Cách gieo hạt lan nẩy mầm trong điều kiện in-vitro ppt

Cách gieo hạt lan nẩy mầm trong điều kiện in-vitro Do nhu cầu tiêu thụ hoa lan ở các nước ngày càng tăng, đặc biệt là các nước phát triển.. Các nước có truyền thống xuất khẩu hoa lan tr

Cách gieo hạt lan nẩy mầm

trong điều kiện in-vitro

Do nhu cầu tiêu thụ hoa lan ở các nước ngày càng tăng, đặc biệt là các nước phát triển Các nước có truyền thống xuất khẩu hoa lan

trên thế giới như Thái lan, Hà lan, Đài loan… đã không ngừng cải

tiến các môi trường và kỹ thuật

nuôi cấy in-vitro, điều kiện chăm

sóc cây cũng như các quy trình

trồng hoa cắt cành bảo quản tươi được lâu để tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới Ngoài ra, nhu cầu các nước trồng lan không ngừng đòi hỏi các

nước xuất khẩu hoa lan tạo ra

được các giống phong lan mới có màu sắc, kiểu dáng mùi thơm ngày càng phong phú và đa dạng Do đó các nước trồng lan xuất khẩu đã

tập trung vào việc tạo ra những

giống phong lan bằng nhiều cách khác nhau như gây đột biến, lai và chọn lọc Nhưng phương pháp

truyền thống có hiệu quả nhất vẫn

là tạo con lai F1 thông qua lai hai dòng bố mẹ thuần chủng đã được chọn lọc Sau khi trái lan chứa các hạt lai F1 được tạo thành, làm thế nào để các hạt này nẩy mầm trong môi trường nhân tạo vì thông

thường hạt lan tung ra và phát tán nhờ gió Tuy nhiên, hạt lan rất

khó nẩy mầm trong tự nhiên (chỉ nẩy mầm từ 1-2%) do hạt lan

không có chứa anbumin và một

phôi chưa phân hóa, có kích thước rất nhỏ nên không chứa chất dự

trữ Vì vậy trong tự nhiên để hạt lan nẩy mầm nó cần cộng sinh với nấm Có 3 loại nấm cộng sinh trên nhiều giống lan khác nhau được biết:

Rhizoctonia repéns đặc biệt cho Cattleya, Laelie, Cypripedium

Rhizoctonia mucoroides cho

Vanda và Phalaenopsis

Rhizoctonia lanuginosa cho

Oncidium, Miltonia

Nấm sẽ cung cấp đường để nuôi cây, phân giải các chất hữu cơ khó

hấp thu Bù lại cây sẽ cung cấp

nước cho nấm, chỗ ở, các khoáng chất mà nó thu được từ sương

Dựa trên nguyên tắc này, các

phòng thí nghiệm nuôi cấy mô đã tạo môi trường gieo hạt lan trên

môi trường dinh dưỡng nhân tạo

có khoáng, đường và hạt lan nảy mầm với tỷ lệ rất cao Hiện nay,

phương pháp nuôi cấy mô là

phương pháp duy nhất có thể nhân giống lan trên qui mô công nghiệp

Môi trường nuôi cấy:

Mỗi loại môi trường nuôi cấy thích hợp cho từng nhóm lan khác nhau: Knudson C đối với lan

Dendrobium, Cattleya MS 1/2

hoặc Hyponex (20-20-20) đối với lan đơn thân như Vanda,

Phalaenopsis, đường được bổ sung vào môi trường nuôi cấy 30g/l và môi trường được làm đặc bằng

agar Trước khi cấy môi trường

được hấp khử trùng ướt ở 121oC, 1atm trong thời gian 15 phút (tuỳ vào thể tích môi trường nuôi cấy)

Khử trùng trái lan:

Thường sau khi thụ tinh, một cây lan cần thời gian từ 6 tháng đến 1 năm để quả chín.Trái lan khi hái phải đủ già và chưa bị nứt được

đem khử trùng

- Trái lan được rửa sạch bằng xà

phòng loãng trong 5 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch cho sạch

- Cho trái lan vào một bình sạch (tốt nhất đã hấp khử trùng) mang vào tủ cấy vô trùng

- Dùng cồn 70 độ lắc sơ qua trong

30 giây, sau đó rửa lại bằng nước cất vô trùng (3 lần)

- Dùng kẹp gắp trái lan nhúng cho ngập trong cồn 96 độ Sau đó hơ qua ngọn lửa đèn cồn rồi rút ra để lửa tự tắt

- Dùng dao xẻ dọc trái lan lấy hạt (hạt lan nhỏ li ti như cám, màu

vàng hoặc trắng ngà)

- Đem hạt rắc vào trong các hộp nuôi cấy đã có môi trường Đậy nắp hộp lại, quấn xung quanh

miệng hộp bằng paraffin

- Đem để vào chỗ tối và mát trong

2 tuần Sau đó đem ra ngoài ánh sáng (cường độ khoảng 2000 lux =

2 bóng đèn neon để cách khoảng

30 cm) Nếu làm tốt và không

nhiễm, đồng thời hạt đã thụ tốt thì trong vòng 30 - 40 ngày (đối với Mini Dendrobium) sẽ bắt đầu thấy

có các điểm xanh xuất hiện trên

mặt môi trường Nếu bạn gieo với mật độ thưa thì có thể để nguyên đến khi xuất cây còn nếu gieo với mật độ dầy thì nên cấy chuyền ra

Hạt lan Mini Dendrobium nẩy mầm sau 30 ngày bằng phương

pháp nuôi cấy mô

Lan con Mini Dendrobium phát triển mạnh trong điều kiện

in-vitro

Môi trường cấy chuyền là môi

trường gieo hạt nhưng bổ sung

thêm 10% nước dừa cho

protocorm phát triển nhanh

Khi chồi đã lớn chuyển sang môi trường như môi trường cơ bản

nhưng bổ sung thêm 50g dịch chiết khoai tây hoặc 50g chuối nghiền Sau khoảng 6 - 7 tháng tùy giống khi cây cao từ 4-5 cm, ra rễ và có

từ 4 - 5 lá là có thể mang ra ngoài trồng

Nguyễn Văn Hiếu

Tài liệu tham khảo:

1 Hội Lan Hà Nội, Sổ Tay

Người Hà Nội Chơi Lan, 2005,

NXB Nông Nghiệp

2 Nguyễn Công Nghiệp, Trồng Hoa Lan, 2004, NXB Trẻ