Giáo án Sinh học 9 - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC docx

Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau: - Giúp hs hiểu và sử dụng phương pháp nghiên cứu phả hệ để phân tích một vài tính trạng hay đột biến ở người.Phân biệt đư

CHƯƠNG V: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

Bài: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau:

- Giúp hs hiểu và sử dụng phương pháp nghiên cứu phả hệ để phân tích một vài tính trạng hay đột biến ở người.Phân biệt được 2 trường hợp: Sinh cùng trứng và khác trứng Hiểu được ý nghĩa của phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh trong ng/cứu di truyền, từ đó giải thích được 1 số trường hợp thường gặp

- Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích kênh hình, kĩ năng hoạt động nhóm

- Giáo dục cho hs ý thức ng/cứu khoa học để giải thích các hiện tượng gặp phải

B Phương tiện, chuẩn bị:

1 GV: Tranh hình 28.1 & 28.2 sgk và ảnh về trường hợp sinh đôi

2 HS: Nghiên cứu sgk

C Tiến trình lên lớp:

I Ổn định tổ chức: (1’)

II Kiểm tra bài cũ:

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:(1’) Ở người cũng có hiện tượng di truyền và biến dị Việc ng/cứu di truyền người gặp 2 khó khăn chính: Sinh sản chậm, đẻ ít con và vì

lí do XH không thể áp dụng phương pháp lai và gây đột biến Do đó người

ta phải đưa ra 1 số phương pháp nghiên cứu thích hợp

2 Phát triển bài

HĐ 1: ( 20’)

- GV y/c hs ng/cứu thông tin sgk 

trả lời:

+ Giải thích các kí hiệu: ; ; ; 

( 1 hs lên bảng giải thích kí hiệu)

? Tại sao người ta dùng 4 kí hiệu biểu

thị sự kết hôn giữa hai người khác

nhau về 1 tính trạng.( 1 tính trạng 2

trạng thái đối lập  4 kiểu kết hợp)

+ Cùng trạng thái:  

 

+ 2 trạng thái đối lập:  

 

- GV y/c hs ng/cứu VD1  thảo luận

I Nghiên cứu phả hệ

theo câu hỏi lệnh sgk ( T 79)

- HS: + Màu mắt nâu là trội

+ Sự di truyền màu mắt không liên quan đến giới tính ( vì trong 2 gia đình được lập phả hệ: F2 có tỉ lệ nam:

nữ ( màu mắt nâu hoặc đen) 1:1  gen qui định tính trạng này không nằm trên NST giới tính.)

- GV giải thích: Với 2 phả hệ trên thì chưa thể trả lời được màu mắt người

do bao nhiêu gen

qui định Vì vậy không thể viết sơ đồ

lai

- GV y/c hs tìm hiểu VD2  yêu cầu:

? Lập phả hệ từ P  F1 ( hs: lên bảng

lập phả hệ

+ Qui ước: gen a gây bệnh, gây A

không gây bệnh

+ Sơ đồ P: XAXa x XAY

GP: XA: Xa XA : Y

F1: XAXA : XAXa : XAY : XaY

(bị bệnh)

? Trả lời câu hỏi lệnh sgk ( T79)

HS:+ Sự di truyền máu khó đông liên

quan đến giới tính( vì gen lặn qui

định và thường xuất hiện bệnh ở nam

giới)

+Trạng thái mắc bệnh do gen lặn qui

định: nam dễ mắc bệnh  gây bệnh

nằm trên NST X

- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên

- GV chốt lại kiến thức:

? Phương pháp ng/cứu phả hệ là gì

? Tại sao người ta dùng phương pháp

đó để ng/cứu sự di truyền 1 số tính

trạng ở người

HĐ 2: ( 15’)

- GV y/c hs qs sơ đồ hình 28.2 

thảo luận theo câu hỏi sgk ( T80):

- HS:+ Số lượng trứng & t.trùng tgia

thụ tinh( lần nguyên phân đầu tiên)

+ Vì chúng được phát triển từ 1 hợp

tử, có chung bộ NST trong đó có cặp

NST gtínhqui định gtính cũng giống

nhau( kiểu gen)

+ 2 trứng + 2 ttrùng  2hợp tử  2

cơ thể( kh nhau kiểu gen) chỉ giống

nhau như anh chị có chung bố mẹ

có thể kh nhau về gtính

+ Khác nhau cơ bản ở điểm: đồng

sinh cùng trứng có bộ NST giống hệt

những người thuộc cùng 1 dòng họ qua nhiều thế hệ để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

a Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng

- Trẻ đồng sinh: Trẻ sinh ra cùng 1 lần sinh

+ Có 2 trường hợp: cùng trứng và khác trứng

+ Sự khác nhau: * Đồng sinh cùng trứng có cùng kiểu gen  cùng giới

* Đồng sinh khác trứng khác nhau kiểu gen cùng giới hoặc khác giới

b Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh

- Nghiên cứu trẻ đồng sinh giúp ta

nhau, đồng sinh khác trứng có bộ

NST khác nhau

- GV y/c các nhóm phát biểu

- GV y/c hs ng/cứu thông tin sgk  ?

Nêu ý nghĩa của trẻ đồng sinh

b GV gọi hs đọc mục “ Em có biết”

để minh hoạ

hiểu rõ vai trò kiểu gen và vai trò môi trường đối với sự hình thành tính trạng

- Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng

3 Kết luận chung, tóm tắt: (1’) Gọi hs đọc kết luận sgk

IV Kiểm tra, đánh giá: ( 5’) ? Ph pháp ng/cứu phả hệ là gì cho VD về ứng dụng của p2 trên

? So sánh đặc điểm( số trứng tgia thụ tinh, kgen, kiểu hình, giới tính) của trẻ

ĐS cùng tr & kh tr

V Dặn dò: (1’) Học bài và trả lời câu hỏi sgk, tìm hiểu 1 số bệnh tật di truyền ở ngườivà đọc mục “ Em có biết”