nghĩa hẹp

Ngày nay, nước ta là Dân chủ Cộng hòa, chữ Liêm có nghĩa rộng hơn;

là mọi người đêu phải Liêm Chữ Liêm phải đi đôi với chữ Kiệm Cũng như Kiệm phải đi đôi với chữ Cân Có Kiệm mới Liêm được

Tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên là

Bat Liêm

Người cán bộ cậy quyền thế mà đục khoét dân, ăn của đút hoặc trộm

của công làm cửa tư; dìm người giỏi dé giữ địa vị, danh tiếng của mình đều

là Bắt Liêm

Sau khi viện dẫn câu nói của Mạnh Tử: "Ai cũng tham lợi thì nước sẽ

nguy”, Bác Hồ nhắn mạnh: Đề thực hiện chữ Liêm, cân có tuyên truyền và

kiểm soát, giáo dục và pháp luật, từ trên xuống, từ dưới lên trên

Trước nhất là cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ Dù to hay nhỏ, có quyển mà thiếu lương tâm là có địp đục khoét, có dịp ăn của đút, có địp "dĩ công vi tư"

Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ Liêm trước, để làm kiểu mẫu cho

A

dan

Trang 26

"Quan tham vì dân dại" Nếu dân hiểu biết, không chịu đút lót, thì

"quan" dù không liêm cũng phải hoá ra Liêm

Vì vậy dân phải biết quyền hạn của mình, phải biết kiểm soát cán bộ để

giúp cán bộ thực hiện chữ Liêm"

-Toàn tập, tập 5, trang 640 - 641

Từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 6 năm 1949

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ, một trong những

nội dung họp là xem xét quá trình thực hiện công tác thanh tra trong những năm qua Hội đồng Chính phủ nhận thấy do điều kiện mới bước vào kháng chiến, công tác thanh tra của Ban Thanh tra đặc biệt tạm thời ít hoạt động hoặc hoạt động chủ yếu là động viên, hướng dẫn nhân dân và các cấp chính quyền tổ chức kháng chiến và sản xuất Ban Thanh tra đặc biệt đã đóng gop

to lớn, kịp thời vào công cuộc xây dựng, củng cố và bảo vệ chính quyển cách mạng Ban Thanh tra đặc biệt chỉ có tính tạm thời trong hoàn cảnh lịch

sử đặc biệt Tình hình hiện nay đòi hỏi hoạt động thanh tra thường xuyên và đúng chức trách của cơ quan Thanh tra Nhà nước Hội đồng Chính phủ đề nghị người đứng đầu tổ chức thanh tra, tức Tổng Thanh tra phải là người có tên tuổi, uy tín và đanh vọng

-kịch sử Thanh tra Việt Nam 1045 - 1995

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 50/SL vẻ tổ chức Bộ Quốc phòng Trong Bộ Quoc phòng có một đoàn Thanh tra do một Tông Thanh tra điều khiển và các Thanh tra giúp việc Tổng Thanh tra Quân đội và các Thanh tra Quân đội thuộc quyền sử đụng của ông Tổng Tư lệnh

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ, theo chương trình

nghị sự có những nội dung: Báo cáo tình hình thế giới và trong nước, cử vị Phó Thủ tướng, kiểm điểm sự thi hành các quyết nghị của Hội đồng Chính phủ lần trước và thảo luận một số vấn đề như quân sự, nội chính, kinh tế tài

chính, văn hoá xã hội

Trang 27

‹ Về nội chính: Chính phủ thảo luận (L) xét lại quyền bãi miễn của Hội đồng nhân dân đôi với Uý ban kháng chiên hành chính, (2) vân đê thanh tra các Bộ

Về văn hoá xã hội: thảo luận tổ chức Thanh tra Lao động

-Bản sao Biên bản và chương trình Nghị sự họp Chính phú lưu

tại Trung tâm lưu trữ quốc gia III

Ban sao lưu ở Trung tâm

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 89/SL, bãi bỏ chức Tổng Thanh

tra Bộ Canh nông theo Nghị quyết của Hội đồng Chính phủ sau khi Ban

Thường trực Quốc hội thảo luận

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 95/SL vẻ việc thành lập ngạch

Thanh tra Lao động và Kiêm soát Lao động

Thanh tra Lao động có nhiệm vụ:

- Nghiên cứu các điều kiện làm việc của công nhân, các điều kiện tuyển

mộ và phân phôi nhân công;

- Thi bành và kiểm soát sự thi hành các luật lệ lao động;

- Mỡ các cuộc điều tra có mục đích bảo vệ quyền lợi của công nhân;

- Dàn xếp những sự xích mích xảy ra giữa chủ hay cơ quan dùng công

nhân và công nhân;

- Khi công nhân yêu cầu, thay mặt công nhân đứng kiện hay bị kiện trong mọi trường hợp có liên quan đến việc thi hành những điều khoản của

luật lệ lao động;

- Đề nghị những sự cải cách về luật lệ lao động;

- Điều khiển các kiểm soát lao động

Sắc lệnh còn qui định quyền hạn của Thanh tra Lao động như sau:

Trang 28

- Ra vào các nơi làm việc dé làm phận sự kiểm soát và điều tra sau khi

đã cho người chủ hay người phụ trách điêu khiên những nơi đó biết trước

mình sẽ đên;

- Lập biên bản những điều trái với các luật lệ lao động hiện hành

Đối với các xí nghiệp công và tư có tính chất quốc phòng thì do các Thanh tra và Kiểm soát Lao động đã được Bộ Quốc phòng đề cử qua sự bổ nhiệm của Bộ Lao động

Các Thanh tra Lao động phải tuyên thệ không được tiết lộ những bí mật chế tạo và những phương thức tổ chức chuyên nghiệp mà họ được biết trong khi thừa hành chức vụ Viên chức nào không giữ trọn lời thể thì bị phạt từ

một tháng đến một năm tù và từ 1.000 đến 10.000 đồng, có thể phải bồi

thường tốn hại theo luật định Nếu sự tiết lộ có phương hại đến độc lập của quốc gia thì sẽ bị truy tố trước Tòa án quân sự

Đầu tháng 10 năm 1949

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ, có nội dung tiếp tục thảo luận các vấn đề sau đây đã ghi vào chương trình Nghị sự: (1) Tình hình thế giới và trong nước, (2) Tình hình quân sự, (3) Tổ chức các Bộ, (4) vấn đề Thanh tra, (5) Hợp nhất Liên khu 1 và Liên khu 10, (6) Tổ chức Tư pháp Nam bộ, (7) Khám nhà ban đêm, (8) Đổi điều 4 Sắc lệnh 33, (9) Toà án bình Nam bộ, (11) Quyền ra chỉ thị cho các UBKHHC trong lúc tác chiến về phương diện quân sự, (12) Kế toán thành tích, (13) Uý ban xí nghiệp, (14) Việc bảo vệ đê điều, (15) Quy định quyền chữa bệnh và quyền bán thuốc Âu

Mỹ, (16) Bệnh binh và thương binh, (17) Vấn để ngoại giao, (18) Giấy bác mới, (19) Phụ cấp gạo, đất cho công chức, (20) Các Bộ nghiên cứu uỷ quyền

cho các UBKHHC Nam Bộ, UBKHHC Nam Trung Bộ, (21) Và phương

pháp làm việc và (22) Chuẩn bị báo cáo cuối năm

Về vấn đề Thanh tra, biên bản Hội đồng Chính phủ ghỉ:

“II Vẫn dé Thanh tra:

Trang 29

1.C4n phan biét céng viéc kiém tra 14 céng viée thudéng xuyén cua

những người phụ trách Công việc thanh tra có tính cách đứng trên mà xem xét công việc của một bộ phận

2 Do vậy chỉ đặt cơ quan Thanh tra ở Chủ tịch Phủ và các Bộ

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phú

lưu tại Bảo tàng Hồ Chỉ Minh

1) Sắc lệnh số 138b/SL về việc (1) bãi bô Sắc lệnh số 64/S§L ngày

23/11/1945 thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, và (2) thành lập Ban Thanh tra Chính phủ trực thuộc Thủ tướng Phủ gồm: 1 Tổng Thanh tra, 1 Tổng Thanh tra Phó, 3 Thanh tra

Ban Thanh tra của Chính phủ có nhiệm vụ:

a Xem xét sự thi hành chính sách, chủ trương của Chính phủ;

_ 6 Thanh tra các Uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính và viên chức

vê phương diện liêm khiết;

c Thanh tra các sự khiếu nại của nhân dân

Để thực hiện các nhiệm vụ nêu trên, Ban Thanh tra của Chính phủ có

các quyên hạn sau:

a Phạm vi thanh tra: các cơ quan của Chính phủ;

b Chất vấn các Uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính và viên chức,

đòi hỏi tài liệu và số sách cân thiết cho công việc thanh tra;

c Trong trường hợp đặc biệt và khẩn cấp, tạm huyền chức những uỷ viên và viên chức phạm lỗi:

- đối với những Uỷ viên Uý ban kháng chiến hành chính thì từ cấp tỉnh trở xuống Khi đó thanh tra sẽ báo ngay cho cơ quan có quyền chỉ định hoặc công nhận đề định đoạt việc thay thé;

- đối với những viên chức từ cấp liên khu trở xuống Khi đó thanh tra sẽ

báo ngay Uỷ ban kháng chiến hành chính trực tiếp điều khiển để chỉ định

Trang 30

người tạm thay trong khi chờ đợi sự quyết định của cơ quan có quyền bổ dụng

- Các vị trong Ban Thanh tra Chính phủ được áp dụng đặc quyền tài phán mà trước đó tại Sắc lệnh sô 9/SL ngày 29/11/1947 quy định cho các vị

Bộ trưởng, Thứ trưởng

2) Sắc lệnh 138c/SL cử các vị có tên sau đây vào Ban Thanh tra Chính phủ:

+ Tổng Thanh tra: Cụ Hồ Tùng Mậu

+ Tổng Thanh tra phó: Ông Trần Đăng Ninh

+ Thanh tra: Ông Tô Quang Đầu

Thời gian này Ông Trần Đăng Ninh là Trưởng Ban kiểm tra Trung ương Đảng được cử giữ chức Tổng Thanh tra phó Các cán bộ khác trong Ban kiểm tra Trung ương đều được Chính phủ bổ nhiệm làm Phái viên của Ban Thanh tra Chính phủ

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hô Chí Minh

- Lịch sử Thanh tra Việt Nam 1945-1990

- Cách tổ chức công an phải giản đơn, thiết thực, tránh cái tệ quá hình thức, giây má

- Lễ lối làm việc phải đân chủ Cấp trên phải thường kiểm tra cấp dưới Cấp dưới phải phê bình cap trên Giúp nhau kinh nghiệm và sáng kiến, giúp nhau tiến bộ Tự phê bình và phê bình nhau theo tỉnh thần thân ái và lập

trường cách mệnh

Trang 31

- Phải hoan nghênh nhân dân phê bình công an, để đi đến hiểu công an,

yêu công an và giúp đỡ công an"

-Toàn tập, tập 6, trang 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 40/SL ấn định mức lương chính

hàng tháng của các chức danh Đồng lý, Phó đồng lý, Thanh tra tại các Bộ

Theo qui định của Sắc lệnh này thì tại các Bộ, Thanh tra được xếp vào

ngạch lương tương đương với Phó đồng lý, Bí thư Bộ trưởng và Thứ trưởng Ngoài khoản lương chính đó những chức danh trên được hưởng phụ cập gia

đình, phụ câp đặt đó, khu vực khí hậu xâu, công tác phí như những công

chức bình thường khác

1) Sắc lệnh số 64/SL cử ông Trần Đăng Ninh, Phó Tổng Thanh tra

Chính phủ, Đặc phái viên Chính phủ phụ trách công việc sửa chữa đường xá, cầu cống Ông Trần Đăng Ninh được quyền hội họp, kiểm soát, đôn đốc và điều khiển các cấp bộ quân, dân, chính trong công việc sửa đường

2) Sắc lệnh số 65/SL về việc cử Phái đoàn của Chính phủ đi thanh tra Liên khu Việt Bắc trong thời gian từ tháng 5/1950 đến hết tháng 6/1950 với nhiệm vụ: (1) giải thích và kiểm tra về việc tổng động viên và (2) điều tra tình hình dân sinh

Căn cứ để thành lập Đoàn thanh tra, Sắc lệnh ghi: "Xét nhu cầu của

công việc"(*)

Phái đoàn thanh tra gồm: Trưởng Phái đoàn - ông Tổng Thanh tra Chính phủ, Phó trưởng Phái đoàn - ông Phó Chủ tịch Uỷ ban kháng chiến

hành chính Liên khu Việt Bắc, các thành viên: Đại biểu Quốc hội (2 vi), dai

dién BO Quốc phòng (2 v, Phó cục trưởng Cục tiếp tế, đại điện Uỷ ban kháng chiên hành chính Liên khu Việt Bắc (2 vị), đại biểu Hội Nông dân cứu quốc (2 vị), đại biểu Mặt trận Việt Minh - Liên Việt (2 vị) và Phái viên của Ban Thanh tra Chính phủ (2 vị)

Trang 32

Để thi hành nhiệm vụ trên, Phái đoàn có quyền hạn như sau:

a, Phạm vi thanh tra: các cơ quan Chính phủ thuộc Liên khu Việt Bắc;

b, Chất vấn các Uỷ viên Uy ban khang chiến hành chính và viên chức,

đòi hỏi sô sách và công việc cân thiệt cho việc thanh tra;

c, Khen thưởng hay đề nghị Chính phủ khen thưởng những người, cơ

quan hay địa phương có công;

d, Phê bình, cảnh cáo đối với Uỷ ban kháng chiến hành chính từ cấp tỉnh trở xuống, cảnh cáo đối với viên chức từ cấp khu trở xuống;

e, Trong trường hợp đặc biệt và khẩn cấp, tạm huyền chức những Uỷ viên và viên chức phạm lỗi:

_- đối với những Uỷ ban kháng chiến hành chính thì từ cấp huyện trở

xuông;

- đối với những viên chức thì từ cấp tỉnh trở xuống

Phái đoàn có thể ra lệnh tạm giữ hay truy tố người bị lỗi để đưa ra Tòa

án xét xử

- Bản chụp Sắc lệnh lưu tại Bảo tàng Hà Chí Minh

-Toàn tập, tập 6, rang 43-44

Tiêu đề	Biên Niên Sử Chủ Tịch Hồ Chí Minh Với Công Tác Thanh Tra
Tác giả	Quách Lê Thanh
Người hướng dẫn	Tổng Thanh Tra Thanh Tra Chính Phủ
Trường học	Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Thể loại	Đề tài
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	65
Dung lượng	2,16 MB