MỤC TIÊU Học sinh : - Nêu được vai trò của nguyên tố nitơ trong đời sống của cây - Trình bày được quá trình đồng hoá nitơ trong mô thực vật.. Kiểm tra bài cũ - Thế nào là nguyên tố d
Trang 1Bài 5 : NI TƠ VÀ ĐỜI SỐNG CỦA THỰC VẬT
I MỤC TIÊU
Học sinh :
- Nêu được vai trò của nguyên tố nitơ trong đời sống của cây
- Trình bày được quá trình đồng hoá nitơ trong mô thực vật
II.THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Tranh vẽ hình 5.1, 5.2 sách giáo khoa
- Máy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong
- Sách giáo khoa; phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu trong cơ thể thực vật
?
- Vì sao cần phải bón phân hợp lí cho cây trồng ? Làm thế nào giúp cho quá trình chuyển hoá các hợp chất khoáng ở trong đất từ dạng không tan thành dạng ion dễ hấp thụ đối với cây ?
2 Bài mới
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1
Giáo viên : Cho học sinh quan sát hình 5.1,
5.2
? Em hãy mô tả thí nghiệm, từ đó rút ra
nhận xét về vai trò của nitơ đối với sự phát
triển của cây ?
Học sinh : Mô tả được cách tiến hành thí
nghiệm
I VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ
* Vai trò chung
Ni tơ là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu
-Nêu được nhận xét : Khi thiếu nitơ cây phát
triển không bình thường (chậm lớn, không
ra hoa)
? Vậy nitơ có vai trò gì đối với cây ?
Học sinh : nêu được
-Nitơ có trong thành phần các hợp chất của
cây : prôtêin, axit nuclêic, ATP…
-Nitơ còn có vai trò điều tiết quá trình trao
đổi chất
*Vai trò cấu trúc -Ni tơ có vai trò quan trọng bậc nhất đối với thực vật
-Nitơ là thành phần cấu trúc của prôtêin, axit nuclêic, diepẹ lục, ATP…
*Vai trò điều tiết -Nitơ là thành phần các chất điều tiết trao đổi chất, Prôtêin – enzym,, Côenzym, ATP…
Trang 3Giáo viên : Cho học sinh nghiên cứu mục
II.1
? so sánh dạng nitơ cây hấp thụ từ môi
trường ngoài với dạng nitơ trong cơ thể thực
vật, rồi đánh dấu x vào phiếu sau :
Phiếu học tập
Các chất
Nitơ từ môi trường vào cây
Nitơ trong cây
4
NH ,
3
NO
Prôtêin-enzym
Axit nuclêic
Giáo viên : Lưu ý học sinh quá trình này
thực hiện trong mô rễ và mô lá có các
nguyên tố vi lượng (Mo, Fe) là các côfactor
hoạt hoá các quá trình khử trên
Quá trình này có thể xảy ra ở lá, rễ, hoặc cả
lá và rễ tuỳ loại cây
*Hoạt động 3 :
NITƠ TRONG MÔ THỰC VẬT
Gồm :
- Quá trình khử nitrat
- Quá trình đồng hoá NH3, trong
mô thực vật
1 Quá trình khử nitrat
Quá trình chuyển hoá
3
NO thành
NH3 trong mô thực vật theo sơ đồ sau :
3
NO (nitrat)
2
NO (nitrit)
NH3
Trang 4Giáo viên : Cho học sinh nghiên cứu mục 2
? NH3 trong mô thực vật được đồng hoá như
thế nào ?
Học sinh : nêu được NH3 trong mô thực vật
được đồng hoá theo 3 con đường :
-Amin hoá trực tiếp
-Chuyển vị amin
2.Quá trình đồng hoá NH 3 trong
mô thực vật
-Hình thành amit
? hình thành amit có ý nghĩa gì ?
Học sinh : Nêu được đây là hình thức
-Giải độc cho cây khi NH3 tích luỹ nhiều
-Nguồn dự trữ nhóm amin cần cho quá trình
tổng hợp a,a, trong cơ thể thực vật khi cần
thiết
-Amin hoá trực tiếp Axit xêtô + NH3 axit amin -Chuyển vị amin
a.a + axit xêtô a.a mới + a.xêtô mới
-Hình thành amít a.a đicacbôxilic + NH3 amít
IV CỦNG CỐ
- Nitơ có vai trò gì đối với cây xanh ?
-Hiện nay trên thế giới, cũng như trong nước đã xúc tiến quá trình
cố định nitơ phân tử bằng cách nào ?
-Nêu mối quan hệ giữa nitơ môi trường với thực vật ?
Trang 5-Hãy ghép nội dung ghi ở mục b cho phù hợp với mỗi quá trình đồng hoá nitơ
a) Các quá trình đồng hoá nitơ :
+amin hoá trực tiếp
+Chuyển vị amin
+Hình thành amít
b) Bằng cách :
1.a.a đicacbôxilic + NH3
mít 2.axit xêtô + NH3 axit amin
3.a.a + axit xêtô a.a mới + a xêtô mới
4.axita – xêtôglutaric + NH3 axit glutamic
5.axit glutamic + axit piruvic alanin + axita – xêtôglutaric 6.a.a đicacbôxilic+ NH3 amít
V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm vững phần in nghiêng trong sách giáo khoa
-Chuẩn bị câu hỏi : 1, 2, 3, 4, 5 trang 25
Phần bổ sung kiến thức :
Trang 6-Đọc mục em có biết trang 25