Do có dòng điện chạy trong hai cuộn dây rơle khởi động là lõi thép của rơle bị từ hoá thành nam châm điện, lực từ do nó sinh ra thắng đ-ợc sức căng của lò xo vì vậy nó sẽ hút lõi thép đi
Trang 1Chương 19:
Hệ thống khởi động gián tiếp có cực từ là nam châm vĩnh cửu
a Kết cấu:
Hệ thống khởi động gián tiếp có cực từ là nam châm vĩnh cửu gồm:
- ắc quy là nguồn cung cấp điện cho máy khởi động
- Khoá điện dùng để đóng, cắt dòng điện cho máy khởi động
- Rơle khởi động gồm có 1 lõi thép, trên lõi thép có quấn cuộn dây hút và cuộn dây giữ Rơle khởi động có nhiệm vụ điều khiển sự đóng cắt các tiếp điểm chính và tiếp điểm nối tắt điện trở phụ trong quá trình khởi động động cơ
- Máy khởi động gồm có cực từ là nam châm vĩnh cửu, cuộn dây rôto, khớp truyền động 1 chiều , bánh răng máy khởi động , bộ truyền hành tinh Máy khởi động có nhiệm vụ tạo ra mô men quay
và truyền mô men quay đến trục khuỷu của động cơ để khởi động
động cơ
Bộ truyền hành tinh có nhiệm vụ làm tăng mô men quay để truyền đến trục khuỷu của động cơ
Trang 2b Sơ đồ nguyên lý:
Hình 5.15 Sơ đồ nguyên lý của hệ thống khởi động gián tiếp
1 Bánh răng máy khởi động 7 Rôto
2 Vành răng bánh đà 8 Chổi than.
5 Bộ truyền hành tinh 11 ắc quy
6 Cực từ ( Nam châm vĩnh cửu )
c Nguyên lý làm việc:
Khi bật khoá điện, có dòng điện đi từ (+) ắc quy -> khoá điện -> cọc 50 của rơ le khởi động Cuộn dây hút -> Rôto -> mát -> (-) ắc quy
Cuộn dây giữ -> mát
Trang 3Do có dòng điện chạy trong hai cuộn dây rơle khởi động là lõi thép của rơle bị từ hoá thành nam châm điện, lực từ do nó sinh
ra thắng đ-ợc sức căng của lò xo vì vậy nó sẽ hút lõi thép đi vào để thực hiện việc đóng tiếp điểm và đ-a bánh răng máy khởi động 1 cùng với khới truyền động 1 chiều 3 lao ra ăn khớp với vành răng bánh đà
Khi tiếp điểm 30 ch-a đóng thì dòng điện đi qua cuộn dây hút và cuộn rôto của máy khởi động có giá trị nhỏ, nên nó làm cho rôto của máy khởi động quay nhúc nhích để tạo điều kiện cho bánh răng máy khởi động ăn khớp với vành bánh răng bánh đà một cách
dễ dàng
Khi tiếp điểm 30 đóng, một dòng điện rất lớn từ ắc quy qua khoá điện -> tiếp điểm 30 -> cuộn dây rôto -> mát -> (-) ắc qui
Lúc này cuộn dây hút bị nối tắt nên không có dòng điện đi qua mà chỉ còn dòng điện qua cuộn dây giữ để tạo một lực từ đủ sức giữ cho bánh răng ở vị trí ăn khớp và tiếp điểm đóng Nhờ dòng
điện có giá trị rất lớn đi qua cuộn rôto của máy khởi động sẽ tạo ra một mô men quay lớn cho máy khởi động, mô men này đ-ợc truyền qua khớp chuyển động một chiều tới bánh răng máy khởi
động kéo cho trục khuỷu quay để thực hiện việc khởi động động cơ
ở hệ thống khởi động này có trang bị thêm bộ truyền hành tinh, khi mô men quay của máy khởi động phát ra sẽ truyền qua bộ truyền hành tinh làm tăng mô men xoắn tr-ớc khi truyền đến vành răng bánh đà Vì vậy sẽ làm tăng mô men xoắn để kéo cho trục khuỷu quay nhằm khởi động động cơ một cách nhanh chóng
Trang 4Khi động cơ đã tự khởi động đ-ợc, nh-ng ng-ời lái ch-a đ-a khoá điện khỏi nấc khởi động, nhờ có khớp truyền động một chiều
mà mô men quay từ trục khuỷu không truyền ng-ợc đ-ợc vào rôto Vì vậy mặc dù lúc này bánh răng máy khởi động vẫn ăn khớp với vành răng bánh đà nh-ng tốc độ quay của trục khuỷu và tốc độ quay của rôto là khác nhau, máy khởi động sẽ đ-ợc bảo vệ an toàn
Khi ng-ời lái tắt khoá điện, các cuộn dây hút, cuộn dây giữ của rơle trở động sẽ mất điện, nên lõi thép không đ-ợc từ hoá lò xo
3 giãn ra trở về vị trí ban đầu mang theo lõi thép làm tách các tiếp
điểm ra Đồng thời đ-a bánh răng máy khởi động cùng với khớp truyền động một chiều tách khỏi vành răng bánh đà
5.3.6 Hệ thống khởi động dùng rơ le
a Sơ đồ của hệ thống khởi động dùng rơle.
b Kết cấu chung của hệ thống
Hình 5.16: Sơ đồ hệ thống khởi động dùng rơle
Trang 5* Máy khởi động: Dùng để làm quay trục khuỷu khi cần phát
động động cơ nó là động cơ điện một chiều kích thích nối tiếp, do dòng điện của ắc quy cung cấp
* Rơle: Có hai loại là Rơle kéo và Rơle đóng mạch
Rơle kéo gồm có
đĩa 3 đ-ợc gắn trên trục
10 của lõi 8 và cách điện
với trục, lõi 8 dịch
chuyển trong ống 5 Tất
cả đ-ợc đặt trong vỏ 6
Lò xo 9 luôn luôn giữ
cho lõi 8 ở vị trí ngoài
cùng, có nghĩa là để cho
đĩa 3 không đóng đ-ợc
k1 và k2 Trên ống 5
quấn hai cuộn dây kéo và
hút Rơle kéo có nhiệm
vụ đóng cặp tiếp điểm
chính để nối điện cho
máy khới động đồng thời
đóng tiếp điểm khi khởi
động động cơ
Rơle đóng mạch: Gồm
có cặp tiếp điểm 12 và 13
luôn luôn mở khi không làm
việc Moóc giữ 14 giữ tấm
Hình 5.17: Rơle kéo
K3 K4
Trang 6dung 15 ở vị trí khe hở tiếp
điểm tiêu chuẩn Gía16 để đặt
lõi thép Rơle đóng mạch có
các cực
K,C,b Rơle đóng mạch
có nhiệm vụ đóng cắt dòng
điện cho rơle khởi động
* ắc quy: Dùng để cung cấp điện cho máy khởi động khi khởi
động động cơ
* Khoá điện: Dùng để đóng mạch, khởi động động cơ và cung
cấp điện cho phụ tải
c Nguyên lý làm việc:
Khi ấn nút BZ thì cuộn dây Rơle đóng mạch có điện Dòng
điện sẽ đi nh- sau:
(+) ắc quy đến BZ đến cọc K của Rơle đóng mạch đến cuộn dây từ hoá 17 Do có dòng điện qua cuộn dây Rơle tạo lên từ tr-ờng làm từ hoá lõi thép hút tiếp điểm 13 đóng lai lúc này cuộn dây kéo và giữ có điện Chiều của dòng điện trong 2 cuộn nh- sau:
+ Trong cuôn dây kéo:(-)Ăcquy đến mát đến chổi than nối mát của máy khởi động đến chổi than khác của máy khởi động rồi
đến cuộn dây kích thích đến K1 đến K3 đến cuộn dây B đến K4
đến cục C của rơle đóng mạch
+ Trong cuộn giữ: (-)Ăcquy đến mát đến cuộn giữ đến cọc K của Rơle kéo đến cọc C của Rơle đóng mạch
Hình5.18: Rơle đóng mạch
Trang 7Từ đây cả hai mạch đi qua cặp tiếp điểm 12 và 13 đến tấm rung 15, giá 16, cực của rơle đóng rồi đến cực d-ơng của ắc quy
Do trong cuộn kéo và giữ có điện tạo ra từ tr-ờng hút lõi thép về phía trái làm cần 11 tác dụng vào cơ cấu truyền lực để đ-a khối bánh răng máy khởi động đến ăn khớp với bánh đà
Khi cặp bánh răng đã ăn khớp hoàn toàn thì đĩa 3 đóng K1 và K2 Khi khởi động xong, do tốc độ máy phát còn nhỏ, sức điện
động của nó ng-ợc chiều với sức điện động của ắc quy nên c-ờng
độ dòng điện trong cuộn dây rơ le đóng mạch bị khử , tiếp điểm 9
và 10 mở ra và dòng điện trong hai cuộn dây kéo và giữa cũng bị ngắt D-ới tác dụng của lực lò so trên cần hai nhánh 11 và lò so 9, lõi thép trỏ về vị trí cũ làm phân ly khối bánh răng, đĩa 3 tách k1 và k2, dòng điện vào máy khởi động bị ngắt, máy khởi động thôi làm việc
