Tiểu luận " Bản chất nhà nước chủ nô thể hiện qua các chức năng của nó như thế nào pdf

B.Nội dungNhà nước chiếm hữu nô lệ là hình thức đầu tiên trong lịch sử loài người, ra đời trên cơ sở sự tan rã của chế độ cộng sản nguyên thủy, gắn liền với sự phân chia xã hội thành các

A Đặt vấn đề

B.Nội dung

Nhà nước chiếm hữu nô lệ là hình thức đầu tiên trong lịch

sử loài người, ra đời trên cơ sở sự tan rã của chế độ cộng sản nguyên thủy, gắn liền với sự phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng

Những nhà nước chiếm hữu nô lệ đầu tiên xuất hiện

khoảng 4000-5000 năm TCN ở Châu Á và Bắc Phi

(Trung Quốc, Ấn Độ, Ai cập …)

Bản chất của nhà nước chiếm hữu nô lệ : là nhà nước của giai cấp chủ nô, do giai cấp chủ nô

lánh đạo và tồn tại vì giai cấp chủ nô Bản chất của nhà nước nói chung và nhà nước chiếm

hữu nô lệ nói riêng được thể hiện qua 2 đặc tính : tính xã hội và tính giai cấp.

Bản chất của nhà nước chủ nô thể hiện qua các chức năng của nó , đó là chức năng đối nội và chức năng đối ngoại

1 Các chức năng đối nội

• 1.1 Chức năng kinh tế

Đây là chức năng quan trọng của nhà nước

chiếm hữu nô lệ, thể hiện khá tập trung bản chất của nhà nước này Chức năng này giải quyết

hai nhiệm vụ và mục tiê chủ yếu của nhà nước chiếm hữu nô lệ là : Củng cố, bảo vệ chế độ sở hữu và tổ chức quản lí, phát triển kinh tế

a Tính giai cấp trong lĩnh vực kinh tế

Tính giai cấp thể hiện một cách rõ nét ở nhiệm vụ thứ nhất : Bảo vệ chế độ chiếm hữu tư nhân của chủ nô đối với người nô lệ và tư liệu sản xuất, duy trì sư bóc lột của chủ nô đối với nô lệ

Để thực hiện chức năng này, nhà nước đặt ra một hẹ thống pháp luật khá hoàn chỉnh: từ căn cứ xác lập quyền

sở hữu , nội dung quyền sở hữu đến vệc thực hiện và bảo vệ chế độ sở hữu hết sức chặt chẽ

Tất cả các hàn vi xâm phạm chế độ sở hữu đều bị

trừng phạt hết sức nghiêm khắc

Về phần người nô lệ, họ chỉ được coi là “công cụ biết nói”, có thể bị mua, bán, tặng, cho … Giai cấp chủ nô

được toàn quyền chiếm đoạt sức lao động của nô lệ như một hình thức khai thác giá trị vật chất từ đối tượng của quyền sở hữu Là lực lượng chủ yếu tạo ra sản phẩm nuôi sống xã hội nhưng người nô

lệ hầu như không được hưởng

quyền lợi gì

Hy lạp thế kỉ V-VI TCN, trong xã

hội có 3 tầng lớp : dân tự do

chủ nô và nô lệ

0 50000 100000

Nô lệ

Ki-ốt, Đê-lốt, Sa-mốt,Ê-phe-dơ và hải cảng Pi-rê của Athen

là những chợ buôn bán nô lệ lớn nhất ở Hy lạp cổ đại

Không chỉ như vậy, việc bảo vệ chế độ tư hữu

tư nhân là một nhiệm vụ cũng được coi trọng

đặc biệt, mọi hàn vi xâm phạm đến tài sản tư

của người khác ( mà thường chỉ có giai cấp chủ

nô mới có quyền tư hữu) sẽ bịt rừng trị một cách rất dã man đến mức người ta có cảm giác như

là tài sản được coi là quý hơn con người.

Như hành vi cho vay nặng lãi, chủ nợ có quyền xiết nợ hoặc nô lệ hóa con nợ, thậm chí bằng cả tính mạng của họ qua những quy định chặt chẽ của pháp luật

b.Tính xã hội trong lĩnh vực kinh tế

• Nhà nước chiếm hữu nô lệ còn thể hiện chức năng tổ chức, quản lý và phát triển kinh tế Ở phương Đông, các nhà nước chiếm hữu nô lệ đã xây dựng đê điều, khai hoang giúp han chế tác hại của lũ lụt và

mở rộng diện tích cấy, trồng trọt

Các nhà nước phương Tây cũng sớm quan tâm đến yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước

Chính sách về kinh tế của nhà nước này còn thể hiện bằng việc xây dựng các công trình đường

xá, cầu cống… hay giải phóng nô lệ, chính sách

về tài chính thuế khóa… vừa nhằm tăng thu

ngân sách, vừa giải quyết được nhu cầu phát

triển kinh tế, xã hội

Trong lịch sử, Ai cập dưới thời kì thống trị của vương triều XII thời kỳ Trung vương quốc (2150-1710TCN) đã trở thành m,ột nàh nước trung ương tập quyền lớn

mạnh Một trong những biện pháp quan trọng nhất là nhà nước Ai Cập thống nhất đã thực hiện là khôi phục

và mở rộng các công trình thủy lợi thành một hệ thống tưới nước rộng lớn, Công trình sửa chữa hồ Moeris

thành một bể chứa nước nhân tạo là công trình thủy lợi

có quy mô to lớn nhất

Như vậy, chức năng kinh tế không Như vậy, chức năng kinh tế không

những thể hiện bản chất bóc lột của

giai cấp chủ nô mà còn cho thấy cả tính

xã hội của nhà nước chủ nô

• 1.2 Chức năng trấn áp bằng quân sự và đàn áp, nô dịch về tư tưởng

Trong xã hội chiếm hữu nô lệ, người nô lệ chịu

sự áp bức, bóc lột tàn nhẫn của giai cấp chủ nô

Điều này thể hiện rõ tính giai cấp cả nhà

nước chiếm hữu hô lệ

Lịch sử tồn tại và phát triển của nhà nước chiếm hữu nô

lệ gắn liền với các cuộc khởi nghĩa liên tiếp của nô lệ và các tầng lớp lao động khác Để bảo vệ địa vị thống trị

cùng những đặc quyền của giai cấp chủ nôm nhà nước chủ nô ra sức đàn áp các cuộc khởi nghĩa bằng bạo lực quân sự kết hợp với việc hạn chế khả năng tham gia của nhân dân vào công việc của nhà nước bằng các chính sách tuyển dụng quan lại, cho giữ chức suốt đời, cha

truyền con nối , rằng buộc bằng quyền lực kinh tế hoặc nguonf ngốc xuất thân …

Đặc trưng kết cấu xã hội và quan hệ giai cấp

trong chế độ chiếm hữu nô lệ dựa trên cơ sở sự bất bình đẳng gần như tuyệt đối giữa chủ nô với

nô lệ mà xung đột giữa hai giai cấp này ( nhất là

ở phương Tây) thường xuyên diễn ra với mức

độ gay gắt dẫn tới việc nhà nước phải áp dụng chính sách hết sức dã man, tàn bạo

Khi các cuộc đấu tranh của nô lệ diễn ra với quy

mô khá lớn thì nhà nước dùng quân đội để đàn

áp và dìm các cuộc khởi nghĩa đó trong bể máu

Khi trình độ dân trí thấp, nhà nước chiếm hữu nô lệ dễ dàng thực hiện chính sách ngu dân để dễ bề cai trị, buộc con người phải chấp nhận thân phận của mình bằng

cách làm cho họ có niềm tin vào thế giới hoang tưởng, qua đó triệt tiêu tinh thần đấu tranh của họ Mặt khác,

nhà nước cnf lợi dụng tín ngưỡng đa thần để chia rẽ sự thống nhất của các tầng lớp nhân dân bị áp bức, hạn

chế sức mạnh đoàn kết của các lực lương chống đối,

xây dựng một số tôn giáo thành quốc giáo, qua đó thần thánh hóa quyền lực của giai cấp thống trị bằng việc kết jowpj vương quyền và thần quyền

Chichen Itza ( Mexico) là biêu tượng cho sự đàn

áp về tư tưởng của giai cấp chủ nố Chichen

Itza có nghĩa là “ tại miệng giếng của Itza” được nối từ giếng tế thần đến đền Quetzalcoalt Đền chính là một Kim tự tháp thấp, nơi những thầy tu

mở banh ngực nạn nhân hiến tế và dâng cũng trái tim vẫn còn đang đập cho các thần linh

Ngoài ra nhà nước chủ nô còn một số chức

năng xã hội khác thể hiện ở việc giải quyết các vấn đề xã hội, bảo vệ trật tự xã hội là một nhiệm

vụ sớm được các nhà nước chiếm hữu nô lệ

quan tâm Những vấn đề như: hon nhân gia

đình, quan hệ thừa kế, phòng chống tội phạm, tổ chức xây dựng các công trình công cộng, phân chia ruộng đất, tăng cường hoạt động phục vụ đời sống tinh thần đa được nhà nước quan tâm, nhất là ở các nhà nước tiến bộ như Sô-lông,

Clixten ở Athen hay Tề Hoàn Công ở nước Tề…

2 Chức năng đối ngoại

Chức năng đối ngoại của nhà nước chủ

nô thể hiện ở việc tiến hành chiến tranh xâm lược, phòng thủ chống xâm lược và tiến hành quan hệ ngoại giao, buôn bán với các nước khác

Các chức năng đối ngoại này thể hiện tính xã hội rất sâu sắc

• 2.1 Chức năng tiến hành chiến tranh xâm lược

Đây là một trong những chức năng đối ngoại cơ bản của nhà nước chiếm hữu nô lệ, các nhà nước hết sức coi

trọng hoạt động tiến hành chiến tranh xâ, lược để mở rộng lãnh thổ và tăng cường số nô lệ của mình Chế độ

nô lệ càng phát triển thì chiến tranh càng tàn khốc Sau khi giành thằng lợi các nhà nước chiếm hữu nô lệ xây dựng thành lũy, bố trí quân đội ở các nước bại trận và thi hành chính sách bóc lột hà khắc với nhân dân các

nước này

Lịch sử nhà nước chiếm hữu nô lệ đã có những đế quốc hùng mạn nhờ việc thi hành chính sách mở rộng chiến tranh xâm lược mà tiêu biểu là đế quốc Hy Lạp

Nổi tiếng nhất là Cuộc đông chinh của Alexandre nước Macedoine

• 2.2 Chức năng phòng thủ chống xâm

lược

Các nhà nước chiếm hữu nô lệ đặc biệt chú trọng đến hoạt động phòng thủ chống xâm lược song song với các cuộc chiến tranh xâm thức, bắt kì nhà nước chiếm hữu

nô lệ nào cũng đứng trước nguy cơ bị nước khác xâm lược Các nhà nước tiến hành các hoạt động như: tổ

chức lực lượng quân đội, xây dựng các thành lũy, pháo đài, chuẩn bị cơ sở vất chất,…tiến hành hoạt động quân

sự khi cần thiết

Trung Quốc đã xây Vạn lý trường thành dài hàng nghìn

km với quy mo rất lớn và kéo dài hàng thế kỉ nhằm

chống lại sự xâm lược, cướp bóc của các dân tộc du mục phía Tây và phía Bắc

• 2.3 Chức năng thiết lâp quan hệ ngoại

giao, buôn bán với các nước khác

Nhà nước chiếm hữu nô lệ thiết lập quan hệ ngoại giao buôn bán với các nước khác, hợp tác liên kết với nhau chống kẻ thù chung hoặc giao lưu, phát triển kinh tế Tuy nhiên việc thực hiện những hoạt động này vẫn còn ở

mức hạn chế

Đế chế La Mã đã sát nhập thêm Ai Cập, Sicilia và

Tunisia thành các nước chư hầu cung cấp sản vật Hàng hóa xuất khẩu trở lại từ Roma là rượu vang và ôliu

C Kết luận

Có thể nói, ra đời bằng những phương

thức khác nhau với những mức độ phát triển do những điều kiện kinh tế xã hội

khác nhau, tương ứng với những khu vực địa lý nhất định nên có không ít sự khác biệt giữa nhà nước chiếm hữu nô lệ ở

phương Đông và phương Tây Tuy vậy các nhà nước dều thể hiện nhiều điểm

chung, đặc biệt là về bản chất nhà nước

Xét về bản chất, nhà nước là một hiện tượng xã hội luôn thể hiện tính giai cập và tính xã hội

- Tính giai cấp: nhà nước chiếm hữu nô lệ là công cụ chủ yếu để thức hiện quyền lực chính trị, thông qua đó thực hiện quyền lực kinh tế, bảo vệ chế độ chiếm hữu nô lệ

và thực hiện sự bóc lột trực tiếp đối với người nô lê của giai cấp chủ nô

+ Kinh tế: đặt ra các quy định pháp luật để công khai và

áp đặt ý chí của mình, hợp pháp há các hình thức chiếm đoạt

+ Chính trị: thực hiện sự trấn áp bằng cách hạn chế khả năng tham gia của nhân dân vào việc của nhà nước.

+ Tư tưởng: nô dịch tư tưởng, triệt tiêu tinh thần đấu

tranh để duy trì địa vị thống trị

- Tính xã hội: tham gia giải quyết nhiều vấn đề phát sin

trong xã hội như xác lập trật tự xã hội, giải quyết các

mâu thuẫn, chiến tranh mở rộng lãnh thổ và làm giàu, tôt chức phòng thủ chống chiến tranh xâm lược

Thông qua các chức năng của nhà nước

đã phân tích bên trên, chúng ta thấy rõ

được bản chất của nhà nước chiếm hữu

nô lệ Nhìn nhận về bản chất của nhà

nước chủ nô một cách khách quan sẽ cho chúng ra hiểu hơn về một giai đoạn lịch sử

đã qua

Xin chân thành cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe và góp ý