Ói ở trẻ nhỏ - một số nguyên nhân thường gặp Ở trẻ em nói chung hay đặc biệt ở trẻ nhỏ, triệu chứng ói có thể gặp ở hầu hết các bệnh liên quan hay không liên quan đến đường tiêu hóa.. T
Trang 1Ói ở trẻ nhỏ - một số nguyên
nhân thường gặp
Ở trẻ em nói chung hay đặc biệt ở trẻ nhỏ, triệu chứng ói có thể gặp ở hầu hết các bệnh liên quan hay không liên quan đến đường tiêu hóa Các
bà mẹ nên chuẩn bị cho điều này trong vài năm đầu đời của trẻ Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi sẽ mô tả những dấu hiệu ói thông thường ở trẻ nhỏ và một
số nguyên nhân thường gặp nhất để phần nào giúp các bậc cha mẹ hiểu hơn về hiện tượng ói
Cần phân biệt giữa hiện tượng
ọc và ói của trẻ
Trang 2của bé
Ói khác với ọc
Trước hết, các bà mẹ cần biết về sự khác biệt của ói thật sự và ọc Ói xảy ra khi cơ bụng và cơ hoành co bóp mạnh quá làm tống thức ăn từ trong dạ dày ra ngoài Ọc (thường gặp nhất ở những trẻ dưới 1 tuổi)
là dòng thức ăn trôi từ dạ dày ra miệng mà trẻ không
sử dụng cơ bụng, trẻ không dùng đến sức lực gì,
thường đi kèm với tiếng ợ
Ói thật sự do “trung tâm ói” nằm ở não thường bị kích thích bởi:
- Những dây thần kinh ở dạ dày, ruột khi ống tiêu hóa bị kích thích hay sưng phù do nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn
- Những chất hóa học trong máu (ví dụ: một số loại thuốc cũng gây ói)
Trang 3- Những tác nhân mang tính chất tâm lý như những hình ảnh hay mùi khó chịu
- Kích thích ở tai (bộ phận điều khiển sự thăng
bằng ở tai giữa)
Ọc sữa ở trẻ dưới 1 tháng tuổi
Các nguyên nhân gây ói hay ọc sẽ khác nhau theo từng lứa tuổi Trong những tháng đầu đời, hầu hết các bé sẽ ọc một ít sữa trong vài giờ cho bú Đây
cũng là một hiện tượng bình thường, và tự giới hạn ngay sau mỗi bữa ăn, giảm dần khi trẻ lớn hơn Các
bà mẹ có thể bồng trẻ theo tư thế đứng khoảng 15 –
30 phút sau khi bú, vuốt nhẹ lưng, giúp trẻ ợ hơi
được thì hiện tượng ọc cũng giảm bớt đi Một vài trẻ
sẽ tiếp tục ọc cho tới khi được 10 – 12 tháng tuổi
Điều này cũng không đáng lo ngại nếu trẻ không bị khó chịu và trẻ vẫn tăng cân bình thường
Điều đặc biệt là trẻ dưới một tháng thì rất ít ói Nếu
Trang 4trẻ thật sự bị ói lặp đi lặp lại nhiều và trẻ phải dùng sức nhiều, thì các bà mẹ cần đưa trẻ đi khám bệnh Lúc này, trẻ có thể có vấn đề về dinh dưỡng hoặc trẻ đang có một dấu hiệu của bệnh nặng
Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD)
Tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản làm cho hiện tượng ọc sinh lý bình thường ở trẻ nhỏ nặng nề hơn, không cải thiện, mặc dù cũng là những dòng thức ăn chảy từ trong dạ dày ra nhưng nó lại xảy ra quá nhiều Tình trạng này là do cơ ở cuối thực quản quá yếu làm cho thức ăn không giữ được ở trong dạ dày mà lại trào ngược lên Có thể khắc phục một phần GERD bằng các cách sau:
1 Làm đặc sữa
2.Tránh cho trẻ ăn quá nhiều cùng một lúc, cho trẻ
ăn ít đi nhưng tăng số bữa ăn lên để vẫn đảm bảo lượng dinh dưỡng trong một ngày của trẻ
Trang 53 Bồng trẻ đứng sau ăn, giúp trẻ ợ hơi
4 Giữ trẻ yên tĩnh, đặt trẻ nằm đầu cao sau bữa ăn
ít nhất 30 phút
Khi những cách trên không hiệu quả, các bà mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện
Hẹp phì đại môn vị
Khi trẻ được 2 tuần tuổi cho tới 4 tháng tuổi, ói liên tục có thể do dày cơ ở vị trí giữa dạ dày và ruột ( còn gọi là hẹp phì đại môn vị ), làm cho thức ăn ở dạ dày không xuống ruột được Trẻ sẽ ói mạnh ra trong vòng
15 – 30 phút ngay sau mỗi bữa ăn Bệnh này cần đưa trẻ tới bệnh viện càng sớm càng tốt
Nhiễm trùng
Sau tháng đầu tiên, nguyên nhân gây ói thường
Trang 6gặp nhất sẽ là nhiễm trùng dạ dày ruột Virus là tác nhân thường gặp nhất, sau đó là vi trùng và kí sinh trùng Trẻ bị nhiễm trùng sẽ sốt, tiêu chảy, đau bụng,
và dĩ nhiên trẻ sẽ buồn nôn và nôn
Một vài nguyên nhân nhiễm trùng nơi khác dạ dày ruột cũng gây ói; ví dụ như nhiễm trùng hệ hô hấp, nhiễm trùng đường tiểu, viêm tai giữa, viêm màng não, viêm ruột thừa…
Vì vậy, khi trẻ có một số dấu hiệu sau, các bà mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay:
- Ói ra máu, chất ói có màu mật xanh
- Ói vọt, ói nhiều lần
- Ói kéo dài hơn một ngày
- Đau bụng nhiều
Trang 7- Bụng chướng
- Trẻ lơ mơ, vật vã, kích thích
- Không uống được
- Mất nước: khô môi, khóc không nước mắt, tiểu ít