Chăm sóc trẻ em nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng kì 1 Trẻ bị lây nhiễm HIV qua 3 đường: Từ mẹ bị nhiễm HIV là đường lây chủ yếu, có thể bị nhiễm từ trong bào thai; trong lúc
Trang 1Chăm sóc trẻ em nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng
đồng (kì 1)
Trẻ bị lây nhiễm HIV qua 3 đường: Từ mẹ bị nhiễm HIV
(là đường lây chủ yếu, có thể bị nhiễm từ trong bào
thai; trong lúc sinh; qua sữa mẹ); qua đường máu (do truyền máu và chế phẩm máu bị nhiễm HIV; do dùng
Trang 2chung dụng cụ tiêm chích bị nhiễm HIV); qua quan hệ tình dục không an toàn
Trẻ bị nhiễm HIV sẽ trải qua các giai đoạn sau:
Giai đoạn không có triệu chứng: Trẻ đã nhiễm HIV nhưng
cơ thể chưa suy giảm miễn dịch, trẻ vẫn khỏe mạnh bình thường
Giai đoạn có triệu chứng: Trung bình khoảng 8 tháng sau
khi bị nhiễm (cũng có thể sau 6-7 năm kể từ lúc bị nhiễm)
Các biểu hiện trong giai đoạn này bao gồm: nhiễm khuẩn
(trẻ bị viêm phổi kéo dài, tưa miệng, chốc lở, mụn nhọt tái diễn, sốt kéo dài); gan, lách, hạch to
Giai đoạn AIDS: Là giai đoạn cuối cùng của bệnh, lúc này các biểu hiện trên tái phát kéo dài, nặng lên và trẻ tử vong
Những trẻ nào nên làm xét nghiệm HIV?
- Tất cả trẻ sinh ra từ người mẹ bị nhiễm HIV
- Trẻ bị xâm hại tình dục
- Trẻ sinh ra ở gia đình nghi có bố hoặc mẹ có: nghiện ma túy; hoạt động mại dâm; quan hệ tình dục với nhiều người
- Trẻ có một số biểu hiện không rõ nguyên nhân như:
Trang 3Sốt kéo dài trên 1 tháng;
Tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng;
Sụt cân nhiều, trên 10% cân nặng trong một vài tháng; Hạch to kéo dài;
Nhiễm khuẩn tái diễn, kéo dài
Khi đã khẳng định chắc chắn trẻ bị nhiễm HIV, cần chăm sóc trẻ như sau:
Về tiêm chủng
Trẻ nhiễm HIV khi chưa có biểu hiện triệu chứng vẫn phải cho tiêm chủng theo lịch như đối với trẻ bình thường, bao gồm:
Ngay sau sinh: Tiêm vaccin phòng lao;
Sau 1 tháng: Bạch hầu - uốn ván - ho gà + bại liệt;
2 tháng: Bạch hầu - uốn ván - ho gà + bại liệt;
3 tháng: Bạch hầu - uốn ván - ho gà + bại liệt;
4 tháng: Bạch hầu - uốn ván - ho gà + bại liệt;
9 tháng: Sởi
Trang 4Ngoài ra, cần tiêm phòng một số bệnh hay xảy ra ở trẻ
nhiễm HIV theo chỉ dẫn của bác sĩ như: thủy đậu, phế cầu Trẻ nhiễm HIV đã có biểu hiện triệu chứng thì không tiêm phòng lao, sởi và không cho uống vaccin bại liệt
Về vệ sinh răng miệng
Đối với trẻ dưới 3 tuổi: Hằng ngày dùng vải sạch nhúng
nước sạch rồi lau sạch răng, lợi và miệng mỗi lần sau khi cho trẻ ăn Nếu trẻ bị tưa miệng cần đánh tưa bằng chấm dung dịch tím gentitan tại chỗ ngày 1-2 lần Hoặc hòa tan nystatin trong 0,5ml nước sạch rồi dùng vải mềm chấm dung dịch này lau sạch các màng tưa trắng trong miệng mỗi ngày 2 lần Nếu trẻ vẫn bị tái phát hoặc bệnh không khỏi kéo dài trong 1-2 tuần thì cần đưa trẻ đến bệnh viện để
được thăm khám và điều trị
Đối với trẻ trên 3 tuổi: Hằng ngày cho trẻ đánh răng vào
buổi sáng, sau mỗi lần ăn và trước khi đi ngủ Bàn chải và khăn mặt của trẻ cần để ở nơi sạch sẽ, thoáng mát có ánh nắng mặt trời và sử dụng riêng
Về vệ sinh hằng ngày
Trang 5Vệ sinh da: Tắm rửa hằng ngày cho trẻ bằng nước sạch và
xà phòng (hoặc sữa tắm) Sau khi tắm lau khô da bằng khăn sạch Xoa phấn rôm vào các kẽ, nếp da để tránh hăm loét Mặc cho trẻ quần áo bảo đảm thoáng mát về mùa hè và ấm
về mùa đông
Vệ sinh sau khi đại tiện: Sau khi đi đại tiện trẻ và người
làm vệ sinh cho trẻ cần rửa tay sạch bằng xà phòng Trẻ nhiễm HIV vẫn dùng chung nhà vệ sinh với gia đình Nếu
là hố xí bệt cần vệ sinh hằng ngày bằng nước tẩy rửa
Vệ sinh nhà ở: Nhà ở cần được thu dọn thường xuyên để
bảo đảm luôn sạch sẽ và thoáng mát về mùa hè, ấm về mùa đông, không có khói thuốc lá, khói than, không nuôi vật nuôi trong nhà