Các loài công trùng và các loại ứng dụng(tt) docx

Ong bắp cày Aphidius colemani và ứng dụng: Ong bắp cày ký sinh Aphidius colemani là một loài ký sinh ăn tạp, tấn công nhiều loài rệp vừng bao gồm cả những loài đã đề cập ở trên... c

Các loài công trùng và các loại ứng dụng(tt)

Loài thiên địch của rệp vừng

1 Ong bắp cày Aphidius

colemani và ứng dụng:

Ong bắp cày ký sinh Aphidius

colemani là một loài ký sinh ăn tạp,

tấn công nhiều loài rệp vừng bao

gồm cả những loài đã đề cập ở trên

Hình: Ong bắp cày Aphidius

colemani: con cái trưởng thành, có

kích thước thật 2-3 mm

Con trưởng thành có hình dáng

nhỏ, dài 2-3 mm, màu đen, nâu và vàng trộn lẫn Chúng sống chỉ vài ngày Quần thể của chúng gồm

nhiều con cái hơn con đực (60%) Sau khi giao phối, con cái tấn công một con rệp vừng, đưa cơ quan đẻ

trứng của nó vào con rệp vừng, qua việc uốn cong phần bụng của nó về phía giữa 2 chân, và đặt một quả

trứng nhỏ (0.1 mm) vào khoang

bụng của con rệp vừng Bất cứ loài rệp vừng nào cũng phù hợp làm

con mồi đối với ong bắp cày

Hình: Con ong bắp cày cái A

colemani (trái) đang tấn công 1 con

rệp vừng

Khi ở trong cơ thể rệp vừng, các

trứng tăng kích thước nhiều lần so với kích thước ban đầu của nó Ấu trùng sau đó nở và bắt đầu ăn ở

dạng thấm lọc Nó tăng trưởng, trải

qua 3 dạng hình sao, mà không ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển và tập tính của ký chủ rệp vừng Khi

ấu trùng ký sinh đạt đến dạng hình sao thứ 4, rệp vừng trở thành dạng trưởng thành và nó đã ăn hầu hết các mô bên trong của rệp vừng,

hoàn toàn lấp đầy lớp biểu bì của

nó Ấu trùng ký sinh sau đó cắt

một đường rạch nhỏ bên trong rệp vừng, gắn lớp biểu bì với lá bởi tơ

và cuối cùng tạo thành kén trong con rệp vừng đang chết, tạo thành nhộng Rệp vừng biến thành dạng

“mummy - xác ướp” có dạng bị

căng phồng, mỏng, có màu vàng và nâu Khi trưởng thành, ong bắp cày

ký sẽ cắt một lỗ tròn ở phần ngoại

biên phía trên của “xác ướp” (giữa các tuyến rệp sáp) để chui ra ngoài

Hình: Một con rệp vừng ở dạng

mummy (phải) Con ong bắp cày A colemani trưởng thành đang chui ra

từ mummy (trái)

Vòng đời của ong bắp cày ký sinh,

từ trứng đến khi trưởng thành, trải qua 13 ngày 21°C và 11 ngày ở

27°C Con trưởng thành sống 5-7 ngày ở những nhiệt độ này Hoạt

động của ong bắp cày tối thích ở

khoảng 20-30°C Dưới 15°C, con trưởng thành bất hoạt Một con cái trưởng thành có thể đẻ hàng trăm

trứng trong suốt đời sống của nó, khoảng 200 trứng sẽ phát triển

thành con trưởng thành

Ứng dụng những đặc điểm sinh học như trên, ong bắp cày được bán ở dạng sản phẩm nhộng trong các con rệp vừng dạng mummy, chẳng hạn như sản phẩm APHIPAR®, của

công ty Bio-Bee, Israel

2 Muỗi vằn gây mụn

cây Aphidoletes aphidimyza (gall

midge)

Loài muỗi vằn gây mụn cây (gall

midge), Aphidoletes aphidimyza,

cũng là loài ăn rệp vừng hiệu quả

Nó thuộc họ gall midge, họ thường

gây bệnh cho cây (do tạo mụn cây), nhưng loài đặc biệt này (và 4 loài khác cùng họ) được xem là những

loài côn trùng có ích A

aphidimyza có khả năng ăn hơn 60

loài rệp vừng khác nhau

Đặc điểm về hình thái và sinh học

Muỗi vằn trưởng thành dài khoảng 2.5 mm, có chiều dài cánh khoảng 2.5, có râu dài và các chân nhỏ

Con trưởng thành hoạt động về

đêm, ban ngày nó trú trong các nơi râm, thường thấy treo trên các

mạng nhện Con trưởng thành

không có khả năng ăn mồi: chúng

ăn phần chất đường do rệp vừng

tiết ra Khi ban đêm, con cái định vị các bầy rệp vừng và đẻ trứng kề sát

hay dưới các con rệp vừng Mỗi

con cái có thể đẻ 100-150 trứng

Các trứng có hình bầu dục, màu

cam và nhỏ, dài khoảng 0.2 mm

Dưới mắt thường, chúng trông như đốm màu đỏ

Hình: Các con muỗi vằn gây mụn cây trưởng thành Con cái (phải) và con đực (trái) Kích thước thật 2.5

mm

Ấu trùng nở ra từ trứng sẽ ăn các con rệp: chúng tiêm chất độc, làm

tê liệt rệp và tan rã các thành phần trong cơ thể rệp Ấu trùng này sau

đó hút hết chất dinh dưỡng của rệp,

làm teo xác rệp đang treo trên lá

Ấu trùng trái ngược với con trưởng thành, chúng hoạt động suốt ngày

và ăn hàng tá con rệp trong quá

trình phát triển của nó (khoảng 1 tuần trong mùa hè) Màu ấu trùng

là màu cam và khi trưởng thành có những rìa màu trắng dọc cơ thể

Màu cơ thể ấu trùng có thể thay

đổi, tuy nhiên, tùy thuộc màu con mồi Ấu trùng phát triển đầy đủ dài khoảng 2.5 mm

Khi ấu trùng sẵn sàng để thành

nhộng, nó nhảy xuống mặt đất và phát triển thành nhộng sâu dưới đất 1-2 cm trong một cái kén tơ do nó dệt Giai đoạn nhộng kéo dài 10-14

ngày, và con trưởng thành sẽ chui lên khỏi mặt đất, nơi chúng lột xác

và chui ra Các con trưởng thành

giao phối nhanh chóng sau khi chui

ra Sự phát triển hoàn toàn (trứng – trưởng thành) kéo dài khoảng 3

tuần ở 21°C và 2 tuần ở 26°C

Hình: Ấu trùng của loài muỗi vằn gây mụn cây (phải) đang tấn công một con rệp

Ứng dụng những đặc điểm sinh học như trên, muỗi vằn gây mụn cây

được bán ở dạng sản phẩm nhộng dưới tên thương mại là

APHIDEND® của công ty Bio-Bee, Israel