Sự phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trình độ cao trong mối quan hệ với doanh nghiệp

Sự phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trình độ cao trong mối quan hệ với doanh nghiệp Junichi Mori Chuyên gia về cộng tác doanh nghiệp – trường học Dự án HaUI-JICA về phát triển nguồn nh

Sự phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trình độ cao trong mối quan

hệ với doanh nghiệp

Junichi Mori Chuyên gia về cộng tác doanh nghiệp – trường học

Dự án HaUI-JICA về phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Nội dung

thuật

nguồn nhân lực kỹ thuật

với doanh nghiệp

hệ giữa các đơn vị đào tạo nghề với các doanh

nghiệp

2

Tổng quan về cung – cầu của

nguồn nhân lực kỹ thuật

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Cung và cầu của nguồn nhân lực kỹ thuật

 Người thiết kế sản phẩm / Kỹ sư: Nhu

cầu đang dần tăng lên nhưng không lớn,

ngoài ra nguồn cung sinh viên tốt nghiệp

đại học có thể vượt quá cầu

 Kỹ sư sản xuất, Kỹ thuật viên, Trưởng

dây chuyền sản xuất: Trình độ công

nghiệp hóa tăng thì nhu cầu cũng tăng

theo Trong khi đó các khóa đào tạo nghề

là nguồn cung kỹ thuật viên cơ bản ngày

càng ít sinh viên theo học

 Người vận hành dây chuyền sản xuất:

Đầu tư trong và ngoài nước tăng nên nhu

cầu ngày càng cao Đã tạo dựng được danh

tiếng nhưng ngày càng khó đảm bảo số

lượng nhân lực thích hợp.

4

Product Designer/

Engineers

Production Engineers / Technicians

Production Line Leaders

Production Line Operators

Việt Nam có tiềm năng cung cấp được nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, nhưng khoảng cách ngày càng tăng giữa cung và cầu là rất đáng lo ngại

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Nhu cầu nguồn nhân lực kỹ thuật: Quan điểm của các doanh nghiệp Nhật Bản

Nhật Bản có thể nhận thấy

nguồn cung nhân lực được cải

thiện đôi chút nhưng việc tuyển

được các cán bộ quản lý cấp

trung vẫn rất khó khăn, vì còn

khó khăn hơn nhiều khi tuyển

công nhân (có thể bao gồm kỹ

thuật viên).

nghiệp tiến hành năm 2011,

83,3% doanh nghiệp nói rằng

việc tăng lương quá nhanh là

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với sinh

viên ĐHCNHN: Thái độ và khả năng làm việc

 Tuân thủ nội quy công ty và

hướng dẫn của cấp trên

 Khả năng học công nghệ

mới nhanh

 Khả năng làm việc nhóm và

khả năng lãnh đạo chưa tốt

 Kỹ năng giải quyết vấn đề

chưa tốt

 Việc thực hiện 5S chưa tốt

 Chưa biết cách báo cáo và

tham khảo ý kiến khi cần

6

Dự án HaUI-JICA (2012)

3,74 3,57 3,77 3,27 2,98 3,44 3,04 2,91 3,72 3,22 3,15

2.1.3 Tuân thủ các hướng dẫn của giám

2.1.6 Đào tạo kỹ thuật viên trình độ thấp

2.1.11 Thực hiện bảo trì máy móc theo

quy trình sản xuất.

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với sinh viên ĐHCNHN: Ngành cơ khí

4,10 3,25 3,00 3,40

1,00 2,00 3,00 4,00 5,00

4.1.1 Đọc và hiểu đượ c bản vẽ thiết kế s ản phẩm, gồm c ả bản vẽ c ó s ử dụng phép c hiếu vuông góc ở

4.1.2 S ử dụng c ác phần mềm vẽ c huyên dụng (C A D

c hống c háy nổ.

Doanh nghiệp V iệt Nam Doanh nghiệp Nhật B ản

Tổng quan về Dự án HaUI-JICA về Phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Tổng quan về Đại học Công nghiệp Hà Nội

 ĐHCNHN thuộc Bộ Công thương và có lịch

sử hơn 110 năm từ năm 1898 Trường được

thành lập trên cơ sở sát nhập trường nghề

Hà Nội và trường nghề Hải Phòng Năm

1999 trường thành trường cao đẳng và năm

2005 thành trường đại học.

 ĐHCNHN có 2 cơ sở ở Hà Nội (mỗi cơ sở

rộng 5ha) và 1 cơ sở ở Hà Nam (rộng

38,5ha) Hiện nay trường có khoảng 60.000

sinh viên, trong đó hơn 30.000 là sinh viên

đại học và cao đẳng chính quy Hằng năm,

trường cung cấp cho thị trường lao động

khoảng 10.000 – 15.000 sinh viên chất

lượng cao Trường có khoảng 1.400 giáo

viên và 300 nhân viên

9

Các ngành đào tạo của ĐHCNHN

Mô hình đào tạo của ĐHCNHN

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Tích cực tham gia các kỳ thi quốc gia và quốc tế

Robocon trong 10 năm qua

Trường đã 1 lần vô địch và 3 lần

đạt á quân

viên đi tham gia kỳ thi tay nghề

quốc gia, ASEAN và thế giới

Sinh viên của trường đã giành 4

huy chương vàng của kỳ thi tay

nghề ASEAN (1 sinh viên khoa

Cơ khí và 3 sinh viên khoa Điện

tử).

Hỗ trợ kỹ thuật lần thứ nhất của JICA

Dự án HIC-JICA (2000-2005)

 Mục tiêu: Tham khảo các chương

trình đào tạo nghề tại Nhật Bản để

thiết lập các khóa trung cấp nghề về

gia công cơ khí, điều khiển điện và

gia công kim loại tấm

 Đầu vào: Các chuyên gia dài hạn và

ngắn hạn; các trang thiết bị đào tạo

như máy phay, máy tiện, trung tâm

gia công, và nhiều thiết bị khác cho

đào tạo điều khiển điện và gia công

kim loại tấm

 Kết quả: Các khóa học của Dự án

HIC-JICA đã được tiếp tục tại Trung

tâm Việt Nhật Nhiều sinh viên của

Trung tâm Việt Nhật sau khi tốt

nghiệp đang làm việc tại các doanh

nghiệp Việt Nam và Nhật Bản và tạo

dựng được uy tín tốt.

Hỗ trợ kỹ thuật lần thứ hai của JICA

Dự án HaUI-JICA (2010-2013)

thống quản lý để nâng cao các chương

trình đào tạo dựa trên nhu cầu của doanh

nghiệp.

ngắn hạn; các trang thiết bị đào tạo như

dụng cụ cho khóa bảo dưỡng, phụ tùng

cho các thiết bị mô phỏng, trung tâm gia

công, v.v

 Các đầu ra: (i) xây dựng và triển khai

các khóa học và chương trình đào tạo dựa

trên nhu cầu của doanh nghiệp; (ii) triển

khai thí điểm hệ thống đánh giá kỹ năng;

và (iii) xây dựng hệ thống hỗ trợ việc làm.

ĐHCNHN đang xây dựng hệ thống quản lý đào

tạo theo chu trình với hai Dự án của JICA

Chu trình 7: Dự thảo và triển khai kế hoạch hành động

Pha 1 của Dự án

Đầu ra 1: Quản lý chu trình đào tạo

Khảo sát nhu cầu doanh nghiệp

 Chúng tôi đã đi thăm 97 doanh

nghiệp trong năm 2010, 68 trong

năm 2011 và 23 doanh nghiệp tính

đến tháng 3 năm 2012

 Ngoài ra, chúng tôi tổ chức một

cuộc khảo sát chuyên sâu về đánh

giá của doanh nghiệp đối với sinh

viên của ĐHCNHN ở 32 doanh

nghiệp trong năm 2010 Phân tích

nhu cầu của doanh nghiệp, chúng

tôi đã lến các kế hoạch hành động

Hầu hết các hoạt động đã hoàn

thành hoặc đang tiến hành của

chúng tôi hiện nay được dựa trên

các kế hoạch hành động này.

 Trong năm 2012, ĐHCNHN hoàn

toàn chịu trách nhiệm tổ chức một

cuộc khảo sát nhu cầu doanh

nghiệp nữa.

Đầu ra 1: Quản lý chu trình đào tạo

Việc triển khai 5S ở ĐHCNHN

 5S (Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn

sóc, Sẵn sàng) đã được thừa nhận

và áp dụng rộng rãi tại các doanh

nghiệp Đây là công cụ hữu ích để

cải thiện năng suất lao động và môi

Hoạt động này đã mời khách từ các

doanh nghiệp và các trường Hội

Đầu ra 1: Quản lý chu trình đào tạo

Cải tiến môn Vẽ kỹ thuật

18

Trong khảo sát nhu cầu doanh nghiệp năm 2010, chúng tôi phát hiện ra rằng có

một khoảng cách giữa doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản khi đánh giá khả năng đọc và vẽ bản vẽ kỹ thuật

Phỏng vấn sâu một số doanh nghiệp, chúng tôi thấy phần kiến thức còn thiếu là

về phương pháp góc chiếu thứ ba

Trung tâm Việt Nhật, Trung tâm Cơ khí và Khoa Cơ khí hiện đang sửa chương

trình và tài liệu giảng dạy, đưa thêm nội dung về góc chiếu thứ ba

3.29 3.27 3.24 2.89

4.10 3.25

3.00 3.40

1.00 2.00 3.00 4.00 5.00

4.1.1 Read and understand drawing of product design including Third-angle orthographic projection, and write

technical drawing.

4.1.2 Use drawing software (CAD and CAM).

4.1.3 Use technical measurement tools and have

knowledge of tolerance.

4.1.4 Have knowledge of labor safety and explosion

prevention.

Vietnamese Japanese

Đầu ra 1: Quản lý chu trình đào tạo

Khóa đào tạo ngắn hạn về Bảo dưỡng máy

19

Kết quả khảo sát nhu cầu doanh nghiệp năm 2010 chỉ ra nhu cầu đào tạo

cơ bản về bảo dưỡng máy móc

Chúng tôi đã xây dựng chương trình vào giáo trình dựa trên ý

kiến của các doanh nghiệp 2 giáo viên của trường đã được

đào tạo về hiệu chỉnh độ chính xác của máy tại công ty Etsuki,

công ty chiếm thị phần lớn nhất ở Nhật về máy phay

Chúng tôi đã tổ chức 4 khóa học vào tháng 3, 4/2012 cho các

nhân viên bảo dưỡng mới của các doanh nghiệp

6.2 New subjects which HaUI should introduce - A Machine Maintenance

Answer Frequency Percent Yes 20 62.5%

No 1 3.1%

No Answer 11 34.4%

Total 32 100.0%

Yes 62.5%

No 3.1%

No Answer 34.4%

Khóa đào tạo ngắn hạn về bảo dưỡng cơ khí và điện cơ bản cho các máy vạn năng

20

Bảo dưỡng cơ khí

Bảo dưỡng phòng ngừa

Vẽ kỹ thuật

Chi tiết máy

Tìm lỗi và hiệu chỉnh

độ chính xác

5 Quản lý dầu bôi trơn

Bảo dưỡng điện

76 người từ 17 doanh nghiệp đã tham gia trong 4 khóa học

Các công ty: Honda Vietnam, Vietnam Stanley Electric, Brother Industries ( Vietnam) ,

PENTAX Vietnam, Asahi Intecc Hanoi, EBA Machinery, EDH, Fujikin Vietnam, Tohoku Pioneer

Vietnam, Muto Technology Hanoi, Nissei Technology Vietnam, Canon Vietnam, Cosmos Industrial, Thang Long Industrial Park Corporation , Toho Vietnam, CNC Vina, Tien Phat.

Frequency Percent Yes 25 78.1%

No Answer 7 21.9%

Total 32 100.0%

Yes 78.1%

No Answer 21.9%

21

Kết quả khảo sát nhu cầu doanh nghiệp năm 2010 chỉ ra nhu cầu đào tạo về quản

lý chất lượng

Nhóm giáo viên chịu trách nhiệm đang xây dựng

chương trình và tài liệu đào tạo

Chúng tôi dự kiến tổ chức khóa học ngắn hạn về 7 công

cụ quản lý chất lượng cho sinh viên vào tháng 10/2012

Đầu ra 1: Quản lý chu trình đào tạo

K hóa học ngắn hạn về Quản lý chất lượng

Đầu ra 2: Xây dựng hệ thống thí điểm đánh giá

kỹ năng trên máy trung tâm gia công

xây dựng tiêu chuẩn nghề CNC và

đang xây dựng đánh giá kỹ năng trên

trung tâm gia công

 ĐHCNHN dự kiến tổ chức thí điểm

đánh giá kỹ năng cho sinh viên vào

tháng 8/2012 Trong tương lai gần,

trường sẽ tổ chức kỳ thi đánh giá kỹ

năng quốc gia và sẽ mời các doanh

nghiệp tham gia.

22

Đầu ra 3: Xây dựng Hệ thống hỗ trợ việc làm

Giúp sinh viên tìm được việc làm phù hợp và doanh nghiệp tìm được ứng viên phù hợp

 ĐHCNHN thành lập Ủy ban hỗ trợ việc

làm vào tháng 6/2011.

 Cải tiến chương trình thực tập

 Cùng với doanh nghiệp cải tiến nội dung chương

trình thực tập; Yêu cầu sinh viên làm báo cáo và

triển khai việc giám sát thực tập.

 Thí điểm tư vấn hướng nghiệp

 Tổ chức tư vấn hướng nghiệp cho sinh viên đầu

khóa, trước và sau khi đi thực tập.

 Đi thăm quan doanh nghiệp

 Là cơ hội cho sinh viên tìm hiểu về thái độ làm

việc chuyên nghiệp và các kiến thức, kỹ năng mà

doanh nghiệp cần.

 Buổi nói chuyện của cựu sinh viên

 Là cơ hội để biết các cựu sinh viên làm những

công việc gì và họ nghĩ sao về công việc của mình

 Khảo sát tình hình việc làm

 Tìm hiểu tỉ lệ có việc của sinh viên và biết sinh

viên làm ở những doanh nghiệp nào

23

Những điển hình về xây dựng quan hệ hợp tác với doanh nghiệp

Các loại hình hợp tác và các yêu cầu

Loại hình Yêu cầu

Các trường đào tạo nghề Doanh nghiệp

Tuyển dụng Giới thiệu sinh viên phù hợp (Giáo viên nên

có quan hệ tốt với sinh viên thông qua việc

tư vấn hướng nghiệp và các hoạt động khác); Tổ chức Ngày hội việc làm

Cung cấp đầy đủ thông tin về vị trí cần tuyển dụng (mô tả công việc, điều kiện, v.v.)

Thực tập Giới thiệu sinh viên phù hợp; Nội dung

chương trình thực tập rõ ràng; Bảo hiểm tai nạn; Tư vấn sinh viên trước và sau khi thực tập; Các chuyến thăm giám sát thực tập tại doanh nghiệp

Cung cấp chương trình thích hợp; môi trường làm việc an toàn; giao người phụ trách giám sát; hệ thống đánh giá; cung cấp các thông tin về khả năng tuyển dụng.

Chuyên gia nội bộ để chuyển giao công nghệ; cung cấp các trang thiết bị

và tài liệu đào tạo cần thiết.

Hợp tác

nghiên cứu

Có sinh viên và giảng viên đạt yêu cầu;

trang thiết bị nghiên cứu phù hợp; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Cung cấp đề tài nghiên cứu; Giao người chịu trách nhiệm; Cung cấp trang thiết bị hoặc vật tư cần thiết cho nghiên cứu

25

HaUI-JICA Project for Industrial Human Resources Development

Thực trạng quan hệ hợp tác giữa ĐHCNHN và

các doanh nghiệpd

 Các lựa chọn chính

 Ổn định: Tuyển dụng

 Được cải thiện: Thực tập

 Đang tăng: khóa học ngắn

hạn

 Định hướng tương lai

 Muốn tăng cường: (i) các khóa

học ngắn hạn cho doanh

nghiệp; (ii) hợp tác nghiên cứu

liên quan đến các đề tài tốt

nghiệp của sinh viên.

26

Quan hệ hợp tác với doanh nghiệp: Cộng tác đào tạo

 TMV có nhà máy ở Vĩnh Phúc và các đại lý cùng với

trung tâm dịch vụ trên toàn quốc Chương trình đào

tạo của Toyota về sơn và sửa chữa thân vỏ (T-TEP)

đã bắt đầu ở ĐHCNHN từ năm 2006 vớ sợ hỗ trợ kỹ

thuật của công ty Chương trình này nhằm tăng số

thợ cơ khí ô tô làm việc tại các trung tâm dịch vụ

 Chương trình bắt đầu tuyển sinh từ 2007 Chương

trình T-TEP là khóa đào tạo thực hành 6 tháng cho

những sinh viên đã tốt nghiệp ngành công nghệ ô tô

Chương trình đã đào tạo được 297 kỹ thuật viên sau

6 khóa trong vòng 6 năm Các kỹ thuật viên này

đang làm việc tại các trung tâm dịch vụ bảo dưỡng

của Toyota và các công ty khác

 ĐHCNHN cũng hợp tác với TMV để cung cấp nguồn

nhân lực chất lượng hơn cho các nhà máy TMV đã

cung cấp khóa đào tạo 2 ngày về Vòng tròn quản lý

chất lượng cho 20 giáo viên của trường trong tháng

12 năm 2010 và tháng 1 năm 2011 Các giáo viến

này sẽ xây dựng khóa học ngắn hạn về Quản lý chất

lượng và sẽ tổ chức tại trường vào tháng 10 năm

2012

Quan hệ hợp tác với DN: Đào tạo cho giáo viên và sinh viên ĐHCNHN

 Học viện sản xuất Panasonic (PIM) cung

cấp chương trình đào tạo cho các trưởng

nhóm hoặc các nhân viên cấp cao cho các

công ty thuộc tập đoàn Panasonic tại Việt

Nam Khóa học bao gồm các nội dung về

thái độ làm việc chuyên nghiệp, quản lý

chất lượng, IE và lắp ráp bản mạch điện

 PIM mở rộng khóa học này cho nhân viên

của các nhà cung cấp hoặc giáo viên và

sinh viên của các đơn vị đào tạo nghề Học

viên đã tiếp nhận 2 giáo viên của ĐHCNHN

đến học vào tháng 8-9/2012, và 21 sinh

viên của Trung tâm Việt Nhật và Khoa Điện

tử trong 3 khóa học từ 12/2011 đến

8/2012

 PIM cũng giúp ĐHCNHN triển khai hoạt

động 5S bằng cách cử nhân viên đến hoạt

động tuần 5S của trường với tư cách đánh

giá viên hoặc phát biểu/giảng bài

Quan hệ hợp tác với DN: Phối hợp tổ chức hội thảo

 Tập đoàn EBARA là nhà sản xuất bơm và

máy nén khí hàng đầu Nhật Bản hiện đang

tổ chức đào tạo ở các nước đang phát triển

để đóng góp cho các hoạt động mang tính

trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

 Vào tháng 9/2011, các chuyên gia của

EBARA đã tổ chức hội thảo 1 ngày về cách

vận hành và bảo dưỡng bơm, gồm các nội

dung: cấu trúc cơ bản của bơm, phân tích

sai lỗi và bảo dưỡng phòng ngừa Khoảng

100 giáo viên và sinh viên của trường đã

tham dự hội thảo Đặc biệt, nội dung hội

thảo còn hữu ích cho các thành viên nhóm

công tác trong việc xây dựng khóa đào tạo

ngắn hạn về bảo dưỡng

 EBARA và ĐHCNHN dự kiến tổ chức hội thảo

thứ hai về “Chẩn đoán sai lỗi của máy bơm:

Các phương pháp phân tích độ rung và

tiếng ồn mới” vào tháng 9/2012

Quan hệ hợp tác với DN: Thực tập để tuyển dụng

Công ty TNHH Toho Việt Nam

 Toho Việt Nam là doanh nghiệp sản xuất khuôn nhựa

hàng đầu Nhật Bản Họ có nhà máy sản xuất ở Khu

công nghiệp Thăng Long và cung cấp khuôn nhựa

cho các khách hàng như Canon, Brother và Honda

Toho thường xuyên tuyển sinh viên của Trung tâm

Việt Nhật của ĐHCNHN Cho đến 2/2012 có 57 sinh

viên của Trung tâm/Trường đang làm việc tại bộ phận

sản xuất và thiết kế của công ty (Chiếm 48% trong

tổng số 120 nhân viên)

 Hằng năm Toho tiếp nhận 20-30 sinh viên thực tập từ

Trung tâm Việt Nhật Thông qua chương trình thực

tập toàn diện với phần đào tạo lý thuyết và hướng

dẫn thực hành tại chỗ, các sinh viên được học về thái

độ làm việc chuyên nghiệp, các kiến thức và kỹ năng

cần thiết Còn công ty thì tìm các được ứng viên thích

hợp để tuyển dụng

 Trung tâm Việt Nhật và Toho đang thảo luận hợp tác

hơn nữa để tăng số lượng kỹ thuật viên nữ và cùng

nhau xây dựng khóa học về thiết kế khuôn mẫu cơ

bản