TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘIBỘ MÔN: MÁC-LÊNIN Giảng viên hướng dẫn: Lê Thị Nga Nhóm thực hiện: Nhóm 4-A4K67 CHỦ ĐỀ: BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC THEO QUAN ĐIỂM CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN...
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
BỘ MÔN: MÁC-LÊNIN
Giảng viên hướng dẫn: Lê Thị Nga
Nhóm thực hiện: Nhóm 4-A4K67
CHỦ ĐỀ: BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC THEO QUAN ĐIỂM CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Trang 2Thành viên nhóm 4
Nguyễn Tuấn Hùng
Nguyễn Khánh Linh
Cao Đắc Đăng
Tống Thanh Bình
Phan Thị Thanh Nhàn
Đỗ Hoàn Lâm
Vũ Đức Lực
Bùi Thị Phương Thủy
Đinh Công Tuấn
Trần Thị Yến
Đỗ Văn Đức
Nguyễn Thị Thúy
Đinh Cẩm Tú
Đào Thị Hà
Nguyễn Linh Chi
Lại Cao Hiền
Hoàng Mạnh Tuấn
Trương Vũ Liệu
Trần Thị Nga My
Nguyễn Thị Quỳnh Thêu
Nguyễn Thị Thúy Hiền
Trang 3NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TiỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
1 Khái quát nhận thức
2 Vai trò thực tiễn với nhận thức
II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
1 Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng
2 Từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn
III Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Trang 4I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
QUAN ĐIỄM TRƯỚC MÁC-LÊNIN
Chủ nghĩa duy tâm chủ quan cho rằng nhận thức không phải là
sự phản ảnh hiện thực khách quan mà là phản ảnh trạng thái
chủ quan của con người.
Chủ nghĩa duy tâm khách quan, không phủ nhận khả năng
nhận thức của con người nhưng cho rằng khả năng đó là do lực lượng siêu nhiên đem lại cho con người.
Thuyết không thể biết phủ nhận khả năng nhận thức thế giới
của con người (vật tự nó).
Các nhà duy vật trước Mác: thừa nhận khả năng nhận thức thế giới của con người coi nhận thức là sự phản ánh hiện thực
khách quan vào bộ óc người Tuy nhiên lý luận nhận thức của
họ còn mang tính siêu hình máy móc.
Trang 5I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
1 Khái quát nhận thức
Khái niệm: Nhận thức là một quá trình phản ánh tích cực, tự giác, sáng tạo thế giới khách quan và bộ óc con người trên cơ sở thực tiễn nhằm sáng tạo ra những tri thức về thế giới khách quan
Trang 6I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
2 Vai trò thực tiễn với nhận thức
a Thực tiễn và các hình thức cơ bản của thức tiễn
Khái niệm: Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục
đích mang tính lịch sử-xã hội của con người nhằm cải biến tự nhiên và xã hội
Hoạt động
sản xuất
vật chất: là
hình thức
hoạt động
cơ bản đầu
tiên của
thức tiễn
Hoạt động
sản xuất
vật chất: là
hình thức
hoạt động
cơ bản đầu
tiên của
thức tiễn
Trang 7I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
Hoạt động chính
trị-xã hội
Hoạt động chính
trị-xã hội Thực nghiệm khoa học
Thực nghiệm khoa
học
Trang 8I NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI
NHẬN THỨC
lưc mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn của chân
lý
Lenin cho rằng: “
quan điểm về đời
sống, về thực
tiễn , phải là quan
điểm thứ nhất và
cơ bản của lý
luận về nhận
thức”
Trang 9II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
1 Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng
Nhận thức cảm tính (tư duy trừu tượng) là giai đoạn mở đầu của quá trình nhận thức: con người trong hoạt động thực tiễn sử dụng các giác quan để phản ánh các sự vật, hiện tượng khách quan
mang tính chất cụ thể với những biểu hiện phong phú trong mối quan hệ với sự quan sát của con người
Trang 10h
ậ
n
t
h
ứ
c
c
ả
m
tí
n
h
N
h
ậ
n
t
h
ứ
c
c
ả
m
tí
n
h
B
i
ể
u
t
ư
ợ
n
g
:
L
à
s
ự
t
á
i
h
i
ệ
n
h
ì
n
h
ả
n
h
v
ề
s
ự
v
ậ
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
k
h
á
c
h
q
u
a
n
v
ố
n
đ
ã
đ
ư
ợ
c
p
h
ả
n
á
n
h
b
ở
i
c
ả
m
g
i
á
c
v
à
t
ri
g
i
á
c
B
i
ể
u
t
ư
ợ
n
g
:
L
à
s
ự
t
á
i
h
i
ệ
n
h
ì
n
h
ả
n
h
v
ề
s
ự
v
ậ
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
k
h
á
c
h
q
u
a
n
v
ố
n
đ
ã
đ
ư
ợ
c
p
h
ả
n
á
n
h
b
ở
i
c
ả
m
g
i
á
c
v
à
t
ri
g
i
á
c
T
ri
g
i
á
c
:
L
à
s
ự
p
h
ả
n
á
n
h
t
ư
ơ
n
g
đ
ố
i
t
o
à
n
d
i
ệ
n
c
ủ
a
c
o
n
n
g
ư
ờ
i
v
ề
n
h
ư
n
g
b
i
ể
u
h
i
ệ
n
c
ủ
a
s
ự
v
ậ
t,
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
k
h
á
c
q
u
a
n
T
ri
g
i
á
c
:
L
à
s
ự
p
h
ả
n
á
n
h
t
ư
ơ
n
g
đ
ố
i
t
o
à
n
d
i
ệ
n
c
ủ
a
c
o
n
n
g
ư
ờ
i
v
ề
n
h
ư
n
g
b
i
ể
u
h
i
ệ
n
c
ủ
a
s
ự
v
ậ
t,
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
k
h
á
c
q
u
a
n
C
ả
m
g
i
á
c
:
L
à
h
ì
n
h
ả
n
h
s
ơ
k
h
a
i
n
h
ấ
t
đ
ơ
n
g
i
ả
n
n
h
ấ
t
s
ơ
k
h
a
i
n
h
ấ
t
c
ủ
a
q
u
á
t
r
ì
n
h
n
h
ậ
n
t
h
ứ
c
h
a
y
đ
ó
l
à
h
ì
n
h
ả
n
h
c
h
ủ
q
u
a
n
c
ủ
a
t
h
ế
g
i
ớ
i
k
h
á
c
h
q
u
a
n
C
ả
m
g
i
á
c
:
L
à
h
ì
n
h
ả
n
h
s
ơ
k
h
a
i
n
h
ấ
t
đ
ơ
n
g
i
ả
n
n
h
ấ
t
s
ơ
k
h
a
i
n
h
ấ
t
c
ủ
a
q
u
á
t
r
ì
n
h
n
h
ậ
n
t
h
ứ
c
h
a
y
đ
ó
l
à
h
ì
n
h
ả
n
h
c
h
ủ
q
u
a
n
c
ủ
a
t
h
ế
g
i
ớ
i
k
h
á
c
h
q
u
a
n
II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Trang 11II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Cảm giác Tri giác Biểu tượng
VD:
Tóm lại: ở giai đoạn trực quan sinh động nhận thức có tính chất
cụ thể, sinh động, trực tiếp và dừng lại ở vẻ ngoài của sự vật chưa
đi sâu vào bản chất
Trang 12II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Nhận thức lý tính (trực quan sinh đông) là sự phản ánh gián tiếp, trừu tượng và khái quát nhưng thuộc tính những đặc điểm, bản chất của sự vật, hiện tượng khách quan
Trang 13h
ậ
n
t
h
ứ
c
l
ý
tí
n
h
N
h
ậ
n
t
h
ứ
c
l
ý
tí
n
h
S
u
y
l
ý
:
h
ì
n
h
t
h
à
n
h
tr
ê
n
c
ơ
s
ở
li
ê
n
k
ế
t
c
á
c
p
h
á
n
đ
o
á
n
n
h
ằ
m
r
ú
t
r
a
tr
i
t
h
ứ
c
m
ớ
i
v
ề
s
ự
v
ậ
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
S
u
y
l
ý
:
h
ì
n
h
t
h
à
n
h
tr
ê
n
c
ơ
s
ở
li
ê
n
k
ế
t
c
á
c
p
h
á
n
đ
o
á
n
n
h
ằ
m
r
ú
t
r
a
tr
i
t
h
ứ
c
m
ớ
i
v
ề
s
ự
v
ậ
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
P
h
á
n
đ
o
á
n
:
H
ì
n
h
t
h
à
n
h
t
h
ô
n
g
q
u
a
v
i
ệ
c
li
ê
n
k
ế
t
c
á
c
k
h
á
i
n
i
ệ
m
v
ớ
i
n
h
a
u
t
h
e
o
p
h
ư
ơ
n
g
t
h
ứ
c
k
h
ẳ
n
g
đ
ị
n
h
h
a
y
p
h
ủ
đ
ị
n
h
m
ộ
t
đ
ặ
c
đ
i
ể
m
t
h
u
ộ
c
tí
n
h
c
ủ
a
đ
ố
i
t
ư
ợ
n
g
P
h
á
n
đ
o
á
n
:
H
ì
n
h
t
h
à
n
h
t
h
ô
n
g
q
u
a
v
i
ệ
c
li
ê
n
k
ế
t
c
á
c
k
h
á
i
n
i
ệ
m
v
ớ
i
n
h
a
u
t
h
e
o
p
h
ư
ơ
n
g
t
h
ứ
c
k
h
ẳ
n
g
đ
ị
n
h
h
a
y
p
h
ủ
đ
ị
n
h
m
ộ
t
đ
ặ
c
đ
i
ể
m
t
h
u
ộ
c
tí
n
h
c
ủ
a
đ
ố
i
t
ư
ợ
n
g
K
h
á
i
n
i
ệ
m
:
L
à
h
ì
n
h
t
h
ứ
c
c
ơ
b
ả
n
,
p
h
ả
n
á
n
h
n
h
ữ
n
g
đ
ặ
c
tí
n
h
b
ả
n
c
h
ấ
t
c
ủ
a
s
ự
v
ậ
t,
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
K
h
á
i
n
i
ệ
m
:
L
à
h
ì
n
h
t
h
ứ
c
c
ơ
b
ả
n
,
p
h
ả
n
á
n
h
n
h
ữ
n
g
đ
ặ
c
tí
n
h
b
ả
n
c
h
ấ
t
c
ủ
a
s
ự
v
ậ
t,
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Trang 14II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VD:
“Thuốc là chất hoá học là thay
đổi chức năng của một hay
nhiều cơ quan trong cơ thể và
làm thay đổi tiến trình của một
bệnh”
Cô ấy học rất giỏi
Cô ấy không học dốt
Kim loại dẫn điện Đồng là kim loại Đồng dẫn điện
Tóm lại: giai đoạn này đã đi sâu vào bản chất của sự vật, tìm ra
quy luật của sự vật
Trang 15II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
2 Từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn
Quá trình nhận thức đòi hỏi phải xác định những tri thức có
được có chân thực hay không để thực hiện điều này, nhận thức nhất thiết phải trở về với thực tiễn, dùng thực tiễn làm tiêu
chuẩn, thước đo cho nhưng tri thức đó Mặt khác mọi nhận thức suy đến cùng đều là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và trở lại
phục vụ thực tiễn
Trang 16II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Nhận thức phải được kiểm tra bởi thực tiễn, tri thức phù hợp với sự vật, hiện tượng, thế giới khách quan mới là chân lý
(trước đây người ta quan niệm trái đất là trung tâm nhưng thực tiễn đã
chứng minh rằng trái đất quay quanh mặt trời)
Trang 17Khi nhận thức phù hợp với thực tiễn nhận thức chính là kim chỉ nam chỉ đạo cho hành động, nâng thực tiễn lên 1 tầng cao mới
II BIỆN CHỨNG CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC
THEO QUAN ĐiỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Rút ra quy luật: Nhận thức ra đời sau bao giờ cũng cao hơn nhận thức ra đời trước thực tiển ra dời sau bao giờ cũng cao hơn thực tiễn ra đời trước
Trang 18III Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Nhận thức của chúng ta phải phát triển từ nhận
thức cảm tính lên lý tính, phải không ngừng tư duy trừu tượng để có tri thức mới Chúng ta phải tích cực, không ngừng tổng kết để rút ra lý luận mới.
Chống chủ nghĩa duy cảm tức là tuyệt đối vai trò của cảm tính, đồng thời chống duy lý tuyệt đối hóa
lý tính
Mọi nhận thức phải dựa trên cơ sở thực tiễn và quay lại phục vụ thực tiễn, kiểm tra thực tiễn Không ngừng tổng kết thực tiễn để tìm ra lý luận mới,nhận thức cao hơn.