Ung dung Power Point trong soan giang giao an dien tu o tr­uong pho thong

Đây là một trong những yêu cầu đặc biệt cần thiết đối với giáo viên giảng dạy các môn học trong trờng phổ thông, THCS là cấp học ban đầu các em đợc học phân theo từng bộ môn vì vậy việc

Chuyên đề

Sử dụng microsoft office PowerPoint trong

soạn giảng ở THCS

I Đặt vấn đề

Cho đến nay, phải nói rằng không một ai nghi ngờ về vai trò to lớn và những tác dụng kỳ diệu của CNTT trong các lĩnh vực của đời sống Trong giáo dục, việc ứng dụng CNTT trên thực

tế cũng đã đem lại kết quả đáng kể và những chuyển biến lớn trong dạy học, nhất là về PPDH Những năm qua việc đổi mới nội dung, chơng trình sách giáo khoa đợc thực hiện khá đồng bộ Việc đổi mới nội dung, chơng trình yêu cầu phải đổi mới phơng pháp dạy học Đổi mới phơng pháp dạy học đòi hỏi phải sử dụng phơng tiện dạy học phù hợp và CNTT là một trong những

ph-ơng tiện quan trọng góp phần đổi mới PPDH bằng việc cung cấp cho giáo viên những phph-ơng tiện làm việc hiện đại Từ những phơng tiện này giáo viên có thể khai thác, sử dụng, cập nhật và trao

đổi thông tin Việc khai thác mạng giúp giáo viên tránh đợc tình trạng “dạy chay” một cách thiết thực đồng thời giúp giáo viên có thể cập nhật thông tin nhanh chóng và hiệu quả Đây là một trong những yêu cầu đặc biệt cần thiết đối với giáo viên giảng dạy các môn học trong trờng phổ thông, THCS là cấp học ban đầu các em đợc học phân theo từng bộ môn vì vậy việc cung cấp thông tin qua quan sát hình ảnh, thí nghiệm, liên hệ thực tế là một trong những yêu cầu quan trọng xuất phát từ đặc trng của các môn học Để làm đợc điều này việc ứng dụng Microsoft Office PowerPoint trong soạn giảng có thể giúp giáo viên giải quyết một cách có hiệu quả các yêu cầu này

Việc sử dụng phần mềm Microsoft Office PowerPoint để thiết kế bài giảng điện tử, giáo viên có thể cài đặt thêm t liệu, hình ảnh, băng hình, trình bày đề cơng bài giảng gọn, đẹp, sinh

động và thuận tiện Khi sử dụng bài giảng điện tử sẽ giúp giáo viên tiết kiệm đợc nhiều thời gian trong việc ghi bảng, thay vào đó, giáo viên có điều kiện tốt hơn để tổ chức cho học sinh trao đổi, thảo luận, phát huy tính năng động tích cực và sự say mê, hứng thú của học sinh trong học tập

Đồng thời trong một thời gian ngắn của một tiết học, giáo viên có thể hớng dẫn cho học sinh tiếp cận một lợng kiến thức lớn, phong phú đa dạng và sinh động “Một hình ảnh, một thí nghiệm ảo, một đoạn phim có thể thay thế cho rất nhiều lời giảng”, vì vậy đối với bài giảng có phim, hình

ảnh thực tế mô phỏng hợp lý, sinh động sẽ thu hút đợc sự thích thú say mê học tập của học sinh, lớp học sôi nổi, học sinh tiếp thu bài nhanh hơn, giờ dạy có hiệu quả cao hơn

Tôi rất vinh dự đợc thay mặt cho Tổ KHTN Cấp II tham luận với hội nghị vấn đề “Sử dụng Microsoft Office PowerPoint trong soạn giảng ở trtờng phổ thông”

Trớc hết, tôi xin khẳng rằng việc áp dụng Công nghệ thông tin trong các lĩnh vực của cuộc sống

và trong cả lĩnh vực Giáo dục - Đào tạo là hết sức cần thiết, vì nó có tác dụng vô cùng to lớn và quan trọng mà không ai phủ nhận đợc, nhất là khi đất nớc ta đã hội nhập quốc tế rộng khắp với các nớc trên thế giới

Nhận thức tầm quan trọng của bài giảng điện tử trong việc đáp ứng mục tiêu giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả giờ lên lớp các môn học là niềm trăn trở không của riêng ai Bản thân tôi cũng nh các đồng nghiệp ở trong tổ bộ môn, trongổtong nhà trờng vẫn còn nhiều điều cần suy nghĩ và cần trao đổi Xin đợc báo cáo trớc hội thảo:

II Nội dung

II.1 Ưu thế của giáo án điện tử so với giáo án truyền thống

Cái đợc lớn nhất ở mỗi tiết giảng bằng giáo án điện tử chính là một lợng lớn kiến thức, hình ảnh trực quan sinh động đợc chuyển tải đến các em HS Nó không những giúp cho tiết học trở nên lôi cuốn hơn mà còn hạn chế việc GV bị cháy giáo án vì thời gian đợc kiểm soát bằng máy Nếu nh trong mỗi tiết học thông thờng, GV phải dành khá nhiều thời gian để treo tranh

ảnh, thao tác các hoạt động thí nghiệm thì trong tiết học có sử dụng giáo án điện tử, những chuyện đó chỉ cần một cú kích con chuột

Giảng dạy ứng dụng CNTT có nhiều u điểm: Giúp bài giảng sinh động, tạo cho học sinh

sự hứng thú và yêu thích môn học, đạt hiệu quả cao, kiểm tra kiến thức của nhiều học sinh, hỗ trợ đắc lực cho các giờ thực hành GV đợc giảm nhẹ việc thuyết giảng, có điều kiện tăng cờng

đối thoại, thảo luận với học sinh, qua đó kiểm sóat đợc học sinh, học sinh đợc thu hút, kích thích khám phá tri thức qua thông tin, hình ảnh thu nhận đợc, có điều kiện quan sát vấn đề, chủ động nêu câu hỏi để hỏi GV, giúp cho giờ học thêm hứng thú, có hiệu quả

II.2 XÂY DựNG BàI GIảNG ĐT TRONG DạY HọC ở TRƯờNG PHổ THÔNG:

II.2.1 Những yêu cầu chung:

Để chuẩn bị cho một bài giảng bằng giáo án điện tử đòi hởi giáo viên cần đàu t thời gian công sức Đòi hỏi GV có một kiến thức nhất định về tin học, biết sử dụng phần mền PowerPoin

và phải có khả năng vận dụng hợp lý giữa việc trình bày bài giảng một cách khoa học gắn với phơng pháp s phạm

Muốn ứng dụng CNTT trong giảng dạy có hiệu quả, theo tôi giáo viên phải có sự thay đổi

về nhận thức, vợt lên sự bảo thủ, quen lối mòn, ngại khó, ngại đổi mới, dần dần tạo đợc động lực,

sự hứng thú với các phơng tiện kỹ thuật

II.2.2 Các phần mềm thờng sử dụng trong thiết kế bài giảng điện tử sinh học:

PowerPoint, Macromedia Flash MX 2004, Violet; phần mềm Macromedia Breeze nhng tiện lợi và dễ sử dụng nhất vẫn là phần mền PowerPoint có ngay trong Microsoft Office:

Khi dạy học các khái niệm, hiện tợng khoa học trừu tợng học sinh khó hình dung khái niệm khoa học, có thể dùng mô phỏng, minh hoạ nhiều quá trình, hiện tợng trong xã hội và trong con ngời mà không quan sát trực tiếp đợc trong điều kiện nhà trờng, không thể hoặc khó có thể thực hiện nhờ phơng tiện khác Phần mềm dạy học có thể giúp học sinh tự tìm tòi tri thức mới,

ôn tập, tự luyện tập theo nội dung tự chọn, theo các mức độ năng lực học sinh

VD: Khi dạy kiến thức sinh học 8,9, đó là những kiến thức về quá trình, kiến thức cơ chế

là những kiến thức khó, nếu dùng tranh vẽ kết hợp thuyết trình của GV mất nhiều thời gian mà hiệu quả không cao, nhng nếu có sự hỗ trợ của bài giảng điện tử thì bài dạy lại trở lên nhẹ nhàng

dễ hiểu

Đặc biệt hơn nữa là các kiến thức về các cơ chế, quá trình đã đợc rút ra từ việc quan sát các thí nghiệm Trong đó, có nhiều thí nghiệm là những thí nghiệm trờng diễn (thức hiện trong

Để khắc phục và hạn chế những khó khăn trên, tôi đề xuất hớng nghiên cứu sử dụng thí nghiệm ảo (do chuyên gia tin học thực hiện theo kịch bản của chuyên gia môn học - GV có thể tham khảo trong địa chỉ Website: www.bachkim.com.vn) nhằm giúp GV thực hiện tốt hai mục tiêu của bài học: và nâng cao chất lợng dạy – học bộ môn, và tích hợp GDMT có hiệu quả

Sau đây, tôi xin minh họa các bớc sử dụng các thí nghiệm ảo trong dạy học bài “Quang hợp’’ (bài 21 - Sinh học 6) để tổ chức các hoạt đông tự chiếm lĩnh kiến thức mới

III Cách thiết kế bài giảng trên PowerPoint.

III.1 Cách khởi động PowerPoint

Vào Start -> Programs -> Mỉcosoft Office -> Mỉcosoft Office PowerPoint Màn hình PowerPoint đợc khởi động nh sau:

Vào Design màn hình hiện ra nh sau:

Tiếp tục lựa chọn hình nền trong Used in This Presentation sau đó trình bày đầu bài vào khung phía trên (Click to add title) Các nội dung bài giảng vào khung dới (Click to add subtitle)

Chú ý: các khung này có thể di chuyển, điều chỉnh độ rộng hẹp theo nội dung cần thể hiện

III.2 Cách tạo hiệu ứng cho nội dung bài giảng PowerPoint.

Sau khi thể hiện xong nội dung bài giảng cần tạo hiêu ứng xuất hiện cho từng nội dung theo yêu cầu của nội dung bài ta làm nh sau: Nháy chột trái vào nôi dung cần tạo hiệu ứng xuất hiện màn hình hiện nên nh sau:

Vào Design -> Slide Design -> Slide Design – Animation Schemes màn hình hiẹn nên

nh sau:

Ta có thể lựa chọn các hiệu ứng phù hợp ở ô Recently Used (Chú ý nên tạo những hiệu ứng đơn giản tránh thu hút học sinh vào )

III.3 Cách thiết lập đờng dẫn giữa các side trong cùng một bài giảng trong PowerPoint:

Tạo đờng dẫn:

Tại Side bài giảng càn dẫn đến một side hình ảnh có sẵn của bài giảng (hình ảnh do giáo viên lấy từ trang Web hoặc chình ảnh chụp có liên quan đến bài giảng) hoặc một nội dung bài giảng mà ta muốn đặt ở một side riêng để cho khi thao tác bài giảng đợc thuận lợi nh sau:

Từ side của PowerPoint ta tạo chú thích dẫn nh hình ảnh trên màn hình hiện ra nh sau:

Tạo một mũi tên chú thích đờng dẫn ở góc side đánh nội dung cần dẫn (ở trên hình ảnh

Tiếp đó ta lựa chọn cách dẫn vào Place in this Document màn hình hiện ra nh sau:

Ta lựa chọn side cần dẫn đến (VD ở nội dung bài trên màn hình tôi tạo đờng dẫn đến nội dung kiểm tra) Ta chọn Side 13 Kiểm tra bài cũ màn hình hiện ra nh sau:

Ta nháy vào OK và kết thúc

Lu ý: Khi muốn quay trở lại nội dung đang trình bày ta phải tạo đờng dẫn trở lại tơng tự các bớc tạo đờng dẫn ở trên

III.4 Cách thiết lập đờng dẫn đến một Clip có sẵn trên máy hay một thí nghiệm ảo

có ở trên máy bằng PowerPoint.

Từ side của bài giảng muốn dẫn đến (link) một clip hay một thí nghiệm ảo có ở ổ hay một Folder nào đó ở trên máy ta tiến hành nh sau:

Từ Side đang soạn thảo ta tạo một chú thích dẫn (VD trên hình ảnh minh hoạ chú thích dẫn là ở góc side):

Ta bôi đen chữ TN1 ở chú thích sau đó di chuột đến biểu tợng quả cầu trên thanh công cụ (InsertHyerlink) nháy chuột trái vào đó màn hình hiện ra nh sau:

Sau đó ta tiếp tục lựa chọn Existing File or Web Page -> Current Folder và lựa chọn folder cần dẫn đến (ở hình ảnh là tạo đờng dẫn Folder thí nghiệm quang hợp) ta nháy chuột trái vào đó màn hình hiện ra nh sau:

Nháy chuột vào phần mền chiếu phim quang hợp sau đó nháy OK đờng dẫn đã đợc tạo xong

III.5 Cách thể hiện một giao án trình chiếu bằng PowerPoint.

Đầu tiên khởi động ổ chứa folder có chứa bài giảng sau đó nháy đúp vào bài giảng màn hình hiện nên nh sau:

Nếu bắt đầu trình chiếu từ đầu ta ấn phím F5 màn hình hiện nên nh sau:

Sau đó ấn phím Enter hoặc nhấp chột trái để tiến hành bài giảng Nếu bài giảng có chú thích đờng dẫn đến một side hoặc một clip hình ảnh hoặc thí nghiệm ảo nh hình ảnh trên màn hình:

Để chuyển đến clip, thí nghiệm ảo ta nhấp chuột vào chú thích đờng dẫn Màn hình hiện

ra nh sau:

Ta nhấp chột vào OK thí nghiêm sẽ hiện ra trên màn hình nh sau:

Ta bắt đầu các thao tác thí nghiệm theo nội dung bài giảng, khi kết thúc thí nghiệm để trở lại bài giảng ta nhấp chột trái vào biểu tợng X (Close) ở góc màn hình bài giảng đợc quay trở lại bình thờng nh hình ảnh sau:

Ta tiếp tục tiến hành các bớc bài trình chiếu theo các thao tác của bài trình chiếu

Nếu bài giảng có chú thích dẫn đến một side trong cùng một trang PowerPoint thì ta nhấp chuột trái vào chú thích dẫn thì side cần dẫn đến hiện ngay lên nh sau:

Sau khi thực hiện hết các thao tác của side của chú thích để quay lại bài giảng ta nhấp chuột trái vào chú thích trở lại bài giảng đợc quay trở lại nh hình ảnh sau:

Ta lại tiếp tục các thao tác của bài giảng bằng trình chiếu PowerPoint nh các thao tác ở trên

IV Một số đề xuất

1 Khó khăn, vớng mắc

Khó khăn, vớng mắc

Dù GV giảng dạy bằng giáo án điện tử có lợi thế trong việc khái quát sơ đồ nhanh và truyền tải đợc lợng lớn thông tin cho các em HS mà phơng pháp truyền thống không thể theo kịp, đặc biệt là đối với chơng trình sách giáo khoa mới, tuy nhiên vẫn còn có những hạn chế nhất

định

Các em HS vốn lâu nay đã quen với việc các thầy cô dạy dới hình thức giảng - đọc - chép thì nay các em nh đợc đi trên mây, trên gió Nhiều em cha kịp hiểu rõ những chữ trên màn hình

đang muốn nói lên điều gì thì nó đã biến mất "Việc ứng dụng có thể một mặt nào đó còn cha

đồng bộ giữa việc làm của thầy giáo và trình độ tiếp thu công nghệ mới của học trò" Nhiều GV quá lạm dụng vào việc chạy chữ trên màn hình trong khi có thể sử dụng bằng hình thức viết bảng hoặc nói Theo tôi, “Máy móc chỉ là phơng tiện, việc sử dụng phơng tiện sao cho nó trở thành phơng pháp giảng dạy đạt hiệu quả mới là cần thiết”

2 Đề xuất

Đó việc giảng dạy bằng giáo án điện tử có hiệu quả cao nhất, đáp ứng đợc điều kiện dạy

và học trong giai đoạn hiện nay, theo tôi cần cã những giải pháp sau:

- Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học phải đáp ứng đầy đủ đảm bảo chất lợng

- Từng bớc, có lộ trình cụ thể tạo điều kiện cho giáo viên học tập, áp dụng và làm chủ công nghệ thông tin khi giảng dạy Bên cạnh đó không ngừng truy cập áp dụng những phần mềm mới hỗ trợ việc soạn và giảng dạy bằng giáo án điện tử

- Giáo viên phải lựa chọn chủ đề dạy học thích hợp, không phải chủ đề dạy học nào cũng cần tới bài giảng điện tử Cần tránh chọn những chủ đề, những tiết học mà việc thiết kế tốn nhiều thời gian nhng việc sử dụng nó trong dạy học thì hiệu quả lại không đáng kể

- Các kiến thức đa vào bài giảng điện tử dới dạng các Side phải đợc chọn lọc chính xác

dễ hiểu thể hiện logic tạo điều kiện tốt cho học sinh tiếp thu bài giảng tích cực, tránh lạm dụng trình chiếu biểu diễn một chiều

§Æng Minh ChiÕn