Đây là một hoạt động tổng hợp với nhiều hoạt động toàn diện như: rèn luyện khả năng nói, viết, cách dẫn chương trình, ngoài ra còn giúp các em ôn luyện những kiến thức bổ trợ cho học tập
Trang 1Sự là công tác giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam thành những người lao động mới làm chủ đất nước là mục tiêu của ngành giáo dục –đào tạo và là sự nghiệp của toàn đảng, toàn dân Chính nghiệp giáo dục luôn được §ảng và Nhà nước khẳng định là quốc sách hàng đầu đặc biệt vì vậy việc giáo dục đạo đức, trí dục và thể mĩ trong nhà trường là vô cùng quan trọng bởi lẽ đây chính là yếu tố cần thiết hình thành nhân cách cho học sinh.
Trong giai đoạn phát triển đất nước hiện nay thì đạo dức luôn là vấn dề thời
sự Bên cạnh sự phát triể của xã hội về mọi mặt như kinh tế , văn hoá, an ninh, quốc phòng thì ngược lại cũng có sự gia tăng về tệ nạn xã hội.Vì vậy việc tăng cường giáo dục nh©n c¸ch đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ trọng yếu của toàn đảng, toàn dân, trong đó nhà trường vả đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là lực lượng nòng cốt Giáo dục trí dục là con đường ngắn nhất , phù hợp nhất để đưa các em tiếp cận nền khoa học hiện đại và gắn mình với tương lai Công tác giáo dục trí dục thông qua hoạt động đội hoan toàn khác với một tiết học văn hoá Hoạt động đội mang tính là tự giáo dục , tạo điều kiện để từng đội viên chủ động tham gia tích cực vào qu¸ tr×nh nêu vấn đề, thực hành, điều khiển đến đánh giá kết quả
Trang 2Đó chính là biến con đường yêu cầu, mục đích hoạt động thành nhu cầu của mỗi đội viên.
Để thực hiện quá trình tự giáo dục theo cách trên, mỗi hoạt động đội, hoạt động GDNGLL không thể tiến hành một cách tuỳ tiện mà phải có phương pháp, hình thức, chương trình hợp lí Víi một chủ đề giáo dục được quy định trong một quy
mô và điều kiện nhất đinh, phù hợp tâm lí của đội viên, tạo không khí vui tươi lành mạnh Một trong những hoạt động gây hứng thú và xây dựng niềm say mê học tập của học sinh chính là tổ chức các hoạt động theo chủ diểm hàng tháng, hàng tuần Đây là một hoạt động tổng hợp với nhiều hoạt động toàn diện như: rèn luyện khả năng nói, viết, cách dẫn chương trình, ngoài ra còn giúp các em ôn luyện những kiến thức bổ trợ cho học tập đạt kết quả cao.Từ sân chơi này đã tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập và tu dưỡng đạo đức Đây cũng là một trong những nội dung của hoạt động ngoài giờ lên lớp của Bộ giáo dục đề ra đáp ứng việc đổi mới giáo dục hiện nay.
Lí do chủ quan
Trường THCS Nguyễn đăng Đạo là một trường chú trọng chất lượng mũi nhọn, cùng với việc duy trì chất lượng đại trà.Học sinh đều được tuyển chọn từ các trường trong Thành phố với đa số chất lượng khá và giỏi.Hầu hết các em đều có ý thức trong tu dưỡng ,học tập và rèn luyện Đặc biệt là rất thích tham gia các hoạt động đội, cũng như văn hoá , TDTT
Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động, đặc biệt là công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh
Cùng những thuận lợi trên không thể không kể đến đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp nhiệt tình, trách nhiệm và rất mực thương yêu học
Trang 3trò.Chính họ là người giữ vai trò hết sức quan trọng trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Song bên cạnh đó thực tế hiện nay trong các nhà trường hoặc một số
bộ phận giáo viên chủ nhiệm chưa nhận thức đúng đắn về vai trò của hoạt động trên, còn e ngại lúng túng khi tổ chức vấn đề này
Từ lý do trên tôi đi sâu vào nghiên cứu , vận dụng sáng tạo các nội dung, hình thức hoạt động Đội để tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngaòi giờ lên lớp Nhằm tạo niềm say mê hứng thú của học sinh và thông qua
đó rèn luyện đạo đức cho đội viên Đồng thời giúp các đồng chí giáo viên chủ nhiệm có một mô hình, tổ chức được các hoạt động đa dạng, phong phú sinh động đáp ứng được yêu cầu giáo dục toàn diện trong tìnhhình mới
2- Mục đích của đề tài :
Xuất phát từ mục tiêu của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí minh làgiáo dục đội viên thông qua cac hoạt động với nhiều hình thức đa dạng, phong phú nhằm giáo dục và rèn luyện thanh thiếu niên trở thành những đoàn viên cộng sản chân chính , biết sống có lí tưởng, hoài bão lớn, có trí tuệ và sức khoẻ để thực hiện ước mơ cao đẹp phục vụ cho việc xây dựng nước Việt Nam văn minh giàu đẹp Tiến hành công tác trí dục thông qua hoạt động Đội hoàn toàn khác với một tiết học văn hoá Hoạt động Đội mang tính tự giáo dục là quá trình tạo điều kiện để từng đội viên tham gia chủ động vào quá trình tự nêu vấn đề, thực hành, điều
Trang 4khiển, đến đánh giá có kết quả Đó chính là biến con đường yêu cầu, mục đích hoạt động thành nhu cầu của mỗi Đội viên.
§ể thực hiện quá trình tự giáo dục theo cách trên, mỗi hoạt động củaĐội, của hoạt động giáo dục NGLL không thể tiến hành một cách tuỳ tiện mà phải có phương pháp, hình thức, chương trình hợp lí Với một chủ đề giáo dục, được quy định tiến hành trong một quy mô và điều kiệnnhất định, phù hợp với tâm lí của Đội viên, vui tươi, bổ ích và lành
mạnh
3- Khách thể, đ ối t ư ợng, ph ươ ng pháp nghiên cứu và đ ối t ư ợng của khảo sát
*Lứa tuổi học sinh THCS gồm những em ở độ tuổi 11-15 tuổi Các
em rất ham hiểu biết, tò mò, rất thích cái mới Hoạt động trí tuệ của các
em phát triển hơn nhiều so với lứa tuổi trước nhờ vào sự phát triển tư duy trừu tượng, sự ghi nhớ và có chủ định, trí tưởng tượng phong phú Mặt hác ở lứa tuổi này học tập và hứng thú nghề nghiệp tương lai khá rõ nét Ở lứa tuổi Thiếu niên đã có bộc lộ không chỉ là những năng khiếu
mà còn là những tài năng Thiếu niên thường thích tham gia vào các hoạt động tập thể, để khám phá, tìm hiểu, thoả trí tò mò Sự giao tiếp củathiếu niên đã vượt qua khỏi phạm vi học tập và nhà trường Trong quá trình mở rộng quan hệ giao tiếp, thiếu niên đã có những hoạt động tập thể, hoạt động nhóm phong phú về nội dung và đa dạng về hình thức và qua đó các em đã kiến tạo nên những quan hệ mới trong đời sống hằng ngày
Trang 5*Với cỏc em học sinh trường THCS Nguyễn Đăng Đạo, hầu hết đều là những học sinh khỏ và giỏi, say mờ hứng thỳ trong học tập Bờn cạnh đú cỏc em cũng rất thớch tham gia vào cỏc hoạt động của Đoàn - Hội - Đội
* Phơng pháp nghiên cứu và đối tợng khảo sát:
Tôi thực hiện, nghiên cứu đề tài trên cơ sở tổ chức các hoạt động theochủ điểm từng tháng
Ph ầ n n ộ i dung
Trang 6I- Cơ sở lí luận:
Căn cứ vào luật giáo dục:
Điều 24 khoản 2 luật giáo dục có nêu: “ phải phát huy tính tích cực
tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học bồi dỡng phơng pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức mà thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thúhọc tập cho học sinh ”
Nghị quyết TW 2 khoá VIII đã khẳng định: “ Phải đổi mới phơng pháp giáo dục đào tạo rèn luyện thành nếp t duy sáng tạo của ngời học ”
Điều 6 Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đội TNTP Hồ Chí Minh tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện tự quản có sự hớng dẫn của phụ trách đội ”
II – Cơ sở thực tiễn: Cơ sở thực tiễn:
Hiện nay, công tác giáo dục trong nhà trờng cấp THCS ngoài
nhiệm vụ trọng tân là giáo dục trí tuệ cho học sinh thì công tác giáo dục
đạo đức, giáo dục truyền thống là vô cùng quan trọng Nó góp phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh một cách toàn diên
Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh củng cố và
mở rộng kiến thức tiếp thu qua những môn học trên lớp tập trung vận dụng những kiến thức học đợc qua sách vở vào thực tiễn cuộc sống, đồngthời bổ sung kinh nghiệm sống trong tập thể, trong nhà trờng, gia đình vàngoài xã hội Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn có tác dụng nâng cao tính tự chủ, sáng tạo, năng lực tổ chức và điều khiển hoạt động tập thể của học sinh, góp phần phát triển thái độ tích cực, tự giác trong học tập và rèn luyện đạo đức, tinh thần hăng hái tham gia các hoạt động tập thể, tinh thần trách nhiệm cao trong việc thực hiện và hoàn thành những công việc đợc giao
Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở lớp 8 sâu rộng và đỏi hỏicao hơn ở lớp 6 và lớp 7 Sau 2 năm đợc học tập và hoạt động, các em đã
Trang 7tích luỹ đợc nhiều kinh nghiệm trong giao tiếp ứng xử và trong hoạt độngtập thể Lớp 8 là năm học thứ 3 của cấp học, là điểm quan trọng của quá trình học tập bốn năm của học sinh THCS.Năm học này , số lợng môn học tăng lên, lợng kiến thức cần phải tiếp thu cũng nhiều lên Do đó, thời gian dành cho việc học tập đỏi hỏi phải nhiều hơn Vì vậy việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh rất cần thiết nhằm mục
đích giúp các em có điều kiện th giãn, vừa giúp các em có tâm thế thoải mái để sẵn sàng học tập và tiếp thu bài giảng tốt hơn
Nhng thực tế, tình hình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trờng THCS hiên nay theo nhận xét của nhà biên soạn Nguyễn Dục Quang, Lê Thanh Sử , Bùi Thị Diệp và Nguyễn Trọng Hoàn nh sau: “trên thực tế, nhiều trờng THCS đã chú trọng cải tiến về nội dung và hình thức hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và thu hút sự tham gia của học sinh Song những cải tiến đó cũng chỉ là bộ phận, thiếu tính hệ thống
và nhất là cha khai thác hết tiềm năng học sinh, nhất là trong tiết sinh hoạt Nội dung hoạt động ít thay đổi nên dễ gây nhàm chán, tạo bầu không khí uể oải trong hoạt động của học sinh.”
Vậy để tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nh thế nào cho có hiệu quả cao? Đây là vấn đề đặt ra đòi hỏi ngời giáo viên chủ nhiệm – Cơ sở thực tiễn: ngời phụ trách chi đội phải hiểu rõ vai trò, vị trí của tổ chức
Đội để vận dụng một cách khéo léo, sáng tạo các nội dung và hình thức hoạt động Đội vào tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở lớp mình Chính vì vậy trong năm học 2007 -2008 chúng tôi đã áp dụng thí
điểm đề tài: “Giáo dục nhân cách đạo đức cho học sinh qua hoạt động
đội và HĐGD NGLL” vào các hoạt động của trờng THCS Nguyễn Đăng
Đạo, Thành phố Bắc Ninh đã thu đợc một số kết quả nhất định
trờng; chính vì vậy, nội dung, chơng trình công tác Đội là một bộ ph Ch
ơng II- Thực trạng vấn đề mà nội dung đề tài đề cập đến
*Thông qua vai trò của Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Trang 8Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị xã hội mục đích giáo dục nhiệm vụ chính trị của nhà ận gắn bó hữu cơ với chơng trình kế hoạch công tác của nhà trờng phổ thông Trên cơ sở
-đó, cùng với nhà trờng, Đội tham gia công tác giáo dục đội viên, học sinhmột cách hiệu quả trong giờ lên lớp và ngoài giờ lên lớp
- Trong nhà trờng, chơng trình hoạt động Đội luôn gắn bó chặt chẽ với chơng trình hoạt động hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Hoạt
động Đội phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức, phù hợp với tâm
t, nguyện vọng với tâm lý lứa tuổi học sinh Do đó, hoạt động Đội không chỉ là các đội viên, mà còn luôn hấp dẫn, thu hút sự tham gia tích cực, tự giác của các quần chúng nhỏ tuổi
- Hoạt động Đội là hoạt động tập thể, đảm bảo tính chính trị, tính tổchức và tính quần chúng Đặc thù hoạt động Đội là hoạt động tự nguyện,
tự giác và hoạt động với tình thần tự quản cao Trong nhà trờng hoạt động
Đội diễn ra chủ yếu ở phạm vi ngoài giờ lên lớp Chất lợng hoạt động đội
đợc đo bằng chất lợng tự quản Do đó chất lợng tự quản đóng vai trò quan trọng với việc nâng cao chất lợng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Nh trên đã nói việc tổ chức các hoạt động giáo dục NGLL, kết hợp với hoạt động đội nhằm nâng cao đạo đức cho học sinh, đồi hỏi ngời TPTphải quan tâm, suy nghĩ và hớng dẫn bồi dỡng cho đội ngũ GVCN và các
em học sinh Một trong những biện pháp để nâng cao chất lợng gioá dục
đạo đức cho học sinh, tôi vận dụng kết hợp tổ chức nôị dung của hoạt
động Đội với nội dung của chơng trình GD NGLL, thông qua các hoạt
động sau:
1- Hoạt động giáo dục chính trị, t tởng:
Đây là một lớn của nhà trờng đòi hỏi ngời TPT phải xây dựng kế
hoạch từ đầu năm và tham mu với BGH để thống nhất một chơng trình hoạt động trong cả năm học và đa vào sự chỉ đạo chung của nhà trờng
Trang 9Giáo dục chính trị, t tởng và đạo đúc cho học sinh là nội dung rất quan trọng của công tác Đội Giúp các em hiểu về Đảng Cộng sản Việt Nam,
về nhà nớc, pháp luật, truyền thống dựng nớc và giữ nớc của dân tộc, truyền thống của Đoàn – Cơ sở thực tiễn: Hội - Đội Từ đó các em xác định đợc trách nhiệm bản thân với gia đình, nhà trờng và xã hội, phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, công dân tốt
Giáo dục truyền thống thông qua các ngày lễ lớn của dân tộc, viếng Nghĩa trang liệt sĩ, các phong trào “ Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nớc nhớ nguồn”; “Vòng tay bè bạn”; “áo lụa tặng bà” Phát động gây quỹ từ thiện ủng hộ quỹ “Tấm lòng vàng”, tìm hiểu về luật giao thông, luật bảo
vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
2- Hoạt động đội trong hoạt động văn hoá, khoa học kĩ thuật:
Học tập là nhiệm vụ quan chính trị quan trọng, chủ yếu của thiếu nhi Giáo dục ý thức trách nhiệm trong học tập văn hoá, KHKT là làm cho các em hiểu rõ mục đích, động cơ thái độ học tập là xây dựng cho các embiết vận dụng những điều đã học vào trong cuộc sống và theo cách chủ
động nhận thức, tích cực hoá hoạt động học tập
Giáo dục mục đích động cơ, thái độ học tập của Đội giúp các em hiểu
rõ vấn đề học để làm gì? học cái gì? Học bằng cách nào?
Để thực hiện tốt và có hiệu quả hoạt động này đòi hỏi ngời TPT phải
có kế hoạch dài hơn và phải có sự kết hợp nhịp nhàng với giáo viên bộ môn
Bên cạnh đó hoạt động Hội vui học tập cũng là một sân chơi bổ ích mang lại sự thoải mái cho các em sau mỗi giờ học căng thẳng Tổ chức cho học sinh đi tham quan , cắm trại, dã ngoại,
3- Hoạt động giáo dục lao động và hớng nghiệp:
Giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp và hớng nghiệp góp phần hiện hoá mục tiêu đào tạo ở nhà trờng phổ thông Trớc hết phải giáo dục học sinh lòng yêu lao động, yêu quí thành quả lao động
Đối với các em thiếu nhi làm quen với công việc hằng ngày, giản đơn
để giúp đỡ gia đình và phục vụ cho chính bản thân mình là vô cùng cần
Trang 10thiết và chính thông qua lao động các em sẽ định hớng nghề nghiệp của mình.
Tuy nhiên giáo dục học sinh điều quan trọng nhất đối với các em là phải giáo dục thái độ mới và cho em thấy đợc lao động không phải nhiệm
vụ ép buộc của nhà trờng mà là nghĩa vụ của ngời học sinh
Qua những hoạt động này đã giúp các em hình thành lòng yêu lao
động, trân trọng thành quả lao động của mình và của mọi ngời trong cuộcsống hằng ngày
4- Hoạt động giáo dục sức khoẻ, vệ sinh:
Trong những năm gần đây công tác giáo dục sức khoẻ, vệ sinh cho học sinh đợc đa bào chơng trình dạy học đổi mới ở các bộ môn Sinh học,Giáo dục công dân là rất phù hợp và cần thiết với nhu cầu giáo dục hiện nay
ở lứa tuổi thiếu nhi, cơ thể đang dần dần đợc hoàn thiên nhất là hệ thần kinh và hệ vận động Theo vai trò đặc biệt quan trọng, chỉ ra cho các
em những phơng pháp rèn luyện thân thể và giữ gìn vệ sinh, phát triển trí tuệ Đó cũng chính là nội dung và hình thức mà Đội TNTP Hồ Chí Minh triển khac trong chơng trình công tác Đội
5- Hoạt động giáo dục thẩm mỹ:
Đây là hoạt động có tác dụng đối với thiếu nhi vừa gây cảm xúc vừa cung cấp những hiểu biết xã hội và đặc biệt giúp các em phân biệt đợc tiêu chuẩn đạo đức, thể hiện những hành vy thẩm mĩ cao đẹp của con ng-ời
Thông qua các phong trào này đã góp phần giáo dục các em Đội viên phân biệt giữa những cái xấu và cái đẹp trong cuộc sống
6- Hoạt động giáo dục đoàn kết thân ái:
Tuổi thiếu nhi là tuổi ham giao tiếp, lứa tuổi thích kết bạn, tìm hiểu bạn bè, đoàn kết, hợp tácvới thiếu nhi quốc tế vì những quyền trẻ em, vì hoà bình