Thóp căng, cổ cứng, coi chừng viêm màng não Sốt cao, nôn ói, đau đầu, cứng cổ, thóp căng là những dấu hiệu nguy hiểm; nếu không điều trị hay điều trị trễ, trẻ có thể tử vong hoặc bị các
Trang 1Thóp căng, cổ cứng, coi
chừng viêm màng não
Sốt cao, nôn ói, đau đầu, cứng cổ, thóp căng là những dấu hiệu nguy hiểm; nếu không điều trị hay điều trị trễ, trẻ có thể tử vong hoặc bị các di chứng não úng thủy, yếu liệt chân tay, động kinh, điếc, hoặc không còn nhận biết được người thân
Ngày 13-6, 12 bệnh nhi mắc bệnh viêm màng não nằm la liệt trong phòng 107 của Khoa Nhiễm - BV Nhi Đồng 1 Bệnh nhi nhỏ nhất của phòng mới được 2,5 tháng tuổi, là bé trai Hoàng Thiên Ân (ở quận 12, TP.HCM) Trước khi vào bệnh viện, bé đã sốt cao 2 ngày, mê man, uống thuốc cũng
Bé Ngô Thị Trâm
Anh - Trà Vinh, 7
tuổi, bị sốt cao,
nôn ói, co giật do
bệnh viêm màng
não
Trang 2không thấy hạ nhiệt Mẹ bé Ân cho biết, bé ngủ hay giật mình, bứt rứt, và rất đau đớn Thóp bé căng
phồng
Còn bệnh nhi Lâm Lê Minh, 7 tuổi, được chuyển viện
từ An Giang lên sau hơn 10 ngày điều trị Những
ngày đầu, bé Minh thường sốt rất cao - có khi lên đến
40oC, nôn ói, đau bụng Khi nằm thì không sao,
nhưng mỗi khi ngồi dậy, bé thấy đau nhức dữ dội, nhất là nhức đầu, nhức mắt
Sốt cao, cổ cứng, thóp phồng: Biểu hiện nguy cấp
Theo BS Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm
BV Nhi Đồng 1, viêm màng não là một bệnh lý
thường gặp ở Khoa Nhiễm - BV Nhi Đồng 1, đứng hàng thứ hai sau bệnh tay chân miệng Số lượng
bệnh viêm màng não điều trị hàng năm trung bình từ 800-900 bệnh nhi Hiện nay, ước tính trung bình mỗi ngày, khoa này có khoảng 30 trẻ viêm màng não
Cần đưa trẻ đến
khám ngay khi trẻ
Trang 3sốt cao, nôn ói, đau đầu, thóp phồng và cần cấp cứu ngay khi có có các dấu hiệu nặng như co giật, bỏ bú, bỏ ăn, li
bì , hôn mê
Đối với trẻ chưa thể đến bác sĩ khám ngay, có thể điều trị tại nhà, chủ yếu là
hạ sốt Quan trọng nhất là theo dõi tình trạng bệnh của trẻ, nếu trẻ bị viêm
màng não thì các triệu chứng sốt, nôn
ói, đau đầu sẽ diễn biến ngày càng
nặng hơn Do đó,
Trang 4Viêm màng não là loại bệnh nặng cần được điều trị cấp cứu Bệnh lây qua đường hô hấp Siêu vi trùng hay vi trùng gây bệnh có trong các chất tiết đường hô hấp Siêu vi trùng hoặc vi trùng khi vào
cơ thể sẽ vào máu, sau đó xâm nhập vào màng não
và gây bệnh
Bệnh viêm màng não có thể xảy ra ở mọi nơi, bất kỳ lứa tuổi và thời điểm nào, nhất là trẻ dưới 5 tuổi
"Thông thường viêm màng não do vi trùng hay đi theo sau mùa cảm cúm Một số trẻ bị viêm màng não sau khi bị viêm tai mũi họng mà không được điều trị dứt điểm Hoặc sau một trận cảm cúm đơn thuần, nhưng
do sức đề kháng yếu nên vi trùng trong cổ họng có thể tấn công lên não" - BS Khanh nói
Dấu hiệu của bệnh viêm màng não có thể xuất hiện rất nhanh, ngay trong ngày đầu tiên của bệnh, hoặc chỉ sau một vài ngày sốt, ho, sổ mũi Ở trẻ lớn, khi bị
khi thấy các triệu
chứng trên ngày
càng nặng thì nên
mang trẻ đến bệnh
viện
Trang 5viêm màng não, trẻ sẽ sốt cao, than đau đầu, đau
gáy, ăn kém, nôn ói, cổ cứng
Còn ở trẻ nhỏ, triệu chứng bệnh sẽ là sốt cao, bỏ bú, biếng chơi, ngủ nhiều, nôn ói, cổ cứng Trẻ còn thóp
có thể thấy thóp phồng căng Riêng trẻ dưới 3 tháng tuổi có thể không sốt mà chỉ có biểu hiện bỏ bú, khóc thét hay ngủ nhiều Khi nặng hơn, trẻ sẽ bị làm kinh,
co giật, li bì, hôn mê
Các triệu chứng kể trên có thể không xảy ra theo trình
tự và không xuất hiện ở mọi bệnh nhân Các triệu
chứng trên sẽ xuất hiện ngày càng nặng hơn nếu
không được điều trị
Viêm màng não do vi trùng: Có
thể tử vong
Viêm màng não có thể xảy ra ở bất cứ
Trang 6Theo các bác sĩ, viêm màng não
do siêu vi trùng, chủ yếu xảy ra ở
những trẻ lớn, bệnh có thể tự
khỏi, như đa số các trường hợp
nhiễm siêu vi trùng khác (nhiễm siêu vi trùng đường
hô hấp gây ra cảm cúm, ho, sổ mũi; nhiễm siêu vi trùng đường tiêu hóa gây ra tiêu chảy, ói)
Viêm màng não do siêu vi trùng không cần thiết phải điều trị kháng sinh và thời gian theo dõi tại bệnh viện chỉ kéo dài từ 3 đến 5 ngày
Trong khi đó, viêm màng não do vi trùng (viêm màng não mủ) thường xảy ra ở trẻ từ 5 tuổi trở xuống, đặc biệt là trẻ mới sinh cho đến 12 tháng tuổi Nếu nhập viện sớm và vi trùng không quá kháng thuốc, trẻ có thể khỏi bệnh và hoàn toàn bình thường
"Nhưng, nếu không điều trị hay điều trị trễ, trẻ có thể
tử vong hay để lại những hậu quả như não úng thuỷ, chậm phát triển tâm thần vận động như yếu liệt chân tay, tổn thương thần kinh như động kinh, nhất là di
lứa tuổi nào, từ trẻ
sơ sinh cho đến trẻ
lớn Ảnh: H.Cát
Trang 7chứng điếc, nặng hơn trẻ không còn nhận biết được người thân," BS Khanh cảnh báo
Để phòng ngừa bệnh viêm màng não, nên giữ ấm, chăm sóc tốt trẻ những lúc thời tiết thay đổi và lúc có dịch cảm cúm, điều trị kịp thời khi trẻ bị viêm mũi họng hay viêm tai
Ngoài ra, BS Khanh cho biết, hiện nay Việt Nam có hai loại vắc-xin phòng ngừa bệnh viêm màng não Trong đó, vắc-xin phòng viêm màng não do HIB
(Hémophillus influenza type B) có thể ngừa được 80-90% bệnh cho trẻ dưới 5 tuổi
HIB là tác nhân chính gây ra bệnh viêm màng não cho trẻ Ngoài ra vắc-xin này có thể ngừa được các bệnh tai mũi họng như viêm họng Nhưng chi phí rất cao khoảng gần 300.000 đồng cho 1 liều vắcxin (cần phải chích từ 1-3 liều tùy theo tuổi và vắcxin này
không cần thiết phải chích cho trẻ trên 5 tuổi vì vi trùng này rất khi ít gây viêm màng não ở trẻ trên 5 tuổi)
Trang 8Một loại khác là vắc-xin giúp trẻ phòng ngừa viêm màng não do não mô cầu vắc-xin này cần phải chích nhắc lại mỗi 3 năm cho trẻ trên 18 tháng tuổi Nhiễm trùng huyết do não mô cầu có thể khiến nguy cơ tử vong ở trẻ cao