GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN ttĐịnh nghĩa Dự án “Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ
Trang 1LOGO TRƯỜNG ĐẠI HỌC YERSIN ĐÀ LẠT
KHOA KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ
DỰ ÁN MÔI TRƯỜNG
Trang 2MỞ ĐẦU
A Sơ lược về môn học
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, các dự án hết sức đa dạng, phức tạp và liên quan đến mọi mặt, mọi hoạt động của nền kinh tế Điều này đòi hỏi việc quản lý dự án (QLDA) phải có tính chuyên nghiệp cao; đồng thời cũng yêu cầu các phương pháp và kỹ thuật QLDA phải ngày càng tiên tiến và hiện đại Dự án là một hoạt động nhỏ nhất để phát triển nền kinh tế quốc gia Mặt khác nó cũng là công cụ để mang lại lợi nhuận và các lợi ích khác cho các bên liên quan
Trang 3B Mục tiêu của môn học
Sau khi học xong môn học này, người học có khả năng:
Trình bày được cơ sở lý luận, kiến thức về xây dựng dự án, phân tích dự án, tổ chức dự án, hoạch định dự án (tiến độ, ngân sách và nguồn lực) và kiểm soát dự án.
Vận dụng được các kiến thức về QLDA để chọn lựa dự án mang lại lợi ích cao; đồng thời biết cách tổ chức cơ cấu bộ máy, nắm bắt được các yêu cầu về lãnh đạo và xây dựng đội ngũ dự án.
Vận dụng được các kiến thức và kỹ năng về QLDA để phân tích, xây dựng dự án cũng như QLDA, cụ thể là các dự án môi trường
MỞ ĐẦU (tt)
Trang 4NỘI DUNG MÔN HỌC
Chương I: GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN 1) Giới thiệu về dự án
2) Dự án môi trường
3) Giới thiệu về quản lý dự án
4) Giới thiệu về nhà quản lý dự án
Trang 5NỘI DUNG MÔN HỌC (tt)
Chương II: XÂY DỰNG DỰ ÁN
1) Hình thành dự án
2) Các bước xây dựng dự án môi trường
3) Đánh giá kinh tế, kỹ thuật của dự án
4) Đánh giá hiệu quả môi trường của dự án
5) Phân tích rủi ro
5) Phân tích rủi ro
6) Các phương pháp ra quyết định đa mục tiêu
Trang 68) Yếu tố con người
NỘI DUNG MÔN HỌC (tt)
Trang 7Chương IV: HOẠCH ĐỊNH VÀ LẬP TIẾN ĐỘ DỰ ÁN 1) Tổng quan
2) Các bước trong hoạch định dự án
3) Các công cụ trong hoạch định dự án
4) Phân bổ nguồn lực
5) Giới thiệu phần mềm quản lý dự án (MS Project)
6) Bài tập và tình huống thảo luận
NỘI DUNG MÔN HỌC (tt)
Trang 8Chương V: KIỂM SOÁT DỰ ÁN
1) Các khái niệm cơ bản
2) Kiểm soát chi phí của dự án
3) Kiểm soát tiến độ của dự án
4) Bài tập và tình huống thảo luận
NỘI DUNG MÔN HỌC (tt)
Trang 96) Báo cáo cuối cùng
NỘI DUNG MÔN HỌC (tt)
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Cao Hào Thi, Nguyễn Thúy Quỳnh Loan, Quản Lý Dự Án, Nhà xuất bản Đại Học Quốc Gia Tp.HCM, 2004;
[2] TS Từ Quang Phương, Giáo trình Quản trị Dự án Đầu tư - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, bộ môn Kinh tế Đầu tư, NXB Giáo dục, 2004;
[3] GS.TS Từ Quang Hiền, Giáo trình Xây dựng và Quản lý Dự án, NXB Nông nghiệp Hà Nội, 2007;
[4] Jonathan F Shlomo Globerson (Biên dịch: ThS Nguyễn Hữu Vượng, GS.TS Nguyễn Đăng Hạc), Quản lý Dự án Kỹ thuật Công nghệ Thực thi, Trường Đại học Giao thông Vận tải, 2004;
[5] GS Phạm Phụ, Kinh Tế Kỹ Thuật, Đại học Bách Khoa TP HCM, 1992; [6] PGS.TS Hoàng Xuân Cơ, Giáo trình Kinh Tế Môi trường, NXB Giáo dục, 2009;
[7] Trung tâm CNTT- Điện Lực Việt Nam, Hướng dẫn sử dụng Microsoft Project 2003, 2003.
[8] Jack R Meredith and Smuel J Mantel John Wiley & Sons, Project Management - A Managerial Approach 4thed, NewYork, 2000;
[9] Project Management Institute, A Guide to The Project Management Body
Trang 12Chương I:
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC YERSIN ĐÀ LẠT KHOA KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
1) Giới thiệu về dự án 2) Dự án môi trường 3) Giới thiệu về quản lý dự án 4) Giới thiệu về nhà quản lý dự án
Trang 13Các thống kê về QLDA
USA chi tiêu 2,3 tỉ USD/năm cho các dự án, tương đương ¼ GDP quốc gia
Thế giới chi gần 10 tỉ USD
> 16 triệu người hành nghề như PM & mức lương > 82.000 USD/ năm
Đối với các DA phát triển và ứng dụng CNTT: qui mô tăng
từ 300.000 DA (năm 2000) lên > 500.000 DA (năm 2001)
Nhiều tác giả và nhà tư vấn kinh doanh nổi tiếng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của QLDA VD: Tom Peters
“Reinventing Work: the Project 50”, đã nói:
“To win today you must master the art of the project!”
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN
Trang 14GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Định nghĩa Dự án
“Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thực thể mới”
Trên phương diện quản lý,“Dự án là những nỗ lực có thời hạn nhằm tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất”
Nỗ lực tạm thời: mọi dự án đều có điểm bắt đầu và kết thúc xác định
Sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất: là sản phẩm hoặc dịch vụ khác biệt so với những sản phẩm tương tự đã có hoặc dự án khác.
Trang 15Định nghĩa Dự án (tt)
Tóm lại, dự án là một quá trình gồm các công tác, nhiệm vụ có liên quan đến nhau, được thực hiện nhằm đạt mục tiêu đề ra trong một điều kiện ràng buộc về phạm vi, thời gian và nguồn lực.
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 16Các đặc điểm của Dự án
• Dự án có mục đích, kết quả xác định: Dự án có các kết quả
mong muốn và được phân chia thành nhiều nhiệm vụ nhỏ được phối hợp với nhau.
• Dự án có chu kỳ phát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn:
Dự án được xem là một chuỗi các công việc có thời hạn nhất định.
• Sản phẩm, kết quả của dự án mang tính độc đáo, mới lạ: kết quả của dự án không phải là sản phẩm sản xuất hàng loạt mà có tính mới, thể hiện sức sáng tạo của con người.
• Dự án liên quan đến nhiều bên: Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên hữu quan như nhà tài trợ, khách hàng, các nhà tư vấn, nhà thầu.
• Môi trường tổ chức, thực hiện “va chạm”: Các thành viên trong
nhóm dự án luôn mâu thuẫn trong vai trò lãnh đạo, các nguồn tài lực trong việc giải quyết các vấn đề của dự án.
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 17Tại sao cần kiền thức QLDA?
Các công ty có kinh nghiệm:
Kiểm soát tốt hơn
Mối quan hệ khách hàng tốt hơn
Thời gian phát triển nhanh hơn
Chi phí thấp hơn
Chất lượng và độ tin cậy cao hơn
Biên lợi nhuận lớn hơn
Định hướng đến kết quả tốt hơn, chắc chắn hơn
Sự phối hợp giữa các phòng ban tốt hơn
Đạo đức công nhân cao hơn
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 18Tại sao cần kiền thức QLDA?
Công ty cũng sẽ có kinh nghiệm trên các mặt tiêu cực như:
Tính phức tạp của tổ chức lớn hơn
Tình trạng vi phạm chính sách tổ chức tăng cao
Chi phí cao hơn
Quản lý khó khăn hơn
Mức độ sử dụng nhân sự thấp
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 19Chu kỳ hoạt động của dự án:
1) Giai đoạn khởi đầu
2) Giai đoạn triển khai
3) Giai đoạn đánh giá và kết thúc dự án GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 20Hình thành sơ bộ;
Phân tích và lập dự án;
Thẩm định và lựa chọn; Hoạch định và lập tiến độ;
Chuyển giao kết quả; Phân tích thành công và thất bại, kinh nghiệm, bài học
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 21Nỗ lực thực hiện dự án theo thời gian
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 22Chi phí dự án
Giai đoạn khởi đầu: chi phí thấpGiai đoạn triển khai: chi phí tăngCàng về sau chi phí càng tăng
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 23Phân biệt giữa dự án, chương trình và nhiệm vụ
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Chương trình 1 Chương trình 2 Chương trình 3
Môi quan hệ giữa chương trình, dự án và nhiệm vụ
Trang 24Chương trình (program) là một kế hoạch dài hạn, tổng hợp, phạm vi không gian rộng, thời gian dài, nguồn lực lớn và bao gồm nhiều dự án nhằm đạt được những mục tiêu KT-XH hay bảo vệ môi trường quan trọng của vùng, ngành
Dự án (project) là một quá trình gồm nhiều công tác, nhiệm
vụ có liên quan với nhau, được thực hiện hướng đến mục tiêu trong điều kiện về thời gian, nguồn lực và ngân sách.
Nhiệm vụ (task) là nỗ lực ngắn hạn được thực hiện bởi một tổ chức nào đó Tổ chức này có thể kết hợp thực hiện các nhiệm
vụ khác để thực hiện dự án
GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Trang 25GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Sự khác biệt giữa dự án và phòng ban chức năng:
DỰ ÁN PHÒNG BAN CHỨC NĂNG
Có chu kỳ hoạt động rõ ràng Tồn tại lâu dài
Thời điểm bắt đầu và kết thúc theo
ngày lịch Không có đặc điểm cụ thể liên quan đến ngày lịch (ngoại trừ ngân sách tài
chính năm)
Dự án có thể kết thúc đột ngột khi
Do tính độc đáo của dự án nên công
việc không bị lặp lại Thực hiện theo các công việc và chức năng đã biết
Trang 26GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN (tt)
Sự khác biệt giữa dự án và phòng ban chức năng (tt):
DỰ ÁN PHÒNG BAN CHỨC NĂNG
Việc dự báo thời gian hoàn thành và
chi phí gặp khó khăn Việc dự báo thời gian hoàn thành và chi phí gặp khó khăn Liên quan đến nhiều kỹ năng trong
nhiều tổ chức và thay đổi theo các
giai đoạn của dự án
Chỉ liên quan đến một vài kỹ năng trong một tổ chức
Tỉ lệ và các loại chi phí thay đổi liên
Trang 27DỰ ÁN MÔI TRƯỜNG
Dự án môi trường là tập hợp những đề xuất hay công việc có liên quan đến việc đầu tư nguồn lực, thời gian để thực hiện hoạt động bảo vệ môi trường.
Dự án môi trường bao gồm nhiều hình thức, cụ thể như:
• Dự án đầu tư xây dựng các công trình bảo vệ môi trường;
• Dự án bảo tồn thiên nhiên;
• Dự án phát triển nâng cao chất lượng cuộc sống hoặc nâng cao nhận thức về môi trường…
Trang 28GIỚI THIỆU VỀ QLDA
Quản lý dự án (Project Management - PM) là công tác hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, theo dõi và kiểm soát tất cả những khía cạnh của một dự án và kích thích mọi thành phần tham gia vào dự án đó nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đúng thời hạn với các chi phí, chất lượng và thời gian dự kiến
Trang 29GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Các mục tiêu của QLDA
• Hoàn thành đúng thời gian quy định;
• Hoàn thành với chi phí cho phép;
• Đạt được kết quả mong muốn
Trang 30GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Nhiệm vụ cơ bản của
PM là quản lý các đánh đổi (trade off) giữa các mục tiêu: sự hoàn thành, thời gian thực hiện và chi phí
Phải đảm bảo đạt kết quả mong muốn với thời gian & chi phí là hiệu quả nhất
Trang 31GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Các chức năng của quản lý dự án
1) Hoạch định (planning):
Xác định cần phải làm gì: xác định mục tiêu và thiết lập các công cụ để đạt mục tiêu trong điều kiện giới hạn về nguồn lực và phải phù hợp môi trường hoạt động
2) Tổ chức (organizing):
Quyết định công việc được thực hiện như thế nào, tức cách thức huy động và sắp xếp các nguồn lực một cách hợp lý để thực hiện kế hoạch đã đề ra.
Trang 32GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Các chức năng của quản lý dự án
3) Lãnh đạo (leading):
Nhà quản lý biết cách hướng dẫn và động viên nhân viên; giải quyết các mâu thuẫn trong tổ chức.
4) Kiểm soát (controlling):
Đánh giá các hoạt động và hiệu chỉnh khi cần thiết nhằm đảm bảo các hoạt động được thực hiện theo kế hoạch và đạt được mục tiêu dự án.
Phải xây dựng được hệ thống thông tin tốt để thu thập xử lý số liệu liên quan
Trang 33GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 34GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 35GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Who does it?
Client, personnel, management
Trang 37GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Những trở ngại trong QLDA
Trang 38Nhóm quan tâm dự án: là những người liên quan đến hoặc ảnh hưởng đến các hoạt độngcủa dự án
Nhóm quan tâm dự án bao gồm
Nhà tài trợ và nhóm thực hiện dự án (the project sponsor
and project team)
Đội ngũ hổ trợ (support staff)
Khách hàng (customers)
Người sử dụng (users)
Nhà cung ứng (suppliers)
Đối thủ của dự án (opponents to the project)
GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 3910 yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án
1 Nhiệm vụ và mục tiêu dự án: cụ thể & rõ ràng, hiểu một cách thấu đáo → cơ sở tốt cho việc xây dựng các kế hoạch & quá trình thực hiện dự án
2 Sự ủng hộ của lãnh đạo: Cạnh tranh nguồn lực & các yếu tố bất ổn định → đối đầu trong công ty → mối quan hệ chặt chẽ giữa PM & quản lý cấp cao là chất xúc tác cho sự thành công của dự án
3 Lập kế hoạch dự án: Lập kế hoạch cụ thể trên các mặt: kỹ thuật, tài chính, kế toán, thông tin kiểm tra Chú ý sửa đổi & cập nhật kế hoạch thường xuyên
GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 4010 yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án (tt)
4 Tham vấn với khách hàng: xây dựng mục tiêu cụ thể của dự
án → giúp sửa đổi các sai lệch trong khi biến mục đích thành các công việc cụ thể
5 Vấn đề đội ngũ: Nhóm dự án được khuyến khích tốt, cam kết rõ ràng với dự án
6 Vấn đề kỹ thuật: PM & các thành viên dự án có những kỹ năng chuyên môn cần thiết
7 Sự chấp nhận của khách hàng: Khách hàng là người phán xét kết quả & chấp nhận dự án
GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 4110 yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án (tt)
8 Kiểm tra dự án: So sánh thực tế và kế hoạch đặt ra PM xác định sai lệch, dự đoán các nguyên nhân và đề ra biện pháp giải quyết
9 Trao đổi thông tin: Quá trình thông tin chặt chẽ giữa các phòng ban, giữa khách hàng và các thành viên trong dự án
10 Xử lý ruỉ ro: Do dự án luôn đối đầu với rủi ro & bất ổn định cao → việc hình thành các ph/án dự phòng là biện pháp tốt để ngăn ngừa rủi ro
GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 42Thành công của một dự án
On time + On budget + High quality (+ Utilizing resources effectively + Accepted by customer )GIỚI THIỆU VỀ QLDA (tt)
Trang 43GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA
Vai trò của nhà QLDA
Ban lãnh đạo của
tổ chức (Top
management)
Nhà quản lý chức năng (Functional manager)
Tổ dự án (Project team)
Khách hàng (Clients)
Nhà thầu phụ (Subcontractors)
Nhà tư vấn
(Consultants)
Cơ quan chính quyền (Government agencies)
Trang 44GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Vai trò của nhà QLDA
Nhà QLDA phải thực hiện công việc rất phức tạp và đầy thách thức do quan hệ nhiều nhóm liên quan (stakeholders) vì nhà QLDA luôn sống trong một thế giới đầy mâu thuẫn:
Các dự án cạnh tranh về nguồn lực
Mâu thuẫn các thành viên trong dự án
Thương lượng các nhóm liên quan
Khách hàng thay đổi yêu cầu
Các nhà quản lý của tổ chức mẹ muốn giảm chi phí…
Trang 45GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Vai trò của nhà QLDA
& có nền tảng kinh nghiệm phong phú → PM phải có kỹ năng tổng hợp và hệ thống vấn đề
các cá nhân có kiến thức chuyên ngành khác nhau
thuẩn
điều kiện ràng buộc về nguồn lực
trường khó kiểm tra
Trang 46GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Vai trò của nhà QLDA
Có 3 câu hỏi chính mà PM thường gặp:
1 Công việc nào cần thực hiện ? WHAT
2 Khi nào nó cần thực hiện ? WHEN
3 Các nguồn lực cần thiết để thực hiện công việc ra sao? HOW
Trang 47và chi phí nhằm đảm bảo đạt kết quả mong muốn.
Đặc biệt quan tâm đến mọi thành viên trong nhóm, có
kế hoạch giúp
đỡ thành viên
dự án khi dự án sắp kết thúc
Trách nhiệm của nhà QLDA
GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Đối với
tổ chức cấp trên
Đối với
Dự án
Đối với thành viên
dự án
Trang 48GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Nhà QLDA chỉ đạo, định hướng,
Kỹ năng lãnh đạo
Nhà QLDA có nhiệm vụ phối hợp, thống
Kỹ năng giao tiếp và thông
Nhà QLDA phải là người chịu trách
nhiệm về kế hoạch tổng thể trước nhà
đầu tư và đối tượng thụ hưởng
Nhà QLDA phải là người chịu trách
nhiệm về kế hoạch tổng thể trước nhà
đầu tư và đối tượng thụ hưởng
Kỹ năng lập kế hoạch và kiểm soát dự án
Kỹ năng lập kế hoạch và kiểm soát dự án
Các kỹ năng cần thiết của nhà QLDA
Trang 49GIỚI THIỆU VỀ NHÀ QLDA (tt)
Nhà QLDA khi thực hiện nhiệm vụ phải quan
hệ với rất nhiều nhóm Thiếu quyền lực
nhưng trách nhiệm tăng
Nhà QLDA khi thực hiện nhiệm vụ phải quan
hệ với rất nhiều nhóm Thiếu quyền lực
nhưng trách nhiệm tăng
Kỹ năng thương lượng và giải quyết khó khăn
Kỹ năng thương lượng và giải quyết khó khăn
Nhà QLDA Lựa chọn phương án và cách
thức thực hiện các công việc dự án
Nhà QLDA Lựa chọn phương án và cách
Nhà QLDA trợ giúp các đơn vị, doanh nghiệp
trong hoạt động tiếp thị Làm tốt công tác tiếp
thị sẽ giúp đơn vị giữ được khách
hàng hiện tại, tăng thêm khách hàng
tiềm năng
Nhà QLDA trợ giúp các đơn vị, doanh nghiệp
trong hoạt động tiếp thị Làm tốt công tác tiếp
thị sẽ giúp đơn vị giữ được khách
hàng hiện tại, tăng thêm khách hàng