Đề tài : Một số biện pháp cải tiến cách đanh giá học sinh Tiểu học

Hiện nay: Cần có cách tiếp cận mới về đánh giá học lực của học sinh Tiểu học, trên cơ sở kế thừa những thành tựu đã đạt đợc trong nhiều năm qua, kết hợp với thời gian thử nghiệm đổi mới

mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

1.1.Ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, sự phát triển năng động của các nền kinh tế, quá trình hội nhập và toàn cầu hoá đang làm cho việc rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giữa các nớc trở nên hiện thực hơn và nhanh hơn Khoa học công nghệ trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại và đóng vai trò chủ yếu trong việc nâng cao ý thức dân tộc, tinh thần trách nhiệm và năng lực của các thế hệ hiện nay và mai sau

Vì vậy, các quốc gia, từ những nớc đang phát triển đến những nớc phát triển đều nhận thức đợc vị trí và vai trò hàng đầu của giáo dục, đều phải đổi mới giáo dục để có thể đáp ứng một cách năng động hơn, hiệu quả hơn, trực tiếp hơn những nhu cầu của sự phát triển đất nớc

Hiện nay: Cần có cách tiếp cận mới về đánh giá học lực của học sinh Tiểu học, trên cơ sở kế thừa những thành tựu đã đạt đợc trong nhiều năm qua, kết hợp với thời gian thử nghiệm đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh Bộ GD&ĐT đã ban hành quyết định 30/2005/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành qui

định đánh giá, xếp loại học sinh Tiểu học, theo đó việc đánh giá học lực của học sinh theo từng môn học Môn đánh giá bằng điểm số gồm: Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Tiếng nớc ngoài và những môn tự chọn khác Môn

đánh giá bằng nhận xét gồm: Đạo đức, thể dục, Tự nhiên và xã hội, Nghệ thuật ( ở lớp 1,2,3) Môn Đạo đức, thể dục, Nghệ thuật ,Kĩ thuật ( ở lớp4-5)

Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài: Một số biện pháp cải tiến cách

đánh giá với học sinh Tiểu học.

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu, khảo sát, vận dụng cách đánh giá kết quả học tập của học sinh Tiểu học

Nêu một số biện pháp nhằm cải tiến cách đánh giá trong giáo dục và dạy học bậc Tiểu học trong giai đoạn hiện nay, nhằm góp phần nâng cao chất lợng giáo dục, dạy học với các trờng Tiểu học ở Tân Yên, Bắc Giang

3 Đối tợng nghiên cứu:

-Đối tợng nghiên cứu: Học sinh, giáo viên và: Một số biện pháp nhằm cải tiến cách đánh giá học sinh ở trờng Tiểu học

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nêu những cơ sở lý luận mục đích ý nghĩa của việc kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục dạy học

- Phân tích thực trạng của việc kiểm tra đánh giá học sinh Tiểu học hiện nay

- Đề xuất một số biện pháp nhằm cải tiến cách đánh giá kết quả giáo dục và dạy học ở Tiểu học

5 Phơng pháp nghiên cứu:

- Phơng pháp nghiên cứu:

+ Phơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc sách, nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết, văn bản, tài liệu có liên quan đến đề tài

+ Phơng pháp trắc nghiệm

+ Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:

* Điều tra qua hồ sơ, sổ sách

+ Phơng pháp phân tích, sử lý số liệu, so sánh

+ Phơng pháp đàm thoại, phỏng vấn

6 Giới hạn của đề tài:

- Địa bàn nghiên cứu: Trờng Tiểu học Tân Trung và một số trờng Tiểu học lân cận của huyện Tân yên trong thời kỳ đổi mới

- Nội dung: Cách đánh giá kết quả giáo dục, học tập của học sinh Tiểu học

7 Cấu trúc của đề tài:

Ngoài phần mở đầu và kết luận, khuyến nghị đề tài có 3 chơng:

Chơng 1: Khái quát: “ Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu”

Chơng 2: Phân tích: “ Thực trạng về cách đánh giá trong giáo dục và dạy

học ở các trờng Tiểu học Tân Yên-Bắc Giang”

Chơng 3: Đề xuất “ Một số biện pháp nhằm cải tiến cách đánh giá trong

giáo dục và dạy học với học sinh Tiểu học

Cuối đề tài là danh mục các tài liệu tham khảo

Nội dung Chơng 1

cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 1.1.Một số khái niệm cơ bản của đề tài:

1.1.1 Khái niệm chung về Kiểm tra, đánh giá và xếp loại học sinh Tiểu học:

Khái niệm kiểm tra: Là phơng thức thu thập thông tin về một hoạt động

hay kết quả (sản phẩm ) của hoạt động.

Khái niệm Đánh giá : Là một khâu hết sức quan trọng, không thể thiếu trong quá trình hoạt động có ý thức của con ngời.Đánh giá là sự xác định những giá trị của những hiện tợng xã hội, hoạt động hành vi của con ngời tơng xứng với những nguyên tắc và chuẩn mực nhất định, từ đó bộc lộ một thái độ

Chức năng của quá trình đánh giá: Đánh giá trên cơ sở thu thập thông tin thu đợc từ hoạt động kiểm tra, đối chiếu với mục tiêu đã đợc xác định với những tiêu chí cụ thể đa ra nhận định, kết luận về kết quả hoạt động có phù hợp với mục tiêu hay không, từ đó đa ra quyết định.

Đánh giá trong giáo dục: Quá trình giáo dục đợc diễn ra theo một qui trình

chặt chẽ, trong đó kiểm tra, đánh giá là một khâu hết sức quan trọng, ảnh hởng

đến chất lợng của cả quá trình

Đối tợng đợc đánh giá là học sinh, ngời học,sản phẩm của giáo dục là con

ng-ời với đầy đủ những phẩm chất xã hội của nó, luôn cần đợc hoàn thiện thông qua quá trình giáo dục: do vậy những nhận định kết luận của nhà giáo dục cần phải

đợc cân nhắc kĩ lỡng nhằm tạo cho đối tợng đợc đánh giá hiểu đợc chính mình thông qua đánh giá của ngời khác

Mục tiêu của đánh giá không phải nhằm loại bỏ( quá trình giáo dục là con ngời không đợc phép có thứ phẩm) mà nhằm tạo động lực phát triển cho ngời học

Đích cuối cùng cần hớng đến của đánh giá trong giáo dục là hình thành năng lực tự đánh giá cho học sinh Từ đó hình thành động cơ học tập đúng đắn

Đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học : Là quá trình hình thành những nhận định, rút ra những kết luận hoặc phán đoán về phẩm chất hành vi, lối sống( hạnh kiểm) và năng lực học tập các môn học, các hoạt động giáo dục (học lực) của học sinh

Chơng 2 Thực trạng về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của

học tiểu học 2.1 Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh tiểu học hiện nay 2.1.1 mục đích dạy học

Thông qua kiểm tra, giáo viên thu thập đợc những thông tin về hoạt động nhận thức , biểu hiện hành vi của học sinh trong quá trình dạy học để đánh giá xem học sinh có đạt yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, hành vi, thái độ theo chuẩn đề ra hay không, từ đó đa ra những quyết định điều chỉnh kịp thời về hoạt động dạy học của mình mục đích này đòi hỏi giáo viên phải thực hiện trong từng giờ học, từngbài học, từng chơng, từng phần của từng môn học và thậm chí cả khoá học

2.1.2 Mục đích giáo dục

Giúp cho học sinh hình thành năng lực tự đánh giá, từ đó giúp các em tự tin vào năng lực của bản thân mình, có ý thức vơn lên trong rèn luyện, tu dỡng, khắc phục khó khăn để học tập, có ý thức trách nhiệm với bnj bè trong học tập

2.1.3 Kết hợp giữa đánh giá định tính với định lợng

Dánh giá định tính và định lợng là hai phơng thức đã tồn tại từ lâu trong giáo dục, rất nhiều nhà khoa học trên thế giới đã nghiên cứu chứng minh tính u việt của từng phơng thức này

* Xây dựng đội ngũ giáo viên:

Trờng Tiếu học Tân Trung có 30 giáo viên trên 20 lớp, đạt tỷ lệ 1,5 GV/lớp Trong đó có 02 giáo viên dạy Hát nhạc, 01 giáo viên dạy Mỹ thuật

-100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn trong đó có: 1 giáo viên có trình

độ đại học; 7 giáo viên có trình độ cao đẳng, 22 giáo viên có trình độ chuẩn

* Chất lợng và hiệu quả giáo dục:

Năm học 2005-2006:

-Học sinh giỏi cấp Huyện: 3 em.

-Học sinh giỏi cấp tỉnh: 1 em

Năm học 2006- 2007:

- Học sinh giỏi cấp Huyện: 1 em giải nhất

-Học sinh giỏi cấp tỉnh: 1 em giải nhì

Bảng 2.5 Thống kê kết quả xếp loại đạo đức và văn hoá

của học sinh trờng Tiểu học Tân Trung Năm

học

Xếp loại đạo đức Xếp loại văn hoá

2002-2003

581/783

74%

202/783 26%

= 14%

281

= 36%

382

= 48,7%

11

= 1,3%

91,6%

2003-2004

520/709

73%

189/709 27%

= 18%

212

= 30%

353

= 50%

14

= 2%

95,8%

2004-2005

430/637

67%

207/637 33%

= 18,5%

184

= 29%

327

= 50%

9

= 1,5%

98,8%

2005-2006

262/570

46%

305/570 53%

3/570 1%

102

= 18%

168

= 29,5%

276

= 48,5%

24

= 4%

96,3%

2006-2007

350/571

61%

216/571 37%

5/571 2%

91

= 16%

165

= 29%

301

= 52,7%

14

= 2,3%

100%

*Vài nét về đội ngũ quản lý

* Thực trạng chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời Hiệu trởng

+ Công tác xây dựng đội ngũ giáo viên:

* Công tác điều hành hoạt động dạy học:

* Chỉ đạo các hoạt động khác phục vụ cho hoạt động dạy học:

*Đánh giá chung:

Trong quá trình quản lý và chỉ đạo bậc học Tiểu học những năm qua, tôi thấy trờng Tiểu học Tân Trung có một ngời hiệu trởng có năng lực quản lý và

đầy tâm huyết với nghề nghiệp Đội ngũ cán bộ quản lý từ tổ chuyên môn trở lên đều có khả năng và trình độ chuyên môn, có cống hiến cho thành tích chung của nhà trờng Dới sự quản lý của đồng chí hiệu trởng, các bộ phận trong trờng

đã phối hợp đồng bộ để đa phong trào nhà trờng có chất lợng, có chiều rộng và chiều sâu Nội bộ nhà trờng đoàn kết, nhất trí; trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên ngày càng nâng cao Học sinh trờng Tiểu học Tân Trung đã có chuyển biến rõ nét trong chất lợng học tập, kết quả học tập cũng nh rèn luyện tu dỡng đạo đức ngày càng đợc nâng cao hơn

Tuy nhiên, để đáp ứng với yêu cầu đổi mới hiện nay, trớc những đòi hỏi ngày càng cao về chất lợng học tập của học sinh phải có những bớc tiến mạnh hơn nữa, học sinh cần năng động và tích cực hơn Hiệu trởng cần xuất phát từ thực tế đơn vị, khai thác triệt để những thuận lợi, khắc phục những khó khăn, đúc rút học hỏi kinh nghiệm, từ thực tế đó có những đổi mới đột phá trong công tác quản lý, nhất là trong việc nâng cao chất lợng dạy học ở đơn vị mình phụ trách.Để làm đợc việc đó , đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý các cấp phải thờng xuyên trau dồi phảm chất đạo đức, không ngừng học tập nâng cao kiến thức chuyên môn nghiệp vụ quản lý mới có thể đảm bảo đợc vai trò, hoàn thành trách nhiệm của ngời cán bộ quản lý nhà trờng, quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay

2.2.2 Trờng Tiểu học Lan Giới:

2.2.2.1 Tình hình chung:

Bảng 2.6 Thống kê kết quả xếp loại đạo đức và văn hoá

của học sinh trờng Tiểu học Lan Giới Năm

học

Xếp loại đạo đức Xếp loại văn hoá

2004-2005

397/568

70%

171/568 30%

18%

167/568 29%

291/568 51,5%

8/568 1,5%

97%

2005-2006

402/601

67%

180/601 30%

19/601 3%

108/601 18%

171/601 28,5%

310/601 51,5%

12/601 2%

96%

2006-2007

387/570

68%

165/570 29%

18/570 3%

74/570 13%

148/570 26%

289/570 50,5%

59/570 10,5

97,5%

* Tình hình học tập và chất lợng của học sinh:

Học sinh trờng Tiểu học Lan Giới đa số là con nông dân, phụ huynh học sinh cha quan tâm đến việc học hành của con cái, dẫn đến chất lợng học tập, rèn luyện đạo đức của học sinh cha cao

Qua số liệu thống kê ở bảng 2.6 ta thấy kết quả của học sinh đã giảm dần

Điều đó thể hiện sự quản lí hoạt động dạy học của ngời Hiệu trởng cha tốt và việc tu dỡng của học sinh còn yếu kém

*Đội ngũ cán bộ quản lý

Ban giám hiệu trờng tiểu học Lan Giới có 2 đồng chí:

- 1 đ/c hiệu trởng: ( 50 tuổi) trình độ đào tạo Cao đẳng S phạm

- 1 đ/c hiệu phó: ( 40 tuổi) trình độ Cao Đẳng S Phạm

Đồng chí hiệu trởng nhà trờng luôn thờng xuyên chỉ đạo hoạt động của nhà trờng, có kế hoạch ngay từ đầu năm học Chỉ đạo thực hiện chơng trình kế hoạch dạy học đúng tiến độ Luôn quan tâm đến việc đổi mới phơng pháp dạy học Nhìn chung, đội ngũ cán bộ quản lý nhà trờng đã coi trọng các chức năng cơ bản của ngời quản lý và làm tốt nhiệm vụ quản lý nhà trờng và nhất là chỉ đạo hoạt động dạy - học của nhà trờng

Tuy nhiên, đồng chí hiệu trởng cao tuổi, trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế, việc chỉ đạo chuyên môn đôi khi cha sát với nhiệm vụ của công cuộc đổi mới Trong công việc nhiều khi còn cả nể, cha thực hiện tốt theo các tiêu chí đánh giá thi đua nên cha khích lệ, động viên đợc giáo viên trong trờng Việc chỉ đạo, giám sát cha tạo đợc bớc đột phá trong triển khai các biện pháp nâng cao chất lợng giảng dạy

* Đánh giá chung:

Qua quá trình theo dõi, nghiên cứu, điều tra cho thấy trờng Tiểu học Lan Giới

có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, thể hiện vai trò của giáo viên tiểu học

Đội ngũ cán bộ quản lý còn thiếu kinh nghiệm, cha có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục Đó là điều kiện tốt đảm bảo cho sự phát triển của nhà trờng Song, chất lợng học sinh còn thấp, học sinh cha ham học, gia đình cha thực sự quan tâm đến việc học của con em mình mà giao phó cho nhà trờng Mặt khác,

đội ngũ giáo viên có chuyên môn giỏi thực sự còn ít, giáo viên địa phơng t tởng yên phận ngại học hỏi, ngại đổi mới

Đội ngũ cán bộ quản lý còn thiếu kiên quyết, nhất là trong việc mạnh dạn chỉ đạo đổi mới trong quản lý và giảng dạy Việc kiểm tra học sinh đôi khi cũng chỉ là hình thức, không sát.Chất lợng học sinh bớc đầu có chuyển biến dần, nhng việc bồi dỡng học sinh giỏi vẫn còn là vấn đề nan giải do khả năng của trò và năng lực của thày Bởi vậy, nhiều năm trờng có rất ít học sinh giỏi cấp huyện và không có học sinh giỏi cấp tỉnh

Chơng 3 những biện pháp quản lý hoạt động dạy học của ngời

hiệu trởng nhằm nâng cao chất lợng

giáo dục ở trờng tiểu học ( tân yên - bắc giang )

3.1 Xây dựng và quản lý đội ngũ của ngời Hiệu trởng trờng Tiểu học

3.1.1 C

3.1.1.2 Sử dụng lao động s phạm trong trờng đảm bảo tính khoa học, tính s phạm hợp lý

3.1.2.1 Cải thiện điều kiện lao động

3.1.2.2 Các biện pháp kích thích ngời dạy:

Biện pháp kinh tế s phạm:

Biện pháp tâm lý xã hội khác:

Tạo không khí thi đua, có sự học hỏi lẫn nhau về tác phong làm việc và các hoạt động tốt đẹp Tạo không khí tự phê bình và phê bình nghiêm túc, tự giác Luôn quan tâm đến đời sống tinh thần và vật chất của giáo viên,chú ý đến chế độ chính sách: lơng bổng, cân nhắc đề bạt,chế độ u đãi Việc kiểm tra đánh giá giáo viên cần chính xác và công bằng Huy động mọi khả năng tiềm ẩn của giáo viên và học sinh Đó chính là một trong những điều kiện phát huy quyền lực

s phạm để tối u hoá việc quản lý quá trình dạy học

3.2 Tổ chức và chỉ đạo tốt hoạt động dạy học

3.2.1 Xây dựng nề nếp kỷ cơng trong quá trình dạy học

3.2.1.1 Chỉ đạo thực hiện kỷ cơng, tình thơng, trách nhiệm trong dạy và học

những ứng xử, những hành vi của thày và trò trong các hoạt động dạy - học

* Chỉ đạo xây dựng, thực hiện nề nếp kỷ cơng trong quá trình dạy học:

* Tăng cờng vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp:

Hiệu trởng phải quan tâm đến việc cải tiến đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp Và giáo viên chủ nhiệm phải biết xây dựng tập thể lớp mình chủ nhiệm thành một tập thể vững mạnh, phát huy ý thức làm chủ, tự giác và chủ động vơn lên của học sinh trong các hoạt động giáo dục, dạy học phù hợp với điều kiện, khả năng của từng học sinh

3.2.2 Chỉ đạo việc thực hiện qui chế chuyên môn

Hiệu trởng phải nghiên cứu đầy đủ nội qui về qui chế chuyên môn Đa nội qui thực hiện qui chế chuyên môn làm tiêu chí chính trong phong trào thi đua dạy tốt, học tốt của các kỳ, của năm

Chỉ đạo thực hiện chơng trình dạy học theo phân phối chơng trình, thời khoa biểu lên lớp Lựa chọn và tổ chức tốt các nội dung sinh hoạt chuyên môn

Quản lý chỉ đạo hoạt động dạy học là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý của nhà trờng và của ngời Hiệu trởng.Ngời Hiệu trởng phải nghiên cứu

đầy đủ nội dung về qui chế chuyên môn, cùng BGH lập kế hoạch kiểm tra hồ sơ,

sổ sách chuyên môn giao cho tổ trởng kiểm tra đôn đốc giáo viên

3.2.3 Chỉ đạo tổ chức tốt hội giảng, phong trào dự giờ thăm lớp

Lập kế hoạch cho từng thời gian hàng tháng, hàng kỳ và cả năm học Xây dựng qui chế cụ thể để đảm bảo khoa học phù hợp với thực tế nhà trờng

Có thể dự giờ báo trớc, không báo trớc Nhng sau dự giờ phải có đánh giá kết quả dạy học một cách công bằng và chính xác theo mục đích, ý nghĩa của nó

3.2.4 Tổ chức, chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học

*Triển khai việc đổi mới phơng pháp dạy học trên lớp:

Nhà trờng cần quan tâm, chăm lo, bồi dỡng giáo viên từ nhận thức, t tởng đến các tác động toàn diện để giáo viên tự động mang hết tâm sức của mình cho công tác dạy học

Triển khai, thực hiện tốt đổi mới phơng pháp dạy học Trớc hết phải đổi mới

từ khâu soạn bài Bài giảng đợc cân nhắc kỹ việc lựa chọn phơng pháp nào, hình thức tổ chức dạy học, thiết bị dạy học, khuyến khích giáo viên sử dụng giáo án

điện tử, máy chiếu, dạy học bằng công nghệ để dạy cho phù hợp và điều đó phải

đợc thể hiện trong giáo án.Song sự quyết định lại ở chỗ thực hiện giáo án tiến hành giờ dạy đó nh thế nào?Phải linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp, phát huy tính chủ đông, tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh trong giờ học

* Phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong đổi mới phơng pháp dạy học

Tổ chuyên môn thờng xuyên kiểm tra, dự giờ, thăm lớp, đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên , giúp giáo viên khắc phục các tồn tại trong giảng dạy.Phân loại trình độ chuyên môn của giáo viên để có kế hoạch bồi dỡng, tạo

điều kiện để họ phấn đấu trở thành giáo viên giỏi, góp phần vào việc nâng cao chất lợng dạy học

Tổ chức cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn do Sở Giáo dục và đào tạo và Phòng Giáo dục tổ chức.Tổ chức dạy một số giờ theo hớng đổi mới

ph-ơng pháp, tổ chức hội thảo, trao đổi về đổi mới phph-ơng pháp dạy học Mời các chuyên gia và giáo viên giỏi tham gia hội thảo và cho ý kiến đóng góp Lấy việc

đổi mới phơng pháp dạy học là một trong những tiêu chí đánh giá thi đua

3.2.5 Quản lý hoạt động học của học sinh