Một số giáo viên chỉ coi trọng dạy lý thuyết về một kiểu bài tập làm văn chứ cha chú trọng đến việc dạy tập làm văn viết Cụ thể là ra đề, chấm bài, trả bài.. Xét thấy tầm quan trọng của
Trang 1Một số kinh nghiệm về phơng pháp dạy tập làm văn viết ở trờng PTCS
A Đặt vấn đề.
Từ lâu chúng ta quá coi trọng lý thuyết, ít chú ý đến mặt thực hành Đồng thời do trình độ giảng dạy của giáo viên cha cao, cha đều nhau Một số giáo viên chỉ coi trọng dạy lý thuyết về một kiểu bài tập làm văn chứ cha chú trọng đến việc dạy tập làm văn viết (Cụ thể là ra đề, chấm bài, trả bài) Thậm chí có giáo viên ra
đề một cách tuỳ tiện, không chú ý đến tính thẩm mỹ, tính khoa học, tính t tởng giáo dục Có giáo viên lại chấm bài một cách hời hợt không có đáp án biểu điểm, lại có giáo viên trả bài cho xong chuyện chứ không chú ý đến các khâu nhận xét bài làm, chữa các lỗi học sinh mắc phải Dẫn đến hậu quả là học sinh không đạt yêu cầu kỹ năng viết một bài làm văn Cụ thể các em bị hạn chế về chính tả, ngữ pháp, diễn đạt, t duy Do đó, nhiệm vụ giáo dục, giáo dỡng và rèn luyện kỹ năng qua môn văn bị hạn chế
Xét thấy tầm quan trọng của việc dạy tập làm văn viết là nó góp phần làm củng cố tri thức mà học sinh đợc lĩnh hội từ các phân môn giảng văn, từ ngữ, ngữ pháp cả những tri thức về đời sống, đồng thời nó giáo dục t… tởng, tình cảm, thế giới quan, nhân sinh quan và rèn luyện kỹ năng viết văn cho học sinh Cũng thông qua tập làm văn viết, giáo viên có thể đánh giá, kiểm tra đợc mọi phơng diện t t-ởng, tri thức, vốn sống và kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh Từ đó có tác động trở… lại để thực hiện đợc nhiệm vụ giáo dục rèn luyện kỹ năng có hiệu quả cao hơn: Chính vì vậy trong bài viết này tôi muốn trình bày một số kinh nghiệm nhỏ bé của mình về phơng pháp dạy văn học viết ở trờng PTTH – CS
B Phơng pháp giảng dạy cụ thể tập làm văn viết.
Đây là một bớc cuối cùng của một quá trình tự nắm lý thuyết, rèn luyện các thao tác kỹ năng làm văn đến làm bài văn hoàn chỉnh Làm bài văn viết là hình thức học sinh tự vận dụng tổng hợp kiến thức văn học, tiếng việt, xã hội để sáng… tạo, để tự trình bày khả năng học văn, làm văn của mình Qua đó giáo viên có thể
đánh giá sự tiến bộ của học sinh, rút kinh nghiệm cho quá trình dạy tập làm văn
Có hai hình thức làm bài văn viết là làm ở lớp và làm ở nhà
Trang 2- Bài văn viết ở lớp: Có thời gian hạn chế, có không khí và môi trờng kích thích sự hứng thú, sáng tạo của học sinh
- Bài văn viết ở nhà: Thời gian không bị hạn chế, thông thờng giáo viên ra thêm bài cho học sinh làm ở nhà Muốn có phơng pháp dạy tập làm văn viết trớc hết ta phải hiểu:
+ Thế nào là tập làm văn viết
+ Các khâu cơ bản của việc dạy tập làm văn viết
+ Phơng pháp dạy từng khâu cơ bản
I Thế nào là tập làm văn viết.
Tập làm văn viết là một bộ phận thực hành quan trọng ở trờng phổ thông, là quá trình học sinh vận dụng kiến thức tổng hợp về văn để giải quyết một vấn đề
cụ thể nhằm khẳng định tính chân lý của vấn đề, để thuyết phục ngời đọc, ngời nghe tin theo chân lý đó Từ đó giáo viên rèn luyện cho học sinh kỹ năng t duy,
kỹ năng sáng tạo
- Đặc điểm của ngôn ngữ viết cần chú ý: Chính tả phải chuẩn mực, dùngtừ phải chính xác, phải chọn lọc và có sức gợi tả Ngữ pháp phải rõ ràng, chính xác Diễn đạt lập luận phải chặt chẽ, trôi chảy và linh hoạt, bố cục kết cấu phải rõ ràng, bài viết phải có mở đầu và kết thúc, các phần, các đoạn, các ý phải rõ ràng
và giữa chúng phải có các mối quan hệ lôgíc
Dựa vào các đặc điểm trên ta nhận thấy ngôn ngữ viết có những nét khác ngôn ngữ nói Ngôn ngữ nói không yêu cầu về chính tả, nhng lại yêu cầu về phát
âm Khi nói chú ý đến phản xạ của ngời nghe để điều chỉnh tốc độ và phơng pháp diễn đạt Do sự khác nhau giữa văn nói và văn viết nên phơng pháp giảng dạy tập làm văn nói và tập làm văn viết cũng nh hình thức giữa chúng có sự khác nhau
II Các khâu cơ bản của quá trình dạy tập làm văn viết.
Quá trình dạy tập làm văn viết gồm 3 khâu cơ bản sau đây:
1 Khâu ra đề
2 Khâu chấm bài
3 Khâu trả bài
III Phơng pháp dạy từng khâu cơ bản.
1 Phơng pháp ra đề: Đây là công việc chủ yếu của ngời giáo viên.
- Đề tập làm văn là gì? và tầm quan trọng của nó nh thế nào?
Trang 3Đề tập làm văn đối với học sinh cũng là sự thử thách, đánh giá về kiến thức,
kỹ năng, t duy, tinh thần thái độ học tập sau một phần, một chơng, một học kỳ, một năm học…
Vì vậy đề tập làm văn phải đảm bảo những yêu cầu chung đó là yêu cầu về hình thức và yêu cầu về nội dung
- Về nội dung: Tức là yêu cầu về thể loại:
Đề bài là cầu nối giữa tri thức tiếp nhận và tri thức thể hiện Đó là những tri thức mà giáo viên truyền thụ học sinh nhận thức đợc Đề bài tập làm văn nó thử thách học sinh trên nhiều mặt về t tởng, tình cảm, kỹ năng Do vậy ra đề bài nó…
có một tầm quan trọng rất lớn Cho nên việc ra đề bài tập làm văn là một quá trình tìm tòi và sáng tạo Ra đề bài tập làm văn đòi hỏi phải đảm bảo các yêu cầu sau: Tính t tởng, tính giáo dục, tính khoa học và s phạm, tính thẩm mỹ
a Đề tập làm văn phải có tính t tởng cao, tính giáo dục tốt:
- Tính t tởng của đề tập làm văn thể hiện ở tác dụng giáo dục là sự tác động
đến tâm t tình cảm của các em học sinh, giáo dục tình yêu quê hơng đất nớc, khát vọng giải phóng con ngời, bồi dỡng t tởng tình cảm, đạo lý, lẽ sống để mỗi học… sinh khi làm bài tự đối chiếu, so sánh với chính mình và hớng tới những giá trị của cái chân – thiện – mỹ
- Tính t tởng trong đề bài tập làm văn còn thể hiện: Nó đề cập đến những khía cạnh cụ thể của tình cảm đạo đức con ngời mà xã hội chủ nghĩa, cũng có thể
đề cập đến những nét cơ bản, những điểm mấu chốt trong tác phẩm
* Yêu cầu cụ thể:
- Đề tập làm văn cần phải đề cập đến những vấn đề liên quan đến yêu cầu mục tiêu giáo dục của nhà trờng XHCN
- Đề bài yêu cầu đề cập những vấn đề đòi hỏi học sinh phải vận dụng lý luận, vậndụng quan điểm vô sản để khẳng định hay phủ định những mặt tốt hay mặt hạn chế trong đời sống, trong tác phẩm văn học
b Đề bài tập làm văn phải đảm bảo tính khoa học và s phạm.
Đề bài tập làm văn có tính khoa học sẽ cótác dụng củng cố và hệ thống hoá kiến thức, phát huy đợc tính tích cực, tính sáng tạo của học sinh trong làm bài
- Tính khoa học và s phạm của đề tập làm văn thể hiện ở chỗ:
+ Vấn đề mà đề bài đa ra phải nằm trong chơng trình văn học mà học sinh
đợc học
Trang 4+ Đề bài phải bám sát với trình độ học sinh và mang lại hứng thú sáng tạo
Đề bài là một đề toán đa cho học sinh giải vì thế phải phù hợp với trình độ học sinh, phải phù hợp với chơng trình, phải rõ ràng, chính xác
+ Về hình thức của đề văn cũng phải thể hiện tính khoahọc nghĩa là câu chữ, kết cấu, kiểu dạng đề phải khoa học rõ ràng, chính xác, lập luận phải chặt… chẽ, tránh tuỳ tiện, cẩu tha, nhầm lẫn và tránh nhận thức mơ hồ
c Đề tập làm văn phải có tính thẩm mỹ:
Một đề tập làmvăn có tính thẩm mỹ sẽ có khả năng gây hứng thú cảm xúc
để học sinh làm bài, kích thích ý muốn sáng tạo nghệ thuật của học sinh Học sinh sẽ có ý thức trau chuốt từng lời hay ý đẹp trong bài học của mình
Tính thẩm mỹ của đề tập làm văn thể hiện ở nội dung và hình thức
+ Về nội dung: Nội dung phải trong sáng lành mạnh gây đợc những xúc cảm hứng thú làm bài Nếu ra đề bài về chính trị xã hội thì phải đề cập đến vấn đề nhiều ngời quan tâm có ý nghĩa thiết thực Nếu ra đề bài văn học nghệ thuật thì cần quan tâm đến vấn đề mấu chốt, những giá trị cơ bản của tác phẩm, tác giả hoặc là giai đoạn Nên ra những đề bài hớng các em phân tích những giá trị nghệ thuật của tác phẩm để giúp các em hớng nổ lực sáng tạo khai thác đề tài
+ Về hình thức: Đề tài phải đảm bảo tính thẩm mỹ, ngôn ngữ phải rõ ràng,
dễ hiểu, diễn đạt phải trong sáng, trôi chảy, lập luận phải chặt chẽ
Tóm lại: Nội dung của việc ra đề chủ yếu là tìm hiểu nghiên cứu tính chất
của một đề bài tập làm văn để học sinh làm bài Đây là một công việc khó khăn, phức tạp, sáng tạo nghiêm túc của ngời giáo viên Do đó, ngời giáo viên phải ra đề một cách chu đáo và phải đảm bảo đợc ba tính chất trên Nghĩa là một đề tập làm văn phải chính xác về nội dung, mẫu mực trong diễn đạt, gợi cảm hứng sáng tạo cho học sinh, xác định sự lựa chọn cho tài liệu và cách thức làm bài cũng nh văn phong, góp phần hình thành nhân cách của ngời học sinh – ngời làm bài văn
Ra đề tập làm văn cũng chính là tạo tình huống giao tiếp rất cụ thể, trực tiếp đối với học sinh Có khi đề ra chỉ là một tiêu đề, một câu ca dao cần bình giảng, một ý kiến nào đó cần đợc làm sáng tỏ Ng… ời giáo viên ngữ văn phải rất
am hiểu và thành thạo trong việc ra đề văn Nhng cho dù đề đợc cấu tạo nh thế nào, chúng ta vẫn thấy một đề tập làm văn thờng có hai phần:
* Phần thứ nhất: Nội dung đề bài
Trang 5Phần này có ý nghĩa quan trọng, gợi ý và định hớng nội dung làm bài cho học sinh giúp học sinh trả lời câu hỏi, viết cái gì? (Nội dung) Phần nội dung của một đề bài văn không thể thiếu đợc, có điều nội dung ấy đợc thể hiện ra nh thế nào, ở dạng thức nào? Yêu cầu về nội dung của đề bài có thể là một câu thơ, một câu ca dao, một lời dẫn
Ví dụ: Đọc “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố nhà văn Nguyễn Tuân có nhận xét:
Ngô Tất Tố đã xui ngời nông dân nổi loạn
Dựa vào đoạn “Tức nớc vỡ bờ” (Ngữ văn 8 tập I) và những hiểu biết của
em về Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt đèn” hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
ở đề văn trên thì nội dung có ngay trong câu nói của Nguyễn Tuân Có những đề văn mà yêu cầu nội dung không đợc thể hiện rõ ràng trong câu chữ của
đề
Ví dụ: Hình ảnh Tiếng gà tra trong bài thơ “Tiếng gà tra” của Xuân Quỳnh
(Văn 7 tập I)
Những đề văn nh thế có ngời gọi là đề “Chìm”, “Chìm” về nội dung, về thể
loại Những đề văn thuộc dạng này sẽ khó đối với học sinh, học sinh phải huy…
động vốn kiến thức, những năng lực t duy vừa trừu tợng, khái quát vừa cụ thể, mới
hiểu đợc bao quát yêu cầu nội dung của đề ra Học sinh phải “Giải mã” những thông tin trong cấu trúc “Chìm” ấy để xác định phạm vi, giới hạn về nội dung mà
đề yêu cầu, nghĩa là tìm ý cho đề văn
* Phần thứ hai: Giới hạn yêu cầu làm bài
Sau khi xác định yêu cầu nội dung của đề văn thì giới hạn đề văn cũng đợc xác định Giới hạn yêu cầu làm bài là những giới hạn về thể loại (Kể, tả, chứng minh, giải thích, phân tích ) Giới hạn về t… liệu (Phạm vi t liệu ở đâu, mức độ nào) Giới hạn về mục đích (Biểu dơng hay phê phán, ủng hộ hay bác bỏ, khuyên nhủ thuyết phục hay mệnh lệnh ) Những để có giới hạn đ… ợc xác định dễ dàng trực tiếp
Ví dụ: Bằng việc phân tích những đoạn trích trong Truyện Kiều mà em đã
đợc học, đợc đọc hãy cho biết thái độ của Nguyễn Du đối với ngời phụ nữ trong xã hội cũ
Với đề này thì mọi giới hạn đều rõ ràng Chỉ có phần nội dung là học sinh phải tìm ra thái độ của Nguyễn Du đối với thân phận ngời phụ nữ
2 Chấm bài tập làm văn.
Trang 6a Tầm quan trọng của việc chấm bài.
Chấm bài là công việc có nhiều phức tạp và khó khăn so với các khâu trên
ở đây cờng độ lao động của ngời giáo viên đợc huy động tới mức cao nhất Chấm bài là khâu quan trọng, là nhân cách của ngời thầy trớc nhân cách học sinh Trong khi chấm bài thầy là ngời trực tiếp lắng nghe (Bằng văn bản) những lời thủ thỉ tâm tình, những băn khoăn xao động của học sinh cũng nh niềm vui, nỗi buồn của các học sinh Bài viết là tâm huyết, là tình cảm là mảnh đời sống tinh thần của các em
Chấm bài là điều kiện thuận lợi để giáo viên thực hiện việc giáo dục, giáo dỡng và rèn luyện kỹ năng Vậy khi chấm bài giáo viên phải có thái độ nh thế nào?
b Thái độ của giáo viên khi chấm bài.
Thầy giáo khi chấm bài phải có một thái độ khách quan, vô t, công bằng và bình tĩnh để đánh giá đúng chất lợng từng bài của từng học sinh Một ngời thầy có tâm huyết, có bản lĩnh cũng thể hiện những phẩm chất trong việc chấm bài cho học sinh, khi chấm bài giáo viên cần có tinh thần trách nhiệm và thơng yêu học sinh Gặp lỗi trong bài làm của học sinh, giáo viên phải tìm cách sữa chữa, khắc phục không nên đổ lỗi cho lớp dới Mỗi bài làm là những cố gắng của học sinh, giáo viên phải tôn trọng những cố gắng đó Phải kịp thời biểu dơng, khuyến khích những tiến bộ của học sinh Giáo viên phải có thái độ khách quan để nhìn nhận sáng suốt đúng đắn quá trình thực hiện yêu cầu đề bài tập làm văn của học sinh phải thật sự công bằng khi cho điểm Không quá dễ dãi cũng đừng quá khắt khe
Dễ dãi sẽ đánh giá kết quả học sinh không thực chất, còn khắt khe dễ làm học sinh bi quan
c Phơng pháp và quá trình chấm bài.
* C1: Bớc chuẩn bị: Trớc khi chấm bài chúng ta phải nắm đợc ba nhiệm vu cơ bản sau:
- Nắm đợc mục đích, yêu cầu của đề bài Đọc lại một số t liệu phục vụ hoặc
có liên quan đến đề bài để khảo sát cho hết kiến thức và t liệu học sinh vận dụng
- Vạch đáp án biểu điểm: Đáp án một đề bài tập làm văn là cụ thể hoá yêu cầu lý tởng của một bài làm văn đối với một đề tập làm văn Dựa vào đó giáo viên
đánh giá một bài làm của học sinh một cách chính xác, đáp án gắn liền với biểu
Trang 7điểm Trên cơ sở đáp án, mà vạch biểu điểm cho thích hợp Đáp án biểu điểm rõ ràng chính xác thì việc chấm bài mới chính xác rõ ràng
* Cách lập biểu điểm
- Căn cứ vào mục đích yêu cầu của đề bài
- Căn cứ vào bài làm thực tế của học sinh
Một đáp án gồm có các phần sau:
+ Yêu cầu về nội dung
+ Yêu cầu về hình thức
- Nội dung đáp án: Giải quyết vấn đề gì, từng phần đề cập đến ý gì, phần thân bài là hệ thống ý lớn, ý nhỏ nh thế nào? Học sẽ đi theo các ý từ luận điểm,
đến luận cứ, luận chứng
ứng với yêu cầu nôi dung là điểm số của phần nội dung bài làm
- Hình thức: Gồm bố cục, kết cấu, diễn đạt, chuyển đoạn, chuyển ý, yêu cầu về chữ viết, chính tả và cách trình bày…
- Thang điểm: Dựa vào từng phần trên của đáp án mà vạch thang điểm cho thích hợp, có thể định ra thang điểm 10 bậc mà định ra các bậc điểm
* Vạch biểu mẫu ghi t liệu chuẩn bị cho giờ trả: Trả bài liên quan đến chấm bài, vì vậy khi chấm bài giáo viên cần vạch biểu mẫu ghi những sai sót mà học sinh mắc phải
- Biểu mẫu gồm các phần sau:
+ Lỗi về kiến thức t tởng
+ Lỗi về diễn đạt, dùng từ
+ Lỗi về chính tả
+ Lỗi về trình bày…
Trong quá trình chấm biểu mẫu này để sẵn bên cạnh Gặp lỗi nào ghi ngay vào ô của lỗi âý (Ghi nguyên văn lỗi của học sinh) đồng thời ghi cụ thể tên của học sinh mắc lỗi
* C2: Chấm bài:
Sau khi có biểu điểm và đáp án chấm bài, giáo viên tiến hành chấm từngbài một, theo dõi tiến trình làm bài của học sinh
* Nội dung làm bài của học sinh đợc đánh giá trên các mặt sau:
Chủ đề, t tởng và kiến thức Đó là ba phơng diện của nội dung làm bài
Trang 8Chủ đề của bài văn là vấn đề trung tâm, là yêu cầu cơ bản mà đề tập làm văn đặt ra Chủ đề bao trùm nhất quan trọng trong toàn bài Tuy vậy do trình độ t duy của học sinh cha cao cho nên các em cha phải lúc nào cũng thể hiện đúng chủ
đề bài văn Do vậy giáo viên phải khảo sát toàn bài không nên căn cứ vào từng phần có nh vậy mới đánh giá một cách chính xác việc học sinh làm bài đúng hay sai đề
T tởng của học sinh vừa biểu hiện trong xu hớng chủ đề của bài văn, đồng thời thể hiện trong những câu văn có khi riêng lẻ Giáo viên cần phải biết thực chất những t tởng của học sinh cùng những lời phát biểu của các em
Học sinh làm bài rất tự do, có thể vợt ra ngoài những dự kiến của giáo viên,
có thể học sinh hiểu ý mà diễn đạt cha đợc, có thể học sinh chuyển đổi hệ thống luận điểm, luận cứ; có thể học sinh có những ý kiến riêng, ngợc lại Những bài làm ấy, những tình huống ấy đòi hỏi thầy phải rất tinh nhạy, mẫn cảm, đoán định
đợc suy nghĩ của học sinh để “Thởng” và “Phạt” cho đúng Bắt mạch“ ” cho
đúng Vì vậy có nhiều khi thầy phải “Đẩy” bài văn ra mà suy ngẫm và quyết định
điểm số
* Hình thức bài làm của học sinh gồm:
+ Kiểu bài: Khi chấm giáo viên cần chú ý xem bài làm đã đúng với kiểu bài
ra cha, xem chỗ nào cần phải củng cố bổ sung về lý thuyết kiểu bài đó
Cần phê bình những học sinh lý thuyết một đờng mà làm bài một nẻo, khuyến khích những học sinh làm bài đúng thể loại Đối với những bài không ấn
định loại kiểu thì giáo viên cần tập dợt cho học sinh trớc đó và có yêu cầu rộng rãi
đối với học sinh
+ Bố cục bài văn: Bố cục hay kết cấu bài văn thể hiện cách nhận thức và triển khai giải quyết vấn đề Do đó một yêu cầu quan trọng là bất kỳ một bài văn nào cũng phải có bố cục hợp lý
Khảo sát bố cục là xem ý kiến của học sinh trình bày theo một trình tự nào, có mạch lạc, có hợp lý không?
Khảo sát bố cục cần kết hợp với khảo sát nội dung không nên chỉ dừng lại
ở hình thức bố cục Nh vấn đề nh mở bài, chuyển ý, chuyển đoạn đều đợc coi thuộc phạm vi bố cục
Trang 9+ Ngôn ngữ bài văn: Đây là phơng diện phức tạp, phong phú đòi hỏi giáo viên cần phải khảo sát kỹ lợng, khảo sát ngôn ngữ trong bài tập làm văn bao gồm nhiều mặt: Chính tả, từ ngữ, ngữ pháp, cách trình bày…
+ Chính tả: Cần phê phán và sữa chữa những chỗ học sinh phạm lỗi trên cơ
sở dựa vào chuẩn chính tả hiện nay
+ Từ ngữ: Học sinh phạm lỗi dùng từ sai, không chọn lọc, giáo viên cần phải phân tích nguyên nhân và hớng dẫn các em sử dụng từ trong sáng và chính xác
+ Ngữ pháp: Giáo viên chọn những câu sai của học sinh phân tích những chỗ sai để từ đó giúp các em chữa lại và viết câu đúng
* Bớc đi cụ thể: (Cách chấm) Trình tự chấm một bài văn gồm ba bớc:
- Đọc một lợt cả bài của học sinh để có cái nhìn tổng quát, sau đó đọc thong thả, tìm từng lỗi, gặp lỗi nào ghi vào cột lập biểu mẫu ghi t liệu
Sửa chữa lỗi: Với mỗi học sinh cần chú ý chữa lỗi cơ bản hay còn mắc Khi chữa lỗi cho học sinh giáo viên cần ghi ký hiệu hoặc ghi bên lễ để học sinh tiếp tục chữa Tránh gạch xoá, tránh ghi dài dòng ở ngoài lề trang giấy
Cuối cùng ghi lời phê và cho điểm (ở cột cho điểm và lời phê mà học sinh giành cho giáo viên) lời phê tổng kết là lời phê chung những u điểm, khuyết điểm của học sinh, là sự đánh giá của giáo viên về bài làm của học sinh cả về nội dung lẫn hình thức Vì thế, lời phê phải đầy đủ thích hợp với thực chất toàn bài Lời phê phải ngắn gọn dễ hiểu, có thể dùng câu tĩnh lợc chủ ngữ, lời phê phải chân thực không gay gắt, phải có tác dụng giáo dục và nâng đỡ học sinh Lời nhận xét và
điểm số phải trùng khớp, không “Khập khiểng” Chữ viết trong lời phê phải rõ
ràng, câu văn phải đúng ngữ pháp
- Có sổ lu điểm số, lu những dấu hiệu tiến bộ hay kém đi của từng học sinh Ghi những đặc điểm nổi bật (Đặc biệt) của bài làm khá giỏi hay yếu đi Để theo… dõi quá trình học tập của các em
3 Quá trình trả bài.
a Soạn giáo án trả bài tập làm văn:
- Giáo viên ghi nguyên văn đề bài trong giáo án, ghi rõ ngày tháng năm làm bài và bài số mấy
Ghi mục đích yêu cầu trọng tâm của giờ trả bài, ghi giống mục đích yêu của một tiết lên lớp giảng Mục đích yêu cầu của giờ trả là kết hợp mục đích yêu
Trang 10cầu của đề bài với thực tế bài làm của học sinh mà định ra mục đích giờ trả cho giờ tập làm văn (Giáo dục, giáo dỡng và rèn luyện kỹ năng)
- Hớng dẫn tìm hiểu đề và yêu cầu làm bài
Giáo viên hớng dẫn sọc sinh xác định yêu cầu đề ra và trọng tâm của đề
- Nhận xét kết quả làm bài của cả lớp:
Ưu điểm, khuyết điểm về nội dung, hình thức, kết quả điểm số Khi nêu kết quả điểm số cần phân loại tỷ số tốt, khá, trung bình, yếu
- Phân tích sữa chữa nội dung và hình thức Đây là bớc quan trọng nhất của giờ trả bài tập làm văn
- Củng cố, đọc một số bài khá, đọc cả bài yếu sau đó phát bài cho học sinh
b Trả bài tập làm văn trên lớp:
Không nên xem nhẹ tiết trả bài để rồi thực hiện một cách qua loa, chiếu lệ Mỗi lần trả bài là một lần học sinh tự nhìn lại mình trong kỷ năng làm văn, trong
sự tiến bộ hay không tiến bộ trong học tập
Yêu cầu trong giờ trả bài phải làm nổi bật mục đích yêu cầu đảm bảo nguyên tắc từ trực quan đến t duy
Khi thực hiện tiết trả bài, giáo viên tiến hành công việc nh sau:
- Ghi lại đề bài lên bảng
- Hớng dẫn học sinh tìm hiểu đề: Xác định nội dung, yêu cầu của đề (thể loại, t liệu, phong cách viết) hớng làm bài
- Lập dàn ý sơ lợc cho đề văn để học sinh theo dõi
- Nhận xét, đánh giá kết quả làm bài
+ Nhận xét chung
+ Ưu điểm: (Nội dung, hình thức)
+ Khuyết điểm (Nội dung, hình thức)
+ Nhận xét riêng (Cá biệt) nếu có đối với những bài thật xuất sắc hoặc thật kém
- Đọc những đoạn văn hay, những bài viết hay để lớp học tập và những
đoạn văn còn yếu kém để cả lớp rút kinh nghiệm
Giáo viên không nên nêu nhận xét một cách căng thẳng, gay gắt đối với những bài làm yếu kém, không đợc xúc phạm đến nhân cách học sinh Phải động viên và khuyến khích học sinh qua lời nhận xét đánh giá