Trong nhiệt động lực học người ta gọi là tổng động năng và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật là nội năng của vật... - Vì bỏ qua tương tác các phân tử nên khí lí tưởng chỉ có động
Trang 1GIÁO ÁN GIẢNG DẠY
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Phát biểu được định nghĩa nội năng trong nhiệt động lực học
- Chứng minh được nội năng của một vật phụ thuộc nhiệt độ và thể tích
- Nêu được các ví dụ cụ thể về thực hiện công và truyền nhiệt Viết công thức tính nhiệt lượng thu vào hay tỏa ra, nêu được tên và đơn vị của các đại lượng có mặt trong công thức
2 Về kỹ năng:
- Giải thích được một cách định tính một số hiện tượng đơn giản về sự biến thiên nội năng
- Vận dụng công thức tính nhiệt lượng để giải các bài tập trong SGK và các bài tập tương tự
II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Phương pháp: diễn giải, hỏi đáp, thảo luận.
2 Phương tiện: powerpoint
III NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra bài cũ.
2 Vào bài:
Hôm nay chúng ta học chương mới chương VI: Cơ Sở Của Nhiệt Động Lực Học
Nhiệt Động Lực Học nghiên cứu về mặt năng lượng và biến đổi năng lượng
3 Tài liệu mới:
BÀI 32: NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG HOẠT ĐỘNG CỦA HS HOẠT ĐỘNG CỦA GV LƯU BẢNG
- là năng lượng có do chuyển
động
- do tương tác giữa các vật hay do
một phần của vật
- là tổng động năng và thế năng
- Các phân tử luôn luôn chuyển
động không ngừng nên các phân
tử có động năng
- Các phân tử có tương tác nên
chúng có thế năng
- Động năng phụ thuộc vào vận
tốc của các phân tử, thế năng phụ
thuộc vào khoảng cách các phân
tử
- Trong nhiệt động lực học người
Động năng của vật là gì?
Thế năng của vật có do đâu?
Cơ năng của vật là gì?
Trạng thái của các phân tử thế nào? Suy ra phân tử có động năng hay không?
Giữa các phân tử có tương tác không? Suy ra chúng có thế năng hay không?
Động năng, thế năng của phân
tử phụ thuộc gì?
Trong nhiệt động lực học, nội năng là gì?
I NỘI NĂNG:
1 Nội năng là gì?
Trong nhiệt động lực học người ta gọi là tổng động năng và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật là nội năng của vật
+ Kí hiệu: U + Đơn vị: Jun + U=f(T, V)
Trường THPT Phan Ngọc Hiển
Lớp: 10B3
Tiết:4 ngày 31/3/2010
GVHDGD: Hồ Xuân Thy Tên SV: Nguyễn Minh Tuấn MSSV: 1062649
Trang 2ta gọi tổng động năng và thế năng
của các phân tử cấu tạo nên vật là
nội năng của vật
- Đơn vị Jun
- Khi nhiệt độ tăng thì vận tốc
phân tử tăng→ động năng phân
tử tăng→ nội năng tăng.
Khi thể tích thay đổi thì lực
tương tác thay đổi→ thế năng
thay đổi→nội năng thay đổi.
- Vì bỏ qua tương tác các phân tử
nên khí lí tưởng chỉ có động năng
nên nội năng của khí lí tưởng chỉ
phụ thuộc vào nhiệt độ
- Nhiệt năng là năng lượng có do
truyền nhiệt
- là phần nội năng tăng lên hay
giảm bớt đi trong một quá trình
- Cọ xác vật →vật nóng →nội
năng tăng
Nén khí trong xilanh→thể tích
khí giảm và nóng→nội năng
tăng
- Chuyển hóa từ cơ năng sang nội
năng
- Ta có thể cho miếng kim loại
hoặc khí trong xilanh tiếp xúc với
một nguồn nhiệt
- không có sự chuyển hóa năng
lượng từ dạng này sang dạng
khác Chỉ có sự truyền nội năng
từ vật này sang vật khác
Đơn vị của nội năng là gì?
Chứng tỏ nội năng của một vật phụ thuộc vào nhiệt độ và thể tích của vật?
Chứng tỏ nội năng của một lượng khí lí tưởng chỉ phụ thuộc nhiệt độ?
Nhiệt năng là gì?
Đối với khí lí tưởng thì nội năng đồng nhất với nội năng
Độ biến thiên nội năng là gì?
Nêu ví dụ có thể làm biến đổi nội năng của vật bằng cách thực hiện công?
Trong quá trình thực hiện công
có sự chuyển hóa dạng năng lượng nào không?
Nêu ví dụ có thể làm thay đổi nội năng của vật nhưng không bằng cách thực hiện công?
Trong quá trình truyền nhiệt có
sự chuyển hóa năng lượng không?
Trong quá trình truyền nhiệt không có sự cuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác, chỉ có sự truyền nội năng
từ vật này sang vật khác
2 Độ biến thiên nội năng.
Là phần nội năng tăng lên thêm hay giảm bớt đi trong một quá trình
Kí hiệu: ∆U
II CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI NỘI NĂNG:
1 Thực hiện công:
+ Có thể thực hiện công
để làm thay đổi nội năng của vật
+ Trong quá trình thực hiện công có sự chuyển hóa từ một dạng năng lượng khác sang nội năng
+ ∆U =A
2 Truyền nhiệt:
a) Quá trình truyền nhiệt:
Là quá trình làm thay đổi nội năng không có sự thực hiện công
+ Trong quá trình truyền nhiệt không có sự chuyển hóa năng lượng
b) Nhiệt lượng:
Trang 3- là phần năng lượng vật nhận vào
hay tỏa ra trong quá trình truyền
nhiệt
- Q=mc∆t
Q là nhiệt lượng thu vào hay tỏa
ra (J)
m: là khối lượng (kg)
c : là nhiệt dung riêng của chất
(J/kg.K)
2
1 t
t
∆ : là độ biến thiên nhiệt
độ (0C hoặc K)
- So sánh công và sự truyền nhiệt
- Trong quá trình thực hiện công,
ngoại lực thực hiện công lên vật
và có sự chuyển hóa năng lượng
từ cơ năng sang nội năng
- Trong sự truyền nhiệt, ngoại lực
không thực hiện công lên vật,
không có sự chuyển hóa năng
lượng từ dạng này sang dạng
khác mà chỉ có sự truyền trực tiếp
nội năng từ vật này sang vật này
sang vật khác
- So sánh công và nhiệt lượng
- Công là phần năng lượng được
truyền từ vật này sang vật khác
trong quá trình thực hiện công
- Nhiệt lượng là phần nội năng
mà vật nhận được hay mất đi
trong quá trình truyền nhiệt
Câu hỏi C4:
a) Cách truyền nhiệt chủ yếu là
dẫn nhiệt
b) Cách truyền hiệt chủ yếu là
bức xạ nhiệt
c) Cách truyền nhiệt chủ yếu là
đối lưu
Nhiệt lượng là gì?
Hãy viết công thức tính nhiệt lượng khi một lượng chất rắn hay lỏng thu vào hay tỏa ra ở nhiệt độ thay đổi? nêu tên các đại lượng và đơn vị của chúng trong công thức?
Vận dụng, củng cố
(C3) Hãy so sánh sự thực hiện công và sự truyền nhiệt; công
và nhiệt lượng?
(C4) Mô tả và nêu tên các hình thức truyền nhiệt trong hình 32.3
- Về nhà làm các bài tập trong sgk và phiếu học tập
Là số đo độ biến thiên nội năng trong quá trình truyền nhiệt
+ ∆U =Q
Công thức tính nhiệt lượng:
Q=mc∆t
Q là nhiệt lượng thu vào hay tỏa ra (J)
m: là khối lượng (kg)
c : là nhiệt dung riêng của chất (J/kg.K)
2
1 t t
∆ : là độ biến thiên nhiệt độ (0C hoặc K)