Giáo án Hoá 9 - DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI potx

Kiến thức:  Hs biết dãy hoạt động hoá học của kim loại  Hs biết được ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của kim loại 2.. Kĩ năng:  Biết cách tiến hành nghiên cứu một số thí nghiệm đ

DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC

CỦA KIM LOẠI

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

 Hs biết dãy hoạt động hoá học của kim loại

 Hs biết được ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của kim loại

2 Kĩ năng:

 Biết cách tiến hành nghiên cứu một số thí nghiệm đối chứng để rút ra kim loại hoạt động mạnh, yếu và cách sắp xếp theo từng cặp Từ đó rút ra cách sắp xếp của dãy

 Biết rút ra ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của một số kim loại từ các thí nghiệm và phản ứng đã biết

 Viết được các phương trình hoá học chứng minh cho từng ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học các kim loại

 Bước đầu vận dụng ý nghĩa dãy hoạt động hoá học của kim loại

để xét phản ứng cụ thể của kim loại với chất khác có xảy ra không

B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

Các thí nghiệm bao gồm

 Dụng cụ:

- Giá ống nghiệm, ống nghiệm, cốc thuỷ tinh, kẹp gỗ

 Hoá chất:

Na, đinh sắt, dây đồng, dây bạc, dung dịch CuSO4, dung dịch FeSO4, dung dịch AgNO3, dung dịch HCl, H2O, phenolphtalein

C.TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

Hoạt động 1

KIỂM TRA BÀI CŨ - CHỮA BÀI TẬP VỀ NHÀ (15 phút)

Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs

Gv: Kiểm tra lí thuyết Hs1:

" Nêu tính chất hoá học chung của

kim loại" Viết phương trình phản

ứng minh hoạ

Gọi 3 Hs chữa bài tập số 2,3,4 SGK

tr51

Hs: Trả lời lí thuyết ( ghi vào góc

bảng để lưu lại cho bài học mới)

Hs2: Chữa bài tập 2:

a) Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 b) Cu + 2AgNO3  Cu(NO3)2 + 2Ag

c) 2Zn + O2  t0 2ZnO

Gv: Chiếu bài tập của một số Hs

khác lên màn hình và sửa nếu cần

Gv: Gọi các Hs khác nhận xét

d) Cu + Cl2  t CuCl2

e) 2K + S  t0 K2S

Hs3: Chữa bài tập 3:

Viết các phương trình phản ứng: a) Zn + H2SO4  ZnSO4 + H2 b) Zn + 2AgNO3  Zn(NO3)2 + 2Ag

c) 2Na + S  t0 Na2S

d) Ca + Cl2  t0 CaCl2

Hs 4: Chữa bài tập 4:

1) Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 2) 2Mg + O2  2MgO

3) Mg + H2SO4  MgSO4 + H2 4) Mg + 2AgNO3

Mg(NO3)2+2Ag

5) Mg + S  t0 MgS

Hoạt động 2

I DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI ĐƯỢC XÂY DƯNG NHƯ THẾ NÀO? ( 15 phút)

Gv: Hướng dẫn Hs làm thí nghiệm 1,

thí nghiệm 2

Thí nghiệm 1:

- Cho một mẩu Na vào cốc 1

đựng nước cất có thêm vài giọt

dung dịch phenophtalein

- Cho một chiếc đinh sắt vào

cốc 2 cũng đựng nước cất có

nhỏ vài giọt dung dịch

phenolphtalein

Thí nghiệm 2:

- Cho một chiếc đinh sắt vào

ống nghiệm 1 chứa 2ml dung

dịch CuSO4

- Cho một mẩu dây Cu vào ống

nghiệm 2 có chứa 2ml dung

dịch FeSO4

Hs: Làm thí nghiệm theo sự hướng

dẫn của Gv và quan sát

1 Thi nghiệm 1:

Hs: Nêu hiện tượng ở thí nghiệm 1

+ Ở cốc 1:

- Na chạy nhanh trên mặt nước

có khí thoát ra

Gv: gọi đại diện các nhóm Hs nêu

hiện tượng ở thí nghiệm 1:

- Viết phương trình phản ứng

- Nhận xét

Gv: Gọi một Hs nêu kết luận

Gv: Gọi đại diện các nhóm Hs nêu:

- Hiện tượng ở thí nghiệm 2

- Viết phương trình phản ứng

- Nhận xét

- Kết luận

- Dung dịch có màu đỏ + Ở cốc 2: Không có hiện tượng gì

Nhận xét: Na phản ứng với nước

sinh ra dung dịch bazơ nên làm cho phenolphtalein đổi sang màu đỏ

2Na + 2H2O  2NaOH + H2 (r) (l) (dd) (k)

Kết luận: Natri hoạt động hoá học

mạnh hơn sắt Ta xếp natri đứng trước sắt: Na, Fe

2 Thí nghiệm 2:

Hiện tượng:

- Ở ống nghiệm 1: Có chất rắn màu

đỏ bám ở ngoài đính sắt, màu xanh của dung dịch CuSO4 nhạt dần

Gv: hướng dẫn Hs làm thí nghiệm 3,

thí nghiệm 4

Thí nghiệm 3:

- Cho một mẩu đồng vào ống nghiệm

1 đựng 2 ml dung dịch AgNO3

- Cho một mẩu dây bạc vào ống

nghiệm 2 đựng 2 ml dung dịch

CuSO4

- Ở ống nghiệm 2: không có hiện tượng gì

Nhận xét:

+ Ở ống nghiệm 1: Sắt đẩy đồng ra khỏi dung dịch muối đồng

Phương trình phản ứng:

Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu (r) (dd) (dd) (r)

(trắng xám) (đỏ)

+ Ở ống nghiệm 2 : Đồng không đẩy được sắt ra khỏi dung dịch muối sắt

Kết luận:

Sắt hoạt động hoá học mạnh hơn đồng

Ta xếp sắt trước đồng; Fe, Cu

Hs: Làm thí nghiệm theo sự hướng

Thí nghiệm 4:

- Cho một chiếc đính sắt vào ống

nghiệm 1 có chứa 2 ml dung dịch

HCl

- Cho một lá đồng vào ống nghiệm 2

có chứa 2 ml dung dịch HCl

Gv: Gọi đại diện các nhóm Hs nêu:

- Hiện tượng ở thí nghiệm 3

- Viết phương trình phản ứng

- Nêu nhận xét kết luận

dẫn của Gv

3 Thí nghiệm 3: Hs nêu

Hiện tượng:

+ Ở ống nghiệm 1: Có chất màu trắng xám bám vào dây đồng, dung dịch chuyển thành màu xanh

+ Ở ống nghiệm 2: không có hiện tượng gì

Nhận xét:

Đồng đẩy được bạc ra khỏi dung dịch muối bạc

Cu + 2AgNO3  Cu(NO3)2 + 2Ag

(r) (dd) (dd) (r)

(đỏ) (trắng xám)

Bạc không đẩy được đồng ra khỏi dung dịch muối

Kết luận: Đồng hoạt động hoá học

Gv: Gọi đại diện các nhóm Hs nêu:

- Hiện tượng ở thí nghiệm 4

- Viết phương trình phản ứng

- Nhận xét kết luận

Gv: Căn cứ vào các kết luận ở thí

nghiệm 1,2,3,4 em hãy sắp xếp các

kim loại thành dãy theo chiều giảm

dần mức độ hoạt động hoá học

Gv: Giới thiệu:

Bằng nhiều thí nghiệm khác nhau,

người ta sắp xếp các kim loại thành

dãy theo chiều giảm dần mức độ hoạt

đọng hoá học

mạnh hơn bạc.Ta xếp đồng dứng trước bạc: Cu, Ag

4.Thí nghiệm 4:

Hs: Nêuhiện tượng:

+ Ở ống nghiệm 1: Có nhiều bọt khí thoát ra

+ Ở ốïng nghiệm 2: Không có hiện tượng gì

Nhận xét:

Sắt đẩy được hiđro ra khỏi axit

Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 ( r) (dd) (dd) (k)

Đồng không đẩy được hiđro ra khỏi dung dịch axit

Kết luận:

Ta xếp sắt trước hiđro, đồng đứng sau hiđro: Fe, H, Cu

Hs: Sắp xếp như sau: Na, Fe, H, Cu,

Ag

Hs ghi vào vở

Dãy hoạt động hoá học của một số kim loại: K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Pb,

H, Cu, Ag, Au

Hoạt động 3

A II.DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI

CÓ Ý NGHĨA NHƯ THẾ NÀO (3PHÚT)

Gv: Chiếu ý nghĩa của dãy hoạt

động hoá học của kim loại lên màn

hình và giải thích

Hs: Ghi vào vở:

Dãy hoạt động hoá học của kim loại cho biết:

1) Mức hoạt động hoá học của các kim loại giảm dần từ trái qua phải 2) Kim loại đứng trước Mg phản ứng

với nước ở điều kiện thường, tạo thành kiềm và giải phóng hiđro 3) Kim loại đứng trước H phản ứng với một só dung dịch axit (HCl,

4) Kim loại đứng trước (trừ Na, K) đẩy được kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối

Hoạt động 4:

LUYỆN TẬP - CỦNG CỐ (6 phút)

Gv: Chiếu đề bài luyện tập lên màn

hình

Bài tập:Cho các kim loại: Mg, Fe,

Cu, Zn, Ag, Au Kim loại nào tác

dụng dược với:

a) Dung dịch H2SO4

b) Dung dịch FeCl2

c) Dung dịch AgNO3

Viết các phương trình phản ứng xảy

Hs; Làm bài tập vào vở

a) Kim loại tác dụng được với dung dịch H2SO4 loãng: Mg, Fe, Zn Phương trình hoá học:

Mg + H2SO4  MgSO4 + H2

Fe + H2SO4  FeSO4 + H2

Zn + H2SO4  ZnSO4 + H2

ra

Gv: Chiếu bài làm của Hs lên màn

hình và gọi Hs khác nhận xét

b) Kim loại tác dụng được với dung dịch FeCl2 gồm Mg, Zn

Phương trình hoá học:

Mg + FeCl2  MgCl2 + Fe

Zn + FeCl2  ZnCl2 + Fe c) Kim loại tác dụng được với dung dịch AgNO3 là ; Mg, Zn, Fe, Cu Phương trình hoá học:

Mg + 2AgNO3  Mg(NO3)2 + 2Ag

Zn + 2AgNO3  Zn(NO3)2 + 2Ag

Fe + 2AgNO3  Fe(NO3)2 + 2Ag

Cu + 2AgNO3  Cu(NO3)2 + 2Ag

Hoạt động 5 (3phút)

Bài tập về nhà: 1,2,3,4,5 SGK tr 54

Bài tập làm thêm:

Cho 6 gam hỗn hợp gồm Cu, Fe vào 100 ml dung dịch HCl 1,5M phản ứng kết thúc thu được 1,12 lít khí (ở đktc)

a) Viết phương trình hoá học xảy ra

b) Tính khối lượng mỗi kim loại có trong hỗn hợp ban đầu

c) Tính nồng độ mol của dung dịch thu được sau phản ứng ( coi thể

tích dung dịch sau phản ứng thay đổi không đáng kể so với thể tích

dung dịch HCl đã dùng)

D RÚT KINH NGHIỆM