Những hạn chế và lưu ý khi sản xuấtvà chế biến thức ăn cho thủy cầm

Những hạn chế và lưu ý khi sản xuất và chế biến thức ăn cho thủy cầm... Các nhóm thức ăn dành cho thủy cầm 3.. - Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tr

Những hạn chế và lưu ý khi sản xuất

và chế biến thức ăn cho thủy cầm.

CHĂN NUÔI GIA CẦM

Những hạn chế

và lưu ý khi sản xuất

và chế biến thức ăn cho thủy cầm.

Th c ăn là gì? ứ

N i dung: ộ

1 Đ t v n đ ặ ấ ề

2 Các nhóm thức ăn dành cho thủy cầm

3 Những hạn chế khi sản xuất và chế biến thức ăn cho thủy cầm

4 Những lưu ý khi sản xuất và chế biến

thức ăn cho thủy cầm

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong chăn nuôi hàng hóa, thức ăn chiếm

65-70% giá thành các loại sản phẩm động vật.

Vị trí thức ăn chăn nuôi quan trọng:

+ Châu Âu giành 50-60% diện tích nông

nghiệp trồng cỏ nuôi động vật gia súc

+ Châu Á dành 40-50% tổng sản lượng lương

thực làm thức ăn chăn nuôi tiểu gia súc, gia cầm

- Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), trong những năm qua, đàn thủy cầm của cả nước đã tăng trưởng mạnh, từ trên 66 triệu con năm 2008 lên trên 72 triệu con vào năm 2011

- Riêng khu vực ĐBSCL tăng từ trên 21 triệu con năm 2006 lên trên 67,5 triệu con trong năm 2012 Đàn thủy cầm của khu vực chiếm trên 40% so với tổng đàn thủy cầm của cả nước

II Các nhóm thức ăn dành cho thủy cầm

• 2.1 Đặc điểm sử dụng thức ăn của

thủy cầm

• Th y c m c n thi t có m t kh i l ủ ầ ầ ế ộ ố ượ ng

th c ăn l n các lo i th c ăn thô nên có ứ ớ ạ ứ

th cho th c ăn có nhi u x nh m t ể ứ ề ơ ư ộ

l ượ ng cám l n vào trong th c ăn, k c ớ ứ ể ả cho v t con ị

2.2 Th c ăn năng l ứ ượ ng

• Còn g i là th c ăn carohydrat, g m các ọ ứ ồ

lo i ngũ c c và s n xu t ph ph m c a ạ ố ả ấ ụ ẩ ủ chúng, có hàm l ượ ng protein d ướ i 20% và

2.2 Th c ăn năng l ứ ượ ng

• Hàm lượng ch t béo trung bình c a lo i th c ấ ủ ạ ứ

ăn này là 2-5% Tuy nhiên cũng có m t s ộ ố

2.2.1 Th c ăn năng l ứ ượ ng

• Hàm lượng lizin, acginin,

tryptophan cao hơn ngô

• Hàm lượng các nguyên tố

khoáng (đa lượng và vi

lượng) rất thấp

2.2.1 Th c ăn năng l ứ ượ ng

2.2.1 Th c ăn năng l ứ ượ ng

• + Cao l ươ ng

• Giá trị sinh học của protein trong hạt cao

lương thấp hơn ngô, thóc và gạo Protein thô 11-12%, mỡ 3,0-3,1%, xơ 3,1-3,2%, dẫn xuất không đạm 70-80%, năng lượng trao đổi 3000 Kcal ững với 12,61 MJ/kg chất thô.

2.2.1 Th c ăn năng l ứ ượ ng

• + Kê

• Giá trị nuôi dưỡng của kê bằng khoảng

95% ngô trắng, hạt kê thiếu vitamin A, ptotein thô 10-11%, mỡ 2,3-2,7%, xơ 2,2- 13,1% Năng lượng trao đổi từ 2667-3192 Kcal ứng với 11,2-13,4 MJ/kg vật chất khô Trong khẩu phần, vịt con có thể dùng tới 44%

2.3 Th c ăn protein ứ

• - Protein th c v t ự ậ

• Gồm các loai cây họ đậu và khô dầu: Đỗ tương,

đỗ xanh, lạc, khô dầu đỗ tương, khô dầu lạc

• Giàu protein và các axit amin không thay thế

Protein đậu đỗ dễ hoà tan trong nước và giàu lizin nên dễ tiêu hoá, hấp thu

• Hàm lượng canxi, magiê, mangan, đồng trong

đậu đỗ cũng cao hơn hạt hoà thảo, nhưng nghèo photpho

• Khi sử dụng làm thức ăn cần phải xử lý, chế biến

làm giảm độc tố và nâng cao giá trị dinh dưỡng của chúng

• 2.3 Th c ăn protein ứ

• + Đ t ỗ ươ ng

• Đỗ tương là loại thức ăn giàu

protein 38-43%, mỡ 16-18%, năng lượng trao đổi 3600-

3700 Kcal ứng với 15-16

MJ/kg vật chất thô

• Gía trị sinh học của protein

của đỗ tương cao, tương

đương protein động vật, giàu axit amin nhất là lizi và

triptophan

2.3 Th c ăn protein ứ

• + Lạc

• Lạc nhiều dầu mỡ: 38-40%

trong lạc và vỏ, 48-50% trong lạc nhân Sử dụng phụ của lạc sau khi ép dầu là dầu khô Dầu lạc được sử dụng như là một nguồn thức ăn protein trong chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm Hàm lượng protein 30- 32% trong khô dầu cả vỏ, 45- 50% trong khô dầu lạc nhân, tỷ

lệ xương tương ứng là 27,2 và 5,7%

• Bột cá sản xuất ở nước ta

có hàm lượng protein 60%, khoáng 19,6-34,5%, photpho 3,5-4,8% Hệ số tiêu hoá bột cá cao (85-90%)

31-2.3 Th c ăn protein ứ

• + Bột đầu tôm

• Trong bột đầu tôm có 33-34% protein, trong

đó có 4-5% lizin, 2,7% metionin, giàu canxi, photpho, các khoáng vi lượng và chất màu.

• Lượng sử dụng tối đa trong khẩu phần cũng

chỉ là 10%.

2.4 Th c ăn khoáng và vitamin ứ

• + B sung khoáng đa lổ ượng

• Canxi cacbonat (CaCo3): Canxi

2.4 Th c ăn khoáng và vitamin ứ

• + Bổ sung khoáng vi lượng:

• Mangan sunfat (MnSO4, 5H2O): Dạng tinh thể

màu hồng xám, chứa 23% Mangan, tan trong nước, dùng bổ sung Mn cho gia cầm Có thể thay Mangan sunfat bằng Mangan cacbonat (MnCO2)

• Coban clorua (CoCl2 - 6 H20): Bột màu đỏ hồng,

tan trong nước, chứa 24% Co, dùng bổ sung Coban vào khẩu phần gia cầm, có thể thay Coban Clorua bằng Coban cacbonat hay Coban axetat

2.4 Th c ăn khoáng và vitamin ứ

• + Thức ăn bổ sung vitamin

• Việc bổ sung các loại vitamin và hỗn hợp thức ăn được sử dụng dưới dạng premix vitamin và hỗn hợp đồng nhất các loại vitamin A, D, E, K, B1, B2, B12,

PP kháng sinh phòng bệnh và chất chống oxy hoá.

2.4 Thức ăn khoáng và vitamin

Có 3 loại premix cho gà, cũng như là cho vịt ở các giai đoạn tuổi tương ứng đó là:

+ Premix vitamin giai đoạn 1

+ Premix vitamin cho giai đoạn 2

+Premix vitamin gà, vịt đẻ

III NH NG KHÓ KHĂN, H N CH TRONG TH C Ữ Ạ Ế Ứ

ĂN CHĂN NUÔI

• 3.1 Thi u nguyên li u ế ệ

• Hàng năm giá trị nhập khẩu trên dưới 2 tỷ USD nguyên liệu

thức ăn chăn nuôi Trong đó:

• + Hàng trăm nghìn tấn bột cá từ Peru, Chile, Mehico…; Bột

xương thịt từ Hungari, Balan, Paragoay;

• + Gần trăm nghìn tấn chất khoáng DCP (đi canxi phốt phát) từ

Vân Nam Trung Quốc

• + Chất phụ gia bổ sung thức ăn, các loại vi khoáng, vitamine,

mùi, màu, vị đều chưa sản xuất được, phải nhập khẩu từ khắp các châu lục, 40 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới

3.2 Thi u công ngh s n xu t ế ệ ả ấ

• Các đề tài thử nghiệm tiêu hóa lẻ tẻ, vụn vặt

• Chưa có kết quả nghiên cứu thành chuỗi công

nghệ phổ biến đại trà ứng dụng vào sản xuất

• Nhiều vấn đề các doanh nghiệp cần được hướng

• dẫn như:+ Các công thức sản xuất premix,

+ Công thức phối chế thức ăn lợn con + Các probiotic, prebiotic, synbiotic

sử dụng thay thế kháng sinh

3.3 Thi u thi t b ế ế ị

• Thi t b nhà máy có công su t 10-20-40 t n/gi , ế ị ấ ấ ờ

trong n ướ c ch a s n xu t đ ư ả ấ ượ c

• Các doanh nghi p Vi t Nam không đ s c c nh ệ ệ ủ ứ ạ

tranh

• v i công ty có v n đ u t nớ ố ầ ư ước ngoài vì :

+ V n nh , ố ỏ

+ Nguyên li u nh p ngo i thi u ngo i t , nguyên ệ ậ ạ ế ạ ệ

li u hàm l ệ ượ ng ch t xám cao nh : premix, ph gia ấ ư ụ

b sung, ph i mua c a doanh nghi p n ổ ả ủ ệ ướ c ngoài, thu nh p kh u, thu V A T, thu thu nh p doanh ế ậ ẩ ế ế ậ nghi p… thu ch ng thu ệ ế ồ ế

• Th c ăn chăn nuôi không ph i m t hàng thi t y u, ứ ả ặ ế ế khi ngân hàng có bi n đ ng, doanh nghi p th c ăn ế ộ ệ ứ chăn nuôi không đ ượ c vay, không đ ượ c đ i đô la… ổ

3.4 Thi u nhân tài ế

Thi u khuy t nhân tài tâm huy t ngh nghi p: ế ế ế ề ệ

3.6 H th ng ch bi n th c ăn ệ ố ế ế ứ

• Hi n t i c nệ ạ ả ước có 225 nhà máy và xưởng s n ả

xu t s n xu t ch bi n th c ăn gia súc ấ ả ấ ế ế ứ

• B ng 2: S l ả ố ượ ng và t ng công su t nhà ổ ấ máy ch bi n th c ăn gia súc ế ế ứ (*)

Bảng: Số lượng và tổng công suất nhà máy chế biến thức ăn gia súc(*) 2008

Từ 5000-30.000 84 37,3 1.420.700

Từ 31.000-100.000 46 20 3.457.000 Trên 100.000 32 14 7.273.000

* S li u c a phòng TĂ CN- C c CN ố ệ ủ ụ

* Thi t b g n 100% là du nh p n ế ị ầ ậ ướ c ngoài

• M c có m t kh p ố ặ ở ắ

m i n i trong đi u ọ ơ ề

ki n nhi t đ và m đ ệ ệ ộ ẩ ộ thích h p chúng sinh ợ

tr ưở ng thích h p ợ chúng sinh tr ưở ng và sinh s n ra đ c t g i ả ộ ố ọ

là Mycotoxin

• Aflatoxin là độc tố do

một loại nấm Aspergillus flavus sinh ra

Mycotoxin là chất không nhìn thấy được,

không mùi, không

sound grain

moldy grain

• Nh ng nh h ữ ả ưở ng này này càng ngày càng

tr m tr ng n u th c ăn thi u Protein ầ ọ ế ứ ế

• Đ c t Aflatoxin th ộ ố ườ ng xuyên xu t hi n ấ ệ nhi u b p, đ u t ề ở ắ ậ ươ ng, khô d u l c, khô ầ ạ

d u bông….nh ầ ưng đ c bi t là b p ặ ệ ở ắ

• - Th c ăn dùng cho v t nh ngô, khô đ u ứ ị ư ậ

t ươ ng, khô d u l c, khô d u bông khi ầ ạ ầ

g p đi u ki n và m đ thích h p r t d ặ ề ệ ẩ ộ ợ ấ ễ nhi m n p m c sinh ra đ c t mycotoxin ễ ấ ố ộ ố

• - Ngăn ng a côn trùng xâm nh p, ngăn ng a b i ừ ậ ừ ụ

b n tràn vào kho th c ăn ẩ ứ

• - Gi m nhi t đ , m đ , m c oxy hoá trong kho ả ệ ộ ẩ ộ ứ

N m Aspergilus flavus s n sinh đ c t thích h p ấ ả ộ ố ợ ở nhi t đ 25°C và m đ 85% ho c l n h n ệ ộ ẩ ộ ặ ớ ơ

Aflatoxin không th xâm nh p vào th c ăn đ m ể ậ ứ ở ộ ẩ không khí d ướ i 70% ( m c đ này hàm l ở ứ ộ ượ ng n ướ c

c a h t kho ng 13%) và nh ng h t có hàm l ủ ạ ả ữ ạ ượ ng

d u th c v t cao kho ng 7-10% ầ ự ậ ả

• IV NH NG L U Ữ Ư Ý KHI S N XU T Ả Ấ

VÀ CH BI N TH C ĂN CHO TH Y Ế Ế Ứ Ủ

C M Ầ

• Giảm nhiệt độ, ẩm độ, mức oxy hoá trong kho.

• Aflatoxin không thể xâm nhập vào thức ăn ở độ

ẩm không khí dưới 70% (ở mức độ này hàm lượng nước của hạt khoảng 13%) và những hạt có hàm lượng dầu thực vật cao khoảng 7-10%

• S d ng ch t ch ng m c là vi c làm t t đ ử ụ ấ ố ố ệ ố ểngăn ng a s n sinh đ c t c a n m m c ừ ả ộ ố ủ ấ ốtrong kho

• Đi u tr n m m c không đem l i k t qu gì.ề ị ấ ố ạ ế ả

• Khi th c ăn có 1% n m m c thì cũng nên ứ ấ ố

lo i b ạ ỏ

• Nguồn thức ăn địa phương như lúa, còng, đầu tôm, cá

…thường thiếu hoặc không cân đối vitamin, khoáng protein …sẽ gây ra hiện tượng đẻ kém văng lông sớm

ở vịt mái đẻ giống siêu thịt.

V K T LU N Ế Ậ

• Để tạo ra bước đột phá trong ngành công nghiệp

ch bi n và s d ngế ế ử ụ thức ăn chăn nuôi, góp phần tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi, các ngành chức năng cần quan tâm, xây d ng các c ch ự ơ ếkhuy n khích, ế tạo điều kiện quy ho ch vùng ạnguyên li u, đào t o ngu n nhân l c,ệ ạ ồ ự đầu tư thiết bị, đưa công nghệ mới vào sản xuất, phát triển công nghiệp chế th c ănứ chăn nuôi nói chung và thức ăn th y c m ủ ầ nói riêng