Thành phần nhân văn của môi trường Tiết1: Dân số I / Mục tiêu bài học Học sinh cần có những hiểu biết căn bản về: - Dân số và tháp tuổi; - Dân số là nguồn lao động của một địa phương; -
Trang 1Thành phần nhân văn của môi trường
Tiết1: Dân số
I / Mục tiêu bài học
Học sinh cần có những hiểu biết căn bản về:
- Dân số và tháp tuổi;
- Dân số là nguồn lao động của một địa phương;
- Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số;
- Hậu quả của bùng nổ dân số đối với các nước phát triển
Kỹ năng :
- Hiểu và nhận biết sự gia tăng dân số và sự bùng nổ dân số qua cac biểu đồ dân số
- Rèn luyện kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biếu đồ dân số
và phát triển
II/ Các phương tiện dạy học
- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu công nguyên đến năm 2005
- Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi
Tiến trình bài dạy:
A ổn định tổ chức
Giới thiệu chương trình mới
Trang 2B Bài mới
Vào bài : Các em có nghe nói tới “ Điều tra dân số “ bao giờ chưa ? Người ta điều tra dân số để làm gì ? ( giáo viên ghi mục )
Dân số
Hoạt động 1
? Làm thế nào để biết dân số của một địa
phương
? Vây điều tra dân số người người ta tìm
hiểu những điều gì
- Giáo viên cho học sinh quan sát tháp tuổi
H1-1
? Quan sát và cho biết
? Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì
của dân số
? Cho biết tổng số trẻ em từ mới sinh cho
đến 4 tuổi ở mỗi tháp tuổi uwocs có bao
nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái
ở tháp 1: Trai 5,5 tr – gái 5,5 tr
ở tháp 2 : Trai 4,5 tr – gái 5 tr
1 Dân số nguồn lao động
Dân số được biểu thị bằng tháp tuổi Tháp tuổi cho ta biết :
+ Các độ tuổi của dân số + Số nam nữ
+ Số người dưới độ tuổi lao động + Số người trong độ tuổi lao động + Nguồn lao động hiện tại và tương lai
Trang 3? Hình dạng của tháp tuổi khác nhau như
thế nào
? Hình dạng tháp tuổi như thế nào thì tỷ lệ
người trong tuổi lao động cao
Hoạt động 2 : Theo nhóm
Hoạ sinh quan sát H 1-2
? Nhận xét về tình hình gia tăng dân số thế
giới từ đầu thế kỉ 19 đến cuối thế kỉ 20
- Cho học sinh đọc thuật ngữ để biết thế
nào là tỷ lệ sinh, tỷ lệ tử ( trang 188)
- Dùng biểu đồ H1-3 , H1-4 giúp học sinh
hiểu phân biệt và đọc trên bản đồ
+ Đường xanh : Tỷ lệ sinh
+ Đường đỏ : Tỷ lệ tử
+ Phần màu hồng : Tỷ lệ gia tăng dân
số
Quan sát biểu đồ H1-3, H1-4? cho biết :
- Tỷ lệ gia tăng dân số ở các nước phát
+ Tháp tuổi còn cho biết dân số già hay trẻ
2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ
19 và thế kỉ 20 _ Dân số thế giới bắt đầu tăng nhanh từ năm 1804và tăng vọt vào năm 1960 Đó là nhờ những tiến bộ trong lĩnh vực kinh tế –
xã hội, y tế
3 Sự bùng nổ dân số
- Các nước đang phát triển có tỷ lệ gia
Trang 4triển qua các giai đoạn như thế nào?
- ở nước đang phát triển ra sao?
Học sinh trả lời – giáo viên kết luận
( Giáo viên giải thích bùng nổ dân số)
? Hậu quả của bùng nổ dân số
? Biện pháp khắc phục như thế nào
( Cho học sinh thảo luận)
tăng dân số tự nhiên cao – Dân số tăng nhanh dẫn đến bùng nổ dân số : Châu á, Châu phi, Châu Mỹ La Tinh
- Hậu quả : gây khó khăn giải quyết các vấn đề ăn ở, mặc, học hành, việc làm, trở thành gánh nặng đối với nền kinh tế, sinh ra
tệ nạn xã hội
C Hoạt động củng cố
Cho học sinh trả lời câu hỏi 1
? Quan sát 2 tháp tuổi H1-1 Tháp tuổi có nhiều người trong độ tuổi lao động
là :
a Tháp tuổi bên trái
b Tháp tuổi bên phải
? Tỷ lệ gia tăng dân số thế giới cao nhất từ năm 1950- 200 thuộc về nhóm
nước có nền kinh tế
Trang 5a Phát triển
b Tăng cơ giới
c Cả hai đều đúng
D Hướng dẫn về nhà:
- Các em học và trả lời câu hỏi SGK
- Hoàn thành bài tập 2
- Làm bài tập 3