Khi bị người lớn cố tình trêu đùa, trẻ sẽ cố gắng “cãi” để bảo vệ mình, dù chỉ bằng những lý lẽ non nớt... "Bảo con xin lỗi cậu ta là bất đắc dĩ thôi, chứ lúc đó mình thương con và bực
Trang 1Làm hư trẻ vì trêu đùa quá trớn
"Chú mới là đồ to đầu còn bú mẹ", cu Tí hét lên và
lập tức bị vị khách bắt bẻ: "A, thằng này láo thật,
dám mắng cả người lớn"
Khi bị người lớn cố tình trêu đùa, trẻ sẽ cố gắng “cãi” để bảo vệ mình,
dù chỉ bằng những lý lẽ non nớt
Trang 2Cu Tí 7 tuổi, sống ở một khu tập thể quận Thanh
Xuân, Hà Nội Cạnh nhà có mấy cậu sinh viên trọ học, hay sang quán nước của mẹ Tí ngồi Trong số
đó, có một cậu tên Thành rất hay trêu cậu bé, chẳng hạn chê bai Tí những điều không có thật khiến bé rất
"cú"
Ghét Thành, cu Tí cứ nhìn thấy cậu ta là trốn, nhưng nhiều khi trốn cũng không lại Có hôm cậu bé đang chơi với các bạn dưới sân, Thành đi qua trêu: "Cu Tí, tối rồi, về rửa chân tay để còn bú mẹ chứ" "Cháu không bú mẹ từ lâu rồi, em bé mới bú", cu Tí cãi "A,
cu cậu lại chối, chắc vì to đầu còn bú mẹ nên xấu hổ với các bạn đây mà" Tức quá, Tí hét: "Chú mới là đồ
to đầu còn bú mẹ, chú là đồ nói dối nữa"
Chàng sinh viên lập tức buộc tội đứa trẻ: "Thằng này
hư thật, dám mắng cả người lớn", nhưng Tí không nao núng Đứng giữa sân khu tập thể, cậu bé lè lưỡi,
dí nắm đấm vào vị khách cà chớn, không may mẹ đi chợ về nhìn thấy Thấy Thành kể tội con mình, chị Hiền bắt cu Tí xin lỗi rồi mang con về, khiến cậu bé
Trang 3ấm ức lại nước mắt ngắn nước mắt dài
"Bảo con xin lỗi cậu ta là bất đắc dĩ thôi, chứ lúc đó mình thương con và bực cậu ta lắm", chị Hiền tâm
sự, "cu Tí là đứa ngoan, nhưng cậu ta cứ trêu nó quá,
ép nó quá khiến nó phải phản ứng, rồi quay lại bảo nó hỗn Tôi đành phải bảo con tránh cái chú Thành hay đùa ác ấy ra"
Nhiều đứa trẻ khác cũng là nạn nhân của kiểu đùa
"áp bức" của người lớn, trong đó có bé Linh, 4 tuổi,
Hà Nội Có lần vừa chạy ra sân chơi của khu tập thể, Linh đã bị bác hàng xóm trêu: "Hôm nay Bông (tên gọi ở nhà của Linh) mặc áo xấu thế? Áo của bạn
Nhím đẹp thế này cơ mà" Linh xịu mặt xuống không nói gì Bác hàng xóm lại càng trêu: "Bông về bảo mẹ thay áo khác đẹp hơn đi, ai lại mặc áo xấu thế này đi chơi" Bé trả đũa: "Đâu mà, áo bạn Nhím xấu thì có"
"Đây này, bông hoa trên áo Bông màu nâu xấu lắm!"
Mắt Linh rơm rớm như sắp khóc, nó quát lên: "Kệ
Trang 4cháu, ai khiến bác nhìn!" rồi chạy vội về nhà Những người lớn xung quanh đều cười ồ, cảm thấy vui trước trò đùa, mà không để ý đến sự ấm ức của cô bé
Theo các chuyên gia tâm lý
Cách trêu đùa như trên rất không tốt đối với tâm lý trẻ
em Trẻ từ ba tuổi đã bắt đầu ý thức được về giá trị bản thân Khi bị người lớn trêu đùa kiểu cố tình hạ thấp (như trêu “mặc áo xấu”, "to đầu còn bú mẹ")
hoặc gán ghép trái ý muốn, trẻ sẽ cố gắng “cãi” để bảo vệ mình, dù chỉ bằng những lý lẽ non nớt Nhưng nếu người lớn vẫn cố tình trêu, cố tình áp đặt ý kiến của mình khiến trẻ không thể tìm được lý lẽ để đối đáp lại, các em sẽ dễ có phản ứng quyết liệt bằng thái độ hoặc những câu nói mà người lớn cho là hỗn xược, vô lễ Khi đó, một số người thấy thích thú vì đã chọc tức được đứa trẻ, một số khác lại cho rằng trẻ con như thế là hư, là “mất dạy” Họ không biết rằng một đứa trẻ ngoan cũng có thể phản ứng như thế khi
Trang 5bị ép, khi người lớn dựa vào địa vị bề trên của mình
để đưa trẻ vào một cuộc chơi bất bình đẳng, chỉ có thua chứ không có được Lối trêu đùa này thực chất
là một kiểu bắt nạt trẻ con
êu đùa này thực chất là một kiểu bắt nạt trẻ con Nguồn: Images
Nhà tâm lý Nguyễn Bá Đạt, cán bộ tham vấn tâm lý trẻ em và gia đình, Tổng đài 1088, khuyên: Đối với những người thích trêu trẻ, nên biết điểm dừng trước khi làm cho bé cáu gắt và tỏ ra vô lễ "Đừng bao giờ nghĩ mình là người lớn, còn đứa trẻ chỉ là đồ con nít không biết gì nên trêu cho nó tức một chút cũng chẳng sao, rồi nó lại quên ngay ấy mà", ông Đạt nói
Trang 6Từ lứa tuổi mầm non, trẻ đã biết đến cái tôi và có ý thức phải bảo vệ cái tôi của nó Bị trêu đùa quá trớn, trẻ sẽ thấy nó bị xem thườn g và sẽ tự ti Việc lặp lại kiểu trêu đùa đó nhiều lần sẽ càng khuyến khích tái diễn thái độ vô lễ của trẻ, lâu dần sẽ làm cho đứa trẻ
có tính cách cáu bẳn, hung hãn, xấc xược khi ai đó
“động chạm” gì đến mình
Do vậy, khi nói chuyện hay trêu đùa cùng trẻ, người lớn cần hết sức thận trọng, cần biết cách đùa sao cho mọi người đều vui Không nên cố trêu cho trẻ bực tức
vì chính trong sự tương tác với người lớn như thế, trẻ
sẽ học được những cách ứng xử không đúng
Đối với các bậc cha mẹ, khi con bị trêu chọc rồi tỏ ra
vô lễ trước mặt người khác, bạn không nên ngay lập tức trừng phạt hay đánh, mắng trẻ Nên nhẹ nhàng khuyên bảo con bằng những câu như: “Bác ấy chỉ trêu thôi mà, con như thế là không ngoan đâu” và
nhắc con xin lỗi người kia Tuyệt đối không nên đánh con vì như thế là “thêm dầu vào lửa” và bất công với
Trang 7trẻ, sẽ chỉ khiến bé càng thêm giận giữ
Như vậy, chúng ta cần chú ý cách cư xử, giao tiếp của mình sao cho trẻ có thể học được những điều hay, ý đẹp, giúp trẻ hình thành nhân cách hướng đến cái “chân, thiện, mĩ”