Tiết 24 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I.. - Giải thích được hiệu quả của đột biến số lượng ở từng cặp NST.. Tiết 24 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ... TG Hoạt động của giáo viên Hoạt đ
Trang 1Tiết 24 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Mục tiêu:
- Nêu được các biến đổi số lượng NST, cơ chế hình thành thể 3 nhiễm, thể 01 nhiễm
- Giải thích được hiệu quả của đột biến số lượng ở từng cặp NST
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, thảo luận theo nhóm và tự nghiên cứu với SGK
II Phương tiện dạy học:
- H23.1 - 2 SGK
III Phương pháp:
- Diễn giải
- Quan sát
- Nêu và giải quyết vấn đề
IV Tiến hành bài mới:
1 Ổn định
2 Kiểm tra
a Đột biến cấu trúc NST là gì? Gồm những dạng nào? Hãy mô tả từng dạng nói trên
b Tại sao đột biến cấu trúc gây hại cho con người và sinh vật
3 Bài mới
Tiết 24 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Trang 2TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung Nội dụng 1:
Hoạt động 1: Tìm hiểu thế
nào đột biến số lượng NST
+ GV giải thích: Đột biến
này do tác nhân đột biến ức
chế hình thành dây tơ vô sắc
hoặc cắt được dây tơ vô sắc
Hoạt động 2: Tìm hiểu hiện
tượng dị bội thể
- GV treo H23.1 SGK
- Yêu cầu nghiên cứu SGK
Trả lời câu hỏi
? Thế nào là hiện tượng dị bội
thể
- Yêu cầu HS QS H23.1
- Chỉ trên tranh
+ Quả I cây lưỡng bội bình
thường 2n=24
- Tham khảo SGK
- Trả lời câu hỏi
- QS H 23.1
- Đọc SGK
- Trả lời các câu hỏi
I Thế nào là đột biến số lượng NST Đột biến số
lượng NST là những biến đổi số lượng xảy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả bộ NST
II Hiện tượng dị bội thể là hiện tượng biến đổi số lượng của một hoặc số cặp NST
Trang 3+ Từ quả II XIII quả của
12 kiểu cây 3 nhiễm khác
nhau
* Gợi ý: Mọi SV bình thường
đều có bộ NST lưỡng bội 2n
Nhưng ở một số SV có hiện
tượng 3 nhiễm (lúa, cà độc
dược, cà chua) do có 1 NST
bổ sung vào bộ lưỡng bộ đầy
đủ (2n+1) đây là trường hợp
một cặp NST nào đó không
phải có 2 mà có 3 NST
Ngược lại cũng có trường
hợp có thể SV đi 1 NST
(2n-1) thể 1 nhiễm
+ Có trường hợp cơ thể SV
mất một cắp NST tương đồng
(2n-2) được gọi là thể không
nhiễm
? Nhận xét quả của thể
(2n+1) so với thể lưỡng bộ
về:
- Theo dõi GV diễn giải
- Yêu cầu trả lời:
+ To hoặc nhỏ hơn
+ Hình dạng tròn hoặc bầu dục
- Thể 3 nhiễm là trường hợp một cặp
Trang 4+ Kích thước
+ Hình dạng quả
+ Sự phát triển mạnh yếu của
gai
? Quả nào có KT to nhất thì
gai dài nhất
? Quả nào có KT nhỏ nhất thì
gai ngắn nhất khuân
? Thể 3 nhiễm là gì
? Thể 1 nhiễm là gì
* GV gợi ý: (chuyển từ phần
trang bên qua)
? Thể 3 nhiễm là gì
? Thể 1 nhiễm là gì
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự
phát sinh thể dị bội
- GV treo tranh sự phân li
của 1 cặp NST bình thường
- Yêu cầu học sinh quan sát
- Trả lời câu hỏi
? Sự phân li của 1 cặp NST
tương đồng trong trường hợp
+ Gai dài hơn hoặc ngắn hơn
- Quan sát tranh
- Trả lời câu hỏi
- Quan sát tranh
- Phân biệt sự khác nhau của 2 trường hợp
- Trao đổi
- Trả lời câu hỏi
NST nào đó không phải có 2 mà có 3 NST (2n+1)
- Thể 1 nhiễm là trường hợp một cặp NST nào đó không phải có 2 mà có 1 NST (2n-1)
III Sự phát sinh thể dị bội
Trang 5bình thường như thế nào
- Treo tranh cơ chế phát sinh
các thể dị bội có (2n+1) và
(2n-1)
? Sự phân li của 1 cặp NST ở
bố và mẹ khác với trường
hợp bình thường như thế nào
? NST trong giao tử như thế
nào
? Khi thụ tinh kết quả sẽ như
thế nào
- GV chốt ý ghi bảng giao tử
nguyên cặp NST + giao tử
chỉ mang 1 NST = 2n+1
- GT mang 1 NST + giao tử
không mang NST = 2n-1
? Cơ chế phát sinh thể dị bội là
gì
* Cơ chế dẫn đến
sự hình thành thể (2n+1) và thể (2n-1) là sự không phân li của 1 cặp NST tương đồng nào đó Kết quả là
1 giao tử có cả 2 NST của một cặp, còn 1 giao tử
Trang 6? Đột biến dị bội thể dẫn đến
những hậu quả gì
* Nếu còn thời gian mở rộng
cơ chế bệnh đao
P:
X
- Yêu cầu trả lời: Đột biến (2n+1) và (2n-1) gây ra những biến đổi
về số lượng hình dạng,
KT màu sắc ở thực vật hoặc gây bệnh ở người: Bệnh đao - Bệnh tớc nơ
không mang NST nào Sự thụ tinh của các giao tử bất bình thường này với các giao tử bình thường sẽ tạo
ra thể dị bội
Trang 72/21 2/21
GT:
F1:
3/21 3/21
Tớc nơ (ở nữ): lùn, cổ ngắn,
tuyến vú không phát triển
4 Củng cố + đánh giá: - Đọc SGK phần tổng
a Sự biến đổi số lượng NST ở một cặp NST thường thấy những dạng nào?
b Hoàn thành sơ đồ sau:
P: x
G.tử P:
F1:
xxx
Trang 8Hội chứng claiphentơ
Nam: Thân cao, chân tay dài, tinh hoàn nhỏ, si đần, vô sinh
5 Dặn dò:
- Học bài
- Trả lời các câu hỏi trong SGK vào vở BT
- Vẽ sơ đồ 23.2
- Làm bài tập sau vào vở
Bộ NST của ngô 2n=20 xác định số lượng NST ở các cá thể có các dạng đột biến sau:
a Thể 3 nhiễm
b Thể 1 nhiễm