BÁO CÁO ĐỀ TÀI “TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG CỤ CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI ĐẾN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BA SA CỦA VIỆT NAM” docx

“TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG CỤCHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI ĐẾN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BA SA CỦA VIỆT NAM” GV hướng dẫn: GS.TS Đỗ Kim Chung 5.. MỞ ĐẦU1.1 Tính cấp thiết của vấn đề n

“TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG CỤ

CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI ĐẾN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BA SA CỦA VIỆT NAM”

GV hướng dẫn: GS.TS Đỗ Kim Chung

5 Nguyễn Duy Hưng

6 Lê Thu Hương

7 Nguyễn Thị Lan

BỐ CỤC

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.3 Phạm vi nghiên cứu

PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp thu thập thông tin

2.2 Phương pháp phân tích thông tin

2.3 Các khái niệm, định nghĩa liên quan

PHẦN 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Tình hình sản xuất và xuất khẩu cá tra, cá ba sa của Việt Nam

3.2 Tác động của các công cụ chính sách thương mại đến mặt hàng cá tra,

cá ba sa

3.3 Tác động của công cụ chính sách thương mại đến thị trường XK cá tra,

cá ba sa

3.3.1 Tác động của thuế đến thị trường XK cá tra, cá ba sa

3.3.2 Tác động của hàng rào phi thuế quan đến thị trường XK cá tra, ba sa 3.3.3 Tác động của hàng rào kĩ thuật đến thị trường XK cá tra, cá ba sa

3.4 Một số đề xuất đối với xuất khẩu cá tra, cá ba sa Việt Nam

PHẦN 4 KẾT LUẬN

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

- Thủy sản là mặt hàng xuất khẩu truyền thống của Việt Nam

- Cá tra, cá ba sa là mặt hàng chiếm giá trị XK cao

- Là mặt hàng được ưa thích đối với nhiều thị trường trên thế giới kể cả các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nga

- Tuy nhiên, việc xuất khẩu cá tra, cá ba sa của Việt Nam phải đương đầu với rất nhiều thách thức của các rào cản thương mại

=> Tìm hiểu tác động của các công cụ chính sách

thương mại đến thị trường xuất khẩu cá tra, cá

Mục tiêu cụ thể

- Tình hình sản xuất và xuất khẩu

- Tác động của

các công cụ chính sách

- Đề xuất giải

pháp

Mục tiêu chung

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.3 Phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi nội dung:

Tập trung phân tích ba công cụ chính sách thương mại tác động đến thị trường xuất khẩu cá tra, cá ba sa Việt Nam

+ Thuế quan

+ Hàng rào phi thuế quan

+ Hàng rào kỹ thuật

PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp thu thập thông tin

Các thông tin thứ cấp được thu thập thông qua các

website, các bài báo, tạp chí.

2.1 Phương pháp thu thập thông tin

Các thông tin thứ cấp được thu thập thông qua các

website, các bài báo, tạp chí.

2.2 Phương pháp phân tích thông tin

- Sử dụng các khái niệm, định nghĩa của các công cụ chính sách thương mại.

- Phương pháp so sánh: so sánh sự tác động của các công

cụ chính sách thương mại TTXK cá tra, cá ba sa Việt Nam.

- Phương pháp chuyên gia chuyên khảo

2.2 Phương pháp phân tích thông tin

- Sử dụng các khái niệm, định nghĩa của các công cụ chính sách thương mại.

- Phương pháp so sánh: so sánh sự tác động của các công

cụ chính sách thương mại TTXK cá tra, cá ba sa Việt Nam.

- Phương pháp chuyên gia chuyên khảo

2.3 Các khái niệm, định nghĩa liên quan

PHẦN 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Tình hình sản xuất cá tra, cá ba sa VN

Trong đó, 1.133ha diện tích cá tra đã thu hoạch

DIỆN TÍCH

4/2009 đạt mức cao nhất kể từ đầu năm, với khối lượng đạt 46.200 tấn, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm

2008

3.1 Tình hình sản xuất cá tra, cá ba sa VN

3.2 Tình hình xuất khẩu cá tra, cá ba sa

da trơn”

Số lượng

và kim ngạch xuất khẩu cá tra mở rộng đến

65 nước.

“cuộc chiến cá

da trơn”

“cuộc chiến cá

da trơn”

Kim ngạch xuất khẩu

cá tra đạt

974 triệu USD và

có mặt trên 98 quốc gia

Thị trường xuất

khẩu cá basa là

110 quốc gia và vùng lãnh thổ

Nội dung của POR6

- Thứ nhất: Trong số 12 DN xuất khẩu cá tra của Việt Nam

có mức thuế chuyên biệt (từ 0% – 0,52%), sẽ có khoảng 5 – 6 DN phải chịu mức thuế chống bán phá giá cao ngất ngưởng

- Thứ hai: Hải quan Mỹ sẽ thu trước tiền thuế này theo dạng ký quỹ.

- Thứ ba: Những DN khác không tham gia đợt xem xét trên vẫn phải chịu mức thuế suất toàn quốc là 63% (tương đương 2,11 USD/kg)

3.3 Tác động của công cụ chính sách thương mại đến thị trường XK cá tra, cá ba sa

3.3.1 Tác động của thuế đến thị trường XK

cá tra, cá ba sa

* Ngày 8/9/2010, DOC đã công bố kết quả sơ

bộ đợt xem xét thuế chống bán phá giá cá tra lần thứ 6 (POR6), giai đoạn từ ngày 1/8/2008 đến 31/7/2009)

* Tác động khó khăn của thuế bán phá giá

- Làm giảm kim ngạch xuất khẩu cá tra, ba sa sang thị trường Mỹ (20% - 10%)

- Làm giảm lợi thế cạnh tranh của sản phẩm

cá tra, cá ba sa

3.3.1 Tác động của thuế đến thị trường

XK cá tra, cá ba sa

* Tác động tiêu cực của thuế bán phá giá

- Các nhà nhập khẩu cá tra, ba sa ngưng ký kết hợp đồng với doanh nghiệp Việt Nam.

- Dự báo giá cá tra, cá ba sa từ nay đến cuối năm và sang đến hết quý I năm 2011 có xu hướng giảm dần

- Giá nhập khẩu trung bình của cá tra Việt Nam vào thị trường Mỹ giảm

1/10/2009 : Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA) đã chính thức có hiệu lực: trên 86% hàng nông sản, thuỷ sản của Việt Nam được hưởng

ưu rất lớn về thuế, trong đó các mặt hàng tôm đã

* Tác động tích cực của thuế bán phá giá

- Việc ban hành thuế bán phá giá đã làm cho tên tuổi cá tra, cá ba sa trở nên nổi tiếng

- Hiện nay Việt Nam có 4 doanh nghiệp được DOC công bố không áp thuế chống bán phá giá hoặc có mức thuế rất thấp, gần như bằng 0%

3.3.1 Tác động của thuế đến thị trường XK

cá tra, cá ba sa

3.3.2 Tác động của hàng rào phi thuế quan đến thị trường XK cá tra, cá ba sa VN

- Năm 2001, lượng XK cá basa vào TT Mỹ tăng

lên gần 20.000 tấn sau khi HK bỏ cấm vận VN và

ký Hiệp định thương mại song phương vào tháng 12/2001

- Năm 2002 Quốc Hội Hoa Kỳ đã thông qua đạo luật giới hạn việc sử dụng tên “catfish”

=> “cuộc chiến cá da trơn” giữa Hoa Kỳ và Việt Nam

3.3.2 Tác động của hàng rào phi thuế quan đến thị trường XK cá tra, cá ba sa VN

- Sau cuộc tranh chấp tên gọi, cá tra, cá basa Việt Nam nổi tiếng không chỉ ở Hoa

Kỳ mà còn trên toàn thế giới

- Cá tra, ba sa của Việt Nam làm giá trị sản xuất cá catfish của Mỹ giảm nghiêm trọng: 1999 giá trị sản xuất là 488 triệu $,

2008 còn 410 triệu $

3.3.2 Tác động của hàng rào phi thuế quan đến thị trường XK cá tra, cá ba sa VN

2008, Hạ viện và thượng viện Mỹ ra chính sách: đổi tên cá da trơn của VN thành “catfish”

 Ngày 31-12-2010 ra QĐ 1921/QLCL-CL1: tất cả các sản phẩm chế biến từ cá tra, cá basa để xuất khẩu đều phải sử dụng tên thương mại in trên bao bì là cá basa

Việc quy định tên thương mại là basa cho các sản phẩm chế biến từ cá tra, cá basa là cần thiết

để chống lại đạo luật Farm Bill 2008 của Mỹ

3.3.3 Tác động của hàng rào kỹ thuật đến thị trường XK cá tra, cá ba sa Việt Nam

• Nếu cá tra, basa của Việt Nam nằm trong định nghĩa của catfish => SP cá tra, basa của VN phải chịu thêm một biện pháp bảo hộ mới tại TT Hoa Kỳ với các tiêu chuẩn nghiêm ngặt, tác động tiêu cực hơn so với biện pháp

áp dụng thuế chống bán phá giá

• Hải quan Mỹ nếu phát hiện lô hàng nào chứa

dư chất kháng sinh thì họ sẽ đưa tên công ty xuất khẩu vào trong một danh sách, gọi là

"black list" và đưa lên mạng cảnh cáo.

Năm 2005 Mỹ dựa vào một vài lô hàng nhỏ

có chứa dư chất kháng sinh để đe doạ trừng phạt cá tra, cá ba sa VN trên diện rộng => một kiểu hàng rào kỹ thuật mà Mỹ dựng lên nhằm tẩy chay cá da trơn của VN => cá tra, basa bị cấm xuất khẩu vào của một số bang ở Mỹ trong 5 tháng.

3.3.3 Tác động của hàng rào kỹ thuật đến thị trường XK cá tra, cá ba sa Việt Nam

3.4 Một số đề xuất đối với việc xuất khẩu cá tra, cá ba sa của VN

• Xây dựng hình ảnh cá tra và cá ba sa của Việt Nam bằng một bộ chuẩn mang tiêu chuẩn quốc tế

• Nhà XK VN cần nắm bắt các quy định và tiêu chuẩn của thị trường nước ngoài về chất lượng, kích cỡ, đóng gói, nhãn mác…

• Đẩy mạnh công tác quảng bá cá tra, cá ba sa Việt Nam bằng cách thành lập “Quỹ phát triển xuất khẩu

cá tra Việt Nam”

• Tiến hành chương trình phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm các hóa chất độc hại đối với sản phẩm XK

• Đảm bảo chất lượng sản phẩm: áp dụng tiêu chuẩn HACCP, ISO 14000, 9000

• Phát triển thị trường tiềm năng

PHẦN 4 KẾT LUẬN

• Những rào cản thương mại ngày càng trở nên chặt chẽ và đa dạng hơn, tác động mạnh mẽ đến các thị trường xuất khẩu đặc biệt là thị trường Mỹ

• Các vụ kiện phòng vệ thương mại có xu hướng gia tăng đã và gây khó khăn không nhỏ cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu cá tra và cá ba sa

• Các doanh nghiệp lúng túng trong quá trình đối phó khi xảy ra các tranh chấp thương mại

=> Các DN VN nên chủ động trong việc tìm hiểu luật pháp quốc tế, liên kết và thống nhất với nhau để đối phó với những tranh chấp thương mại xảy ra tốt

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đỗ Kim Chung, Bài giảng Chính sách nông nghiệp

2 Phạm Vân Đình, Giáo trình Chính sách nông

nghiệp, NXB Nông nghiệp, 2009

3 http://vi.wikipedia.org/wiki/thuong_mai_quoc_te

4.http://www.airseco.com/index.php?option=

com_content&view=article&id

=33:what-is-uncategorised-article&catid=31:tin-tuc&Itemid=46

5

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:mtCMRlYK2ycJ:www.kh-sdh.udn.vn/zipfiles/So19/4

6

phai-su-dung-ten-basa/45/5076885.epi