Khối lượng, thành phần và các tính chất lý hoá học của máu 1.. Khối lượng máu Để xác định khối lượng máu, có thể dùng nhiều phương pháp khác nhau: Tiêm vào tĩnh mạch một lượng xác định
Trang 1Khối lượng, thành phần
và các tính chất lý hoá
học của máu
1 Khối lượng máu
Để xác định khối lượng máu, có thể dùng nhiều phương pháp khác
nhau: Tiêm vào tĩnh mạch một
lượng xác định chất màu không độc
và ít khuếch tán như xanh evans, đỏ congo rồi dùng phương pháp sắc
Trang 2kế để xác định tỷ lệ của chúng
trong máu
Cho thở một lượng khí oxyd carbon (CO) nhất định rồi xác định tỷ lệ
CO trong máu Dùng phospho đồng
vị tiêm vào tĩnh mạch rồi theo dõi
sự hoà loãng trong máu
Khi đã biết một trong những nồng
độ nói trên, có thể tính được khối lượng chung của máu
Ở người khối lượng máu chiếm 7-9% hay khoảng 1/13 trọng lượng
cơ thể Người trưởng thành có
khoảng 4-5 lít máu Ở nam giới
lượng máu lớn hơn ở nữ giới
Khối lượng máu thay đổi theo loài
Ví dụ: tỷ lệ phần trăm của máu so
Trang 3với trọng lượng cơ thể ở cá khoảng 3; ếch 5,7; thỏ 5,5; mèo 6,6; chó 8-9; bồ câu 9,2; ngựa 9,8; bò 8; lợn 4,6; gà 8,5 (người ta cũng có thể
tính theo đơn vị ml/kg thể trọng)
Lượng máu còn thay đổi theo một
số trạng thái Ví dụ lượng máu tăng sau bữa ăn, khi mang thai Lượng máu giảm khi đói, khi cơ thể mất nước
Trong trạng thái sinh lý bình
thường có khoảng 1/2 máu lưu
thông trong mạch, còn 1/2 được dự trữ ở các kho chứa, cụ thể là ở lách khoảng 16%, gan 20%, dưới da
10% Máu ở trong kho dự trữ
Trang 4thường "đặc" hơn máu lưu thông
do lượng nước được hấp thu bớt Máu dự trữ được huy động bổ sung cho máu lưu thông trong mạch khi
cơ thể mất máu, khi lao động cơ
bắp kéo dài, khi nhiệt độ cơ thể
tăng (do sốt nóng) hoặc trong trạng thái ngạt thở, xúc cảm mạnh
Khi khối lượng máu giảm đột ngột
có thể gây nguy hiểm cho tính
mạng vì làm cho huyết áp giảm
nhanh Khi 3/4 lượng hồng cầu mất
từ từ vẫn không gây chết, nhưng
nếu mất nhanh 1/3-1/2 tổng lượng máu, thì cơ thể sẽ chết, nghĩa là
mất nhanh khối lượng máu nguy
hiểm hơn mất từ từ hồng cầu
Trang 5
2 Thành phần máu
Lấy máu, chống đông rồi cho vào ống nghiệm và li tâm, ta thấy máu được phân thành hai phần rõ rệt: Phần trên trong, màu vàng nhạt
chiếm 55-60% thể tích, đó là huyết tương Phần dưới đặc, mầu đỏ
thẫm, chiếm 40-45% thể tích, đó là các tế bào máu
Trong các tế bào máu thì số lượng chủ yếu là hồng cầu, còn bạch cầu
và tiểu cầu chiếm tỷ lệ rất thấp
Trang 6Tách huyết tương và tế bào máu bằng phương pháp ly tâm
Hương Thảo