Đó là những nội dung chúng tôi muốn chia sẻ với nhà đầu tư thông qua các ý kiến sau đây: Ông Vũ Hoàng HÀ, Trưởng phòng Quản lý danh mục, Công ty Quản lý quỹ IPA Theo nguyên tắc kế to
Trang 1Hiểu thế nào là đúng về
trích và hoàn nhập dự
phòng?
Hiểu thế nào là đúng về trích và hoàn nhập dự phòng là một trong những câu hỏi lớn với nhiều nhà đầu tư hiện nay Nếu cuối năm
2008, hầu hết các DN niêm yết đều phải thực hiện trích lập dự phòng thì thời điểm này, nhà đầu tư đang kỳ vọng những khoản lợi nhuận đáng kể đến với DN từ khoản hoàn nhập dự phòng do TTCK đã tăng khá mạnh
Khoản hoàn nhập này có phải là lợi nhuận và bức tranh tài
Trang 2chính tại DN liệu có được cải thiện nhờ khoản hoàn nhập?
Đó là những nội dung chúng tôi muốn chia sẻ với nhà đầu
tư thông qua các ý kiến sau đây:
Ông Vũ Hoàng HÀ, Trưởng phòng Quản lý danh mục, Công
ty Quản lý quỹ IPA
Theo nguyên tắc kế toán tại Việt Nam, các DN không bắt buộc phải trích lập dự phòng đầu tư tài chính theo quý, mà chỉ phải trích theo năm Tuy nhiên, để nhằm mục đích quản trị, các
doanh nghiệp có đầu tư tài chính và có hệ thống quản trị tốt thường phải theo dõi chặt chẽ trạng thái đầu tư theo sự thay đổi của thị trường và tạm tính trích lập dự phòng theo quý
Năm 2008, TTCK suy giảm rất mạnh, nên vào thời điểm cuối năm, nhiều DN niêm yết phải thực hiện việc trích lập dự phòng
Trang 3từ đầu tư tài chính Do TTCK có sự khởi sắc gần đây, nên một
số DN dự tính sẽ được hoàn nhập một khoản dự phòng khá lớn trong báo cáo kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2009 sắp tới
Tuy nhiên, như đã nói trên, do nguyên tắc kế toán tại Việt Nam không bắt buộc DN phải trích lập cũng như hoàn nhập dự phòng đầu tư tài chính hàng quý, nên DN có quyền chọn lựa có làm hay không Một số DN vẫn định giá lại khoản đầu tư tài chính, nhưng không đưa vào kết quả kinh doanh mà chỉ thể hiện bằng
"lưu ý", vì liên quan đến khai thuế và đây chỉ là khoản lỗ/lãi dự tính theo giá thị trường Lý do DN không ghi nhận lại giá trị
khoản đầu tư tài chính và đưa vào báo cáo tài chính quý còn vì
họ thấy rằng, việc ghi nhận này có thể mất nhiều thời gian, công sức để chứng minh căn cứ ghi nhận theo giá trị thị trường (nhất
Trang 4là giá cổ phiếu chưa niêm yết) Tuy nhiên, cũng có DN thực hiện ghi nhận ngay khoản hoàn nhập dự phòng từ đầu tư tài chính và đưa vào báo cáo quý
Vậy với nhà đầu tư, hiểu thế nào cho đúng về khoản hoàn nhập
dự phòng đầu tư tài chính trong kỳ báo cáo kết quả kinh doanh
6 tháng đầu năm 2009 tới đây của các doanh nghiệp có đầu tư tài chính? Theo tôi, nên hiểu đơn giản là khoản lỗ do đầu tư tài chính tại các DN này đã không còn nhiều như trước nữa Nói cách khác, khoản lỗ do đầu tư tài chính được giảm đi một khoản bằng với khoản hoàn nhập dự phòng (nếu có hoàn nhập dự
phòng) được tính toán tại thời điểm cuối tháng 6 này
Thuyết minh báo cáo tài chính của
Trang 5nhiều DN giải thích như thế nào về việc trích và hoàn nhập dự phòng? Xin giới thiệu phần này tại một số DN:
Tại Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí :
Chứng khoán kinh doanh và chứng khoán đầu tư được trình bày theo giá
Trang 6gốc Dự phòng giảm giá cho các chứng khoán niêm yết
được trích lập theo quy định tại Thông
tư 13/2006/TT-BTC Khi giá thị trường tăng lên, lợi nhuận
sẽ được bù trừ với, nhưng không được vượt quá khoản dự phòng đã được trích lập trước đó Phần
Trang 7chênh lệch sẽ không được ghi là thu
nhập cho tới khi chứng khoán được bán
Tại CTCP Dịch vụ tổng hợp Sài Gòn:
Dự phòng giảm giá chứng khoán niêm yết được lập dựa trên quy định hiện hành do Bộ Tài
chính ban hành Dự
Trang 8phòng sẽ được
hoàn nhập khi có sự tăng lên sau đó của giá trị có thể thu hồi
do sự kiện khách quan xảy ra sau khi khoản dự phòng được trích lập Dự phòng hoàn nhập trong phạm vi không làm giá trị ghi sổ của khoản đầu tư vượt quá giá trị ghi sổ
Trang 9của khoản đầu tư này khi giả định không có khoản thu nhập dự phòng nào
đã được trích lập trước đó
Tại Ngân hàng TMCP Á châu
(ACB) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Thương Tín (STB):
Chứng khoán kinh
Trang 10doanh ban đầu
được ghi nhận theo giá thực tế mua chứng khoán (giá gốc) Sau đó, các chứng khoán này được ghi nhận theo giá gốc trừ dự
phòng giảm giá chứng khoán Dự phòng được lập cho các chứng khoán kinh doanh được tự
Trang 11Điều quan trọng nhất nhà đầu tư cần hiểu
là việc trích lập hay hoàn nhập dự phòng
đầu tư tài chính chỉ có ý nghĩa tại thời
điểm báo cáo và đều là những con số dự
tính Thị trường luôn thay đổi và các con
số dự tính sẽ thay đổi theo Tuy nhiên,
những con số dự tính này cũng rất có ý
nghĩa để các nhà đầu tư dự đoán bức tranh kết quả kinh doanh của các DN có đầu tư tài chính theo diễn biến của TTCK
Ông Phạm Kinh Luân, Trưởng bộ phận Phân tích Công ty Chứng khoán Kenaga
Về việc trích dự phòng và hoàn nhập dự phòng, chúng ta cần phân biệt 2 trường hợp:
do mua - bán trên thị trường và khi có
sự suy giảm giá trị của các chứng khoán kinh doanh này
Trang 12Thứ nhất, đối với quỹ đầu tư, quy định hiện hành yêu cầu loại hình doanh nghiệp này hạch toán tài sản theo giá thị trường chứ không phải theo giá gốc Với các DN còn lại, việc hạch toán thực hiện theo giá gốc Trong trường hợp giá thị trường xuống dưới giá gốc thì công ty phải thực hiện trích lập dự phòng cho các tài sản này Tuy nhiên, pháp luật hiện hành không có quy định nào hướng dẫn về việc khi giá trị tài sản tại các DN tăng lên theo giá thị trường thì DN được hạch toán khoản hoàn nhập
dự phòng vào kết quả kinh doanh trong kỳ
Chính thực tế chưa có quy định hướng dẫn, nên tại mỗi DN, việc hạch toán khoản hoàn nhập dự phòng sẽ được hiểu và làm theo những cách khác nhau Theo tôi được biết, vừa qua, cơ quan quản lý mới chỉ có văn bản cho phép các công ty trong ngành điện được hạch toán theo giá thị trường Các công ty
Trang 13khác, giá thị trường của các tài sản nếu có tăng cũng chưa có quy định nào hướng dẫn hoàn nhập Khoản lãi (nếu có) chỉ là thực khi DN hoàn tất việc bán các tài sản này
Trên TTCK, thông tin về việc Tổng công ty Tài chính cổ phần dầu khí Việt Nam (PVF) kỳ vọng khoản hoàn nhập dự phòng từ nguồn dự phòng đầu tư tài chính lên tới 1.800 tỷ đồng (trích tại thời điểm cuối năm 2008, khi VN-Index là 315 điểm) đã gây chú
ý trong giới đầu tư Tuy nhiên, điều khiến nhiều người băn
khoăn là khoản hoàn nhập này, nếu có, sẽ đến từ đâu và là bao nhiêu? Báo cáo tài chính kiểm toán của PVF tại thời điểm
31/12/2008 chỉ cho biết, đối với chứng khoán kinh doanh, Tổng công ty dự phòng 78 tỷ đồng trong tổng số vốn gốc 114 tỷ đồng đầu tư; Công ty dự phòng cho chứng khoán sẵn sàng để bán là
92 tỷ đồng (trên tổng số giá trị sổ sách là 180 tỷ đồng); dự
Trang 14phòng cho góp vốn đầu tư dài hạn là 32 tỷ đồng và dự phòng rủi
ro cho các tài sản có nội bảng khác 1.570 tỷ đồng Ngoài ra, Công ty có một số khoản mục dự phòng khác trong lĩnh vực tín dụng
Theo tôi, trong khi chế độ hạch toán, kế toán của Việt Nam vẫn
để ngỏ việc hoàn nhập dự phòng đầu tư tài chính tại các DN nói chung thì mỗi DN, khi đưa ra những con số hoàn nhập dự
phòng vào các thời điểm kết toán quý, bán niên hay năm, cần
có sự giải thích rõ cho nhà đầu tư hiểu căn cứ và nguồn gốc của các khoản hoàn nhập này là từ đâu Nhà đầu tư khi tiếp nhận thông tin về khoản hoàn nhập dự phòng tại DN cũng cần tìm hiểu rõ về cấu trúc các khoản dự phòng rủi ro được trích lập trước đó Chỉ có như vậy mới tránh được những ảo tưởng
không đáng có của một bộ phận nhà đầu tư về lợi nhuận DN