Mục tiêu: Hs có khả năng: - Nêu được một số đặc điểm của NST giới tính - Trình bày được cơ chế NST xác định giới tính ở người - Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá giới
Trang 1TUẦN 6- TIẾT 12 CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I Mục tiêu:
Hs có khả năng:
- Nêu được một số đặc điểm của NST giới tính
- Trình bày được cơ chế NST xác định giới tính ở người
- Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá giới tính
- Giải thích được cơ sở khoa học của việc sinh con trai, con gái Rèn kĩ năng quan sát, phân tích thu nhận kiến thức từ hình vẽ
II Phương tiện:
- Tranh phóng to hình 12.1, 12.2 SGK
III Phương pháp
- Nêu vấn đề
- Quan sát
- Nghiên cứu SGK
IV Tiến trình bài giảng
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài giảng
Trang 2Gv-Hs
Mở bài:
Gv cho hs quan sát tranh phóng to
hình 12.1 SGK, yêu cầu hs nghiên
cứu SGK để xác định được những
điểm cơ bản của NST giới tính
Gv nhấn mạnh: không chỉ tế bào sinh
dục mới có NST giới tính mà ở tất cả
các tế bào sinh dưỡng đều có NST
giới tính
Hs quan sát tranh, nghiên cứu SGK,
trao đổi nhóm, đại diện trình bày
Bảng
Bài 12 Cơ chế xác định giới tính
I Nhiễm sắc thể giới tính
- Trong tế bào lưỡng bội (2n), ngoài các NST thường tồn tại thành từng cặp tương đồng, còn
có một cặp NST giới tính XX (tương đồng) hoặc
XY (không tương đồng)
- NST giới tính mang gen quy định tính đực, tính cái và các tính trạng liên quan với giới tính
Gv: Giới tính ở nhiều loài phụ thuộc
vào sự có mặt của cặp XX hoặc XY
trong tế bào
Vd: ở động vật có vú, ruồi giấm, cây
gai Cặp NST giới tính của giống
Trang 3cái là XX, của giống đực là XY Ở
ếch nhái, bò sát, chim thì ngược lại
Chuyển tiếp:
Gv cho hs quan sát tranh phóng to
hình 12.2 SGK, yêu cầu hs nghiên
cứu SGK để trả lời câu hỏi sau:
? Có mấy loại trứng và tinh trùng
được tạo ra qua giảm phân
? Sự thụ tinh giữa các tinh trùng và
trứng ntn để tạo ra hợp tử phát triển
thành con trai hay con gái
? Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sinh
ra xấp xỉ là 1: 1
Hs quan sát tranh, nghiên cứu SGK,
trao đổi nhóm, đại diện trình bày
Gv: Tỉ lệ nam: nữ ở các lứa tuổi khác
nhau thì có khác nhau chút ít
Chuyển tiếp:
Gv: yêu cầu hs đọc SGK để nêu lên
được sự ảnh hưởng của các yếu tố
II Cơ chế nhiễm sắc thể xác định giới tính
- Qua giảm phân, ở người mẹ chỉ ra 1 loại NST giới tính X, còn ở người bố thì cho ra 2 loại NST giới tính X, Y
- Sự thụ tinh giữa tinh trùng mang NST giới tính
X với trứng tạo ra hợp tử chứa XX sẽ phát triển thành con gái, còn tinh trùng mang NST giới tính Y với trứng tạo ra hợp tử chứa XY sẽ phát triển thành con trai
- Sở dĩ tỉ lệ con trai: con gái xấp xỉ 1: 1 là do 2 loại tinh trùng mang X, Y được tạo ra với tỉ lệ ngang nhau
III Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá
Trang 4đến sự phân hoá giới tính giới tính
Hs tự nghiên cứu SGK, đại diện trả
lời
Gv: Dựa vào cơ chế xác định giới
tính và các yếu tố ảnh hưởng đến sự
phân hoá giới tính, người ta có thể
điều chỉnh được tỉ lệ đực : cái (ở vật
nuôi) phù hợp với nhu cầu của con
người Vd: như SGK
- Sự phân hóa giới tính không hoàn toàn phụ thuộc vào cặp NST giới tính mà còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường Vd: như trong SGK
Củng cố:
Chọn câu trả lời đúng:
Tại sao trong cấu trúc dân số tỉ lệ nam: nữ xấp xỉ bằng nhau:
a Do 2 loại tinh trùng mang X và mang Y được tạo ra với tỉ lệ ngang
nhau
Trang 5b Tinh trùng mang X và mang Y tham gia vào quá trình thụ tinh với xác suất ngang nhau
c Các hợp tử mang XX và XY được sống trong điều kiện nói chung là như nhau
d Cả a và b*
Ở những loài đực là dị giao tử thì những trường hợp nào có tỉ lệ đực: cái xấp
xỉ 1: 1
a Hai loại giao tử mang NST X và NST Y có số lượng tương đương*
b Số lượng giao tử đực bằng số lượng giao tử cái
c Số cá thể đực và số cá thể cái trong loài bằng nhau
d Sự thụ tinh của 2 loại tinh trùng mang NST X và NST Y với trứng có
số lượng tương đương nhau*
BTVN: Trả lời câu hỏi trong SGK
