Phát triển hoa, cây kiểng - Giải pháp khả thi cho nông nghiệp đô thị pot

các giống hoa lan từ Thái Lan, Đài Loan, Trung quốc v..v… Hiện nay, các cơ sở nhân giống lan bằng phương pháp cấy mô được thành lập ở Thành phố đều sản xuất với quy mô nhỏ: Viện Sinh học

Phát triển hoa, cây kiểng

- Giải pháp khả thi cho

nông nghiệp đô thị

* Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển hoa, cây

kiểng:

Vấn đề giống :

Hầu hết các giống hoa có chất

lượng tốt chúng ta đều phải nhập từ nước ngoài như vạn thọ từ Pháp,

các giống hoa lan từ Thái Lan, Đài Loan, Trung quốc v v… Hiện nay, các cơ sở nhân giống lan bằng

phương pháp cấy mô được thành lập ở Thành phố đều sản xuất với quy mô nhỏ: Viện Sinh học Nhiệt đới, Trung Tâm Nghiên cứu giống (Đại Học KHTN), Trung tâm Công nghệ Sinh học TP HCM nên lượng giống không đủ cung ứng cho

người trồng Số lượng các cơ sở

nhân giống cấy mô của Thành phố trên 20 đơn vị, nhưng chỉ có một số đơn vị tập trung cho công tác nhân giống hoa lan

Công tác lai tạo giống chưa

được đầu tư và ứng dụng các tiến

bộ về khoa học ( công nghệ sinh

học ) để đẩy nhanh tiến độ tạo ra giống mới Ví dụ công tác lại tạo giống hoa lan mới được đưa vào

Chương trình nghiên cứu của

Trung tâm Công nghệ Sinh học

Thành phố

Theo đánh giá của các

chuyên gia trong lĩnh vực hoa

kiểng, chúng ta đã tụt hậu và đi sau Trung Quốc, Thái lan, Đài loan ít nhất là 20 năm trong vấn đề lai tạo giống hoa lan

Vấn đề ứng dụng khoa học kỹ thuật:

Trong thời gian 5 năm trở lại đây, nhiều nghiên cứu về hoa

kiểng được tiến hành như công

nghệ nhân giống cấy mô, nghiên

cứu về bệnh trên hoa lan, quy trình

kỹ thuật bón phân, sử dụng giá thể bước đầu đã có kết quả vá áp dụng vào trong sản xuất Tuy nhiên

những kết quả này còn rất hạn chế

và còn mang tính chắp vá, lẻ tẻ

chưa mang tính đồng bộ, bài bản Các nhà vườn hiện nay vẫn dựa vào kinh nghiệm của mình là chủ yếu,

sự hướng dẫn, áp dụng kỹ thuật

mới còn chưa đồng bộ

Vấn đề bảo quản sau thu

hoạch:

Do quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún nên việc áp dụng các

công nghệ mới, từ lúc thu mua, sơ chế bảo quản để đưa ra thị trường

hoặc xuất khẩu còn gặp rất nhiều

khó khăn trở ngại Sản phẩm hoa

chưa được tiêu chuẩn hoá; chưa áp dụng hiệu quả công nghệ sinh học

để tạo ra các sản phẩm có chất

lượng phù hợp với tiêu chuẩn quốc

tế hay đặc thù Việt Nam nên tính

cạnh tranh còn thấp

Vấn đề thông tin thị trường:

Thiếu sự quảng bá, tiếp thị sản phẩm hoa kiểng ở thị trường nước ngoài Kênh thông tin nghèo nàn, các hộ nông dân còn tự mày mò sản xuất và tự tiêu thụ Kênh phân phối cũng còn nhiều hạn chế và các

điểm phân phối phân bố không đều Các nhà kinh doanh cũng là nhà

sản xuất và hầu hết các đơn vị bán

hoa kiểng tại thành phố đều có

vườn sản xuất riêng Chưa có

những doanh nghiệp mạnh về xuất khẩu hoa ra thị trường thế giới Khi

có những hợp đồng tiêu thụ lớn thì lại khó thu mua để đảm bảo số

lượng hàng lớn theo đơn đặt hàng

Các nghiên cứu ứng dụng của

Trung tâm Công nghệ Sinh học

TP HCM phục vụ cho chương

trình phát triển hoa, cây kiểng

Là một đơn vị nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực công nghệ sinh học, ngay từ khi đi vào hoạt

động, Trung Tâm Công nghệ Sinh học Thành phố đã xác định: nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học

phục vụ cho chương trình hoa, cây kiểng, trong đó có hoa lan là một

trong những nhiệm vụ trọng tâm

1- Từ cuối năm 2005, Trung tâm Công nghệ Sinh học đã triển khai

dự án: Sưu tập, nhập nội, khảo

nghiệm và nhân giống các giống

hoa lan ” để phục vụ cho Chương

trình phát triển hoa, cây kiểng của Thành phố Hồ Chí Minh đến năm

2010 Đến nay đã thực hiện đựơc như sau:

+ Công tác sưu tập: đến hết

tháng 10/2008 đã sưu tập được hơn

285 giống hoa lan thuộc 12 nhóm giống khác nhau ( Mokara;

Dendrobium, Phalaenopsis,

Oncidium … ) để phục vụ cho công

tác bảo quản nguồn gen và lai tạo giống Đặc biệt có hơn 80 giống lan rừng quý được sưu tập là nguồn

gen quý hiếm, phục vụ công tác lai tạo giống hoa lan sau này

+ Công tác nhập nội: Tiến

hành nhập nội 14 giống Mokara, 13 giống Dendroboum, 5 giống

Catlleya để khảo nghiệm và nhân nhanh giống phục vụ cho sản xuất

+ Công tác lai tạo giống: Trung

tâm đã tiến hành công tác lai tạo

giống từ năm 2006 để có thể tạo ra được các giống lan mới đặc trưng của Việt Nam Đến nay đã tiến

hành lai được 50 cặp lai Đang tiến hành gieo hạt trong ống nghiệm

+ Công tác nhân giống bằng

cấy mô ( invitro ): Trung tâm Công

nghệ sinh học được trang bị phòng nuôi cấy mô tế bào thực vật, đi vào họat động từ tháng 03/2006 Đến

nay đã hòan thiện quy trình nhân

giống invitro cho 7 nhóm giống hoa lan, có khả năng cung cấp 200.000 cây con hoa lan cấy mô thụôc các nhóm Mokara, Dendrobium,

Phalaenopsis, Catlleya Năm 2007,

đã cung cấp cho các nhà vườn

khỏang 50.000 cây hoa lan cấy mô các lọai Năm 2008, sản xuất

100.000 cây giống hoa lan cấy mô, tập trung cho nhóm hoa lan cắt

cành Mokara, Dendrobium và một

số giống lan rừng quý

2- Trung tâm đang tiến hành

nghiên cứu “ Ứng dụng kỹ thuật

RT-PCR và DAS-ELISA phát hiện 2 loại virus Cymbidium Mosaic Virus

và Odontoglossum Ringspot Virus gây bệnh hại cho các loại lan ”

nhằm phục vụ công tác kiểm tra

sạch bệnh virus trên hoa lan, công tác nhân giống hoa lan sạch bệnh cho sản xuất Sản phẩm của đề tài

sẽ là bộ kit phát hiện nhanh bệnh

virus trên hoa lan Hiện nay đã tiến hành phân tích kiểm tra virus trên các mẫu hoa lan

3- Trung tâm đã nghiên cứu

thành công “ Ứng dụng hệ thống

ngập chìm tạm thời trong nhân

giống cây lan Hồ Điệp lai ” Đây là

đề tài có tính ứng dụng cao do

phòng Công nghệ tế bào thực vật của Trung Tâm đã đầu tư hệ thống ngập chìm tạm thời ( TIS ) của Đài Loan và đang ứng dụng ngay cho việc nhân giống các loại hoa lan

Ứng dụng hệ thống ngập chìm tạm thời ( TIS ) cho phép tăng số lượng cây con nhân ra ( tốc độ nhân

nhanh 10 lần ở giai đọan nhân cụm chồi so với phương pháp nuôi trong môi trường thạch ) và rút ngắn thời gian nhân giống từ 3 – 4 tuần lễ

Trung tâm là đơn vị nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu và ứng dụng thành công hệ thống này Các giống hoa lan khác như Mokara,

Dendrobium, Cattleya, Renathera cũng đang được nhân giống bằng

việc ứng dụng hệ thống này

4- Trung Tâm đang

nghiên cứu ứng dụng hệ thống

ngập chìm tạm thời để nhân giống một số cây kiểng lá quý phục vụ cho việc nhân giống cây kiểng lá trong chương trình hợp tác với tỉnh Đồng Tháp

TS Dương Hoa Xô –

Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM