Chúng ta thường cho rằng, trường hợp trẻ ăn nhiều mà vẫn suy dinh dưỡng thường là do có “vấn đề” về đường ruột, hệ tiêu hóa hoặc ăn uống không cân đối các thành phần dưỡng chất… Vậy như
Trang 1Làm sao để cải thiện sự kém hấp
thu dưỡng chất ở trẻ
Trang 2
Chúng ta thường cho rằng, trường hợp trẻ ăn
nhiều mà vẫn suy dinh dưỡng thường là do có
“vấn đề” về đường ruột, hệ tiêu hóa hoặc ăn uống không cân đối các thành phần dưỡng chất… Vậy nhưng, có rất nhiều trường hợp, trẻ ăn cân đối đầy đủ dưỡng chất, hệ tiêu hóa tốt mà vẫn suy dinh dưỡng “Chuyện lạ” này là vì sao, chúng tôi
đã có cuộc phỏng vấn với PGS.Ts Nguyễn Thị
Lâm, Phó viện trưởng Viện dinh dưỡng Quốc gia
Thưa PGS.Ts Nguyễn Thị Lâm, có một thực tế là rất nhiều ông bố, bà mẹ lo cho con ăn uống kỹ càng, thế nhưng, con vẫn còi cọc, đó có phải do vấn đề hấp thu? Và khả năng hấp thu của trẻ phụ thuộc vào
những yếu tố gì?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Đúng như vậy, việc lớn lên phát triển về thể chất và trí tuệ của trẻ bên cạnh việc cho ăn uống đầy đủ còn rất quan trọng là khả năng hấp thu của các cháu đến đâu
Nhìn chung, khả năng hấp thu của trẻ phụ thuộc vào
Trang 3ba yếu tố:
- Thứ nhất là cơ cấu của khẩu phần ăn phải cân đối, ví dụ như cháu ăn dư thừa chất này nhưng lại thiếu chất khác nên việc chuyển hóa không đạt hiệu quả
- Thứ hai là do rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột
- Và yếu tố thứ 3 không thể không kể đến là không
đủ các enzym tiêu hóa, khiến việc chuyển hóa thức
Trang 4thế nếu thức ăn không được enzym tiêu hóa phân giải thì sẽ không có quá trình hấp thu hoặc không đủ thì hấp thu sẽ kém
Khi thấy con mình có những triệu chứng kém hấp thu thường các bậc cha mẹ nghĩ rằng con mình bị rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột, bà có lý giải gì
không?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Các bậc cha mẹ thấy con đi ngoài phân lỏng, có mùi tanh, lổn nhổn, đầy hơi, chướng bụng… là nghĩ con bị rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn Nhưng đây cũng là biểu hiện chung của kém hấp thu Vì thế khi thấy con có những biểu trên, các bậc cha mẹ nên quan tâm tới 3 yếu tố kể trên, xem con mình nằm trong nguyên nhân nào
Làm thế nào để tăng cường enzym, “đủ” cho nhu cầu
cơ thể, thưa bà?
Trang 5PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Thường enzym do cơ thể tự sản sinh ra, tuy nhiên, trong một số trường hợp chúng ta nên bổ sung để tăng cường tiêu hóa hấp thu cho cơ thể
Như chúng ta đã biết thì enzym chính là yếu tố để tiêu hóa thức ăn thành các chất dinh dưỡng cần thiết
đi nuôi cơ thể Vậy xin bà cho biết, cơ thể chúng ta có thường hay bị thiếu enzym hay không?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Thường thì hệ tiêu hóa có chứa đầy đủ các loại
enzym cần thiết tiêu hóa thức ăn Nhưng có nhiều trường hợp, enzym nội sinh trong cơ thể tiết ra không tốt, dẫn đến thiếu enzym Đó thường là trường hợp:
- Người già yếu, với trẻ em thường là do cơ thể con non nớt, enzym nội sinh trong cơ thể chưa ổn định
- Trẻ sau đợt ốm dậy, trẻ biếng ăn
- Trẻ suy dinh dưỡng
- Rối loạn tiêu hóa kéo dài; hoặc trẻ ăn quá nhiều trong mỗi bữa hoặc ăn quá nhiều bữa trong ngày dẫn
Trang 6đến sự bài tiết các men tiêu hóa không đủ cho tiêu hóa thức ăn…
Như vậy là trẻ em là đối tượng rất dễ bị thiếu enzym
để tiêu hóa thức ăn, có đúng không thưa bà?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Đúng như vậy, như phân tích trên của tôi thì một
phần là vì trẻ em cơ địa còn non nớt, phần thì vì cách chăm sóc con không đúng cách của nhiều bậc phụ huynh hiện nay Có những thống kê cho thấy, thiếu enzym tiêu hóa thức ăn dẫn tới kém hấp thu là tình trạng cũng phổ biến ở trẻ em, nhất là ở lứa tuổi ăn bổ sung, mẫu giáo
Nhiều người cho rằng, vì là enzym là do cơ thể tự sản sinh, nên kể cả khi cơ thể thiếu cũng nên để cơ thể “tự điều tiết” hơn là can thiệp bổ sung, điều đó có đúng không?
Trang 7PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Đúng là enzym tiêu hóa thức ăn là do cơ thể tự sản sinh, nhưng điều đó không có nghĩa, chúng ta hoàn toàn để cho cơ thể tự điều tiết Bởi có nhiều trường hợp, trẻ suy dinh dưỡng; rối loạn tiêu hóa kéo dài; trẻ thiếu enzym lâu ngày, dẫn đến tiêu hóa, hấp thu kém Tiếp theo đó là hàng loạt các hệ lụy như suy dinh
dưỡng, miễn dịch kém, dễ mắc các bệnh nhiễm
khuẩn… Và chúng ta rơi vào trong cái vòng luẩn
quẩn: thiếu enzym – suy dinh dưỡng, miễn dịch kém – thiếu enzym không biết bao giờ thoát ra được Vì vậy, khi thấy con mình thiếu enzym, bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý để kích thích cơ thể sản sinh enzym thì chúng ta vẫn có thể bổ sung một lượng enzym hợp lý
Trang 8pháp để xác nhận cơ thể trẻ có bị thiếu enzym hay không Tuy nhiên, các bậc cha mẹ cũng có thể hoàn toàn nhận biết về trực quan Ví dụ với những trường hợp trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng thì chắc chắn là thiếu enzym Tương tự với trường hợp trẻ đi ngoài phân lỏng, lổn nhổn, cảm giác căng chướng bụng, mệt mỏi, chán ăn…
Tức là với những trường hợp trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng, ăn không tiêu, rối loạn tiêu hóa… thì bên cạnh việc cân đối thành phần dinh dưỡng, tăng cường “sức khỏe” của đường ruột, thì cũng rất cần bổ sung một lượng enzym cần thiết?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Đúng như vậy, thường thì với những trường hợp kể trên, các bậc cha mẹ mới chỉ quan tâm được một mặt nào đó, hoặc là cân đối thành phần dinh dưỡng, hoặc
là tăng cường sức khỏe đường ruột Điều này là đúng nhưng chưa đủ, chúng ta cũng nên bổ sung một
lượng enzym vừa đủ
Trang 9Thế nào là lượng enzym “vừa đủ” thưa bà?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Thường với các enzym tiêu hóa, chúng ta thường bổ sung khoảng 10 ngày, sau đó ngừng dùng emzym 10 ngày nếu muốn tiếp tục dùng lại Điều này để tránh
cơ thể bị lệ thuộc và vẫn kích thích được khả năng bài tiết men tiêu hóa từ cơ thể
Trang 10
Độc giả hiện đang rất quan tâm tới các chế phẩm
chứa enzym tiêu hóa có nguồn gốc từ tự nhiên, bà có
ý kiến gì về điều này?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Những sản phẩm bổ sung enzym tiêu hóa hiện nay thường được phân làm hai loại: dạng thuốc, và dạng thực phẩm chức năng Với những trường hợp buộc phải chỉ định điều trị tiêu hóa kém (như bệnh nhân bị phẫu thuật cắt bỏ tuyến tụy hoặc cắt bỏ một phần bao tử) thì các bác sĩ vẫn khuyên nên kết hợp với những chế phẩm có nguồn gốc tự nhiên bởi nó sẽ hạn chế được những tác dụng phụ, đặc biệt những trường hợp phải dùng thuốc lâu dài Còn với những trường hợp trẻ thiếu enzym tiêu hóa thì chúng ta nên sử
dụng các chế phẩm có nguồn gốc thực vật, bởi ưu điểm của nó là có thể sử dụng dài ngày mà không gây tác dụng phụ
Hiện nay enzym tiêu hóa thường được phân ra
thành những loại nào, thưa bà?
Trang 11PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Trong cơ thể chúng ta cần nhiều enzym tiêu hóa khác nhau, như enzym amylase, pepsin, trypsin, lipase… nhưng nhìn chung, chúng được chia làm 3 loại sau: enzym chuyển hóa tinh bột, enzym chuyển hóa
protein và enzym chuyển hóa chất béo
Thường thì cơ thể khỏe mạnh có đầy đủ 3 loại
emzym nói trên Trong những trường hợp trẻ biếng
ăn, suy dinh dưỡng, đi ngoài phân sống nên bổ sung đầy đủ 3 loại enzym này để giúp thức ăn được tiêu hóa và hấp thu tối đa nhất
Việc bổ sung enzym không toàn diện, nghĩa là nhiều loại này, thiếu loại khác thì quá trình tiêu hóa và hấp thụ sẽ không được tối đa hóa, điều đó có đúng không, thưa bà?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Đúng như vậy, thường cơ thể thiếu enzym thì sẽ
thiếu đồng loạt các loại enzym, từ enzym chuyển hóa
Trang 12tinh bột, protein đến chuyển hóa chất béo chứ không riêng một loại nào…Nhất là
Hiện nay trên thị trường có những thực phẩm chức năng để bổ sung lượng enzym cần thiết cho cơ thể như Emedyc, một số chị em có hỏi, sử dụng có tác dụng phụ nào không ?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Bên cạnh việc để có thể tự điều tiết, thì như tôi có nói, chúng ta cũng có thể bổ sung, trong những trường hợp và thời gian nhất định, để cho các cháu không rơi vào vòng luẩn quẩn không đủ enzym tiêu hóa – suy dinh dưỡng – thiếu enzym
Emedyc có bao gồm enzym phân giải tinh bột, protein
và vitamin cần thiết cho cơ thể, chúng ta có thể sử dụng theo liều lượng hướng dẫn mà không sợ tác dụng phụ
Qua quá trình cung cấp thông tin cho độc giả về vai trò của enzym đối với khả năng hấp thu của trẻ trong
Trang 13thời gian vừa qua, vậy xin bà có thể tóm lược những cách và những lưu ý khi bổ sung enzym cần thiết cho
cơ thể?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm:
Nhìn chung, khi bổ sung enzym tiêu hóa cho cơ thể, chúng ta nên bổ sung một cách toàn diện và có liều lượng phù hợp Bên cạnh đó, cũng cần tăng cường kích thích bài tiết các men tiêu hóa của cơ thể bằng việc điều chỉnh chế độ ăn, không nên ăn quá nhiều trong một bữa hoặc ăn quá nhiều bữa trong một
ngày, nên thay đổi thực phẩm, cách chế biến để có bữa ăn đa dạng và ngon miệng sẽ kích thích cơ thể bài tiết men tiêu hóa được tốt hơn Một số thực phẩm hàng ngày cũng kích thích bài tiết men tiêu hóa như gừng, hành tỏi, tiêu , hay đu đủ, dứa, sản phẩm lên men…
Trang 14ăn uống, sinh hoạt hàng ngày Các bậc cha mẹ
thương con, chăm con chưa đủ mà cần phải có
những kiến thức để con được phát triển tối đa, đừng
bỏ qua giai đoạn “cửa sổ vàng” của cuộc đời mỗi con người
Trang 15(Theo báo Cẩm nang Đời sống Gia Đình)
Qua bài phỏng vấn với PGS.TS Nguyễn Thị Lâm có
đề cập đến “hệ tiêu hóa” và “ Emzym tiêu hóa” , vậy enzyme tiêu hóa là gì?
Hệ tiêu hóa:
Trong điều kiện sinh lý bình thường qúa trình tiêu hóa được tóm tắt như sau:
Trang 16Tại miệng: thức ăn được nhai nát và trộn với dịch
nước bọt, trong đó có α-amylase chia cắt tinh bột
thành các phân tử ngắn hơn, quá trình nầy sẽ còn tiếp diễn tại dạ dày
Tại dạ dày: Pepsin của dịch vị sẽ phá vỡ các cấu trúc phức tạp của chất đạm thành các tiểu phần peptid có cấu trúc đơn giản hơn
Tại tá tràng: Các tiểu phần đơn giản được tạo ra do quá trình tiêu hóa ở dạ dày tiếp tục bị chia cắt dưới tác động của nhiều enzyme sinh ra từ tuyến tụy để tạo ra các phân tử nhỏ hơn nữa hoặc các phân tử có thể hấp thu
Tại hỗng tràng và hồi tràng: các phân tử nhỏ tiếp tục được chia cắt thành các phân tử có thể hấp thu được vào máu (acid amin sinh ra từ chất đạm, glucose và fructose sinh ra từ các chất bột đường, acid béo và glycerol sinh ra từ chất béo, các vitamin, khoáng
Trang 17Enzyme tiêu hóa
Enzyme là những xúc tác sinh học có bản chất là
protein Nó xúc tác cho hầu hết các phản ứng chuyển hóa xảy ra trong cơ thể sống Dưới tác dụng của các enzyme tiêu hóa, thức ăn được phân rã trở thành dạng nhũ tương để nhung mao ruột có thể dễ dàng hấp thu vào máu, nuôi dưỡng cơ thể
Enzyme phân rã thức ăn trong dạ dày Khi sử dụng enzyme tiêu hóa, thức ăn sẽ nhanh chóng được phân
rã thành dạng nhũ tương để ruột hấp thu các chất
Trang 18dinh dưỡng, làm trống ống tiêu hóa, tạo cảm giác nhanh đói, thèm ăn, không còn cảm giác khó chịu do đầy hơi, chướng bụng, thức ăn không tiêu
Enzyme tiêu hóa được tiết ở nhiều bộ phận trong hệ thống tiêu hóa và có vai trò chức năng riêng Tuyến nước bọt tiết enzyme maltase, amylase… giúp tiêu hóa tinh bột Dạ dày tiết dịch vị và men pepsin giúp tiêu hóa chất đạm Dịch gan, mật giúp tiêu hóa chất béo Tuyến tụy tiết dịch tụy để hoàn chỉnh việc tiêu hóa thức ăn ở ruột non
Không lạm dụng vì dùng dài ngày sẽ gây tác hại
ngược do lượng men tiêu hóa được cung cấp nhiều
từ bên ngoài trong thời gian dài sẽ ức chế các tuyến tiết ra men tiêu hóa nội sinh có trong cơ thể Thông thường chỉ dùng không quá 7-10 ngày, ngưng dùng thuốc 7-10 ngày nếu muốn tiếp tục dùng lại Các phụ huynh có thể cho trẻ dùng thử men tiêu hóa trong một thời gian, nếu thấy trẻ ăn uống tốt thì tiếp tục dùng, còn không thấy cải thiện thì không dùng
Trang 19Cung cấp hệ enzyme tối ưu cho sự hấp thu tối đa
Thông tin sản phẩm click tại đây
ramonosus, Bacillus longum, B breve, B
lactis Chính các vi khuẩn có ích giúp tiêu hóa tốt
Trang 20thức ăn, tiêu sạch và tái hấp thu phần thức ăn còn sót lại ở ruột già, giúp tổng hợp một số vitamin nhóm B, vitamin K…, đặc biệt giúp cân bằng với vi khuẩn có hại, làm vi khuẩn có hại không tăng sinh phát triển quá đáng gây bệnh
Nếu vì lý do nào đó (như vệ sinh an toàn thực phẩm quá kém, uống nhiều bia rượu, dùng thuốc - đặc biệt
là kháng sinh, stress ), sự cân bằng trong hệ tạp
khuẩn ruột bị đảo lộn sẽ đưa đến rối loạn đường ruột, thể hiện: tiêu chảy, khó tiêu, trướng bụng, giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng
Một vài trường hợp men vi sinh sử dụng chủng vi sinh vật không thường trú trong ruột như dạng bào tử và nấm men thì không dùng lâu dài Lưu ý không dùng men vi sinh khi bị viêm tụy cấp, phẫu thuật ruột…
Như vậy vai trò enzyme rất quan trọng cho quá trình tiêu hóa và hấp thu của trẻ Cung cấp đủ enzyme tiêu hóa giúp trẻ hấp thu đầy đủ chất dinh dưỡng, trẻ phát
Trang 21triển khỏe mạnh, tăng sức đề kháng cho trẻ chống lại bệnh tật