Đặc điểm hình thái của virus khảm vàng gây hại trên lan pptx

Đặc điểm hình thái, cấu trúc bộ gen và triệu chứng biểu hiện của virus khảm vàng Cymbidium mosaic virus gây hại trên lan Cymbidium mosaic virus CyMV giống Potexvirus, họ Flexiviridae h

Đặc điểm hình thái, cấu trúc bộ gen và triệu chứng biểu hiện của virus khảm vàng (Cymbidium mosaic virus) gây hại trên lan

Cymbidium mosaic virus (CyMV)

(giống Potexvirus, họ Flexiviridae) hay

còn gọi là virus khảm vàng, được mô

tả lần đầu tiên bởi Jensen Đây là một

trong những loại virus quan trọng và

phổ biến nhất gây nhiễm các loại lan

trên thế giới Phần tử virus có dạng sợi, không màng bao, dài 480 nm, rộng 13

nm

Hình 1 Hình dạng của virus CyMV

Bộ gen chứa RNA mạch đơn, sợi

dương, có mũ chụp ở đầu 5’ và đuôi polyA ở đầu 3’ Tổ chức bộ gen được bảo tồn cao và bao gồm 3 vùng: RdRp (RNA-dependent RNA polymerase – RNA polymerase phụ thuộc RNA),

TGB (triple-gene-block – nhóm gen ức chế bộ ba) và CP (coat protein –

protein vỏ) RNA bộ gen có chiều dài

6227 nucleotide không tính đuôi poly

A ở đầu tận cùng 3’ Tương tự như các virus khác trong nhóm potexvirus, bộ gen của CyMV có 5 khung đọc mở

(ORFs 1-5) mã hóa cho ba loại protein khác nhau: RdRp (RNA-deppendent

RNA polymerase - trọng lượng phân tử

160 KDa), TBG (triple-genne-block - trọng lượng phân tử 26 KDa/ 13 KDa/

10 KDa) và CP (protein vỏ - trọng

lượng phân tử 24 KDa) Ngoại trừ

khung đọc mở ORF4, tất cả các khung đọc mở của các protein mã hóa ở

giốngPotexvirus đều chứa các motif

phổ quát Các protein được mã hóa bởi CyMV có mức độ tương đồng cao với các protein tương ứng của các thành viên khác trong nhóm potexvirus

Trình tự nucleotide vùng 5’ không mã hóa (noncoding region - NCR) của

CyMV và tất cả các thành viên khác của nhóm đều khởi đầu bằng GAAAA

và CyMV là virus có vùng 5’ NCR

ngắn nhất trong tất cả các ptexvirus Dựa trên sự so sánh về phát sinh loài của RdRp và protein vỏ cho thấy

CyMV có mối liên hệ gần với các virus như PAMV, NMV, WC1MV và

SMYEaV

Hình 2 Cấu trúc bộ gen của virus

CyMV

CyMV gây ra hiện tượng vàng lá thể

khảm đi kèm với sự hóa đen và chết

của những vùng lá dọc theo gân lá Sự

hoại tử lá gây ra bởi CyMV có lẽ là

bệnh virus phổ biến nhất trên nhiều

loại lan Cây bị nhiễm virus có các

đốm và vệt mô chết kéo dài, màu nâu

đến đen, không đều trên cả hai mặt của

các lá già Các lá có triệu chứng này

thường lão hóa nhanh và khô Ở các

giống lan Phalaenopsis, Cattleya,

Dendrobium và nhiều giống khác,

virus gây ra các đốm hoại tử đen và

các kiểu đường hoại tử với các vết lõm

xuống trên lá Triệu chứng trên hoa

thường ít biểu hiện nhưng hoa có thể

nở với hình dạng kém phát triển Nếu

lá chết trước khi trưởng thành, hoa

thường có kích thước nhỏ và số lượng hoa ít Trong trường hợp có triệu

chứng, trên hoa có thể xuất hiện các

vệt hoại tử trong một vài ngày khi hoa đang nở Tuy nhiên, các triệu chứng

trên hoa thường chỉ biểu hiện sau

khoảng 2 tuần và đặc biệt dễ dàng nhận

thấy trên hoa Cattleya trắng Ngoài ra,

virus này còn tạo ra sự khảm màu

(thường đậm hay nhạt hơn màu hoa)

trên hoa Cattleya

Hình 5 Triệu chứng khảm vàng trên lá lan Hồ điệp Hình 6 Triệu chứng vệt

hoại tử trên hoa lan Cattleya

Tài liệu tham khảo:

Marais F., 2002 Virus Diseases Orchid Society of Northern

Transvaal.Http://www.ont.co.za/virus_ diseases.htm

Moran J and Knoxfield, 1999 Virus diseases of orchids

Http://www.dpi.vic.gov.au/DPI/nreninf nsf/childdocs

Navalinskiene M., Raugalas J., Samuitiene M., 2005 Viral diseases of flower plants 16 Identification of

viruses affecting orchids

(Cymbidium Sw.) Biologija Nr 2, p

29-34

University of Illinois Extention,

1990 Common virus diseases of

orchids Report on plant diseases

Department of crop

sciences University of Illinois at

Urbana

Champaign.Http://www.aces.uiuc.edu/

Wong S M, Mahtani P H., Lee

K C., Yu H H., Tan Y., Neo K K., chan Y., Wu M., and Chng C G.,

1997 Cymbidium mosaic

potexvirus RNA: complete nucleotide

sequence and phylogenetic analysis Archives of Virology 142, p 383-391