Song qua thực tế chỉ đạo hoạt động của Liên đội trong những năm học vừa qua tôi nhận thấy: Nếu lãnh đạo nhà trờng không có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác Đội trong nhà
Trang 1I Đặt vấn đề
có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình giáo dục, hình thành và thát triển nhân cách cho thiếu niên - học sinh Đội không phải là một tổ chức vui chơi đơn thuần mà là một lực lợng giáo dục quan trọng và có tính t tởng cao Bản thân các em vừa là lực lợng giáo dục chủ yếu (tự giáo dục) Đội lấy nhà trờng làm cơ
sở để xây dựng tổ chức mình và kết hợp chặt chẽ với nhà trờng thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng
Đội thếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là ngời hỗ trợ rất tích cực cho nhà trờng, là cầu nối giữa nhà trờng với xã hội, là chỗ dựa
đáng tin cậy của giáo viên và nhà trờng
Nói đến giáo dục toàn diện cho học sinh thì khoong thể không nói đến hoạt động của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trờng
Song qua thực tế chỉ đạo hoạt động của Liên đội trong những năm học vừa qua tôi nhận thấy:
Nếu lãnh đạo nhà trờng không có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác Đội trong nhà trờng, chỉ coi đây là một tổ chức đoàn thể hoạt động mang tính hình thức, phủ nhận vai trò của Liên đội thì dễ nảy sinh t tởng coi nhẹ hoạt động của Liên
đội, Do đó không có kế hoạch chỉ đạo sát sao, cụ thể mọi hoạt
động của Liên đội Từ đó chất lợng hoạt động của Liên đội
không đạt đợc yêu cầu nh mong muốn, hiệu quả giáo dục của nhà trờng bị hạn chế
Ngợc lại nếu lãnh đạo nhà trờng có kế hoạch chỉ đạo hoạt
động có nề nếp và chất lợng tốt thì sẽ phát huy đợc vai trò của Liên đội trong nhà trờng, góp phần đắc lực vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục, nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện đối với học sinh, đảm bảo mọi hoạt động của nhà trờng luôn có kỷ cơng và nề nếp tốt, nhà trờng luôn gây đợc niềm tin đố với Đảng, chính quyền và nhân dân địa phơng
Trang 2Từ nhận thức đợc tầm quan trọng của công tác Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trờng THCS tôi đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề chỉ đạo hoạt động của Liên đội trong nhà tr-ờng và đã đúc kết đợc một số kinh nghiệm
II giải quyết vấn đề
1 Những vấn đề cần giải quyết.
Nhà trờng, gia đình và xã hội là các môi trờng giáo dục có ý nghĩa quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách cho các em thiếu niên nhi đồng Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức độc lập, cùng với nhà trờng làm tốt công tác giáo dục, rèn luyện các em thiếu niên theo 5 điều Bác Hồ dạy Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh và nhà trờng xã hội chủ nghĩa thống nhất với nhau về mục tiêu, đối tợng và nội dung giáo
dục, Đội và nhà trờng có sự liên hệ mật thiết, hỗ trợ và bổ sung cho nhau, giúp các em trở thành con ngời phát triển toàn diện
Tuy nhiên Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức đoàn thể của lớp ngời nhỏ tuổi,tổ chức và hoạt động chủ yếu trên nguyên tắc tự nguyện, tự quản nên có thể phân biệt với nhà tr-ờng về tính chất, chức năng và phơng pháp giáo dục
Nhà trờng là cơ sở giáo dục của nhà nớc, hoạt động dạy học và lao động là có tính chất bắt buộc, mọi học sinh đến trờng đều phải tiếp thu một khối kiến thức theo chơng trình nhất định, các em bắt buộc phải thực hiện đầy đủ mọi nội quy, quy chế của nhà tr-ờng Mặt khác thời gian đối với nhà trờng chủ yếu là những giờ lên lớp và vì vậy thời gian còn lại không ai khác, tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là ngời chủ yếu hớng dẫn giúp đỡ các em vào những hoạt động tập thể, tạo môi trờng lành mạnh cho các em có động cơ và thái độ học tập đúng đắn, phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, ngời công dân tốt
Trang 3Song hoạt động của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trờng THCS rất đa dạng và phong phú về nội dung và hình thức Đòi hỏi ngời lãnh đạo phải thông minh và nhạy bén để đi
đến lựa chọn nội dung và hình thức hoạt động vừa sinh động vừa hấp dẫn, phù hợp với chủ đề hàng tháng của Liên đội hoạt động, thu hút đợc đông đảo học sinh tham gia
Để chỉ đạo hoạt động của Liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trờng THCS đạt hiệu quả cao, tôi đã quan tâm giải quyết vấn đề sau:
- Chọn tổng phụ trách Đội
- Bồi dỡng chức năng nhiệm vụ của tổng phụ trách Đội
-Bồi dỡng phơng pháp công tác chủ yếu của tổng phụ trách
Đội
- Tổ chức duyệt kế hoạch và chỉ đạo thực hiện kế hoạch của Liên đội
- Nhận xét đánh giá hoạt động của Liên Đội
Với nhận thức nh trên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học tôi đã hết sức coi trọng việc chỉ đạo của Liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trờng bằng những việc làm cụ thể nh sau:
2 Biện pháp thực hiện
a Chọn tổng phụ trách Liên Đội.
- Có lòng nhiệt tình, hăng hái , say mê với công tác xã hội, từ lòng yêu nghề tới sáng tạo ra các hình thức, phơng pháp mới tìm tòi học hỏi vận dụng cách làm mới, pháy hiện nhân tố mới trong phong trào thanh thiếu niên
- Có kiến thức xã hội và nhân văn đủ rộng, vững vàng đó là kiến thức về tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học, thẩm mỹ học vv Giúp họ hiểu và đi sâu vào thế giới nội tâm của trẻ, hớng các em suy nghĩ và hành động một cách đúng đắn, có phơng pháp khoa học trong việc giáo dục trẻ
- Có kỹ năng, nghiệp vụ thành thạo, có tay nghề vững vàng, biết tổ chức hoạt động, biết nói lu loát trớc các em, biết thiết kế và chỉ
Trang 4đạo phân công các hoạt động cụ thể của Đội một cách khoa học.
Đồng thời phải am hiểu và tinh thông nghiệp vụ công tác Đội để hớng dẫn và giúp đỡ các em
- Phải am hiểu nhiệm vụ dạy và học của nhà trờng Nhà trờng luôn
là lực lợng hỗ trợ các hoạt động của tổng phụ trách Vì vậy
giáo viên - tổng phụ trách phải có lề lối và phơng pháp làm việc
đúng đắn, biết gắn các hoạt động của nhà trờng để thực hiện tốt mục tiêu giáo duc toàn diện đối với các em
Với các tiêu chuẩn chọn tổng phụ trách nh trên, khi thực hiện tôi
đã chọn đợc đồng chí tổng phụ trách thực sự có năng lực chỉ đạo hoạt động của Liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trờng và chất lợng hoạt động của Liên đội đợc nâng lên rõ rệt
b Bồi dỡng chức năng - nhiệm vụ của tổng phụ trách Đội
Để làm tốt nhiệm vụ của ngời tổng phụ trách trong trờng THCS thì ngời tổng phụ trách phải có hiểu biết cơ bản về chức năng và nhiệm vụ của mình trong việc chỉ đạo các hoạt động của Liên đội thiếu niên trong nhà trờng, để từ đó có kế hoạch, biện pháp chỉ
đạo sát sao hoạt động của các chi Đội, đội cờ đỏ Nhằm đem lại hiệu quả giáo dục thiết thực đối với từng học sinh Chính vì vậy,
đẻ công tác Đội trong nhà trờng hoạt động có hiệu quả, tôi đã tạo
điều kiện thuận lợi cho đồng chí tổng phụ trách đi tập huấn nhiệm
vụ công tác đội trong nhà trờng do huyện Đoàn tổ chức Nhà trờng
có động viên về tinh thần và vật chất đối với tổng phịu trách trớc khi đi tập huấn tại huyện nhằm tạo khí thế phấn khởi cho đợt tập huấn đạt kết quả cao Đồng thới tôi cũng tổ chức cho giáo viên -Tổng phụ trách, đợc học tập, bồi dỡng về chức năng, nhiệm vụ của ngời giáo viên - Tổng phụ trách trong trờng THCS đó là :
- Chịu trách nhiệm quản lí, chỉ đạo, lãnh đạo Liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trờng THCS thông qua ban chỉ huy liên đội, chi đội và các đồng chí giáo viên phụ trách các
toàn diện các hoạt động cụ thể của Liên, chi đội
Trang 5- Ngoài việc tham gia giảng dạy các bộ môn văn hóa do nhà trờng phân công theo đúng nội dung, chơng trình quy đinh Tổng phụ trách còn có nhiệm vụ tổ chức giáo dục thiếu niên nhi
đồng theo 5 điều Bác Hồ dạy để các em trở thành con ngoan trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, phấn đấu trở thành ngời đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, cụ thể là:
+ Lựa chon, bồi dỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ phụ trách chi đội
+ Tham mu, phối hợp với các tổ chức Đảng, chính quyền, ban ngành đoàn thể, các lực lợng giáo dục trong và ngoài nhà tr-ờng làm tốt công tác bảo vệ , chăm sóc thiếu niên
+ Chỉ đạo toàn diện các hoạt động của đội trên cơ sở phát huy tốt vai trò tự quản của Đội
+ Không ngừng tự bồi dỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ra sức tìm tòi, suy nghĩ, học hỏi, sáng tạo các hình thức, biện pháp chỉ đạo hoạt động của Đội
Với cách tổ chức và nội dung bồi dơng tổng phụ trách nh trên tôi thấy: Trong quá trình làm công tác Đội, đồng chí tổng phụ trách đã phát huy đa vai trò của mình trong việc chỉ đạo hoạt động của Liên đội và có những biện pháp chỉ đạo sáng tao, linh hoạt các hoạt động của liên đội đem lại hiệu quả giáo dục tốt
c Bồi dỡng phơng pháp công tác chủ yếu của tổng phụ trách
Đội.
Đối với tổng phụ trách Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, phơng pháp công tác của bản thân họ mang tính quyết
định đến hiệu quả và chất lợng công việc của mình Bởi lẽ đối t-ợng để tác động mang tính đặc thù, cách thức tiếp cận và giáo dục vừa thể hiện những nét chung của các phơng pháp quản lí, vùa mang màu sắc của một tổ chức thiếu niên Đặc biệt phải biết kết hợp và phát huy tốt nhất khả năng tự quản của tập thể Đội và
cá nhân đội viên vì vậy trong quá trình chỉ đạo hoạt động của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trờng tôi đã giành thời gian thích đáng để bồi dỡng tổng phụ trách những phơng pháp công tác chủ yếu trong hoạt động Đội đó là:
Trang 6- Tiếp cân, tìm hiểu, gần gũi các em Phơng pháp này giúp tổng phụ trách hiểu đúng về đối tợng để tác động, nhớ lại tuổi thơ của mình để cảm thông và có nhân sinh quan đúng đắn Tổng phụ trách phải gần gũi để tìm hiểu trẻ, cùng sinh hoạt với trẻ, có nghệ thuật tiếp xúc với chúng, biết vui chơi cùng các em, nhẹ nhàng, ân cần, tỉ mỉ trong hớng dẫn, chỉ bảo Các em rất nhạy cảm về hành
động và nháy mắt, nét mặt của ngời tổng phụ trách, các em nhanh chóng đợc thu hút, lôi cuốn vào sự hớng dẫn, giúp đỡ của ngời tổng phụ trách
- Bồi dỡng phát huy và vai trò tự quản của đội
Đó là yêu cầu quan trọng trong hoạt động Đội và cũng chính
là những nguyện vọng của các em Vì Đội là của các em cho các
em và vì các em Vì vậy tổng phụ trách phải thực sự tin tởng và tôn trọng các em Đồng thời ngời tổng phụ trách Đội phải kiên trì không nóng vội, không bao biện tạo cho các em tính chủ động, sáng tạo, trong sinh hoạt Đội Để phát huy tốt vai trò tự quản của
đội thì cách tốt nhất và quan trọng nhất là thông qua ban chỉ huy
đội, vì ban chỉ huy là hạt nhân của phong trào, là lực lợng lòng cốt là chỗ dựa tin cậy của ngời tổng phụ trách Ban chỉ huy Đội phải đợc bồi dỡng những kiến thức cơ bản về Đoàn, Đội, nguyên tắc, lề lối, phơng pháp làm việc nhằm phát huy tốt vai trò của tổ chức đội trong nhà trờng
- Xã hội hóa công tác Đội
Công tác đội trong nhà trờng bao gồm nhiều mặt với những hình thức sáng tạo phong phú và đa dạng : Để hoạt động của Đội
có hiệu quả, tổng phụ trách phải biết tận dụng sức mạnh tổng hợp của nhiều ngời, nhiều lực lợng, có mối quan hệ thờng xuyên với nhà trờng, gia đình và xã hội, phải khai thác và sử dung tốt các
ph-ơng tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền của Đội, lôi cuốn các hoạt động giáo dục khác hiểu và ủng hộ các hoạt động của Đội
- Điển hình hóa :
phơng pháp chỉ đạo điểm giúp tổng phụ trách rút ra đợc những kinh nghiệm để bổ khuyết kịp thời, động viên và thúc đẩy
Trang 7nhanh công việc Đơn vị đợc chọn làm điểm phải mang tính phổ biến (không đặc biệt so với các đơn vị khác) Để có đợc phong trào nhân lên từ điểm là rất khó khăn, đòi hỏi tổng phụ trách phải
có kế hoạch rất tỉ mỉ, khoa học về con ngời, vật chất, không gian, thời gian
Sau khi đồng chí tổng phụ trách đợc bồi dỡng các phơng pháp hoạt động đội, tôi thấy kết quả hoạt động của Liên đội có nhiều chuyển biến tích cực, phong trào học tập và tu dỡng đạo đức của học sinh có nhiều tiến bộ
Điển hình là chi đội lớp 7C năm học 2008 - 2009 cuối học kì
I xếp loại yếu, có nhiều học sinh thờng xuyên vi phạm nội quy nhà trờng, kết quả học tập của nhiều em cha đạt yêu cầu
Song từ đầu học kì II với sự chỉ đạo sát sao của đồng chí tổng phụ trách trong việc rèn luyện ý thức tự quản cho các em, phát huy vai trò tự quản của đội ngũ cán bộ lớp, ban chỉ huy của Đội Kết quả cuối năm hoc lớp 7C đã có chuyển biến rõ rệt về đạo đức và học tập,
nhiều em danh hiệu học sinh tiên tiến và tập thể chi đội 7C đạt chi
đội tiên tiến xuất sắc
d Tổ chức duyệt kế hoạch và chỉ đạo thực hiện kế hoạch của Liên đội.
Kế hoạch công tác của liên đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trờng THCS là định hớng hoạt động của Liên đội trong từng năm học, nó có tầm quan trọng rất lớn trong quá trình chỉ đạo các hoạt động cuả liên đội trong nhà trờng Vì vậy ngay từ
đầu năm học tôi đã chỉ đạo đồng chí tổng phụ trách căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo của nhà trờng, kế hoạch chi bộ, căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo của huyện đoàn, xã đoàn và tình hình thực tế của nhà trờng để xây dựng kế hoạch của liên đội trong năm học : Kế hoạch phải đảm bảo sát yêu cầu và thực tế, có tính khả thi cao nội dung kế hoạch thật khoa học và chi tiết cụ thể cho từng tháng,từng tuần theo mô hình sau :
Trang 8Sau khi kế hoạch của Liên đội hoàn thành, tôi bố trí họp lãnh đạo mở rộng trong nhà trờng để duyệt Các đồng chí dự họp
đều phải đóng góp ý kiến nhằm giúp kế hoạch của liên đội có tính khả thi cao, đem lại hiệu quả thiết thực trong giáo dục toàn diện
đối với học sinh
Căn cứ vào kế hoạch của Liên đội tôi yêu cầu đồng chí tổng phụ trách phát động các chi đội trong toàn trờng xây dựng kế hoạch hoạt động của chi đội và chỉ tiêu phấn đấu trong năm học nhăm thực hiện tốt kế hoạch của Liên đội đề ra
Để kế hoạch Liên đội thiếu liên tiền phong trong nhà trờng thực hiện có hiệu quả, có tác dụng thiết thực thúc đẩy phong trào thi đua dạy và học trong nhà trờng và động viên đợc đông đảo học sinh tham gia, tôi đã thực hiện việc chỉ đạo thực hiện của Liên đội thật cụ thể và sát sao từng tháng, từng tuần, từng chủ
điểm khác nhau nhân kỉ niệm các ngày lễ lớn trong năm học,
đồng thời chỉ đạo động viên các lực lợng khác trong và ngoài nhà trờng hỗ trợ và giúp đỡ các hoạt động của Liên đội nhằm đảm bảo nội dung hoạt động phong phú với nhiều hình thức khác nhau để gây hứng thú cho các em và qua đó giáo dục các em đạt hiệu quả cao
Với chủ đề của từng tháng trong năm học nh sau:
- Tháng 9: chủ đề : Em yêu trờng em
- Tháng 10: chủ đề : Vòng tay bạn bè
- Tháng 11: chủ đề : Nhớ ơn các thầy cô
- Tháng 12: chủ đề : Uống nớc nhớ nguồn
- Tháng 1: chủ đề : Chăm ngoan - học giỏi
- Tháng 2: chủ đề : Thiếu nhi vui khỏe
- Tháng 3: chủ đề : Cùng tiến bớc lên Đoàn
- Tháng 4: chủ đề : Vợt khó học tập - yêu khoa học
- Tháng 5: chủ đề : Xây dựng đội vững mạnh
Ví dụ : Đối với hoạt động giáo dục lịch sử truyền thống với
chủ đề “Học tập làm theo anh bộ đội cụ Hồ“ nhân kỉ niệm quốc
phòng toàn dân 22/12 tôi đã chỉ đạo liên đội tổ chức thi tìm hiểu
Trang 9về lịch sử truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam qua các bức tranh, ảnh su tầm trên các báo, mời ban chấp hành hội CCB của xã đến nói chuyện với học sinh toàn trờng về truyền thống của anh bộ đội cụ Hồ ; Kể các câu chuyện về gơng chiến đấu hi sinh dũng cảm của các chiến sĩ trên các mặt trận chống kẻ thù bảo vệ
tổ quốc là ngời của địa phơng trong xã, trong huyện, tỉnh nhà Tổ chức thi kéo co, nhẩy dây, đá cầu, thi vẻ đẹp đội viên
Qua các hoạt động đó của Liên đội có sự phối hợp giúp đỡ của các ban ngành đoàn thể địa phơng với các nội dung và hình thức phong phú, hấp dẫn và đợc tiến hành trong một thời gian dài chứ không phải chỉ tập chung vào một ngày lễ, đã thu hút đợc
đông đảo học sinh tham gia, tạo khí thế phấn khởi trong các em, nhiều em có tiến bộ rõ rệt về đạo đức Điển hình là em Nguyễn Thị Linh lớp 7A năm học 2008 - 2009 em là một học sinh nữ lớn nhất lớp, em hay có biểu hiện bắt nạt các em nhỏ, tình cảm bạn bè thiếu đoàn kết, đôi khi đánh nhau với các bạn nam, có nhiều biểu hiện không phù hợp với giới tính nữ Nhng em có năng khiếu đá cầu rất tốt Qua hoạt động của Liên đội tổ chức thi đá cầu em đã tham gia và đoạt giải nhất môn đá cầu nữ toàn trờng Qua hoạt
động đó đã giúp em có nhiều tiến bộ về đạo đức, đoàn kết với bạn
bè, đợc các bạn tin yêu và quý mến kết quả học tập của em đợc nâng lên rõ rệt, cuối năm học em đã đạt danh hiệu học sinh tiên tiến
+ Đối với hoạt động giáo dục học tập văn hóa trong nhà tr-ờng tôi đặc biệt chú ý Vì hoạt động dạy và học là hoạt động quan trọng nhất của nhà trờng
Do đó trong quá trình chỉ đạo hoạt động của Liên đội theo các chủ đề khác nhau trong từng tháng của năm học tôi đều chú ý tới các hoạt động nhằm giáo dục ý thức, động cơ và thái độ học tập đúng đắn cho các em, rèn luyện các phơng pháp học tập cho học sinh, động viên khích lệ học sinh vơn lên đạt hiệu quả học tập ngày càng cao hơn, tạo khí thế thi đua học tập trong học sinh toàn trờng, với các hình thức hoạt động phong phú nh : Tổ chức tọa
đàm học tập kinh nghiệm của các bạn học sinh giỏi qua các kì
Trang 10thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, phát hành sổ học tập cho các bạn học sinh đạt điểm 9,10, tổ chức các phong trào thi đua
“ Học vì ngày mai “ “ Bông hoa điểm 10 tặng thầy, tặng cô “ “ Đôi bạn cùng tiến “ Đối với các hoạt động đó của Liên đội,
nhà trờng đều tạo điều kiện về cơ sở vật chất để liên đội hoạt động
có hiệu quả và động viên kịp thời những học sinh có thành tích xuất sắc, thúc đẩy phong trào thi đua học tập trong các em và
động viên đợc đông đảo học sinh tham gia
+ Đối với hoạt động lao động tôi đã thờng xuyên chỉ đạo liên đội tổ chức các hoạt động nhằm giáo dục thái độ ý thức lao
động cho các em, để mọi học sinh trớc hết biết yêu và thích lao
động, biết vận dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống
-sạch - đẹp nhà trờng Với các hình thức hoạt động nh : Chăm sóc
bồn hoa - cây cảnh, tổ chức lớp học nghề thêu, mộc, đan
Thi vệ sinh trờng lớp Qua đó rèn luyện kĩ năng lao động cho các
em vì giáo dục ý thức lao động cho tng học sinh
Với việc tổ chức duyệt kế hoạch và chỉ đạo thực hiện kế hoạch của liên đội sát sao và cụ thể đã tạo điều kiên cho Liên đội thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra và góp phần tích cực nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh
e Nhận xét - đánh giá hoạt động của Liên đội.
Để động viên đợc hoạt động của liên đội trong nhà trờng và nâng cao chất lợng hoạt động của liên đội tôi đã căn cứ vào kế hoạch hoạt động của Liên đội đã xây dựng và kết quả thực hiện qua từng chủ đề, từng tháng, từng tuần để có những nhận xét đánh giá cụ thể, chính xác và khách quan, nêu nên những công việc đã làm và hiệu quả của nó, đồng thời chỉ ra những công việc cha làm
chú ý đến điều kiện để thực hiện các hoạt động nh cơ sở vật chất, phơng tiện kĩ thuật thông tin
Đó là các điều kiện cần thiết trợ giúp cho việc tổ chức thành công các hoạt động của Liên đội