Tài liệu Sinh học 9 - QUẦN XÃ SINH VẬT ppsx

Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau: - Giúp hs hiểu và trình bày được của quần xã, chỉ ra được những dấu hiệu điển hình của quần xã đó cũng là để phân biệt vớ

Bài: QUẦN XÃ SINH VẬT

A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau:

- Giúp hs hiểu và trình bày được của quần xã, chỉ ra được những dấu hiệu điển hình của quần xã đó cũng là để phân biệt với quần thể, nêu được mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã, tạo sự ổn định và cân bằng SH trong quần xã

- Rèn cho hs 1 số kĩ năng quan sát tranh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa

- Giáo dục cho hs lòng yêu thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên

B Phương tiện, chuẩn bị:

1 GV: -Tranh khu rừng ( có cả ĐV & nhiều loài cây) Tài liệu về quần xã sinh thái

2: HS: - Nghiên cứu SGK

C Tiến trình lên lớp:

I Ổn định tổ chức: (1’)

II Kiểm tra bài cũ: (5’) Vì sao quần thể người lại có 1 số đặc trưng mà quần thể khác không có í nghĩa cảu việc phát triển dân số hợp lí của mỗi quốc gia

là gì

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: (1’) Quần xã khác quần thể ở điểm nào Và q xã có những dấu hiệu nào đặc trưng

2 Phát triển bài:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

HĐ 1: ( 11’)

- GV nêu vấn đề: ? Cho biết trong 1

cái ao tự nhiên có những quần thể

sinh vật nào.(hs: cá, tôm…)

? Thứ tự xuất hiện các quần thể

trong ao đó ntn.( hs: quần thể TV

xuất hiện trước)

? Các quần thể có mối quan hệ sinh

thái ntn (hs: Quan hệ cùng loài,

khác loài)

- GV đánh giá hoạt động của các

nhóm

- GV y/c hs tìm các ví dụ khác

tương tự và phân tích.(hs: Rừng

nhiệt đới, đầm…)

? Ao cá, rừng được gọi là quần xã

I Thế nào là một quần xã sinh vật

- Quần xã sinh vật: Là tập hợp những

quần thể sinh vật khác loài cùng sống trong 1 không gian xác định, chúng có mối quan hệ gắn bó như 1 thể thống nhất nên quần xã có cấu trúc tương đối ổn định

- Các sinh vật trong quần xã thích nghi với môi trường sống của chúng

- VD: Rừng cúc phương, ao cá tự

Vậy quần xã sinh vật là gì

? Trong 1 bể cá người ta thả 1 số

loài cá: cá chép, cá mè, cá

trắm…Vậy bể cá này có phải là

quần xã hay không.(hs: Đúng vì có

nhiều QTSV khác loài, Sai: vì chỉ là

ngẩu nhiên nhốt chung, không có

mối quan hệ thống nhất)

GV mở rộng: Nhận biết quần xã

cần có dấu hiệu bên ngoài lẫn bên

trong

? Trong sản xuất mô hình VAC có

phải là

Quần xã SV hay không(VAC là QX

ntạo)

nhiên

(hs: có hoặc không)

HĐ 2: (10’)

- GV y/c hs ng/cứu bảng 49( T147)

? Trình bày đặc điểm cơ bản của 1

quần xã sinh vật( hs: độ đa dạng và

II Dấu hiệu điển hình của quần xã sinh vật

độ nhiều…)

- GV gọi 1 hs trình bày

- GV lưu ý cách gọi loài ưu thế, loài

đặc trưng tương tự qthể ưu thế, qthể

đặc trưng

+ TV có hạt là qthể ưu thế ở quần

xã SV trên cạn

+ Quần thể cây cọ tiêu biểu ( đặc

trưng) nhất cho quần xã sinh vật đồi

ở Phú Thọ

HĐ 3: (10’)

GV giảng giải: Quan hệ giữa ngoại

cảnh và quần xã là kết quả tổng hợp

các mối quan hệ giữa ngoại cảnh

với các quần thể

? Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng

tới quần thể ntn.(hs: Sự thay đổi

chu ngày đêm, chu kì mùa dẫn đến

hoạt động theo chu kì của SV: ĐK

thuận lợi TV phát triển ĐV phát

- Bảng 49 SGK ( T 147) III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã

triển; Số lượng loài ĐV này không

hạn chế số lượng loài ĐV khác)

- GV y/c hs lấy thêm các ví dụ khác

để thể hiện ảnh hưởng của ngoại

cảnh tới qxã, đặc biệt là số

lượng.(hs: VD: Thời tiết ẩm muỗi

phát triển nhiều  Dơi và thạch

sùng nhiều)

GV đặt tình huống: Nếu cây phát

triển sâu ăn lá tăng chim ăn

sâu tăng sâu ăn lá lại giảm ? Vậy

nếu sâu ăn mà hết thì chim ăn sâu

sẽ ăn thức ăn gì (hs: Nếu số lượng

sâu giãm do chim ăn sâu thì cây lại

phát triển và sâu lại phát triển)

- GV giúp hs hình thành khái niệm

sinh học

? Tại sao QX luôn có cấu trúc ổn

định.(hs: do có sự cân bằng các

qthể trong quần xã)

- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số

lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với môi trường

- Cân bằng SH là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể trong quần

xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học

- GV y/c hs khái quát hóa kiến thức

về quan hệ giữa ngoại cảnh và qxã,

cân bằng SH

GV liên hệ: ? Tác động nào của con

người gây mất cân bằng SH trong

quần xã.(hs:Săn bắn bừa bải, gây

cháy rừng)

? Chúng ta đã và sẽ làm gì để bảo

vệ thiên nhiên(hs:NN có pháp lệnh,t

truyền)

3 Kết luận chung, tóm tắt:( 1’) Gọi hs đọc kết luận sgk

IV Kiểm tra, đánh giá: (5’) ? GV cho hs làm BT trắc nghiệm

V Dặn dò: (1’) - Học bài và trả lời câu hỏi sgk

- Tìm hiểu về lưới, chuỗi thức ăn