Giải phẫu tổng hợp hệ thống và định khu chi dưới (Kỳ 7) pptx

Một điểm nên nhớ là tĩnh mạch mông được tạo nên ở ngay trên bờ của khuyết ngồi lớn, bởi các tĩnh mạch, kèm theo các nhánh của động mạch mông, nên ở đó, có cả 1 đám rối tĩnh mạch phủ ở mặ

Giải phẫu tổng hợp hệ thống và

định khu chi dưới

(Kỳ 7)

Bài giảng Giải phẫu học

Chủ biên: TS Trịnh Xuân Đàn

4 NHÌN CHUNG VỀ CÁC TĨNH MẠCH Ở CHI DƯỚI

Tĩnh mạch ở chi dưới chảy vào 2 nguồn:

- Tĩnh mạch chậu trong: có tĩnh mạch mông, tĩnh mạch ngồi tĩnh mạch

thẹn trong và tĩnh mạch bịt Một điểm nên nhớ là tĩnh mạch mông được tạo nên ở ngay trên bờ của khuyết ngồi lớn, bởi các tĩnh mạch, kèm theo các nhánh của động mạch mông, nên ở đó, có cả 1 đám rối tĩnh mạch phủ ở mặt sau động mạch mông và gây rất nhiều khó khăn lúc tìm và thắt động mạch

Tĩnh mạch chậu ngoài: có các tĩnh mạch sâu và nông của toàn chi dưới + Tĩnh mạch sâu: kèm theo các động mạch cùng tên, mỗi động mạch có

2 tĩnh mạch trừ động mạch khoeo và động mạch đùi chỉ có 1 tĩnh mạch

+ Tĩnh mạch nông: đổ vào 2 tĩnh mạch hiển (tĩnh mạch hiển lớn và bé)

Các tĩnh mạch này bắt nguồn:

Từ mạng tĩnh mạch mu chân

(cung tĩnh mạch mu chân)

Từ mạng tĩnh mạch gan chân tạo như 1 đế tĩnh mạch (còn gọi là cung tĩnh mạch gan chân) Cung này đổ vào cung mu chân bởi các nhánh liên cốt

Từ 2 tĩnh mạch viền, tách ra ở 2 đầu cung tĩnh mạch mu chân Tĩnh mạch viền trứng tạo tĩnh mạch hiển lớn và tĩnh mạch viền ngoài tạo tĩnh mạch hiển

bé

Các tĩnh mạch hiển vì máu chảy ngược lên tim nên có nhiều van (tĩnh

mạch hiển bé có 10 đến 20 van, tĩnh

Hình 3.50 Tĩnh mạch nông ở chi dưới

mạch hiển lớn có từ 4 đến 10 van); van nhiều hay ít tuỳ theo tuổi; càng có tuổi càng ít van Các tĩnh mạch hiển thường hay bị giãn và nhìn thấy rõ ở cẳng chân và đùi, nhất là đối với phụ nữ sinh đẻ nhiều hoặc những người vì nghề nghiệp phải đứng nhiều

Tĩnh mạch hiển lớn đi từ mắt cá trong, chạy lên trên áp vào mặt trung xương chày, sau lồi cầu xương đùi và chạy dọc theo cơ may tới bẹn và xuyên qua

cân sàng, quặt vào sâu (quai tĩnh mạch hiển lớn) để rồi đổ vào tĩnh mạch đùi Có các nhánh thần kinh hiển và nhánh thần kinh cơ rộng trong đi kèm theo

Tĩnh mạch hiển bé đi từ sau mắt cá ngoài, tới giữa cẳng chân sau, chạy dọc giữa 2 cơ bụng chân Khi tới khoeo quặt vào sâu để đổ vào tĩnh mạch khoeo

Có khi, có ở đùi 1 tĩnh mạch hiển phụ, nối liền 2 tĩnh mạch hiển lớn và

bé

5 NHÌN CHUNG VỀ CÁC HẠCH BẠCH HUYẾT Ở CHI DƯỚI

- Hạch bạch huyết ngoài các hạch bạch huyết chạy theo các mạch chày

và đùi (trạm dừng của dòng bạch huyết), có 2 đám hạch chính ở chi dưới:

+ Đám hạch khoeo: có từ 3 - 6 hạch, một hạch ở nơi mà tĩnh mạch hiển

ngoài đổ vào tĩnh mạch kheo, một hạch ở sau khớp gối, còn các hạch khác thì nằm ở trong hoặc ở ngoài những nơi mà động mạch khoeo tách ra các nhánh bên Hạch khoeo nhận bạch huyết từ các bạch mạch kèm theo mạch chày, mác ở cẳng

chân

+ Dám hạch bẹn: có 2 loại

• Đám hạch bẹn nông có từ 8 đến 12 hạch (có khi nhiều hơn) nằm nông

trên cân sàng, ở tam giác đùi và chia thành 4 nhóm ở quanh quai tĩnh mạch

hiển lớn:

1 Các HBH b

2 Các MBH nông trên

3 Hạch bạch huyết khoeo

Hình 3.51 Dẫn lưu bạch huyết ở chi dưới

Hai nhóm dưới có hạch nằm dọc, nhận bạch huyết ở chi dưới

Hai nhóm trên có hạch nằm ngang, nhóm trên ngoài còn nhận bạch huyết ở bẹn và mông; nhóm trên trong nhận bạch huyết ở đáy chậu, các tạng sinh dục ngoài và ở hậu môn

• Đám hạch bẹn sâu: gồm hai hay ba hạch, nằm dưới cân sàng, ở phía trong tĩnh mạch đùi Hạch thấp nhất ở nơi tĩnh mạch hiển lớn đổ vào tĩnh mạch đùi, hạch cao nhất và to nhất (hạch cloquet) nằm ở khu trong của vòng đùi, nhưng không chiếm toàn ô (nên ở đây hay xảy ra thoát vị), nhận bạch huyết ở quy đầu của dương vật hoặc âm vật và bạch huyết từ các hạch bẹn nông

- Mạch bạch huyết: bạch mạch nông có 3 dòng chính: dòng trong, dòng

ngoài đi theo tĩnh mạch hiển lớn và các nhánh của nó, để rồi đổ vào các hạch bẹn nông (nhóm hạch dưới) Dòng sâu theo tĩnh mạch hiển bé và đổ vào các hạch khoeo Từ các hạch bẹn nông, các bạch mạch đổ vào các hạch sâu, có khi đổ thẳng vào các hạch chậu ngoài

Bạch mạch sâu đi theo các mạch chày, mác và đổ vào các hạch khoeo, và

từ các hạch khoeo sẽ theo các mạch đùi để đổ vào các hạch bẹn sâu hoặc các hạch chậu ngoài