Sinh học 10 - Tiết 21 THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM SỰ THẨM THẤU VÀ TÍNH THẤM CỦA TẾ BÀO potx

Tiết 21 THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM SỰ THẨM THẤU VÀ TÍNH THẤM CỦA TẾ BÀO I/ MỤC TIÊU 1/ Cơ bản -Học sinh có thể quan sát thấy hiện tượng thẩm thấu để củng cố kiến thức đã học.. HS chuẩn bị

Tiết 21 THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM SỰ THẨM THẤU

VÀ TÍNH THẤM CỦA TẾ BÀO

I/ MỤC TIÊU

1/ Cơ bản

-Học sinh có thể quan sát thấy hiện tượng thẩm thấu để củng cố kiến thức đã học

-Rèn luyện cho học sinh tính cần thận, tỉ mỉ trong thao tác thí nghiệm, vận dụng lý thuyết để giải thích thực nghiệm

2/ Trọng tâm

Quan sát được kết quả và giải thích kết quả

II/ CHUẨN BỊ

1/ Giáo viên

-Khoai lang sống và chín

-Đĩa petri, đèn cồn, cốc thủy tinh chịu nhiệt, nước cất, đường đậm đặc -Hạt ngô đã ủ, xanh mêtilen, đèn cồn, kính hiển vi, kim mũi mác, lame, lamel, đĩa kính, lưỡi lam, …

2/ Học sinh

HS chuẩn bị kiến thức về tính thấm chọn lọc của màng sống

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

1/ Kiểm tra

GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

2/ Tiến trình bài dạy

-GV chia học sinh thành các nhóm, hoặc mỗi nhóm 04 học sinh

-GV bàn giao dụng cụ, thiết bị cho các nhóm

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hoạt động 1: Thí nghiệm về sự

thẩm thấu

GV yêu cầu học sinh nhắc lại các

thao tác trong thí nghiệm về sự thẩm

thấu và trình bày kết quả của thí

nghiệm

Hs trình bày trình tự các thao tác

và kết quả thí nghiệm:

-Phần khoai trong cốc A: không có nước

-Phần khoai trong cốc B: mực nước dung dịch đường dâng cao -Phần khoai trong cốc C: mực dung dịch đường hạ thấp

-Chúng ta sẽ giải thích như thế nào

về kết quả thí nghiệm?

GV giải thích kết quả:

-Ở phần khoai B: Các tế bào sống tác động như một màng thẩm thấu

có chọn lọc Nước cất có thế năng thẩm thấu cao hơn dung dịch đường chứa trong tế bào củ khoai Nước đã vào củ khoai, vào trong ruột củ khoai bằng cách thẩm thấu làm cho mực nước dung dịch đường dâng cao

-Các tế bào của củ khoai C đã bị giết chết do bị đun sôi Chúng không còn tác động như một màng bán thấm có chọn lọc và hiện tượng thẩm thấu không diễn ra (chúng trở nên thấm một cách tự do) Một lượng dung dịch đường khuếch tán ra ngoài Kết quả là mức dung dịch

đường trong khoang củ khoai hạ

thấp

-Trong khoang của củ khoai A vẫn

không có nước Điều đó chứng tỏ sự

thẩm thấu không xảy ra khi không

có sự sai khác về nồng độ giữa hai

mặt của các mô sống

Hoạt động 2: Thí nghiệm về tính

thấm của tế bào sống và chết

GV yêu cầu học sinh mô tả các

bước tiến hành thí nghiệm:

-GV lưu ý, nên ngâm các hạt đã

đun sôi và chưa đun sôi riêng để

-Dùng kim mũi mác tách 10 phôi hạt ngô đã ủ 1 – 2 ngày

-Lấy 5 phôi đun sôi cách thủy 5 phút

-Đem tất cả các phôi nhuộm xanhmêtylen khoảng 2 giờ

-Rửa sạch phôi

-Dùng lưỡi lam cắt thành lát mỏng

để làm tiêu bản tạm thời

-Quan sát dưới kính hiển vi

Lớp làm tiêu bản để quan sát

Sau khi học sinh quan sát xong,

mô tả kết quả:

tránh nhầm lẩn và phải đun sôi đúng

cách

GV giới thiệu và đưa cho lớp các

hạt bắp đã chuẩn bị trước và yêu cầu

lớp làm tiêu bản để quan sát

-Kết quả quan sát như thế nào?

-Tại sao lại có kết quả như vừa

nêu?

GV bổ sung, nhận xét:

-Phôi sống không nhuộm màu là

do màng tế bào sống có khả năng

thấm chọn lọc, chỉ cho những chất

chất cần thiết qua màng vào trong tế

bào

-Phôi bị đun sôi (chết) màng sinh

chất mất khả năng thấm chọn lọc

nên phẩm màu thấm vào, chất

-Lát phôi sống không nhuộm màu -Lát phôi đun cách thủy (chết) bắt màu sẫm

Hs liên hệ trả lời

-Chỉ có màng sống mới có khả năng thấm chọn lọc

nguyên sinh bắt màu

-Từ thí nghiệm trên, chúng ta có

thể rút ra kết luận gì?

3/ Thu hoạch: Học sinh làm bài thu hoạch theo câu hỏi gợi ý ở SGK

4/ Dặn dò: Ôn bài chuẩn bị cho tiết bài tập (kiến thức về ADN)

5/ Nhận xét, đánh giá tiết học

6/ Rút kinh nghiệm sau giờ dạy