Trong mối quan hệ biểu lý giữa tạng và phủ thì do Tâm có chức năng quân chủ, là vị vua tối quan trọng nên cần phải có sự bao bọc, bảo vệ bên ngoài Tâm.. Nên chức năng chính của Tâm bào l
Trang 1BỆNH HỌC TẠNG TÂM - TIỂU TRƯỜNG -
TÂM BÀO - TAM TIÊU
(Kỳ 3)
B CHỨC NĂNG SINH LÝ TẠNG TÂM BÀO
Cơ thể có ngũ Tạng nhưng lại có đến lục Phủ Trong mối quan hệ biểu lý giữa tạng và phủ thì do Tâm có chức năng quân chủ, là vị vua (tối quan trọng) nên cần phải có sự bao bọc, bảo vệ bên ngoài Tâm Vai trò này được thực hiện bởi Tâm bào Tâm bào lạc thuộc tướng hỏa, vì Tâm bào là thần sứ của Tâm Tâm bào
là màng bao của Tâm, còn gọi là Thủ Tâm chủ, vì được ví như tay của Tâm, thay mặt Tâm mà hành sự Tâm quan hệ biểu lý với Phủ Tam tiêu
Chức năng sinh lý của Tâm bào
1 Tâm bào là tổ chức ngoại vệ của Tâm
Bao bọc tạng Tâm để bảo vệ cho Tâm, ngăn cản tà khí xâm nhập vào Tâm
Tà khí xâm nhập vào cơ thể, nói chung từ ngoài vào trong, từ biểu vào lý Nên chức năng chính của Tâm bào là bảo vệ cho Tâm
Trang 22 Những vùng có thể có liên quan đến Tâm bào
Do đường kinh của Tâm bào có đi qua những vùng ngực, sườn, hõm nách, dọc bờ trong cánh tay giữa 2 kinh Tâm, Phế và xuống cơ hoành và bụng liên lạc 3 tầng Thượng, Trung, Hạ của Tam tiêu, nên trong bệnh lý Tâm bào có xuất hiện những triệu chứng có liên quan đến mối quan hệ nêu trên
Tâm bào lạc và Tam tiêu có liên quan biểu lý về Tạng phủ và trên đường kinh
Tâm chủ quân hỏa mà Tâm bào lại là Tướng Hỏa, trên lâm sàng các triệu chứng bệnh hay cùng xuất hiện và hay được phối hợp để chữa bệnh
C CHỨC NĂNG SINH LÝ PHỦ TIỂU TRƯỜNG
Phủ Tiểu trường và Tạng Tâm có mối quan hệ biểu lý với nhau Đó là mối quan hệ giữa cái sáng rực rỡ và cái nóng, thuộc dương Do đó, Tâm và Tiểu trường rất sợ nhiệt Mối quan hệ này biểu hiện như Tâm nhiệt ảnh hưởng Tiểu trường gây tiểu đỏ…
Thiên Bản thần sách Linh khu viết: “Tâm hợp với Tiểu trường” Hợp tức là quan hệ lẫn nhau, ảnh hưởng lên nhau giữa 2 Tạng Phủ, như nguyên nhân của lưỡi
Trang 3đỏ và nứt đều là do Tâm hỏa vượng thịnh (Tâm khai khiếu ra lưỡi) nhưng chứng lưỡi đỏ mà nứt thường có cả những chứng tiểu tiện đỏ và ít, thậm chí tiểu tiện ra huyết, đó chính là phù hợp với câu trong sách Sào thị bệnh nguyên “Tâm chủ huyết hợp với Tiểu Trường, nếu Tâm nhiệt huyết kết lại ở Tiểu trường thì tiểu tiện
ra huyết”
1 Phủ Tiểu trường giữ chức phận phân biệt thanh trọc:
Tiểu Trường tiếp thụ đồ ăn uống đã được làm chín nhừ ở Vị Chất tinh vi của thức ăn chín nhừ này được Tỳ khí hóa thành chất tinh để đưa đến ngũ tạng lục phủ giúp tạng phủ hoạt động Còn lại chất thủy dịch của cặn bã đưa đến Bàng quang Chất trọc của cặn bã đưa đến Đại trường và bài tiết ra ngoài để hoàn thành chức năng “hóa vật” Điều đó nói rõ, Tiểu trường có công năng phân biệt thanh trọc làm cho thủy dịch và cặn bã được phân chia ra rành rọt Vì thế nếu công năng Tiểu Trường không được kiện toàn thì sẽ ảnh hưởng đến đại tiểu tiện Thế nên chứng đi lỏng mà thủy cốc không phân biệt được và tiểu tiện ra nhiều hay ít, đậm hay nhạt đều có quan hệ với Tiểu trường
2 Tiểu trường giúp dẫn dắt hỏa của Tâm giao xuống đến Thận và
bàng quang:
Tiểu trường ngoài nhiệm vụ đưa trọc dịch xuống Bàng quang, còn nhiệm
vụ đưa Hỏa của Tâm xuống Thận và Bàng quang, giúp khí hòa lẫn nửa trọc dịch chứa ở Bàng quang trước khi tiểu tiện ra ngoài
Trang 4Phần khí được hóa này:
- Một là sẽ bốc theo con đường của Tam tiêu lên đến hung cách yết hầu… Đây là con đường hô hấp, thở ra ngoài
- Hai là thâm nhập ra ngoài cơ biểu tứ chi xuất ra ở bì mao Đó cũng chính
là vệ khí bảo vệ mặt ngoài của thân thể (Thái dương chủ về lớp ngoài cùng của cơ thể con người) Đây là con đường mà Bàng quang và Tiểu trường đóng vai hóa khí
để bảo vệ bên ngoài được gọi chung là Thái dương kinh
3 Vùng cơ thể do kinh Thái dương Tiểu trường chi phối
- Vùng bờ ngoài ngón út bàn tay, cẳng tay, cánh tay, vai, quanh bả vai
- Tâm
- Phủ Tiểu trường
- Cổ, góc hàm, đuôi mắt
- Trong tai
- Mũi, đầu mắt
Do khu vực chi phối và quan hệ này mà khi có bệnh ở Thái dương Tiểu trường sẽ có các triệu chứng như đau họng, sưng dưới góc hàm, cứng cổ, ù tai, mắt vừng, đau nhức cằm, vai, cánh tay…