Đau ngang thắt lưng lan lên trên, bụng dưới chướng và đau âm ỉ kèm theo đái són, đái rắt có khi đái ra máu hoặc máu cục, lúc nặng lúc nhẹ; chất lưỡi hồng tím hoặc có ban điểm ứ huyết, rê
Trang 1Niệu lạc kết thạch ( Sỏi niệu quản )
(Kỳ 2)
2.2.Thể ứ trệ
Đau ngang thắt lưng lan lên trên, bụng dưới chướng và đau âm ỉ kèm theo đái són, đái rắt có khi đái ra máu hoặc máu cục, lúc nặng lúc nhẹ; chất lưỡi hồng tím hoặc có ban điểm ứ huyết, rêu lưỡi mỏn; mạch huyền mà sáp
- Phương pháp điều trị: lý khí đạo trệ - hóa ứ thông lạc
- Phương thuốc: “đào hồng tứ vật thang” gia giảm:
Đương qui vĩ 12g Xuyên khung 6 - 8g
Đào nhân 12g Hồng hoa 8g
Trang 2Chỉ thực 10 - 16g Đại phúc bì 12 - 20g
Kim tiền thảo 32g Hải kim sa đằng 32g
Liên kiều 12 - 20g Kê nội kim 12 – 20g
Đông quí tử 12g
Sắc nước uống ngày 1 thang
2.3.Thể chính khí hư
Tinh thần mệt mỏi, bụng chướng đầy và đau, lưng đau, chân gối mỏi không muốn bước (vô lực); tiểu tiện không thông; đại tiện nát bạc; rêu lưỡi trắng mỏng; mạch hoãn nhược hoặc trầm tế vô lực
- Phương chữa: bồi bổ tỳ thận
- Bài thuốc: “tứ quân tử thang” gia giảm:
Đẳng sâm 16g Bạch truật 12g
Phục linh 12 - 18g ý dĩ nhân 18 - 24g
Trang 3Ba kích thiên 12g Thỏ ty tử 12g
Hải kim sa 12 - 20g Kim tiền thảo 32 - 60g
Chú ý:
- Cả 3 thể trên đều có thể kết hợp với điện châm để giảm đau tống sỏi, hoặc
có thể kết hợp với thuốc tây y loại giãn cơ giảm đau
Tổng công bài niệu: sau khi uống thuốc 30’, vận động châm giảm đau hoặc châm thường qui, có thể hào châm hoặc điện châm
- Các huyệt thường dùng: thận du, kinh môn, túc tam lý; có thể sử dụng á thị huyệt
Nếu sỏi ở 1/3 giữa thì nên dùng: túc tam lý, á thị huyệt
Nếu sỏi ớ 1/3 dưới sát thành bàng quang thì nên dùng: á thị huyệt và tam
âm giao hoặc túc tam lý Châm á thị huyệt phải kết hợp với X quang để xác định
vị trí của sỏi (ở 1/3 trên, 1/3 giữa hay 1/3 dưới) để chọn huyệt Chúng tôi hay sử dụng duy đạo xuyên qui lai cả hai bên, điện châm giảm đau có hiệu quả cao
Trong pháp tổng công bài niệu có thể kết hợp thuốc uống, vận động, châm hoặc kết hợp với atropin 1/4mg x 1 - 2 ống tiêm bắp thịt
Trang 4Dùng thuốc kết hợp với chú ý chế độ ăn và theo dõi pH nước tiểu Nếu là sỏi can - xi phot phat hoặc can - xi oxalat thì các tinh thể triphốt phát can xi thường lắng đọng ở môi trường kiềm Do đó bài thuốc và chế độ ăn phải làm toan hóa nước tiểu mới đạt hiệu quả cao
2.4 Thuốc nam nghiệm phương
+ Kim tiền thảo 30g sắc chia 2 lần uống trong một ngày hoặc có thể hãm trà thay nước uống hàng ngày
+ Ngọc mễ tu 20 - 40g Cách dùng như trên
+ Chế phẩm thuốc viên hoàn:
Kim tiền thảo 30g Đông quí tử 20g
Sa tiền tử 12g Phục linh 12g
Trạch tả 10g Trầm hương 2 - 3g
Ngưu tất 12g Hải kim sa 12g
Địa long 12g Xích thược 12g
Kê nội kim 8g Hổ phách 2g
Cam thảo tiêu 8g Hoả tiêu 6g
Trang 5Tất cả tán thành bột mịn, hoàn thành viên như hạt đậu xanh, dùng bột hoạt thạch làm áo Mỗi ngày uống 2 - 3 lần, mỗi lần 10 - 15g, trước khi uống phải hoà tan trong nước ấm 1 giờ