Về nhận thức: - Hiểu được thực trạng tài nguyên, môi trường và những phương hướng cơ bản nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường ở nước ta hiện nay.. - Hiểu được trách nhiệm của công dân tron
Trang 1Tiết PPCT : 26 GSTH : Nguyễn Duy Quý
Ngày soạn : 26.02.2010 GVHD: Trần Thị Phương Lệ
Ngày dạy : 06.03.2010
Bài 12: CHÍNH SÁCH TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về nhận thức:
- Hiểu được thực trạng tài nguyên, môi trường và những phương hướng cơ bản nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường ở nước ta hiện nay
- Hiểu được trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường
2 Về kĩ năng:
+ Biết tham gia thực hiện và tuyên truyền cho mọi người cùng thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng của bản thân
+ Biết đánh giá thái độ, hành vi của bản thân và của người khác trong việc thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường
3 Về thái độ:
- Chấp hành chính sách về bảo vệ tài nguyên – môi trường của Nhà nước
- Có ý thức sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường
- Phê phán những hành vi gây hại đến tài nguyên và môi trường
II PHƯƠNG TIỆN GIẢNG DẠY
Sách giáo khoa GDCD lớp 11
Tranh ảnh, thông tin liên quan đến nội dung bài học
Giấy Ao, bút dạ
III PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
Kết hợp các phương pháp: phương pháp thuyết trình, phương pháp giảng giải, phương pháp nêu vấn đề, phương pháp đàm thoại
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Câu 1 : Em hay cho biết những trách nhiệm của công dân đối với chính sách
Trang 22 Giới thiệu bài mới:(1 phút)
Tài nguyên, môi trường có vai trò quan trọng đối với đời sống của mỗi con người và sự phát triển của xã hội Ngày nay, trên thế giới và ở Việt Nam tài nguyên đang cạn kiệt, môi trường ô nhiễm đã trở thành vấn đề bức thiết đòi hỏi sự quan tâm của tất cả các quốc gia, dân tộc.Trước tình hình đó ngày 5/6
hàng năm được chọn làm ngày “môi trường thế giới” Cứu lấy trái đất là
nhiệm vụ chung của toàn nhân loại Để hiểu thêm về vấn đề này hôm nay lớp
chúng ta sẽ đi tìm hiểu nội dung bài “ Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường”
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 : Thảo luận nhóm
Với chủ đề tìm hiểu tình hình tài
nguyên môi trường nước ta hiện nay
(20 phút)
- Gv chia lớp thành 8 nhóm
- Gv quy định thời gian thảo luận
- Gv giao câu hỏi cho các nhóm
Nhóm 1: em hãy chứng minh nguồn
tài nguyên nước ta phong phú, đa
dạng
Nhóm 2 : Đánh giá thực trạng nguồn
tài nguyên, môi trường nước ta hiện
nay?
Nhóm 3: Nguyên nhân dẫn đến thực
trạng nói trên?
Hs : Các nhóm tiến hành thảo luận
Hs : Cử đại diện nhóm trình bày nội
dung thảo luận
Nội dung cần đạt :
1 Tình hình tài nguyên, môi trường nước ta hiện nay
a Đặc điểm tài nguyên-môi trường nước ta
Tài nguyên ở nước ta phong phú
và đa dạng biểu hiện:
- Đất đai màu mỡ
- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa
- Rừng có nhiều động thực vật quý hiếm
- Khoáng sản phong phú
- Biển rộng lớn, nhiều hải sản quý, phong cảnh đẹp
Thuận lợi cho phát triển kinh tế với các nghành: công nghiệp khai khoáng; công nghiệp khai thác chế biến nông-lâm-thủy sản và du lịch dịch vụ
Trang 3Nhóm 1
+ khoáng sản:phong phú, trữ lượng
lớn
+ Đất đai:màu mỡ, phì nhiêu (đất
bazan, đất phù sa)
+ Rừng:có nhiều loai động, thực vật
quí hiếm (voi, sao la, tê giác, voi…)
+ Biển: rộng trên 1 triệu km2 nhiều
nguồn lợi thủy sản (cá ngừ, mực,
tôm ) có nhiều phong cảnh đẹp (bãi
biển T20, biển Nha Trang…)
+ Không khí, ánh sáng, nguồn
nước:dồi dào thuận lợi;…
Nhóm 2
Thực trạng tài nguyên, môi trường ở
nước ta:
+ Tài nguyên: khoáng sản khai thác
không hợp lý, có nguy cơ bị cạn kiệt;
rừng bị tàn phá, diện tích ngày càng bị
thu hẹp; động vật quí hiếm đứng trước
nguy cơ bị tiệt chủng; đất đai bạc màu,
chất lượng giảm, xói mòn độ phì nhiêu
kém…
+ Môi trường: Ô nhiễm nước, chất bẩn
trong nước cao, nguồn nước sạch có
biểu hiện suy thoái, lạm dụng thuốc
bảo vệ thực vật gây ô nhiễm nước mặt
lẫn nước ngầm, các loại chất thải công
nghiệp chưa xử lý gây ô nhiễm trầm
trọng đến hệ thống sông ngòi, tăng ô
b Thực trạng tài nguyên môi trường:
* Về tài nguyên:
- Khoáng sản có nguy cơ cạn kiệt
- Rừng bị thu hẹp
- Nhiều loại động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng
- Chất lượng đất suy giảm, đất canh tác thu bị hẹp dần
* Về môi trường:
- Ô nhiễm nước, không khí, đất đã xuất hiện ở nhiều nơi
- Các sự cố môi trường như bão lụt, hạn hán ngày càng tăng Sự gia tăng
số lượng cũng như sức tàn phá của
Trang 4nhiễm nguồn nước; Ô nhiễm đất: Môi
trường đất bị ô nhiễm chất hữu cơ
nặng nề, con người tàn phá rừng làm
đẩy mạnh quá trình rửa trôi, xói mòn,
bạc màu đất,….; Ô nhiễm không khí:
Môi trường khí quyển biến đổi ảnh
hưởng xấu đến con người và sinh vật,
làm lượng khí độc hại tăng lên Nhiều
vấn đề về vệ sinh môi trường đã phát
sinh ở cả thành thị, lẫn nông thôn
Nhóm 3
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng
trên
+ Ý thức của con người, trình độ dân
trí thấp
+ Dân số tăng nhanh làm tăng sức ép
lên môi trường
+ Tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa
phát triển mạnh
+ Công tác vận động tuyên truyền còn
yếu
+ Chính sách chưa đảm bảo
+ Pháp luật chưa nghiêm…
các cơn bão trong thời gian qua
c Nguyên nhân gây nên hậu quả trên:
- Chủ quan: ý thức của con người về
bảo vệ tài nguyên và giữ gìn môi trường còn kém,
- Khách quan:
+ Dân số tăng nhanh, đô thị hoá, công nghiệp hoá diễn ra với tốc độ tăng nhanh gây ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên
+ Công tác tuyên truyền, giáo dục
về ý thức bảo vệ tài nguyên môi trường chưa được coi trọng; Nhà nước chưa đầu tư đúng mức, chưa phát huy hết mọi nguồn lực cho công tác bảo vệ tài nguyên môi trường
Trang 5Hoạt động 2 thuyết trình: Tìm hiểu về
mục tiêu, phương hướng cơ bản của
chính sách tài nguyên, môi trường
của nước ta.(10 phút)
Gv thuyết trình: với sự thuận lợi về địa
hình, khí hậu đất nước ta có nguồn tài
nguyên phong phú Tuy nhiên thực
trạng hiện nay cho thấy tài nguyên
thiên nhiên, môi trường đang bị cạn
kiệt, khoảng sản không phải là vô tận
tới lúc nào đó sẽ hết nhằm đảm bảo
cho sự phát triển bền vững của đất
nước Để giải quyết vấn đề trên, Đảng
và Nhà nước ta đề ra mục tiêu bảo vệ
tài nguyên thiên nhiên, môi trường
Gv đặt câu hỏi : Em hãy cho biết mục
tiêu của chính sách tài nguyên và bảo
vệ môi trường ở nước ta hiện nay?
Hs trả lời
Gv giảng giải từng mục tiêu
GV: Phương hướng cơ bản để thực
hiện được mục tiêu nêu trên?
- HS: thảo luận, phát biểu ý kiến
- GV: Giảng giải, phân tích từng
phương hướng
- Gv: Đặt câu hỏi: Em hãy cho biết ở
Đà Nẵng có những loại tài nguyên
nào?, phân bố ở đâu?
- Hs trả lời
- Gv Bổ sung ( phụ lục 2)
Gv Bảo vệ tài nguyên, môi trường có
2 Mục tiêu, phương hướng cơ bản của chính sách tài nguyên, môi trường.
a Mục tiêu:
- Sử dụng hợp lý tài nguyên
- Bảo vệ môi trường
- Bảo tồn đa dạng sinh học
- Từng bước nâng cao chất lượng môi trường
- Phát triển KT-XH bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân
Trang 6chỉ với hiện tại mà còn đối với cả
tương lai, không chỉ đối với chính bản
thân chúng ta, mà còn tác động đến
toàn thể cộng đồng nhân loại.Bằng
những công việc thiết thực bất cứ ai,
bất cứ tổ chức cơ quan nào cũng có thể
làm được điều đó.Vậy, đối với các em,
với tư cách là một công dân, các em có
thể làm được gì? Để có câu trả lời
chúng ta đi tìm hiểu nội dung tiếp theo
của bài học
Hoạt động 3 Đàm Thoại: Tìm hiểu
trách nhiệm của công dân đối với
chính sách tài nguyên và môi trường
(10 phút)
- Phương hướng cơ bản:
+Tăng cường công tác quản lí của Nhà nước về bảo vệ môi trường từ trung ương đến địa phương
+ Thường xuyên giáo dục, tuyên truyền, ý thức trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, môi trường cho mọi người
+ Mở rộng hợp tác quốc tế, khu vực trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
+ Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường, bảo tồn thiên nhiên
+ Khai thác, sử dụng hợp lí,tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên
+ Áp dụng công nghệ hiện đại để khai thác tài nguyên và xử lí chất thải, rác, bụi, tiếng ồn, ở các thành phố lớn
3 Trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường
Trang 7GV: Theo các em, vấn đề bảo vệ tài
nguyên thiên nhiên, môi trường có
phải chỉ là việc của một quốc gia, một
khu vực nào đó hay là việc chung của
toàn nhân loại?
- GV: kết luận, chuyển ý Bảo vệ tài
nguyên, môi trường là yêu cầu bức
thiết của toàn nhân loại nói chung và
Việt Nam nói riêng Có ý nghĩa đối với
cả hiện tại và tương lai
- GV: Là một công dân, chúng ta phải
làm gì để bảo vệ tài nguyên thiên
nhiên, bảo vệ môi trường sống?
- HS: Thảo luận, trình bày ý kiến cá
nhân
- GV: Liệt kê ý kiến của HS, nhận xét,
khắc sâu kiến thức
- GV: Nhận xét của em về ý thức bảo
vệ môi trường của những người xung
quanh em? Trách nhiệm của em với
việc bảo vệ môi trường ở trường, lớp
là gì? Em đã từng làm được gì?
- HS: Thảo luận, phát biểu ý kiến cá
nhân
- GV: Nhận xét, góp ý
- GV: Em rút ra bài học gì sau khi học
xong bài này?
- HS: Thảo luận, trình bày ý kiến
- GV: Nhận xét, mở rộng kiến thức,
kết luận toàn bài
- Chấp hành chính sách và pháp luật
về bảo vệ tài nguyên, môi trường
- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ tài nguyên, môi trường ở địa phương
- Vận động những người xung quanh cùng thực hiên
Cụ thể như:
-Tham gia trồng cây xanh dọn dẹp vệ sinh môi trường ở địa phương và có ý thức giữ vệ sinh trong lớp học cũng như khuôn viên trường
- Khi các em ăn quà xong nên có ý thức bở rác vào nơi quy định, không
bỏ trong hộc bàn, không viết vẽ bậy lên mặt bàn Phải tự giác trong bảo vệ
tự nhiên môi trường
Trang 84 Củng cố – hệ thống bài học(3 phút)
Cần nắm: - Tình hình TN, MT nước ta
- Mục tiêu, phương hướng cơ bản của cs TN và bảo vệ MT
- Trách nhiệm công dân Liên hệ bản thân
5 Hướng dẫn về nhà (2 phút)
- Học câu hỏi sách giáo khoa
- Chuẩn bị trước bài 13 “ Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghê, văn hóa”
Phụ lục 1
CON CHUỘT CHẾT
Lộ giao thông nông thôn bề ngang một thước rưỡi Sáu giờ sáng Một con chuột
bự tổ bố xổ tung ruột nằm chính giữa đường Ngay khúc quanh Con chuột cống nhum lông đen tuyền Lâu rồi không thấy con chuột cống nhum nào
Mười một giờ trưa Ngay khúc quanh ấy, chỗ con chuột chết xảy ra một vụ đụng
xe Chiếc Wave Trung Quốc màu đỏ từ hướng thị xã đổ về ôm không hết cua, tông vào chiếc Viva màu xanh chạy hướng ngược lại Chiếc Wave Trung Quốc văng xuống đám sậy, còn chiếc Viva quăng mấy vòng trên lộ rồi ngã sóng soài Không có ai bị thương nặng lắm, chỉ “tróc nước sơn” sơ sơ Thế là bốn người trên hai xe lồm cồm bò dậy, bộ dạng đáng sợ làm như họ sắp xông vào ăn thịt lẫn nhau
Được một lúc xem ra có vẻ yếu thế, người đàn ông chạy xe Wave Trung Quốc móc hai trăm ngàn đưa cho người ngồi Viva gọi là bồi thường thiệt hại “Sao anh bo cua yếu thế? Anh thường tự hào là mình có tay lái lụa kia mà” Cô bạn gái ngồi sau anh chạy Wave vừa xuýt xoa vừa cằn nhằn vì cùi chỏ tróc một mảng da rướm máu “Tại hồi nãy anh mải nhìn con chuột chết, lúc ngẩng lên bẻ lái không kịp” “Con chuột nào?”.“Ở chỗ hồi nãy ấy, bự lắm, nó nằm chình ình giữa đường Thấy mà ghê!“
Con chuột vẫn còn nằm chỗ khúc quanh ấy Đã có mấy con ruồi xanh đánh hơi được mùi máu tanh phát tán đi trong không khí nên chúng gọi nhau đến lượn lờ
và đậu xuống thưởng thức bữa ăn trời cho Bên đám sậy vang lên tiếng lít chít nho nhỏ, vài con chuột nhỏ xíu cỡ ngón chân cái rón rén thập thò ở cái hang dưới chiếc bảng bán đất À, thì ra con chuột cống nhum chết ở trên đường kia là con chuột cái có một đàn con Còn lũ chuột con có lẽ đợi mẹ lâu quá nên sốt ruột bò ra khỏi hang để đi tìm Tuy vậy chúng chỉ thò đầu ra khỏi hang chứ chưa dám men lên mặt lộ May cho chúng, nếu bò lên lộ thì chắc chúng cũng chịu
Trang 9chung số phận như con chuột mẹ
Đôi ba người xúm lại chỗ con chuột chết chỉ trỏ bàn tán “Con chuột cống nhum này dám trên nửa ký lô Coi hai hàng vú còn căng sữa của nó nè Để chiều tao lấy vá kiếm hang đào bắt bầy con của nó về nuôi chơi, chuột cống nhum bây giờ khó kiếm lắm” “Thôi đi cha nội, khùng vừa vừa thôi, thứ gì không nuôi lại đi nuôi chuột” Bàn tán một lúc, mọi người tản ra tiếp tục đi Con chuột chết vẫn còn nằm đó, ngay khúc quanh
Đến hai giờ chiều thì xe chạy đường này đều được báo tin rằng ngay khúc quanh đằng kia có một con chuột cống nhum nằm chết ngay giữa đường Xe dưới lên, gào to: “Có một con chuột chết!” Xe trên xuống ngoái theo: “Ở đâu?” Lại một
xe dưới lên, tiếp: “Ở đằng kia!” Thế là tăng tốc, mau mau để nhìn xem con chuột chết bự cỡ nào Rồi rầm rầm, rổn rổn; một chiếc, hai chiếc, ba chiếc, bốn chiếc xe tiếp tục lăn kềnh ra khi đến khúc quanh Lại lồm cồm ngồi dậy, chửi bới lao vào nhau Rồi chạy đi Rồi tiếp tục thông báo rằng: “đằng kia có con chuột chết, bự lắm chưa từng thấy bao giờ!”
Con chuột vẫn nằm đấy Bây giờ máu đã đông cứng lại, xỉn màu Bầy ruồi xanh bâu lại ngày càng đông để chia chác món ăn béo bở Đám bọ chét chuột không còn hi vọng gì từ cái tử thi lạnh lẽo kia nữa nên đã rời ra, nhảy lưng tưng trên đường xuống bãi sậy nơi có cái hang và lũ chuột con đang nhốn nháo vì mất mẹ Đám bọ chét chuột lại có ngay một nơi định cư mới, an toàn và đầy máu nóng Đúng năm giờ chiều Người đi bắt chuột dẫn con chó phèn sục sạo hồi lâu trong đám sậy, sau cùng tìm được cái hang và lôi ra bầy chuột con đang đói rã ruột Con chó phèn vừa nhảy cẫng vừa sủa gâu gâu theo chiếc lồng có đựng bầy chuột đang hoảng loạn trên tay chủ Nó đòi thưởng một con chuột con cho công sức đánh hơi đào bới nãy giờ, nhưng xem ra không thể nào lay chuyển được lòng tham sắt đá của người chủ Tức khí, nó thôi không chạy theo nữa mà khịt khịt mũi bám theo một cái mùi khác
Kia rồi! Nó phát hiện thi thể của con chuột mẹ giờ đã bẹp dúm như một mảng da thuộc dán lên mặt đường Bằng nỗ lực của vuốt và nanh, nó đã bóc được mảng
da mỏng dính ấy chạy trối chết tha vào bãi sậy Đằng sau, lũ ruồi xanh ì xèo tức tối đuổi bám theo tên kẻ cướp để đòi lại bữa ăn cuối ngày
Từ năm giờ chiều trở đi thì không còn một vụ tai nạn xe nào
Con chuột cống nhum đã không còn nằm ở chỗ khúc quanh đó
nguồn: tuổi trẻ
Phụ lục 2
Trang 10Khoáng sản ở Đà Nẵng
* Đá hoa cương: ở Non Nước, nhưng để bảo vệ khu di tích nổi tiếng Ngũ Hành Sơn, loại đá này đã được cấm khai thác
* Đá xây dựng: đây là loại khoáng sản chủ yếu của thành phố, tập trung ở khu vực phía Tây, Bắc và Tây Nam thành phố
Biển, bờ biển:
Đà Nẵng có bờ biển dài khoảng 30 km, có vịnh Đà Nẵng nằm chắn bởi sườn núi Hải Vân và Sơn Trà, mực nước sâu, thuận lợi cho việc xây dựng cảng lớn và một số cảng chuyên dùng khác; và nằm trên các tuyến đường biển quốc tế nên rất thuận lợi cho việc giao thông đường thuỷ
Vùng biển Đà Nẵng có ngư trường rộng trên 15.000 km2, có các động vật biển phong phú trên 266 giống loài, trong đó hải sản có giá trị kinh tế cao gồm 16 loài (11 loài tôm, 02 loại mực và 03 loại rong biển) với tổng trữ lượng là 1.136.000 tấn hải sản các loại (theo dự báo của Bộ Thuỷ sản) và được phân bố tập trung ở vùng nước có độ sâu từ 50-200m (chiếm 48,1%), ở
độ sâu 50m (chiếm 31%), vùng nước sâu trên 200m (chiếm 20,6%) Hàng năm có khả năng khai thác trên 150.000 -200.000 tấn hải sản các loại
Đà Nẵng còn có một bờ biển dài với nhiều bãi tắm đẹp như Non Nước, Mỹ Khê, Thanh Khê, Nam Ô với nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú; ở khu vực quanh bán đảo Sơn Trà có những bãi san hô lớn, thuận lợi trong việc phát triển các loại hình kinh doanh, dịch vụ, du lịch biển
Rừng ở Đà Nẵng tập trung chủ yếu ở cánh Tây huyện Hòa Vang, một số
ít ở quận Liên Chiểu, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn Tỷ lệ che phủ là 49,6%, trữ lượng gỗ khoảng 3 triệu m3 Phân bố chủ yếu ở nơi có độ dốc lớn, địa hình phức tạp
Giáo sinh thực tập Giáo viên hướng dẫn
Nguyễn Duy Quý Nguyễn Thị Phương Lệ
Ý kiến BGH