Sự lây truyền bệnh và triệu chứng Ghẻ thường lây truyền trực tiếp do việc tiếp xúc gần gũi giữa con người với con người như những người cùng ngủ chung một giường.. Một đợt ghẻ xâm nhập
Trang 1Ghẻ và cách điều trị
trong cộng đồng
Ghẻ là một bệnh do côn trùng gây nên
Bệnh thường được ghi nhận ở những nơi có quần thể dân cư sống đông đúc, chật chội, điều kiện vệ sinh thấp kém, ăn ở không sạch sẽ Trẻ con là đối tượng có nhiều nguy cơ bị
mắc bệnh ghẻ nhất
Đặc điểm của loài ghẻ
Ghẻ có tên khoa học Sarcaptes scabiei gây triệu
chứng ngứa trên da người và thường được gọi là
Trang 2bệnh ghẻ Nhiễm bệnh ghẻ được phát hiện phổ biến
và lưu hành khá rộng rãi ở khắp nơi trên toàn cầu
Ghẻ có kích thước nhỏ khoảng 0,2 - 0,4mm và gần như không thể thấy bằng mắt thường Trên thực tế, hầu như toàn bộ đời sống của ghẻ ký sinh ở trên da
và trong da của con người Để sinh trưởng, phát triển
và đẻ trứng; ghẻ đào những đường ngầm quanh co trong mặt da Những đường ngầm này mỗi ngày dài thêm khoảng từ 1 - 5mm và có thể nhìn thấy ở trên
da những đường xoắn mỏng dài chừng một vài
milimét (mm) đến một vài centimét (cm) Thời gian phát triển từ trứng đến ghẻ trưởng thành ít nhất có thể mất khoảng 2 tuần lễ
Những ghẻ cái có thể sống ký sinh trên cơ thể người
từ 1 đến 2 tháng Nếu rời khỏi cơ thể vật chủ ký sinh, ghẻ chỉ có khả năng sống được vài ngày Ghẻ có đặc điểm thường ký sinh ở những chỗ da mỏng và có nếp gấp như các kẽ ngón tay, cạnh bàn tay, bàn chân, khuỷu tay, nếp gấp đầu gối, dương vật, vú và bả vai
Trang 3Ở trẻ con, ghẻ cũng có thể thấy ở mặt và các nơi
khác
Sự lây truyền bệnh và triệu chứng
Ghẻ thường lây truyền trực tiếp do việc tiếp xúc gần gũi giữa con người với con người như những người cùng ngủ chung một giường
Hầu hết sự lây truyền bệnh ghẻ xảy ra mang tính chất gia đình vì nếu một thành viên trong nhà bị bệnh ghẻ thì khả năng những người khác trong gia đình sẽ bị mắc bệnh ghẻ theo
Khi bị mắc bệnh ghẻ, triệu chứng ban đầu xuất hiện chỉ là một vết đỏ, hơi nhô lên và ngứa dữ dội Tiếp theo là sự hình thành các nốt, bọng nước nhỏ, rồi các nốt và bọng nước nhỏ này bị vỡ ra ở trên bề mặt của
da Do ngứa nên người bị mắc bệnh ghẻ thường phải gãi ngứa dẫn đến chảy máu và dịch trong các bọng ghẻ, làm ghẻ có điều kiện phát tán
Trang 4Việc gãi ghẻ nhiều, thường xuyên và triền miên gây
ra sự bội nhiễm hay nhiễm trùng thứ phát như nhọt đầu đinh, nhọt mủ, eczema Một đợt ghẻ xâm nhập
ào ạt điển hình gây nên dị ứng có thể phát triển ở trên những vùng của cơ thể mà thông thường không bị nhiễm ghẻ như vùng mông, xung quanh thắt lưng, bả vai
Khi mới bị nhiễm ghẻ, triệu chứng ngứa và lan rộng chưa rõ ràng, sau khoảng từ 4 - 6 tuần thì triệu chứng lâm sàng mới xuất hiện rõ Đối với những người mới
bị nhiễm ghẻ lần đầu tiên thì sự phát triển lan rộng có thể chỉ vài ngày
Phương pháp thông thường xác định sự nhiễm ghẻ là dùng mũi dao nhọn, nhỏ để cạy phá vài chỗ da bị
nhiễm bệnh, lấy bệnh phẩm chuyển sang một phiến lam kính và soi trên kính hiển vi để phát hiện Có thể dùng dầu mỏ để thu thập và kiểm tra sự nhiễm ghẻ Một phương pháp khác là dùng mực viết bôi vào
Trang 5vùng da bị nhiễm bệnh và sau đó rửa sạch đi, kiểm tra sẽ phát hiện ra các hang ghẻ ký sinh
Cách điều trị bệnh ghẻ
Gần đây, thuốc Ivermectin, một loại thuốc dùng để điều trị nang sán và giun chỉ bạch huyết được phát hiện cũng có tác dụng điều trị đối với bệnh ghẻ
Thuốc được điều trị bằng liều độc nhất 100 đến
200µg cho 1 kg trọng lượng cơ thể
Phương pháp điều trị quy ước là sử dụng các loại hóa chất diệt côn trùng thông thường như Benzyl benzoat 10% dạng nước xức, Lindane 10% dạng nước xức, Crotamiton 10% dạng kem và Permethrin 5% dạng kem Permethrin là loại hóa chất hiện tại được khuyến cáo sử dụng để điều trị bệnh ghẻ vì nó
có tác dụng tốt và ít tác dụng phụ
Sau khi điều trị thành công, đôi khi triệu chứng ngứa vẫn còn tiếp tục xảy ra nhưng rồi cuối cùng sẽ hết
Trang 6hoàn toàn Các loại hóa chất có thể sử dụng để xức trên da ở tất cả các phần của cơ thể từ cổ trở xuống, không chỉ ở những chỗ bị ngứa
Nguyên tắc sử dụng để có hiệu quả là sau khi xức hóa chất, ngày hôm sau mới được rửa đi Người
được điều trị có thể mặc áo quần khoảng sau 15 phút
để hóa chất có thời gian khô đi Hầu hết những
phương pháp điều trị đều cho đáp ứng tốt, bệnh có thể khỏi hoàn toàn nhưng đôi khi cũng cần điều trị đợt hai cách một thời gian sau đó khoảng từ 2 - 7 ngày
Một điều cần thận trọng là không nên điều trị bằng thuốc hóa chất diệt côn trùng quá nhiều vì sẽ bị ảnh hưởng bởi độ độc của một số hợp chất Vì ghẻ là một bệnh lây lan có tính chất gia đình nên việc điều trị cho
cả nhà là vấn đề cần thiết để ngăn ngừa sự tái nhiễm bệnh ghẻ